Adhyaya 12
Pūjā-Anukrama: Bīja-Śuddhi, Nyāsa, Homa, Vyūha-Nyāsa, and Dvārakā Cakra Rakṣā
Ācāra Khaṇḍa ၏ လက်တွေ့ဆန်သော လမ်းညွှန်ကို ဆက်လက်၍ ဟရိက ပူဇော်ရေး အဆင့်လိုက် anukrama ကို ဖော်ပြသည်။ အစမှာ praṇava/ namaḥ ကို သတိရခြင်းနှင့် bīja မန္တရားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာသန့်စင်ခြင်း၊ ထို့နောက် nyāsa သုံးမျိုးနှင့် နှလုံးပန်းကန် (ယောဂအာသန) တွင် ပူဇော်ခြင်း၊ ထောက်ပံ့သဘောတရားများနှင့် ကျော်လွန်ရမည့် အငြင်းပယ်ချက်များကို နမස්ကာရပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် သရများနှင့် လက်နက်မန်တရားများကို တပ်ဆင်ကာ Vyūha (Vāsudeva, Saṅkarṣaṇa, Pradyumna, Aniruddha) နှင့် ကာကွယ်ရေးဒေဝတားများ (Nṛsiṃha, Varāha, Garuḍa, Sudarśana, dikpāla) ကို ဖိတ်ခေါ်သည်။ နောက်တစ်ဆင့် homa သို့ ပြောင်း၍ Acyuta ကို ရေးထိုးကာ မီးထွန်းခြင်း၊ မင်္ဂလာသီးများ ပူဇော်ခြင်း၊ maṇḍala အတွင်း ထည့်သွင်းကာ ၁၀၈ အာဟုတိ၊ ဦးတည်ရာပူဇော်မှုများနှင့် pūrṇāhuti ကို ဆောင်ရွက်သည်။ အဆုံးတွင် laya—စကားလွန်သော အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားထဲသို့ ကိုယ်ကို ရောနှောပျော်ဝင်ခြင်း—ကို ပြုကာ ဒေဝတားများကို တရားဝင် ပြန်လွှတ်ပြီး အိမ်ထောင်ရေးအတွက် Dvārakā Cakra မန္တရားများဖြင့် ဆက်လက်ကာကွယ်မှုကို ချိတ်ဆက်ကာ နေ့စဉ်ပူဇော်မှုမှ အထူးပွဲများသို့ အကျိုးနှစ်ဆ တိုးစေသည်။
Shlokas
Verse 1
ऽध्यायः हरिरुवाच / पूजानुक्रमसिद्ध्यर्थं पूजानुक्रम उच्यते / ॐ नम इत्यादौ संस्मृतिः परमात्मनः
ဟရီက မိန့်တော်မူသည်—ပူဇာကို မှန်ကန်စွာ ပြီးမြောက်စေရန် ပူဇာ၏ အစဉ်အလာ (အနုက్రమ) ကို ဟောကြားသည်။ «အိုṁ»၊ «နမဟ်» စသည့် မန္တရများမှ စ၍ အမြင့်ဆုံး အတ္တမ (ပရမာတ္မာ) ကို သတိရအောက်မေ့ရမည်။
Verse 2
यं रं वं लमिति कायशुद्धिः / ॐ नम इति चतुर्भुजात्मनिर्माणम्
«ယံ၊ ရံ၊ ဝံ၊ လံ» ဟူသော မျိုးစေ့အသံများဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာ သန့်စင်သည်။ ထို့နောက် «အိုṁ နမဟ်» မန္တရဖြင့် မိမိ၏ လေးလက်တော်ရှိသော ဒေဝရုပ်ကို ပုံဖော်မြင်ယောင်ခြင်း ပြီးမြောက်စေသည်။
Verse 3
