
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम् (Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī)
ဤအধ্যာယသည် လလိတောပာခ္ယာန အခင်းအကျင်းအတွင်း ဟယဂ္ရီဝ–အဂஸ္တျာ ဆွေးနွေးပွဲတွင် တည်ရှိသည်။ အဂஸ္တျာသည် ဓမ္မကို အလုံးစုံသိသူ ဟယဂ္ရီဝထံ မဟာဒေဝီ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်း (āvirbhāva)၊ ရုပ်ပြောင်းလဲမှုများ (rūpāntara) နှင့် အဓိက လီလာ/ကစားပွဲများ (vihāra) ကို အသေးစိတ် မေးမြန်းသည်။ ဟယဂ္ရီဝက ဒေဝီကို အနာဒီ၊ အလုံးစုံ၏ အထောက်အပံ့၊ သမาธိဖြင့် သိမြင်နိုင်သူဟု မေတ္တာတရားဖြင့် ဖော်ပြကာ Śakti ကို သိမြင်မှုနှင့် အရှိတရား၏ အခြေခံအဖြစ် ထားပြသည်။ ထို့နောက် စကြဝဠာဖွဲ့စည်းမှု အစဉ်အလာသို့ ရွေ့လျားကာ ဘြဟ္မာ၏ ယောဂသမาธိမှ Śakti သည် ပရကృతి အဖြစ် ပထမဆုံး ပေါ်ထွန်း၍ ဒေဝတားတို့အား လိုအင်ဆန္ဒပြည့် စိဒ္ဓိများ ပေးတော်မူသည်။ အမృతမန်ထန (နက်တာလှုပ်ရှားမှု) အခါတွင် စကားနှင့် စိတ်ထက်လွန်သော ရုပ်တစ်ရုပ် ပေါ်လာ၍ Īśa (Śiva) ကိုတောင် မောဟဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ကာမကို ထိန်းချုပ်သူ Śiva သည် ခဏတာ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ ထိုအခြေအနေတွင် အသူရဖျက်ဆီးသူ Śāstā မွေးဖွားလာသည်။ အဂஸ္တျာ၏ အံ့ဩမှုကြောင့် ဟယဂ္ရီဝက နတ်ဘုရင်အုပ်ချုပ်မှု၊ ကိုင်လာသ ပုံရိပ်များ၊ ဒုရ္ဝာသာ၏ ဝင်ရောက်မှုနှင့် တပသ်ရှည်ကြာ၍ အမြင့်မားဆုံး မိခင်ကို ပျော်ရွှင်စေကာ မာလာတစ်ပွင့် ရရှိသော ဝိဒ္ယာဓရ မိန်းကလေး ပေါ်ထွန်းမှုတို့ကို နောက်ခံအဖြစ် ထပ်မံဖော်ပြပြီး လလိတာဗဟို သဒ္ဓါသဘောတရားနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်အစဉ်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने अगस्त्ययात्राजनार्दनाविर्भावो नाम पञ्चमो ऽध्यायः अथोपवेश्य चैवैनमासने परमाद्भुते / हयाननमुपागत्यागस्त्यो वाक्यं समब्रवीत्
ဤသို့ သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ အုတ္တရဘాగ၌ ဟယဂရီဝ–အဂஸ္တျ သံဝါဒ၊ လလိတောပాఖ్యာနတွင် ‘အဂஸ္တျ၏ ခရီးနှင့် ဇနာရ္ဒန၏ ပေါ်ထွန်းခြင်း’ ဟူသော ပဉ္စမ အခန်း ဖြစ်၏။ ထို့နောက် အလွန်အံ့ဖွယ် အာသနပေါ်၌ ထိုင်စေပြီး၊ ဟယာနန (ဟယဂရီဝ) အနီးသို့ သွားကာ အဂஸ္တျက စကားဆို하였다။
Verse 2
भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वसिद्धान्तवित्तम् / लोकाभ्युदयहेतुर्हि दर्शनं हि भवादृशाम्
အို ဘဂဝန်၊ သင်သည် ဓမ္မအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ စിദ്ധာန္တအားလုံးကို နားလည်သူ ဖြစ်၏။ သင်ကဲ့သို့သော မဟာတ္မာကို ဒർശနရခြင်းသည် လောက၏ တိုးတက်မြင့်မားမှု၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။
Verse 3
