Adhyaya 9
Upodghata PadaAdhyaya 982 Verses

Adhyaya 9

Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode (Lalitopākhyāna Context)

ဤအဓ್ಯಾಯသည် ကမ္မဝိပါက (ကံ၏အကျိုးဆက်) နှင့် ပရాయశ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေသန့်စင်မှု) ကို မေးခွန်း-အဖြေ ပုံစံဖြင့် သင်ကြားထားသည်။ အိန္ဒြာသည် “သဗ္ဗဓမ္မဇ္ဉ” နှင့် “တိကာလဇ္ဉာနဝိတ္တမ” ဟု ခေါ်သော ဓမ္မကျွမ်းကျင်သူထံ မိမိအပေါ်ကျရောက်သော မဟာအန္တရာယ်သည် မည်သည့်ကံအကျိုးကြောင့် ဖြစ်သနည်း၊ မည်သို့ အပြစ်ဖြေရမည်နည်း ဟု မေးမြန်းသည်။ အဖြေမှာ ကာश्यပ မျိုးရိုးကို အခြေခံကာ ဒိတိမှတစ်ဆင့် ဒနုကို ဖော်ပြပြီး၊ ရူပဝတီ အမည်ရှိ မိန်းမကို ဓာတೃ နှင့် လက်ထပ်ပေးရာမှ နာရာယဏဘက်တ၊ ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂ ကျွမ်းကျင်သော တောက်ပသည့် ဝိශ්ဝရူပ မွေးဖွားလာသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ပုရောဟိတ်ရေးရာ နိုင်ငံရေးသဘောတရားသို့ ပြောင်းကာ ဒೈတျဘက်က ဘೃဂု၏ သားကို ပုရောဟိတ်အဖြစ် ရွေးချယ်သော်လည်း ဒေဝဘက်က နှစ်ဖက်နှင့် ဆက်နွယ်နိုင်သူ ဝိශ්ဝရူပ ကို ဖိတ်ခေါ်၍ ပုရောဟိတ်အဖြစ် ခန့်အပ်လိုကြသည်။ ထို့ပြင် “တီရ္ထယာထရာ” နှင့် “သံသာရ” ကို နှိုင်းယှဉ်ဆုံးဖြတ်သည့် စကားကြောင့် ရှင်ရသီများ မကျေနပ်ကာ ကျိန်စာချသဖြင့် ထိခိုက်သူသည် ကမ္မဘူမိ၌ ဆင်းရဲကျပ်တည်းမှုနှင့် ကန့်သတ်မှုအောက်တွင် နေရပြီး နောက်ဆုံး ကာဉ္စီ သို့ ရွေ့လျားသွားရသည်ဟု ပြန်လည်ရည်ညွှန်းသည်။ ဤသို့ဖြင့် မဟာအန္တရာယ်ကို စကားအကျိုးဆက်၊ အာဏာပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ဓမ္မသိမြင်မှုတို့နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ မျိုးရိုးဇာတိဖြင့် နောက်တစ်ဆင့် သီလ-ပူဇာဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်ကို တရားဝင်အောင် ထောက်ခံထားသည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने ऽष्टमो ऽध्यायः इन्द्र उवाच भगवन्सर्व धर्मज्ञ त्रिकालज्ञानवित्तम / दुष्कृतं तत्प्रतीकारो भवता सम्यगीरितः

ဤသို့ သရီဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ အုတ္တရဘாக၌ ဟယဂ္ရီဝ–အဂஸ္တျ သံဝါဒ၊ လလိတောပాఖ్యာန အဋ္ဌမ အဓ್ಯಾಯ။ အိန္ဒြက ပြောသည်— “ဘဂဝန်၊ သင်သည် ဓမ္မအားလုံးကို သိသူ၊ ကာလသုံးပါးကို သိသူဖြစ်၏; မကောင်းကর্ম၏ ဖြေရှင်းနည်းကို သင်ကောင်းစွာ ဟောကြားပြီးပြီ”။

Verse 2

केन कर्मविपाकेन ममापदि यमागता / प्रायश्चित्तं च किं तस्य गदस्व वदतां वर

ဘယ်ကမ္မဝိပါကကြောင့် ဒီအပဒ်က ငါ့ထံ ရောက်လာသနည်း? ထိုအတွက် ပရాయရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေ) သည် အဘယ်နည်း— စကားပြောသူတို့တွင် အမြတ်ဆုံး၊ ပြောပြပါ။

Verse 3

बृहस्पतिरुवाच काश्यपस्य ततो जज्ञे दित्यां दनुरिति स्मृतः / कन्या रूपवती नाम धात्रे तां प्रददौ पिता

ဗြဟ္စပတိက ပြောသည်— ထို့နောက် ကာရှျပမှ ဒိတီ၏ ဝမ်း၌ ‘ဒနု’ ဟု မှတ်ရသော (သား) မွေးဖွားလာ၏။ သူ၏ ‘ရူပဝတီ’ အမည်ရှိ သမီးကို ဖခင်က ဓာတೃ ဒေဝထံ ပေးအပ်하였다။

Verse 4

तस्याः पुत्रस्ततो जातो विश्वरूपो महाद्युतिः / नारायणपरो नित्यं वेदवेदाङ्गपारगः

ထိုသူမမှ နောက်တဖန် မဟာတေဇောရှိသော ‘ဝိශ්ဝရူပ’ အမည်ရှိ သားတော် မွေးဖွားလာ၏။ သူသည် နိစ္စ နာရာယဏကို အထူးအလေးထားသူဖြစ်၍ ဝေဒနှင့် ဝေဒಾಂಗတို့၌ ပညာပြည့်စုံသူ ဖြစ်သည်။