ततस्त्रिविधः करकायन्यासः / ततो त्दृदिस्थयोगपीठपूजा / ॐ अनन्ताय नमः / ॐ धर्माय नमः / ॐ ज्ञानाय नमः / ॐ वैराग्याय नमः / ॐ ऐश्वर्याय नमः / ॐ अधर्ंमाय नमः / ॐ अज्ञानाय नमः / ॐ अवैराग्याय नमः / ॐ अनैश्वर्याय नमः / ॐ पद्माय नमः / ॐ आदित्यमण्डलाय नमः / ॐ चन्द्रमण्डलाय नमः / ॐ वह्निमण्डलाय नमः / ॐ विमलायै नमः / ॐ उत्कर्षिण्यै नमः / ॐ ज्ञानायै नमः / ॐ क्रियायै नमः / ॐ योगायै नमः / ॐ प्रह्व्यै नमः / ॐ सत्यायै नमः / ॐ ईशानायै नमः / ॐ सर्वतोमुख्यै नमः / ॐ संगोपाङ्गाय हरेरासनाय नमः / ततः कर्णिकायाम्-अं वासुदेवाय नमः / आं हृदयाय नमः / ईं शिरसे नमः / ऊं शिखायै नमः / ऐं कवचाय नमः / औं नेत्रत्रयाय नमः / अः फट् अस्त्राय नमः / आं सङ्कर्षणाय नमः / अं प्रद्युम्नाय नमः / अः अनिरुद्धाय नमः / ॐ अः नारायणाय नमः / ॐ तत्सब्दह्मणे नमः / ॐ हुं विष्णवे नमः / क्षैं नरसिंहाय भूर्वराह्य कं वैनतेयाय जं खं वं सुदर्शनाय खं चं फं षं गदायै वं लं मं क्षं पाञ्चजन्याय घं ढं भं हं श्रियै गं डं वं शं पुष्ट्यै धं वं वनमालायै दं शं श्रीवत्साय छं डं यं कौस्तुभाय शं शार्ङ्गाय इं इषुधिभ्यां चं चर्मणे खं खड्गाय इन्द्राय सुराय पर्तये अग्नये तेजोधिपतयेयमायधर्माधिपतयेक्षंनैरृतायरक्षोधिपतये वरुणाय जलाधिपतये यों वायवे प्राणाधिपतये धां धनदाय धनाधिपतये हां ईशानाय विद्याधिपतये ॐ वज्राय शक्त्यै ॐ दण्डाय खङ्गाय ॐ पाशाय ध्वजाय गदायै त्रिशूलाय लं अनन्ताय पातालाधिपतये खं ब्रह्मणे सर्वलोकाधिपतये ॐ नमो भगवते वासुदेवाय नमः / ॐ ॐ नमः / ॐ नं नमः / ॐ मों नमः / ॐ ॐ भं नमः / ॐ गं नमः / ॐ वं नमः / ॐ तें नमः / ॐ वां नमः / ॐ सुं नमः / ॐ दें नमः / ॐ वां नमः / ॐ यं नमः / ॐ ॐ नमः / ॐ नं नमः / ॐ मों नमः / ॐ नां नमः / ॐ रां नमः / ॐ णां नमः / ॐ यं नमः / ॐ नंनों भगवतें वांसुंदेवायं ॐ नमो नारायणाय नमः / ॐ पुरुषोत्तमाय नमः
ထို့နောက် လက်နှင့် ကိုယ်ပေါ်တွင် သုံးမျိုးသော နျာသ (nyāsa) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် နှလုံးအတွင်း တည်ထားသော ယောဂပီဋ္ဌ (Yoga-seat) ကို ပူဇော်ရမည်။ (နမಸ್ಕာရ) အနန္တအား၊ ဓမ္မ၊ ဉာဏ၊ ဝိရာဂျ၊ အိုင်ශ්ဝရျ အားလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် (ကျော်လွန်ရမည့် ဆန့်ကျင်ဘက်များဖြစ်သော) အဓမ္မ၊ အဗိဇ္ဇာ၊ အဝိရာဂျ၊ အနိုင်ශ්ဝရျ အားလည်းကောင်း ဆက်ကပ်ရမည်။ ပဒ္မအား၊ နေမဏ္ဍလ၊ လမဏ္ဍလ၊ မီးမဏ္ဍလအား နမস্কာရပြု၍၊ ဝိမလာ၊ ဥတ္ကර්ရှိဏီ၊ ဉာဏာ၊ ကရိယာ၊ ယောဂာ၊ ပရဟွီ၊ သတ္ယာ၊ ဣရှာနာ၊ သဗ္ဗတိုမုခ္ယာ တို့အားလည်းကောင်း၊ ဟရီ၏ အာသနကို အင်္ဂပေါင်းအုပ်နှင့်တကွ နမস্কာရပြုရမည်။ ထို့နောက် အတွင်းပဒ္မ၏ ကဏ္ဏိကာ၌ «အံ» ကို တင်၍ ဝါစုဒေဝအား နမস্কာရပြု။ «အာံ» ကို နှလုံး၌၊ «ဣံ» ကို ခေါင်း၌၊ «ဦံ» ကို ဆံထုံး၌၊ «အဲံ» ကို ကဝစ (ကာကွယ်ကာဝတ်) အဖြစ်၊ «အောံ» ကို မျက်စိသုံးလုံး၌၊ «အಃ ဖတ်» ကို အစတြ (မစ္စိုင်) အဖြစ် တင်ရမည်။ ထို့ပြင် သင်္ကರ್ಷဏ၊ ပြဒျုမ္န၊ အနိရုဒ္ဓ၊ နာရာယဏ၊ သဒ္ဒဗြဟ္မ (သံလွင်ပရဟ္မ) နှင့် ဝိෂ္ဏု တို့အား နမস্কာရပြုရမည်။ ထို့နောက် နရသിംဟ၊ ဝရာဟ၊ ဂရုဍ၊ စုဒർശန၊ ဒေဝအာယုဓများနှင့် အလင်္ကာများ၊ ဒిశာပာလများနှင့် ဆက်စပ်သော ကာကွယ်အင်အား မန္တရများကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်ရမည်။ နောက်ဆုံးတွင် ထပ်တလဲလဲ—«ဘဂဝန် ဝါစုဒေဝအား နမို; နာရာယဏအား နမို; ပုရုရှောတ္တမအား နမို» ဟု ပူဇော်နမস্কာရပြုရမည်။
Verse 4
नमस्ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन / सुब्रह्मण्य नमस्ते ऽस्तु महापुरुष पूर्वज
ပုဏ္ဍရိကာක්ෂ (ကြာပန်းမျက်စိ) သော အရှင်၊ သင့်အား နမস্কာရ။ ကမ္ဘာလောကကို ပျိုးထောင်ထိန်းသိမ်းသော အရှင်၊ သင့်အား နမস্কာရ။ မင်္ဂလာကို ပေးသနားတော်မူသော အရှင်၊ သင့်အား အမှန်တကယ် နမস্কာရ—အို မဟာပုရုရှ၊ အရင်းအမြစ် ပုဗ္ဗဘိုးဘွားတော်။
Verse 5
होमकर्णणि चैतेषां स्वाहान्तमुपकल्पयेत् / एवं जप्त्वा विधानेन शतमष्टोत्तरं तथा
ဤမန်တရ/ပူဇာများအတွက် ဟောမ (မီးပူဇာ) အာဟုတိများကို ပြင်ဆင်၍ တစ်ကြိမ်စီကို «ဆွာဟာ» ဟူသော စကားဖြင့် အဆုံးသတ်စေရာသည်။ ထို့နည်းတူ သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းကမ်းအတိုင်း ဂျပ်ပြီးလျှင် ၁၀၈ ကြိမ် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 6
अर्घं दत्त्वा जितं तेन प्रणामं च पुनः पुनः / ततो ऽग्नावपि सम्पूज्यं तं यजेत यथाविधि
အရ္ဃျ (ရေဖြင့်ဂုဏ်ပြုအလှူ) ကိုပူဇော်ပြီး ထိုသို့အားဖြင့် ဘုရားရှင်၏နှစ်သက်မှုကိုရရှိလျှင် မကြာခဏ ဦးချကန်တော့ရမည်။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော မီးပူဇော်ရာ၌လည်း သေချာစွာပူဇော်ကာ သတ်မှတ်ထားသောနည်းလမ်းအတိုင်း ထိုပူဇော်ပွဲကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 7
देवदेवं स्वबीजेन अङ्गादिभिरथाच्युतम् / पूर्वमुल्लिख्य चाभ्युक्ष्य प्रणवेन तु मन्त्रवित्
မန္တရားကိုသိသူသည် မိမိ၏ ဘီဇမန္တရားဖြင့် ဒေဝဒေဝ အချျုတ (Acyuta) ၏ပုံသဏ္ဌာန်ကို အရင်ရေးထိုးကာ အင်္ဂကရိယာများနှင့် အခြားအဆင့်များကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် ပ္ရဏဝ (အိုမ်) ကိုရွတ်ဆိုလျက် ရေဖြန်း၍ သန့်စင်ရမည်။
Verse 8
भ्रामयित्वानलं कुण्डे पूजयेच्च शुभैः फलैः / पूर्वं तत्सकलं ध्यात्वा मण्डले मनसा न्यसेत्