आविर्भावं महादेव्यास्तस्या रूपान्तराणि च / विहारश्चैव मुख्या ये तान्नो विस्तरतो वद
မဟာဒေဝီ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်း၊ ပုံသဏ္ဍာန်အမျိုးမျိုးသို့ ပြောင်းလဲခြင်းများနှင့် အဓိက သာသနာတော်လီလာများကို ကျွန်ုပ်တို့အား အသေးစိတ် ဟောပြောပါ။
Verse 4
हयग्रीव उवाच अनादिरखिलाधारा सदसत्कर्मरूपिणी / ध्यानैकदृश्या ध्यानाङ्गी विद्याङ्गी हृदयास्पदा
ဟယဂရီဝ မိန့်တော်မူသည်—အရှေ့မရှိသော အနာဒီဖြစ်၍ အရာအားလုံး၏ အခြေခံတည်ရာ၊ ကောင်းကင်မကောင်းကင် ကမ္မရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းသည်။ သမาธိဖြင့်သာ မြင်နိုင်၍ သမาธိ၏ အင်္ဂ၊ ဗိဒ္ဓာ၏ အင်္ဂ ဖြစ်ကာ နှလုံး၌ တည်နေသည်။
Verse 5
आत्मैक्याद्व्यक्तिमायाति चिरानुष्ठानगौरवात्
အာတ္မနှင့် တစ်လုံးတစ်ဝတည်းဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ ရေရှည်အနုဋ္ဌာန်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အာနုဘော်ကြောင့်၊ သူမသည် ထင်ရှားသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 6
आदौ प्रादुरभूच्छक्तिर्ब्रह्मणो ध्यानयोगतः / प्रकृतिर्नाम सा ख्याता देवानामिष्टसिद्धिदा
အစဦးတွင် ဘြဟ္မာ၏ ဓ్యာနယောဂမှ သက္တိ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ သူမကို ‘ပရကృతိ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ဒေဝတို့၏ အလိုရှိသော စిద్ధိများကို ပေးအပ်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 7
द्वितीयमुदभूद्रूपं प्रवृत्ते ऽमृतमन्थने / शर्वसंमोहजनकमवाङ्मनसगोजरम्
အမృతမန်ထန စတင်သောအခါ ဒုတိယ ရုပ်သဏ္ဍာန် ပေါ်ထွန်းလာသည်—၎င်းသည် ရှರ್ವ (ရှီဝ) ကိုတောင် မောဟစေပြီး စကားနှင့် စိတ်၏ လက်လှမ်းမမီသော အရာဖြစ်သည်။
Verse 8
यद्दर्शनादभूदीशः सर्वज्ञो ऽपि विमोहितः / विसृज्य पार्वतीं शीघ्रन्तया रुद्धो ऽतनोद्रतम्
သူမကို မြင်ရုံဖြင့် အရာအားလုံးသိသော ဣရှဝရတော်တောင် မောဟဖြစ်သွားသည်။ ပါర్వတီကို စွန့်၍ ချက်ချင်း သူမကြောင့် တားဆီးခံကာ ရတိသဘောသို့ လှည့်ဝင်သွားသည်။
Verse 9
तस्यां वै जनयामास शास्तारमसुरार्दनम्
ထိုသူမထဲ၌ပင် အသူရတို့ကို နှိမ်နင်းသော ရှာස්တာကို မွေးဖွားစေ하였다။
Verse 10
अगस्त्य उवाच कथं वै सर्वभूतेशो वशी मन्मथ शासनः / अहो विमोहितो देव्या जनयामास चात्मजम्
အဂஸ္တျက ပြောသည်—သတ္တဝါအားလုံး၏ အရှင်၊ မန္မထကို အုပ်ချုပ်နိုင်သူသည်၊ ဒေဝီကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ မည်သို့ သားတော်ကို မွေးဖွားစေခဲ့သနည်း။
Verse 11
हयग्रीव उवाच पुरामरपुराधीशो विजयश्रीसमृद्धिमान् / त्रैलोक्यं पालयामास सदेवासुरमानुषम्
ဟယဂရီဝက ပြောသည်—ရှေးကာလ၌ အမရပုရ၏ အရှင်သည် အောင်မြင်မှု၏ ဂုဏ်သရေဖြင့် ပြည့်စုံ၍ ဒေဝ၊ အသူရ၊ လူတို့နှင့်တကွ သုံးလောကကို အုပ်စိုးခဲ့သည်။