Verse 5

ततो दैत्येश्वरो वव्रे भृगुपुत्रं पुरोहितम् / भवानधिकृतो राज्ये देवानामिव वासवः

ထို့နောက် ဒೈత్యတို့၏အရှင်သည် ဘೃဂု၏သားကို ပုရောဟိတ်အဖြစ် ရွေးချယ်၍ “သင်သည် နတ်တို့အကြား ဝာသဝ (အိန္ဒြ) ကဲ့သို့ နိုင်ငံရေးအာဏာကို ခံယူထားသည်” ဟု ဆို하였다။

Verse 6

ततः पूर्वे च काले तु सुधर्मायां त्वयि स्थिते / त्वया कश्चित्कृतः प्रश्न ऋषीणां सन्निधौ तदा

ထို့နောက် အတိတ်ကာလတွင် သင်သည် သုဓမ္မာ မဏ္ဍပ၌ တည်ရှိစဉ်၊ ထိုအခါ ရှိသမျှ ရှင်ရသီတို့၏ ရှေ့မှောက်၌ သင်က မေးခွန်းတစ်ခု မေးခဲ့သည်။

Verse 7

संसारस्तीर्थयात्रा वा को ऽधिको ऽस्ति तयोर्गुमः / वदन्तु तद्विनिश्चित्य भवन्तो मदनुग्रहात्

သံသရာဘဝနှင့် တီရ္ထယာထရာ (ဘုရားနေရာသို့ ဘုရားဖူးခရီး) တို့အနက် ဘယ်ဟာက ပိုမိုမြတ်သနည်း။ ကျွန်ုပ်၏ အနုဂ्रहဖြင့် သေချာစွာ ဆုံးဖြတ်၍ ပြောကြပါ။

Verse 8

तत्प्रश्नस्योत्तरं वक्तुं ते सर्व उपचक्रिरे / तत्पूर्वमेव कथितं मया विधिबलेन वै

ထိုမေးခွန်း၏ အဖြေကို ပြောရန် သူတို့အားလုံး စတင်ကြသော်လည်း၊ အဲဒီမတိုင်မီပင် ငါသည် ဝိဓိ (ကံနိယာမ) ၏ အားဖြင့် ထိုစကားကို ပြောပြီးသားဖြစ်သည်။

Verse 9

तीर्थ यात्रा समधिका संसारादिति च द्रुतम् / तच्छ्रुत्वा ते प्रकुपिताः शेपुर्मामृषयो ऽखिलाः

ငါက ချက်ချင်း “သံသရာထက် တီရ္ထယာထရာက ပိုမြတ်သည်” ဟု ပြောလိုက်သည်။ ထိုစကားကို ကြားသော် ရှင်ရသီအားလုံး ဒေါသထွက်၍ ငါ့ကို ကျိန်စာတင်ကြသည်။

Verse 10

कर्मभूमिं व्रजेः शीघ्रं दारिर्द्येण मितैः सुतैः / एवं प्रकुपितैः शप्तः खिन्नः काञ्चीं समाविशम्

ဆင်းရဲမှုကြောင့်ပင်ပန်း၍ သားသမီးနည်းနည်းနှင့် ငါသည် ကမ္မဘူမိသို့ အမြန်သွားခဲ့သည်။ ဒေါသထွက်သူတို့၏ ကျိန်စာကြောင့် စိတ်မောကာ ကാഉန်ချီမြို့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

Verse 11

पुरीं पुरोधसा हीनां वीक्ष्य चिन्ताकुलात्मना / भवता सह देवैस्तु पौरोहित्यार्थमादरात्

ပုရောဟိတ်မရှိသော မြို့ကိုမြင်၍ ငါ့စိတ်သည် စိုးရိမ်ပူပန်လှသည်။ ထို့နောက် သင်သည် ဒေဝတားတို့နှင့်အတူ ရိုသေစွာ ပုရောဟိတ်တာဝန်အတွက် တောင်းဆို하였다။

Verse 12

प्रार्थितो विश्वरूपस्तु बभूव तपतां वरः / स्वस्रीयो दानवानां तु देवानां च पुरोहितः

တောင်းပန်ကြသော် တပသီတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဝိශ්ဝရူပ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဆွေမျိုး (svasrīya) ဖြစ်သဖြင့် သူသည် ဒာနဝတို့နှင့် ဒေဝတို့ နှစ်ဖက်လုံး၏ ပုရောဟိတ် ဖြစ်လာ하였다။

Verse 13

नात्यर्थम करोद्वैरं दैत्येष्वपि महातपाः / बभूवतुस्तुल्यबलौ तदा देत्येन्द्रवासवौ

မဟာတပသီသည် ဒೈတျတို့အပေါ်တွင်ပင် အလွန်အကျွံ ရန်မပြုခဲ့။ ထိုအခါ ဒိုင်တျအင်ဒြနှင့် ဝါသဝတို့သည် အင်အားတူညီလာကြသည်။

Verse 14

ततस्त्वं कुपितो राजन्स्वक्लीयं दानवेशितुः / हन्तुमिच्छन्नगाश्चाशु तपसः साधनं वनम्

ထို့နောက် အို မင်းကြီး၊ သင်သည် ဒေါသထွက်၍ ဒာနဝအရှင်၏ ကိုယ်ပိုင်ဆွေမျိုးကို သတ်လိုစိတ်ဖြင့် တပသအတွက် အထောက်အကူဖြစ်သော တောသို့ အမြန်သွားခဲ့သည်။

Verse 15

तमासनस्थं मुनिभिस्त्रिशृङ्गमिव पर्वतम् / त्रयी मुखरदिग्भागं ब्रह्मानदैकनिष्ठितम्

ရသေ့မြတ်တို့၏ အလယ်တွင် တောင်ထွတ်သုံးခုရှိသော တောင်ကဲ့သို့ ထိုင်နေပြီး အရပ်မျက်နှာတို့သည် ဗေဒကျမ်းစာသံများဖြင့် ပဲ့တင်ထပ်ကာ ဗြဟ္မ ၏ ဈာန်ချမ်းသာ၌ တည်နေ၏။

