Adhyaya 120
Rambhā-Tṛtīyā Vrata: annual cycle of Devī worship, offerings, and dāna
ဗြဟ္မာသည် «ရမ္ဘား-တရတိယာ» ဝရတကို ရှင်းပြသည်။ မာရ္ဂရှီရ္ရှ လ၏ Śukla Tṛtīyā တွင် အစာရှောင်ကာ kuśa ဖြင့် သန့်စင်ထားသော ရေဖြင့် bilva ရွက်ကို အသုံးပြုပြီး ဂေါရီ (Gaurī) ကို ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် လစဉ်လိုက် လိတုဂျီအဖြစ် သန့်ရှင်းရာနေရာများ (kadamba စသည်) တွင် ပူဇော်ခြင်း၊ marubaka၊ ကမ္ဖာ၊ kṛsara၊ maṇḍaka မုန့်၊ အပြာရောင် ကြာပန်းနှင့် သတ်မှတ်ထားသော dantakāṣṭha (သွားတိုက်တံ) များကို ဆက်ကပ်ရန် ဖော်ပြသည်။ Phālguna တွင် သီချင်းဖြင့် Gomatī ပူဇော်ခြင်းနှင့် kunda သွားတိုက်တံ; Caitra တွင် damanaka အရွက်နှင့် Viśālākṣī/Śrīmukhī/Tagara ပူဇော်ခြင်း; Vaiśākha–Āṣāḍha တွင် karṇikāra၊ Nārāyaṇī အတွက် śatapatra ကြာပန်းနှင့် Mādhavī ပူဇော်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ Śrāvaṇa–Kārtika တွင် နှမ်း၊ bilva၊ နို့ထမင်း၊ udumbara သွားတိုက်တံ၊ ကြာပန်းပူဇော်ခြင်း၊ rājaputrī ကို ဇီရာနှင့် hibiscus ဖြင့် ပူဇော်ခြင်း၊ kṛsara naivedya တို့ကို အလေးထားသည်။ နှစ်ကုန်တွင် pañcagavya၊ Lakṣmī (Padmajā) ပူဇော်ခြင်း၊ ဇနီးများနှင့်အတူ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ ထို့နောက် သန့်စင်ရေးအဆုံးသတ်အဖြစ် Umā-Maheśvara ပူဇော်ခြင်း၊ jaggery ဆက်ကပ်ခြင်း၊ ညလုံးပွဲတော် (vigil)၊ အဝတ်အစား၊ ထီး၊ ရွှေ၊ တူရိယာများကို ဒါနာပေးခြင်းနှင့် မနက်ခင်း နွားဒါနာဖြင့် ပြီးဆုံးကာ အနီးကပ် Ācāra Khanda တွင် ဝရတ၊ ဒါနာ၊ śauca ကို စနစ်တကျ ဆက်လက်ဖော်ပြမည်ဟု ညွှန်ပြသည်။
Shlokas
Verse 1
ऽध्यायः ब्रह्मोवाच / रम्भातृतीयां वक्ष्य च सौभग्यश्रीसुतादिदाम् / मार्गशीर्षेसिते पक्षे तृतीयायामुपोषितः
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်– ယခု ငါသည် ရမ္ဘား-တတိယာ ဝရတကို ဖော်ပြမည်။ ၎င်းသည် ကံကောင်းခြင်း၊ သီရိသုခနှင့် သားသမီးကောင်းမွန်ခြင်းကို ပေးသော ဝရတဖြစ်သည်။ မာရ္ဂရှီရ္ษ လ၏ သုက္လပက္ခ (လပြည့်ဘက်) တတိယာနေ့တွင် ဥပောသထ (အစာရှောင်) ဖြင့် စောင့်ထိန်းရမည်။
Verse 2
गौरीं यजेद्विल्वपत्रैः कुशोदककरस्ततः / कदम्बादौ गिरिसुतां पौषे मरुबकैर्यजेत्
ထို့နောက် ကုရှမြက်ရေဖြင့် လက်ကို သန့်စင်ထား၍ ဗိလွပတ်ရွက်များဖြင့် ဂေါရီဒေဝီကို ပူဇော်ရမည်။ ကဒမ္ဗပင်အောက်နှင့် ထိုကဲ့သို့သော သန့်ရှင်းရာနေရာများတွင် တောင်သမီး (ပါရဝတီ) ကို ပူဇော်ရမည်။ ပေါုရှလတွင် မရုဘကပန်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 3