ကွန်ဍ (မီးပူဇော်ရာအုတ်ကန်) အတွင်း သန့်ရှင်းသောမီးကို လောင်ကျွမ်းတောက်ပစေပြီးနောက် မင်္ဂလာရှိသောအသီးအနှံများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် အရာအားလုံးကို အပြည့်အဝ စိတ်ဖြင့်ဓ്യာနပြုကာ မဏ္ဍလအတွင်းသို့ စိတ်ကူးဖြင့် နေရာချရမည်။
Verse 9
वासुदेवाख्यतत्त्वेन हुत्वा चाष्टोत्तरं शतम् / संकर्षणादिबीजेन यजेत्षट्कं तथैव च
ဝါစုဒေဝဟုခေါ်သော တတ္တဝ (အတ္ထသဘော) ဖြင့် ဟောမအလှူကို ၁၀၈ ကြိမ် ပူဇော်ပြီးနောက်၊ စင်္ကර්ရှဏမှ စတင်သော ဘီဇမန္တရားဖြင့်လည်း ထိုနည်းတူ ṣaṭka (ခြောက်မျိုးသောအဆင့်/ပူဇော်မှု) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 10
त्रयन्त्रयं तथाङ्गानामेकैकान्दिक्पतींस्तथा / पूर्णाहुतिं तथैवान्ते दद्यात्सम्यगुपस्थितः
သေချာစွာပြင်ဆင်၍ သတိတရားပြည့်ဝနေသူသည် သတ်မှတ်ထားသော သုံးမျိုးသုံးဆက် (သုံးထပ်အစု) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် တစ်ဦးချင်းစီ အရပ်ဒေဝပတိ (အရပ်အုပ်စိုးရှင်များ) ထံသို့ ပူဇော်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ပူဏ္ဏာဟုတိ (pūrṇāhuti) အပြီးသတ်အလှူကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 11
वागतीते परे तत्त्वे आत्मानं च लयं नयेत् / उपविश्य पुनर्मुद्रां दर्शयित्वा नमेत्पुनः
နှုတ်ကပတ်မလွန်သော အမြင့်ဆုံးတတ္တဝ၌ မိမိကိုယ် (စိတ်နှင့် အတ္တ) ကို သမာဓိအတွင်းသို့ လျော်ကန်စွာ ပျော်ဝင်စေ။ ထို့နောက် ထိုင်ပြန်၍ သတ်မှတ်ထားသော မုဒြာကို ပြသကာ ထပ်မံ ဦးညွှတ်ပူဇော်လေ။
Verse 12
नित्यमेवंविधं होमं नैमित्ते द्विगुणं भवेत् / गच्छगच्छ परं स्थानं यत्र देवो निरञ्जनः
ဤသို့သော ဟိုးမ (မီးပူဇော်) ကို နေ့စဉ် ပြုလုပ်ရမည်။ အခါအားလျော်စွာ ပြုသော ပွဲတော်များတွင် အကျိုးသက်ရောက်မှု နှစ်ဆ ဖြစ်၏။ “သွားလော့ သွားလော့၊ အညစ်အကြေးကင်းသော သခင်ဘုရား တည်ရှိရာ အမြင့်ဆုံး နေရာသို့” ဟု ဆို၏။
Verse 13
गच्छन्तु देवताः सर्वाः स्वस्थानस्थितिहेतवे / सुदर्शनः श्रीहरिश्च अच्युतः स त्रिविक्रमः
ဒေဝတာအားလုံးတို့သည် မိမိတို့၏ နေရာအိမ်ရာ၌ တည်မြဲစေရန် ထွက်ခွာကြပါစေ။ သုဒർശန၊ သြရီဟရီ၊ အချျုတ၊ ထို တ్రိဝိက్రమ တို့၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ရှိပါစေ။
Verse 14
चतुर्भुजो वासुदेवः षष्ठः प्रद्युम्न एव च / संकर्षणः पूरुषो ऽथ नवव्यूहो दशात्मकः