Verse 12
कैलासशिखराकारं गजेन्द्रमधिरुह्य सः / चचाराखिललोकेषु पूज्यमानो ऽखिलैरपि / तं प्रमत्तं विदित्वाथ भवानीपतिख्ययः
ကೈလာသတောင်ထိပ်ကဲ့သို့ ကြီးမားသော ဆင်မင်းပေါ်တက်စီး၍ သူသည် လောကအားလုံးတွင် လှည့်လည်ကာ အားလုံး၏ ပူဇော်ခြင်းကို ခံရသည်။ ထိုသူ မမေ့မလျော့ မူးမောနေသည်ကို သိသော် ဘဝာနီပတိဟု ကျော်ကြားသော (ရှီဝ) …
Verse 13
दुर्वाससमथाहूय प्रजिघाय तदन्तिकम् / खण्डाजिनधरो दण्डीधूरिधूसरविग्रहः / उन्मत्तरूपधारी च ययौ विद्याधराध्वना
သူသည် ဒုర్వာသ ရသေ့ကို ခေါ်ယူ၍ မိမိအနီးသို့ ခေါ်ဆောင်လာ하였다။ စုတ်ပြဲသော သားရေဝတ်စုံဝတ်ကာ တောင်ဝှေ့ကိုင်၍ ဖုန်မှုန့်ဖြင့် မဲမှောင်သော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ရူးသွပ်သကဲ့သို့ ပုံစံယူကာ ဝိဒ္ယာဓရတို့၏ လမ်းကြောင်းအတိုင်း ထွက်ခွာ하였다။
Verse 14
एतस्मिन्नन्तरे काले काचिद्विद्याधराङ्गना / यदृच्छयागता तस्य पुरश्चारुतराकृतिः
ထိုအချိန်အတွင်း အလွန်လှပသော ဝိဒ္ယာဓရ မိန်းကလေးတစ်ဦးသည် မတော်တဆ သူ၏ရှေ့သို့ ရောက်လာ하였다။
Verse 15
चिरकालेन तपसा तोषयित्वा परांबिकाम् / तत्समर्पितमाल्यं च लब्ध्वा संतुष्टमानसा
အချိန်ကြာမြင့်သော တပဿာဖြင့် ပရမ္ဘိကာ ဒေဝီကို ပျော်ရွှင်စေပြီး၊ ဒေဝီက ပေးအပ်သော ပန်းမော်လီကို ရရှိသဖြင့် သူမ၏ စိတ်သည် တൃပ్తသွား하였다။
Verse 16
तां दृष्ट्वा मृगुशावाक्षीमुवाच मुनिपुङ्गवः / कुत्र वा गम्यते भीरु कुतो लब्धमिदं त्वया
ကလေးမြင်းကောင်မျက်လုံးကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိသော သူမကို မြင်၍ မုနိအထွဋ်အမြတ်က မေး하였다— “အို ရှက်ကြောက်သူမ၊ နင် ဘယ်ကို သွားမလဲ။ ဒီအရာကို ဘယ်က ရခဲ့သနည်း?”
Verse 17
प्रणम्य सा महात्मानमुवाच विनयान्विता / चिरेण तपसा ब्रह्मन्देव्या दत्तं प्रसन्नया
သူမသည် မဟာတ္မာကို ဦးညွှတ်နမസ്കာရပြု၍ ယဉ်ကျေးစွာ ပြော하였다— “အို ဘြဟ္မဏ၊ အချိန်ကြာမြင့်သော တပဿာပြီးနောက် ပျော်ရွှင်သော ဒေဝီက ဤအရာကို ကျွန်မအား ပေးအပ်ခဲ့သည်။”
Verse 18
तछ्रुत्वा वचनं तस्याः सो ऽपृच्छन्माल्यमुत्तमम् / पृष्टमात्रेण सा तुष्टा ददौ तस्मै महात्मने
သူမ၏စကားကိုကြားသော် သူသည် အထူးကောင်းမြတ်သော ပန်းမော်လီကို တောင်းဆို하였다။ မေးလိုက်သမျှနဲ့ပင် သူမ ပျော်ရွှင်ကာ မဟာတ္မာထံ ပေးအပ်하였다။
Verse 19
कराभ्यां तत्समादाय कृतार्थो ऽस्मीति सत्वरम् / दधौ स्वशिरसा भक्त्या तामुवाचातिर्षितः
လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ထိုမော်လီကို လက်ခံယူကာ “ငါ ကൃതಾರ್ಥဖြစ်ပြီ” ဟု ချက်ချင်းဆို하였다။ ဘက္တိဖြင့် မိမိခေါင်းပေါ်တွင် တင်ဆောင်၍ အလွန်ဝမ်းမြောက်စွာ သူမအား ပြော하였다။
Verse 20