Verse 16

सर्वभूतहितं तं तु मत्वा चेशानुकूलितः / शिरांसि यौगपद्येन छिन्नात्यासंस्त्वयैव तु

သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားဖြစ်သည်ဟု ယူဆလျက် အရှင်မြတ်၏ အလိုတော်နှင့်အညီ ဦးခေါင်းတော်တို့ကို သင်တစ်ဦးတည်းက ပြိုင်တူ ဖြတ်တောက်ခဲ့လေသည်။

Verse 17

तेन पापेन संयुक्तः पीडितश्च मुहुर्मुहुः / ततो मेरुगुहां नीत्वा बहूनब्दान्हि संस्थितः

ထိုအပြစ်ကံကြောင့် အဖန်ဖန် နှိပ်စက်ခံရပြီးနောက် မေရုတောင်လိုဏ်ဂူသို့ ဆောင်ယူသွားကာ နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။

Verse 18

ततस्तस्य वचः श्रुत्वा ज्ञात्वा तु मुनिवाक्यतः / पुत्र शोकेन संतप्तस्त्वां शशाप रुषान्वितः

ထို့နောက် ရသေ့၏စကားကို ကြားသိရသောအခါ သားအတွက် ပူဆွေးသောကရောက်နေသော ဖခင်သည် အမျက်ဒေါသဖြင့် သင့်အား ကျိန်စာတိုက်လေသည်။

Verse 19

निःश्रीको भवतु क्षिप्रं मम शापेन वासवः / अनाथकास्ततो देवा विषण्णा दैत्यपीडिताः

ငါ၏ကျိန်စာကြောင့် ဝါသဝ (သိကြားမင်း) သည် ဘုန်းကျက်သရေ ချက်ချင်း ကွယ်ပျောက်ပါစေသတည်း။ ထို့ကြောင့် နတ်တို့သည် ကိုးကွယ်ရာမဲ့ကာ စိတ်နှလုံးညှိုးနွမ်းလျက် ဧရာမနတ်ဆိုးတို့၏ နှိပ်စက်မှုကို ခံခဲ့ရလေသည်။

Verse 20

त्वया मया च रहिताः सर्वे देवाः पलायिताः / गत्वा तु ब्रह्मसदनं नत्वा तद्वृत्तमूचिरे

သင်နှင့် ကျွန်ုပ် မရှိသဖြင့် နတ်အားလုံး ကြောက်ရွံ့၍ ထွက်ပြေးကြသည်။ ထို့နောက် ဗြဟ္မာ၏ နန်းတော်သို့ သွားကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး ဖြစ်ရပ်အားလုံးကို လျှောက်တင်ကြသည်။

Verse 21

ततस्तु चिन्तया मास तदघस्य प्रतिक्रियाम् / तस्य प्रतिक्रियां वेत्तुं न शशाकात्मभूस्तदा

ထို့နောက် ဗြဟ္မာသည် ထိုအပြစ်၏ ပြန်လည်ဖြေရှင်းနည်းကို စဉ်းစားခဲ့သော်လည်း ထိုအချိန်တွင် ဖြေရှင်းရာလမ်းကို မသိနိုင်ခဲ့ပါ။

Verse 22

ततो देवैः परिवृतो नारायणमुपागमत्

ထို့နောက် နတ်များဝန်းရံလျက် ဗြဟ္မာသည် နာရာယဏထံသို့ သွားရောက်하였다။

Verse 23

नत्वा स्तुत्वा चतुर्वक्रस्तद्वृत्तान्तं व्यजिज्ञपत् / विचिन्त्य सो ऽपि बहुधा कृपया लोकनायकः

မျက်နှာလေးပါးရှိသော ဗြဟ္မာသည် ဦးညွှတ်ပူဇော်၍ ချီးမွမ်းကာ ထိုဖြစ်ရပ်ကို လျှောက်တင်하였다။ လောကနాయక နာရာယဏသည်လည်း ကရုဏာဖြင့် နည်းမျိုးစုံ စဉ်းစား하였다။

Verse 24

तदघं तु त्रिधा भित्त्वा त्रिषु स्थानेष्वथार्पयत् / स्त्रीषु भूम्यां च वृक्षेषु तेषामपि वरं ददौ

ထိုအပြစ်ကို သုံးပိုင်းခွဲ၍ သုံးနေရာတွင် ထား하였다—မိန်းမများတွင်၊ မြေကြီးတွင်၊ သစ်ပင်များတွင်။ ထို့ပြင် သူတို့အားလည်း ကောင်းချီးပေး하였다။

Verse 25

तदा भर्त्तृसमायोगं पुत्रावाप्तिमृतुष्वपि / छेदे पुनर्भवत्वं तु सर्वेषामपि शाखिनाम्

ထိုအခါ ရာသီကာလများတွင်ပင် ခင်ပွန်းနှင့်ပေါင်းစည်းခြင်းနှင့် သားရရှိခြင်း ဖြစ်စေကာ၊ ဖြတ်တောက်ခံရသော်လည်း သစ်ပင်အားလုံး ပြန်လည်ပေါက်ဖွားစေပါစေ။

Verse 26

खातपूर्तिं धरण्यश्च प्रददौ मधुसूदनः / तेष्वघं प्रबभूवाशु रजोनिर्यासमूषरम्

မဓုသူဒနသည် တွင်းများကို ဖြည့်ပေးခြင်းနှင့် မြေပြင်ကိုပါ ပေးသနားခဲ့သည်; သို့သော် သူတို့အတွင်း၌ ဖုန်နှင့်ရည်ကဲ့သို့ ခြောက်သွေ့သော အပြစ်သည် လျင်မြန်စွာ ပေါက်ဖွားလာ하였다။

Verse 27

निर्गतो गह्वरात्तस्मात्त्वमिन्द्रो देवनायकः / राज्यश्रियं च संप्राप्तः प्रसादात्परमेष्ठिनः