လက်လေးဖက်ရှိသော ဝါစုဒေဝသည် ဆဋ္ဌမ ဖြစ်၏၊ ပြဒျုမနလည်း ထိုနည်းတူ။ ထို့နောက် သင်္ကර්ရှဏသည် ပုရုಷ ဖြစ်၏။ ထိုသို့ နဝဗျူဟ (ကိုးမျိုးသော ဗျူဟ) သည် စုစုပေါင်း ဒသာတ္မက (ဆယ်မျိုးတစ်စု) ဖြစ်လာ၏။
Verse 15
अनिरुद्धो द्वादशात्मा अथ ऊर्धमनन्तकः / एते एकादिभिश्चक्रैर्विज्ञेया लक्षिताः सुराः
အနိရုဒ္ဓသည် ဒွါဒသာတ္မ (ဆယ့်နှစ်မျိုးသော သဘော) ဖြစ်၏၊ ထို့အပေါ်၌ အနန္တက ရှိ၏။ ဤဒေဝတို့ကို ပထမစက်ကရ (cakra) မှ စ၍ စက်ဝိုင်းများဖြင့် ခွဲခြားသိမှတ်ရမည်။
Verse 16
चक्राङ्कितैः पूजितः स्यान्द्रृहे रक्षेत्सदानरैः / ॐ चक्राय स्वाहा,ॐ विचक्राय स्वाहा,ॐ सुचक्राय स्वाहा,ॐ महाचक्राय स्वाहा,ॐ महाचक्राय असुरान्तकृत् हुं फट् ॐ हुं सहस्रार हुं फट्
စက်ကရ (cakra) အမှတ်တံဆိပ်ပါသော ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်လျှင် အကျိုးသက်ရောက်၍ အိမ်တွင်း၌ လူတို့ကို အမြဲကာကွယ်ပေးသည်။ (မန္တရကို ရွတ်ဆိုရမည်) «အိုṁ စက်ကရာယ စွာဟာ; အိုṁ ဝိစက်ကရာယ စွာဟာ; အိုṁ စုစက်ကရာယ စွာဟာ; အိုṁ မဟာစက်ကရာယ စွာဟာ; အိုṁ မဟာစက်ကရာယ အသူရာန်တကရိတ် ဟုṁ ဖတ်; အိုṁ ဟုṁ သဟသ္ရာရ ဟုṁ ဖတ်»
Verse 17
द्वारकाचक्रपूजेयं गृहे रक्षाकरी शुभा
ဤ ဒွာရကာ စက်ကရပူဇော်ခြင်းကို အိမ်တွင်း၌ ပြုလုပ်လျှင် မင်္ဂလာဖြစ်၍ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို ပေးသည်။
Frequently Asked Questions
The salutations map the ritual cosmos: supportive principles (Dharma, Jñāna, Vairāgya, Aiśvarya) are honored as foundations of sādhana, while their opposites are acknowledged as forces to be transcended. The sequence functions as an inner audit, aligning the practitioner with the sattvic supports before proceeding to mantra-installation and homa.
In this chapter they are both. The Vyūhas are named as divine forms to be saluted, but also appear as operational nodes in nyāsa and homa (e.g., Vāsudeva-tattva oblations and seed-mantra sequences beginning with Saṅkarṣaṇa), turning doctrine into a repeatable ritual protocol.
Acyuta is Viṣṇu as the unfailing deity-form established for the rite. Inscribing with the deity’s seed-mantra and sprinkling while reciting Oṁ signals consecration: praṇava acts as the universal sanctifier that seals the installation and transitions the rite into the fire-offering phase.