कर्पूरादः कृसरदो मल्लिकादन्तकाष्ठकृत् / माघेसुभद्रां कल्हारैर्घृताशो मण्डकप्रदः
ကမ္ဖာကို ပူဇော်၍ ကೃසර (ချက်ထားသော ထမင်းဟင်း) ကို လှူဒါန်းကာ မလ္လိကာ (စံပယ်) သွားတံကို ပေးသူ၊ မာဃလတွင် ကလ္ဟာရ (အပြာရောင် ကြာ) များနှင့်အတူ မင်္ဂလာလှူဒါန်းမှုများကို ဆက်ကပ်သူ၊ ဂhee ကို သုံးဆောင်၍ မဏ္ဍက (အချိုမုန့်) ကို လှူသူသည် ကုသိုလ်အကျိုး မင်္ဂလာကို ရရှိမည်။
Verse 4
गीतीमयं तन्तकाष्ठं फाल्गुने गोमतीं यजेत् / कुन्दैः कृत्वा दन्तकाष्ठं जीवाशः शष्कुलीप्रदः
ဖာလ္ဂုနလတွင် သီချင်းဆန်သော ဂီတမန်တရားဖြင့်လည်းကောင်း သွားတံအဖြစ် သုံးသော တံတားဖြင့်လည်းကောင်း သန့်ရှင်းသော ဂိုမတီမြစ်ကို ပူဇော်ရမည်။ ကုန္ဒ (kunda) သစ်မှ သွားတံကို ပြုလုပ်ပါက အသက်ကို ထောက်ပံ့သူဖြစ်လာ၍ ရိုးရာ ဆရှ္ကူလီ (śaṣkulī) မုန့်ကို လှူဒါန်းသူ ဖြစ်လာမည်။
Verse 5
विशालाक्षीं दमनकैश्चैत्रे च कृसरप्रदः / दधिप्राशो दन्तकाष्ठं तगरं श्रीमुखीं यजेत्
ချိုင်တြလတွင် ဒမနက (damanaka) အရွက်ခက်များနှင့်အတူ ကṛsara (ထမင်းဟင်း) ကို လှူဒါန်းရမည်။ ထို့နောက် ဝိသာလာက္ရှီ (Viśālākṣī) နှင့် ရှရီမုခီ (Śrīmukhī)၊ တဂရ (Tagara) ကို ပူဇော်ကာ သွားတံ (dantakāṣṭha) ကို ဆက်ကပ်၍ ဒဓိ-ပရာရှ (dadhi-prāśa) အဖြစ် ယိုဂတ်/နို့ချဉ်ကို မြည်းစေသင့်သည်။
Verse 6
वैशाखे कर्णिकारैश्च अशोकाशो वटप्रदः / ज्येष्ठे नारायणीमर्चेच्छतपत्रैश्च खण्डदः / लवङ्गाशो भवेदेव आषाढे माधवीं यजेत्
ဝိုင်ရှာခလတွင် ကဏ္ဏိကာရ (karṇikāra) ပန်းများကို ဆက်ကပ်ပူဇော်လျှင် ဝမ်းနည်းမှုကင်းစင်၍ ဝဋ္ဌပင် (banyan) ကို လှူဒါန်းသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရမည်။ ဇျေဋ္ဌလတွင် နာရာယဏီ (Nārāyaṇī) ကို ရှတပတ်ရ (śatapatra) ကြာပန်းများဖြင့် အာရ္ချနာပြု၍ အပိုင်းပိုင်း များပြားစွာ လှူဒါန်းသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရမည်။ ထို့ပြင် လဝင်္ဂ (clove) ကဲ့သို့ မွှေးကြိုင်မှု ရရှိမည်၊ အာရှာဍ္ဍလတွင် မာဓဝီ (Mādhavī) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 7
तिलाशो बिल्वपत्रैश्च क्षीरान्नवटकप्रदः / औदुम्बरं दन्तकाष्ठं तगर्याः श्रावणे श्रियम्
ရှရဝဏလတွင် နှမ်းနှင့် ဘိလွပတ်ရွက်တို့ကို ပူဇော်၍ နို့ထမင်းနှင့် ချိုမုန့်တို့ကို လှူဒါန်းကာ ဥဒုမ္ဗရပင်၏ သွားတိုက်တံကို သုံး၍ တဂရကိုလည်း သုံးပါ—ဤအရာတို့သည် သာယာစီးပွား၊ သီရိမင်္ဂလာကို ဆောင်ကြဉ်းသည်။
Verse 8
दन्तकाष्ठं मल्लिकाया क्षीरदो ह्युत्तमां यजेत् / पद्मैर्यजेद्भाद्रपदे शृङ्गदाशो गृडादिदः