ထိုအနက်ရှိုင်းသော ချိုင့်ဝှမ်းမှ ထွက်လာပြီးနောက် သင်သည် ဒေဝတို့၏ ခေါင်းဆောင် အိန္ဒြာ ဖြစ်လာ하였다; ပရမေဋ္ဌင်၏ ကရုဏာကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ ဂုဏ်သရေကိုလည်း ရရှိ하였다။

Verse 28

तेनैव सांत्वितो धाता जगाद च जनार्दनम् / मम शापो वृथा न स्यादस्तु कालान्तरे मुने

ထိုသူ၏ အားပေးနှစ်သိမ့်မှုကြောင့် ဓာတာသည် ဇနာဒနအား ပြော하였다—“အို မုနိ၊ ငါ၏ ကျိန်စာသည် အလဟသ မဖြစ်စေပါနှင့်; အချိန်ကာလတစ်ခုအပြီး၌ အကျိုးသက်ရောက်ပါစေ။”

Verse 29

भगवांस्तद्वचः श्रुत्वा मुनेरमिततेजसः / प्रहृष्टो भाविकार्यज्ञस्तूष्णीमेव तदा ययौ

အမိတတေဇရှိသော မုနိ၏ စကားကို ကြားသော် ဘဂဝန်သည် အနာဂတ်ကိစ္စများကို သိမြင်သူဖြစ်၍ ဝမ်းမြောက်ကာ ထိုအခါ တိတ်ဆိတ်စွာ ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 30

एतावन्तमिमं कालं त्रिलोकीं पालयन्भवान् / एश्वर्यमदमत्तत्वात्कैलासाद्रिमपीडयत

ဤမျှကြာသောကာလတစ်လျှောက် သင်သည် တြိလောကကို စောင့်ရှောက်ခဲ့သော်လည်း အာဏာဓန၏ မာနမူးယစ်မှုကြောင့် ကိုင်လာသတောင်ကိုတောင် ဖိနှိပ်ခဲ့သည်။

Verse 31

सर्वज्ञेन शिवेनाथ प्रेषितो भगवान्मुनिः / दुर्वासास्त्वन्मदभ्रंशं कर्त्तुकामः शशाप ह

အို နာထာ၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သော ရှိဝက စေလွှတ်သော သန့်ရှင်းမြတ်သော မုနိ ဒုရ္ဝာသာသည် သင်၏မာနမူးယစ်မှုကို ချိုးဖျက်လို၍ ကျိန်စာပေးခဲ့သည်။

Verse 32

एकमेव फलं जातमुभयोः शापयोरपि / अधुना पश्यनिः श्रीकन्त्रैलोक्यं समजायत

ကျိန်စာနှစ်ပါး၏ အကျိုးသည် တစ်ခုတည်းဖြစ်လာသည်။ ယခုကြည့်လော့—တြိလောကသည် သီရိမဲ့သွားပြီ။

Verse 33

न यज्ञाः संप्रवर्त्तन्ते न दानानि च वासव / न यमा नापि नियमा न तपासि च कुत्रचित्

အို ဝါသဝ၊ ယဇ္ဉ မရှိ၊ ဒါန မရှိ။ ယမ မရှိ၊ နိယမ မရှိ၊ ဘယ်နေရာမဆို တပဿ မရှိတော့။

Verse 34

विप्राः सर्वे ऽपि निःश्रीका लोभोपहतचेतसः / निःस्त्त्वा धैर्यहीनाश्च नास्तिकाः प्रायशो ऽभवन्

ဗိပရအားလုံး သီရိမဲ့သွား၍ လောဘက စိတ်ကို ထိခိုက်စေ하였다။ သူတို့သည် သတ္တဝမဲ့၊ သတ္တိမဲ့ကာ အများအားဖြင့် နာස්တိက ဖြစ်သွားကြသည်။

Verse 35

निरौषधिरसा भूमिर्निवीर्य जायतेतराम् / भास्करो धूसराकारश्चन्द्रमाः कान्तिवर्जितः

မြေကြီးသည် ဆေးပင်ရည်မရှိဘဲ အင်အားကုန်ခမ်းသွား၏။ နေမင်းသည် မီးခိုးရောင်မဲမဲဖြစ်၍ လမင်းလည်း အလင်းရောင်ကင်းမဲ့သွား၏။

Verse 36

निस्तेजस्को हविर्भोक्ता मनुद्धूलिकृताकृतिः / न प्रसन्ना दिशां भागा नभो नैव च निर्मलम्

ဟဝိစ်ကိုခံယူသော အဂ္နိသည် အလင်းမဲ့၍ ဖုန်မှုန့်ဖုံးသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အရပ်မျက်နှာများ မရွှင်လန်း၊ ကောင်းကင်လည်း မကြည်လင်တော့။

Verse 37

दुर्बला देवताः सर्वा विभान्त्यन्यादृशा इव / विनष्टप्रयमेवास्ति त्रैलोक्यं सचराचरम्

ဒေဝတာအားလုံး အားနည်း၍ အခြားရုပ်သဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့ပါဝင်သော တြိလောကသည် များစွာပျက်စီးသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 38

हयग्रीव उवाच इत्थं कथयतोरेव बृहस्पतिपहेन्द्रयोः / मलकाद्या महादैत्याः स्वर्गलोकं बबाधिरे

ဟယဂရီဝက ပြောသည်—ဤသို့ ဗြဟ္စပတိနှင့် အိန္ဒြာတို့ စကားပြောနေစဉ်ပင် မလကာတို့ကဲ့သို့ မဟာဒೈတျများသည် ဆွರ್ಗလောကကို နှောင့်ယှက်လာကြ၏။

Verse 39

नन्दनोद्यान मखिलं चिच्छिदुर्बलगर्विताः / उद्यानपालकान्सर्वानायुधैः समताडयन्

အားမာန်ဂုဏ်မာန်ဖြင့် မူးယစ်၍ သူတို့သည် နန္ဒနဥယျာဉ်ကို အကုန်လုံး ဖျက်ဆီးကာ ဥယျာဉ်စောင့်များအားလုံးကို လက်နက်ဖြင့် ထိုးနှက်ကြ၏။

Verse 40

प्राकारमवभिद्यैव प्रविश्य नगरान्तरम् / मन्दिरस्थान्सुरान्सर्वानत्यन्तं पर्यपीडयन्

သူတို့သည် မြို့ရိုးကို ဖောက်ချိုးကာ မြို့အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ဘုရားကျောင်းများတွင် တည်ရှိသော ဒေဝတားအားလုံးကို အလွန်အမင်း နှိပ်စက်ခဲ့သည်။

Verse 41

आजहुरप्सरोरत्नान्यशेषाणि विशेषतः / ततो देवाः समस्ताश्च चक्रुर्भृशमबाधिताः

သူတို့သည် အထူးသဖြင့် အပ္စရာတို့၏ ရတနာတန်ဖိုးရှိသော အရာအားလုံးကို လုယူသွားကြပြီး၊ ထို့နောက် ဒေဝတားအားလုံးသည် အလွန်အမင်း ထိခိုက်နှောင့်ယှက်ခံရသည်။

Verse 42

तादृशं घोषमाकर्म्य वासवः प्रोज्झितासनः / सर्वैरनुगतो देवैः पलायनपरो ऽभवत्

ထိုသို့သော အော်ဟစ်သံကို ကြားသဖြင့် ဝါသဝ (အိန္ဒြ) သည် ထိုင်ခုံကို စွန့်ကာ ထရပ်ပြီး၊ ဒေဝတားအားလုံး လိုက်ပါလာသဖြင့် ထွက်ပြေးရန်သာ ဦးတည်သွားသည်။

Verse 43

ब्राह्मं धाम समभ्येत्य विषण्मवदनो वृषा / यथावत्कथयामास निखिलं दैत्यचेष्टितम्

မျက်နှာညှိုးနွမ်းသော ဝೃષာ (အိန္ဒြ) သည် ဘြဟ္မာ၏ ဓာမသို့ ရောက်လာပြီး ဒೈತ್ಯတို့၏ လုပ်ရပ်အားလုံးကို မှန်ကန်စွာ ပြောပြ하였다။

Verse 44

विधातापि तदाकर्ण्य सर्वदेवसमन्वितम् / हतश्रीकं हरिहयमालोक्येदमुवाच ह

ဗိဓာတာ (ဗြဟ္မာ) သည် ထိုစကားကို ကြားပြီး ဒေဝတားအားလုံးနှင့်အတူရှိကာ၊ ဂုဏ်ရောင်လျော့နည်းသွားသော ဟရိဟယ (အိန္ဒြ) ကို ကြည့်၍ ဤသို့ မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 45

इन्द्रत्वमखिलैर्द्देवैर्मुकुन्दं शरणं व्रज / दैत्यारातिर्जगत्कर्ता स ते श्रेयो विधास्यति

အို အိန္ဒြာ၊ ဒေဝတားအားလုံးနှင့်အတူ မုကုန္ဒ၏ အရိပ်အာဝါသသို့ ခိုလှုံလော့။ သူသည် ဒိုင်တျာတို့၏ ရန်သူ၊ လောကကို ဖန်ဆင်းသူဖြစ်၍ သင့်အတွက် ကောင်းကျိုးကို စီမံပေးမည်။

Verse 46

इत्युक्त्वा तेन सहितः स्वयं ब्रह्मा पितामहः / समस्तदेवसहितः क्षीरोदधिमुपाययौ

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ပိတామဟ ဘြဟ္မာသည် သူနှင့်အတူ ဒေဝတားအားလုံးပါဝင်ကာ နို့ပင်လယ် (က்ஷီရောဒဓိ) သို့ သွားရောက်하였다။

Verse 47

अथ ब्रह्मादयो देवा भगवन्तं जनार्दनम् / तुष्टुवुर्वाग्वरिष्ठाभिः सर्वलोकमहेश्वरम्

ထို့နောက် ဘြဟ္မာတို့အစရှိသော ဒေဝတားများသည် လောကအားလုံး၏ မဟာဣශ්ဝရ ဖြစ်သော ဘဂဝန် ဇနာර්ဒနကို အမြတ်ဆုံးသော စကားများဖြင့် ချီးမွမ်းကြသည်။

Verse 48

अथ प्रसन्नो भगवान्वासुदेवः सनातनः / जगाद स कलान्देवाञ्जगद्रक्षणलंपटः

ထို့နောက် နိရန္တရ ဘဂဝန် ဝါစုဒေဝသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ လောကကို ကာကွယ်လိုသော စိတ်ဖြင့် ဒေဝတားများအား မိန့်ကြား하였다။

Verse 49

श्रीभगवानुवाच भवतां सुविधास्यामि तेजसैवोपबृंहमम् / यदुच्यते मयेदानीं युष्माभिस्त द्विधीयताम्

သီရိဘဂဝန် မိန့်တော်မူသည်— ငါ၏ တေဇဖြင့် သင်တို့ကို အားကောင်းစေ၍ ကူညီမည်။ ယခု ငါပြောသောအရာကို သင်တို့သည် ထိုအတိုင်း ဆောင်ရွက်ကြလော့။

Verse 50

ओषधिप्रवराः सर्वाः क्षिपत क्षीरसागरे / असुरैरपि संधाय सममेव च तैरिह

အို နတ်တို့၊ အကောင်းဆုံး ဆေးပင်အားလုံးကို နို့ပင်လယ်ထဲသို့ ပစ်ချကြလော့။ ဤနေရာတွင် အဆုရတို့နှင့်ပင် သဘောတူစာချုပ်ချုပ်၍ သူတို့နှင့်တကွ တန်းတူစွာ ဤလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ကြလော့။

Verse 51

मन्थानं मन्दरं कृत्वा कृत्वा योक्त्रं च वासुकिम् / मयि स्थिते सहाये तु मथ्यताममृतं सुराः