သွားတိုက်ရန် မလ္လိကာ (စံပယ်) ချောင်းကို ပူဇော်သင့်၏; အကောင်းဆုံးသော ပူဇော်သက္ကာမှာ နို့ကို လှူဒါန်းခြင်း ဖြစ်၏။ ဘာဒြပဒလတွင် ကြာပန်းတို့ဖြင့် ပူဇော်လျှင်၊ ဘက္တိရှိသူသည် ချိုင့်ရှိနွား (ချိုရှိနွား) ကို လှူနိုင်သူ၊ လှူဒါန်းသူတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်လာ၏။
Verse 9
राजपुत्रीं चाश्वयुजे जपापुष्पैश्च जीरकम् / प्राशयेन्निशि नैवेद्यैः कृसरैः कार्तिके यजेत्
အာရှဝယုဇလတွင် ရာဇပုတြီကို ဇီရာ (ဇီယာ) နှင့် ဇပာပန်းတို့နှင့်အတူ ပူဇော် (သို့) ကျွေးမွေးသင့်၏; ညအချိန်၌ နိုင်ဝေဒျ (အစာပူဇော်) အဖြစ် စားသုံးစေသင့်၏။ ကာရ္တိကလတွင် ကೃසර (ကရိသရ) ကို နိုင်ဝေဒျအဖြစ် ထား၍ ပူဇော်သင့်၏။
Verse 10
जातीपुष्पैः पद्मजां च पञ्चगव्याशनो यजेत् / घृतोदनं च वर्षान्ते सपत्नीकान्द्विजान्यजेत्
ပဉ္စဂဝျ (နွားမှ ထွက်သော အရာငါးမျိုး) ကို သောက်စားပြီးနောက်၊ ပဒ္မဇာ (လက္ရှ္မီ) ကို ဇာတီပန်း (စံပယ်) များဖြင့် ပူဇော်သင့်၏။ နှစ်ကုန်တွင် မယားနှင့်တကွသော ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များကို ဂီ (သန့်ဘတ်တာ) ရောထမင်းဖြင့် ဧည့်ခံကာ ဂုဏ်ပြုပူဇော်သင့်၏။
Verse 11
उमामहेश्वरं पूज्य प्रदद्याच्च गुडादिकम् / वस्त्रच्छत्रसुवर्णाद्यैः रात्रौ च कृतजागरः / गीतवाद्यैर्ददत्प्रतर्गवाद्यं सर्वमान्पुयात्
ဦမာနှင့် မဟေရှ္ဝရ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ပြီးနောက် ဂုဍ (အညိုသကြား) စသည့်အရာများကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသင့်၏။ အဝတ်အစား၊ ထီး၊ ရွှေ စသည့် ဒါနများပေးကာ ညလုံးပတ်လုံး ဇာဂရဏ (နိုးကြားစောင့်နေခြင်း) ပြု၍၊ တေးဂီတနှင့် တူရိယာများကိုလည်း လှူဒါန်းကာ—နံနက်တွင် နွားနှင့် အလားတူ ဒါနများပေးလျှင်—အပြစ်အညစ်အကြေး အားလုံးမှ သန့်စင်လာ၏။
Frequently Asked Questions
Bilva is a widely attested auspicious leaf in Purāṇic and Āgamic worship, associated with purity and sacred offering. Here it functions as a standardized, sattvic upacāra for Gaurī, reinforcing the vrata’s emphasis on śauca and consistent devotional protocol.
They express dāna as the ethical completion of worship: merit is not only generated through personal austerity (fasting, vigil) but also stabilized through redistribution that supports social and ritual life. The text explicitly links these gifts with purification (pāpa-śuddhi) and auspicious outcomes.