မန္ဒရတောင်ကို မွှေတံအဖြစ်ယူ၍ ဝါစုကီနဂါးကို ကြိုးအဖြစ်ယူကြလော့။ ငါသည် ကူညီသူအဖြစ် တည်ရှိနေသဖြင့်၊ အို စုရနတ်တို့၊ အမృతရရန် မွှေကြလော့။

Verse 52

समस्तदानवाश्चापि वक्तव्याः सांत्वपूर्वकम् / सामान्यमेव युष्माकमस्माकं च फलं त्विति

ဒာနဝတို့အားလုံးကိုလည်း နှစ်သိမ့်စကားဖြင့် “ဤအကျိုးသည် သင်တို့နှင့် ငါတို့အတွက် တူညီသော အကျိုးပင်” ဟု ပြောရမည်။

Verse 53

मथ्यमाने तु दुग्धाब्धौ या समुत्पद्यते सुधा / तत्पानाद्बलिनो यूयममर्त्याश्च भविष्यथ

နို့ပင်လယ်ကို မွှေသောအခါ ပေါ်ထွက်လာမည့် သုဓာကို သောက်လျှင် သင်တို့သည် အင်အားကြီး၍ မသေမရှင် ဖြစ်လာကြမည်။

Verse 54

यथा दैत्याश्च पीयूषं नैतत्प्राप्स्यन्ति किञ्चन / केवलं क्लेशवन्तश्च करिष्यामि तथा ह्यहम्

ဒೈတျတို့သည် ဤပီယုဿကို အနည်းငယ်မျှ မရဘဲ ကျပ်တည်းပင်ပန်းမှုသာ ခံရအောင် ငါသည် ထိုသို့ပင် ပြုမည်။

Verse 55

इति श्रीवासुदेवेन कथिता निखिलाः सुराः / संधानं त्वतुलैर्दैत्यैः कृतवन्तस्तदा सुराः / नानाविधौषधिगणं समानीय सुरासुराः

ဤသို့ သရီဝာစုဒေဝက နတ်အားလုံးကို မိန့်ကြား하였다။ ထို့နောက် နတ်တို့သည် အလွန်ကြီးမားသော ဒೈတျများနှင့် သဘောတူညီမှု ပြု၍ နတ်နှင့် အဆုရတို့က ဆေးမြက်အမျိုးမျိုးကို စုဆောင်းယူဆောင်လာ하였다။

Verse 56

श्रीराब्धिपयसि क्षिप्त्वा चन्द्रमो ऽधिकनिर्मलम् / मन्थानं मन्दरं कृत्वा कृत्वा योक्त्रं तु वासुकिम् / प्रारेभिरे प्रयत्नेन मन्थितुं यादसां पतिम्

သူတို့သည် သရီသမုဒ္ဒရာ၏ နို့ရည်ရေထဲသို့ အလွန်သန့်ရှင်းသော လကို ထည့်၍ မန္ဒရတောင်ကို မန်သနတံတားအဖြစ်၊ ဝါစုကီနဂါးကို ကြိုးအဖြစ် ပြုကာ ရေသတ္တဝါတို့၏ အရှင် သမုဒ္ဒရာကို အားထုတ်၍ မန်သနစတင်하였다။

Verse 57

वासुकेः पुच्छभागे तु सहिताः सर्वदेवताः / शिरोभागे तु दैतेया नियुक्तास्तत्र शौरिणा

ဝါစုကီ၏ အမြီးဘက်တွင် နတ်အားလုံး စုဝေးကြပြီး၊ ခေါင်းဘက်တွင်တော့ ရှော်ရီ (ကృష్ణ) က ဒိုင်တျများကို ခန့်ထား하였다။

Verse 58

बलवन्तो ऽपि ते दैत्यास्तन्मुखोच्छ्वासपावकैः / निर्दग्धवपुषः सर्वे निस्तेजस्कास्तदाभवन्

ဒိုင်တျများသည် အင်အားကြီးသော်လည်း၊ သူ၏ ပါးစပ်မှ ထွက်သော အသက်ရှူမီးကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာအားလုံး လောင်ကျွမ်း၍ ထိုအခါ တောက်ပမှု မရှိတော့하였다။

Verse 59

पुच्छदेशे तु कर्षन्तो मुहुराप्यायिताः सुराः / अनुकूलेन वातेन विष्णुना प्रेरितेन तु

အမြီးဘက်တွင် ဆွဲနေသော နတ်တို့သည် မကြာခဏ အားပြန်ဖြစ်လာကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ဗိဿဏုက လှုံ့ဆော်ပေးသော အထောက်အကူပြု လေကူညီနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 60

आदिकूर्माकृतिः श्रीमान्मध्ये क्षीरपयोनिधेः / भ्रमतो मन्दराद्रेस्तु तस्या धिष्टानतामगात्

နို့ပင်လယ်အလယ်၌ သီရိမန် ဘုရားသည် အာဒိကူရ္မ ရုပ်ကိုခံယူ၍ လှည့်ပတ်နေသော မန္ဒရတောင်၏ အခြေခံအထောက်အကူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 61

मध्ये च सर्वदेवानां रूपेणान्येन माधवः / चकर्ष वासुकिं वेगाद्दैत्यमध्ये परेण च

ဒေဝတို့အလယ်၌ မာဓဝသည် ရုပ်တစ်ရုပ်ဖြင့် ဝါစုကီကို လျင်မြန်စွာ ဆွဲယူတော်မူပြီး၊ အခြားရုပ်ဖြင့် ဒೈတျတို့အလယ်၌လည်း ဆွဲယူတော်မူ၏။

Verse 62

ब्रह्मरूपेण तं शैलं विधार्याक्रान्तवारिधिम् / अपरेण च देवर्षिर्महता तेजसा मुहुः

ဗြဟ္မာရုပ်ဖြင့် သူသည် ထိုတောင်ကို ထောက်မ၍ ပင်လယ်ရေပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စေတော်မူ၏။ အခြားရုပ်ဖြင့် ဒေဝရ္ရှိဖြစ်ကာ မဟာတေဇကို မကြာခဏ ထွန်းလင်းစေတော်မူ၏။

Verse 63

उपवृंहितवान्देवान्येन ते बलशालिनः / तेजसा पुनरन्येन बलात्कारसहेन सः

ရုပ်တစ်ရုပ်ဖြင့် သူသည် အင်အားကြီးသော ဒေဝတို့ကို အားပေးကာ အင်အားတိုးစေတော်မူ၏။ အခြားရုပ်ဖြင့် ပြင်းထန်သော တေဇအားဖြင့် ခက်ခဲသော အလုပ်ပင်ပန်းမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေတော်မူ၏။

Verse 64

उपबृंहितवान्नागं सर्वशक्तिजनार्दनः / मथ्यमाने ततस्तस्मिन्क्षीरब्धौ देवदानवैः

စွမ်းအားအလုံးစုံ၏ အရှင် ဇနာရ္ဒနသည် နဂါး ဝါစုကီကိုပါ အင်အားတိုးစေတော်မူ၏။ ထို့နောက် ဒေဝနှင့် ဒာနဝတို့က နို့ပင်လယ်ကို မသန့်တင် မသန့်တင် မထန်စွာ မသန့်တင်ကြ၏။

Verse 65

आविर्बभूव पुरतः सुरभिः सुरपूजिता / मुदं जग्मुस्तदा देवा दैतेयाश्च तपोधन

ထိုအခါ နတ်တို့က ပူဇော်သော စုရဘီသည် ရှေ့တွင် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ အို တပဓန၊ နတ်များနှင့် ဒೈတျများလည်း ဝမ်းမြောက်ကြ၏။

Verse 66

मथ्यमाने पुनस्तस्मिन्क्षीराब्दौ देवदानवैः / किमेतदिति सिद्धानां दिवि चिन्तयतां तदा

နတ်များနှင့် ဒာနဝများက နို့ပင်လယ်ကို ထပ်မံ မွှေချိန်တွင် ကောင်းကင်ရှိ စစ်ဓာများက “ဒါဘာလဲ” ဟု စဉ်းစားကြ၏။

Verse 67

उत्थिता वारुणी देवी मदाल्लोलविलोचना / असुराणां पुरस्तात्सा स्मयमाना व्यतिष्ठत

ထို့နောက် မူးယစ်မှုကြောင့် မျက်လုံးများ လှုပ်ရှားနေသော ဝါရုဏီ ဒေဝီ ပေါ်ထွန်းလာပြီး အဆုရများရှေ့တွင် ပြုံးလျက် ရပ်နေ၏။

Verse 68

जगृहुर्नैव तां दैत्या असुराश्चाभवंस्ततः / सुरा न विद्यते येषां तेनैवासुरशब्दिताः

ဒೈတျနှင့် အဆုရတို့က သူမကို မခံယူကြသဖြင့် ‘အဆုရ’ ဟု ခေါ်ကြ၏။ ‘စူရာ’ မရှိသူတို့ကို ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ‘အဆုရ’ ဟု အမည်ပေးကြသည်။

Verse 69

अथसा सर्वदेवानामग्रतः समतिष्ठत / जगृहुस्तां मुदा देवाः सूचिताः परमेष्ठिना / सुराग्रहणतो ऽप्येते सुरशब्देन कीर्तिताः

ထို့နောက် သူမသည် နတ်အားလုံးရှေ့တွင် ရပ်တည်၏။ ပရမေဋ္ဌင် (ဗြဟ္မာ) ၏ အညွှန်းအတိုင်း နတ်များက ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံကြပြီး ‘စူရာ’ ကို လက်ခံသဖြင့် ‘စူရ’ ဟု ချီးမွမ်းခေါ်ကြသည်။

Verse 70

मथ्यमाने ततो भूयः पारिजातो महाद्रुमः / आविरासीत्सुंगधेन परितो वासयञ्जगत्

ပင်လယ်ကို မွှေချိန်တွင် ထပ်မံ၍ ပါရိဇာတ မဟာသစ်ပင် ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ သန့်ရှင်းသော အနံ့တော်က ကမ္ဘာလောကအနှံ့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။

Verse 71

अत्यर्थसुंदराकारा धीराश्चाप्सरसां गणाः / आविर्भूताश्च देवर्षे सर्वलोकमनोहराः

ဒေဝရိရှီရေ၊ အလွန်လှပသော ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် တည်ငြိမ်သဘောရှိသော အပ္စရာအုပ်စုများ ပေါ်ထွန်းလာ၍ လောကအားလုံး၏ စိတ်ကို ဆွဲဆောင်하였다။

Verse 72

ततः शीतांशुरुदभूत्तं जग्राह महेश्वरः / विषजातं तदुत्पन्नं जगृहुर्नागजातयः

ထို့နောက် ရေခဲရောင်တောက်ပသော “ရှီတాంశု” (လ) ပေါ်ထွန်းလာ၍ မဟေရှ್ವರက လက်ခံတော်မူသည်။ ထို့ပြင် ပေါ်လာသော အဆိပ်ကို နာဂမျိုးနွယ်များက ထမ်းဆောင်하였다။

Verse 73

कौस्तुभाख्यं ततो रत्नमाददे तज्जनार्दनः / ततः स्वपत्रगन्धेन मदयन्ती महौषधीः / विजया नाम संजज्ञे भैरवस्तामुपाददे

ထို့နောက် ဇနာဒနက “ကောஸ္တုဘ” ဟုခေါ်သော ရတနာကို ဆောင်ယူတော်မူသည်။ ထို့ပြင် အရွက်အနံ့ဖြင့် မဟာဆေးပင်တို့ကို မူးယစ်စေသော “ဝိဇယာ” ပေါ်ထွန်းလာ၍ ဘှဲရဝက လက်ခံတော်မူသည်။

Verse 74

ततो दिव्यांबरधरो देवो धन्वन्तरिः स्वयम् / उपस्थितः करे बिभ्रदमृताढ्यं कमण्डलुम्

ထို့နောက် ဒိဗ္ဗဝတ်ရုံတော် ဝတ်ဆင်သော ဒေဝဓနွန္တရီ ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ လက်ထဲတွင် အမృతဖြည့်ထားသော ကမဏ္ဍလုကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။

Verse 75

ततः प्रहृष्टमनसो देवा दैत्याश्च सर्वतः / मुनयश्चाभवंस्तुष्टास्तदानीं तपसां निधे

ထို့နောက် အရပ်ရပ်မှ ဒေဝတားတို့နှင့် ဒೈတျတို့သည် စိတ်ပျော်ရွှင်လန်းကြ၏; အို တပဿ၏ خزန်တော်၊ ထိုအခါ ရှင်မုနိတို့လည်း ကျေနပ်ပျော်မြူးကြ၏။

Verse 76

ततो विकसितांभोजवासिनी वरदायिनी / उत्थिता पद्महस्ता श्रीस्तस्मात्क्षीरमहार्मवात्

ထို့နောက် ပွင့်လန်းသော ကြာပန်း၌ နေထိုင်၍ ကောင်းချီးပေးတော်မူသော၊ ကြာပန်းကိုင်လက်ရှိသော သရီသည် ထို နို့ပင်လယ်ကြီးမှ ပေါ်ထွန်း၍ ထလာ၏။

Verse 77

अथ तां मुनयः सर्वे श्रीसुक्तेन श्रियं पराम् / तुष्टुवुस्तुष्ट हृदया गन्धर्वाश्च जगुः परम्

ထို့နောက် မုနိအားလုံးသည် “သရီစူက္တ” ဖြင့် အမြင့်မြတ်သော သရီကို ချီးမွမ်းကြ၏; ပျော်ရွှင်သော ဂန္ဓဗ္ဗတို့လည်း မြတ်သော သီချင်းများကို သီဆိုကြ၏။

Verse 78

विश्वाजीप्रमुखाः सर्वे ननृतुश्चाप्सरोगणाः / गङ्गाद्याः पुण्यनद्यश्च स्नानार्थमुपतस्थिरे

ဝိශ්ဝာဇီကို ဦးဆောင်သော အပ္စရာအစုတို့သည် ကပြကြ၏; ဂင်္ဂါစသော သန့်ရှင်းမြတ်သော မြစ်များလည်း ရေချိုးပူဇော်ရန် အနီးသို့ ရောက်လာကြ၏။

Verse 79

अष्टौ दिग्दन्तिनश्चैव मेध्यपात्रस्थितं जलम् / आदाय स्नापयाञ्चक्रुस्तां श्रियं पद्मवासिनीम्

အရပ်ရှစ်မျက်နှာ၏ ဆင်ကြီးရှစ်ကောင်သည် သန့်ရှင်းသော အိုးခွက်များတွင် ထားသော ရေကို ယူ၍ ကြာပန်း၌ နေထိုင်သော သရီကို ရေချိုးအဘိသေက ပြုလုပ်ကြ၏။

Verse 80

तुलसीं च समुत्पन्नां परार्ध्या मैक्यजां हरेः / पद्ममालां ददौ तस्यै मूर्तिमान्क्षीरसागरः

ဟရီနှင့် တစ်စိတ်တစ်ဝိညာဉ်ဖြစ်ရာမှ အလွန်မြတ်သော တုလစီ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော ခ္ရှီရသမုဒ္ဒရာက သူမအား ကြာပန်းမော်လီ ပေးအပ်하였다။

Verse 81

भूषणानि च दिव्यानि विश्वकर्मा समर्पयत् / दिव्यमाल्यां बरधरा दिव्यभूषणभूषिता / ययौ वक्षस्थलं विष्णोः सर्वेषां पश्यतां रमा

ဝိශ්ဝကರ್ಮာက ဒိဗ္ဗအလှဆင်ပစ္စည်းများကို ဆက်ကပ်하였다။ ဒိဗ္ဗပန်းမော်လီကို ဆောင်၍ ဒိဗ္ဗအလှဆင်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ရမာသည် အားလုံးမြင်နေစဉ် ဗိෂ္ဏု၏ ရင်ဘတ်သို့ သွားရောက်တည်နေ하였다။

Verse 82

तुलसी तु धृता तेन विष्णुना प्रभविष्णुना / पश्यति स्म च सा देवी विष्णुवक्षथलालया / देवान्दयार्द्रया दृष्ट्या सर्वलोकमहेश्वरी

အာနုဘော်ကြီးသော ဗိෂ္ဏုက တုလစီကို ချီးမြှောက်၍ ကိုင်ဆောင်하였다။ ဗိෂ္ဏု၏ ရင်ဘတ်၌ နေထိုင်သော ထိုဒေဝီသည် လောကအားလုံး၏ မဟာဣශ්ဝရီဖြစ်၍ ကရုဏာစိုစွတ်သော မျက်မြင်ဖြင့် ဒေဝတို့ကို ကြည့်ရှု하였다။

Frequently Asked Questions

The episode is anchored in Kaśyapa’s progeny through Diti, with Danu named, and then through Rūpavatī (given to Dhātṛ), whose son Viśvarūpa is presented as a Nārāyaṇa-devoted, Veda–Vedāṅga-competent figure—genealogy functioning as authorization for his ritual office.

Indra’s crisis is framed as karma-vipāka (the ripening of prior acts) requiring prāyaścitta (expiation/remedial discipline). The narrative links misfortune to contested judgments, curse dynamics, and the governance role of the purohita.

The colophonic framing places the discourse within the Lalitopākhyāna transmission environment (Hayagrīva–Agastya dialogue tradition). This chapter supplies the dharma-and-lineage logic—karma, remediation, and authority—that later Shākta narrative elements often presuppose.