ब्रह्मादीनामलभ्यं यत्तल्लब्धं भाग्यतो मया / भक्तिरस्तु पदांभोजे देव्यास्तव समुज्ज्वला
ဗြဟ္မာတို့တောင် မရလွယ်သော အရာကို ငါသည် ကံကောင်းခြင်းကြောင့် ရရှိ하였다။ အို ဒေဝီ၊ သင်၏ ပဒాంగ္ဘုဇ၌ ငါ၏ ဘက္တိသည် တောက်ပစွာ တည်မြဲပါစေ။
Verse 21
भविष्यच्छोभनाकारे गच्छ सौम्ये यथासुखम् / सा तं प्रणम्य शिरसा ययौ तुष्टा यथागतम्
“အို သဘောနူးညံ့သူ၊ အနာဂတ်တွင် မင်္ဂလာရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ရှိ၍ သက်သာစွာ သွားလော့” ဟုဆို၏။ သူမသည် ခေါင်းငုံ့၍ ဂါရဝပြုကာ ပျော်ရွှင်စွာ လာသကဲ့သို့ ပြန်သွား하였다။
Verse 22
प्रेषयित्वा स तां भूयो ययौ विद्याधराध्वना / विद्याधरवधूहस्तात्प्रतिजग्राह वल्लकीम्
သူမကို ပြန်လွှတ်ပြီးနောက် သူသည် ဗိဒ္ဓာဓရတို့၏ လမ်းကြောင်းဖြင့် ထပ်မံသွား하였다။ ဗိဒ္ဓာဓရ မင်္ဂလာသမီးတစ်ဦး၏ လက်မှ ဝလ္လကီ (ဝီဏာ) ကို လက်ခံယူ하였다။
Verse 23
दिव्यस्रगनुलेपांश्च दिव्यान्याभरणानि च / क्वचिद्गृह्णन्क्वचिद्गा यन्क्वचिद्धसन्
သူသည် တခါတရံ နတ်ဘုရားပန်းမော်လီ၊ မွှေးကြိုင်လိမ်းဆေးနှင့် နတ်ဘုရားအလှဆင်ပစ္စည်းများကို ယူကာ၊ တခါတရံ သီချင်းဆို၊ တခါတရံ ရယ်မောလျက် လှည့်လည်ခဲ့သည်။
Verse 24
स्वेच्छाविहारी स मुनिर्ययौ यत्र पुरन्दरः / स्वकरस्थां ततो मालां शक्राय प्रददौ मुनिः
စိတ်ကြိုက်လှည့်လည်သော မုနိသည် ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြ) ရှိရာသို့ သွားပြီး၊ မိမိလက်ထဲရှိ ပန်းမော်လီကို သက္ကရအား ပေးအပ်하였다။
Verse 25
तां गृहीत्वा गजस्कन्धे स्थापयामास देवराट् / गजस्तु तां गृहीत्वाथ प्रेषयामास भूतले
ဒေဝရာဇ (အိန္ဒြ) သည် ထိုမော်လီကိုယူ၍ ဆင်၏ပခုံးပေါ်တင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဆင်က ထိုကိုင်ယူပြီး နောက်တစ်ဖန် မြေပြင်သို့ ပစ်ချခဲ့သည်။
Verse 26
तां दृष्ट्वा प्रेषितां मालां तदा क्रोधेन तापसः / उवाच न धृता माला शिरसा तु मयार्पिता
မြေပြင်သို့ ပစ်ချထားသော မော်လီကို မြင်သော် တပသီသည် ဒေါသဖြင့် ပြော하였다— “ဤမော်လီသည် ဝတ်ဆင်ရန်ဖြစ်၏; ငါသည် ခေါင်းပေါ်မှ အပ်နှံခဲ့သည်။”
Verse 27
त्रैलोक्यैश्वर्यमत्तेन भवता ह्यवमानिता / महादेव्या धृता या तु ब्रह्माद्यैः पूज्यतेहि सा
လောကသုံးပါး၏ အာဏာစည်းစိမ်မက်မော၍ သင်သည် ထိုကို အပြစ်တင်အမုန်းပြုခဲ့သည်— မဟာဒေဝီ ဝတ်ဆင်သော မော်လီကို ဘြဟ္မာတို့ပင် ပူဇော်ကြသည်။
Verse 28
त्वया यच्छासितो लोकः सदेवासुरमानुषः / अशोभनो ह्यतेजस्को मम शापाद्भविष्यति
သင်အုပ်ချုပ်သော လောက—ဒေဝ၊ အသူရနှင့် လူတို့အပါအဝင်—ငါ၏ကျိန်စာကြောင့် အလှမဲ့၍ တေဇမရှိသွားမည်။
Verse 29
इति शप्त्वा विनीतेन तेन संपूजितो ऽपि सः / तूष्णीमेव ययौ ब्रह्मन्भाविकार्यमनुस्मरन्
ဤသို့ကျိန်စာချပြီး၊ ယဉ်ကျေးသူက ပူဇော်သော်လည်း၊ ဟေ ဘြဟ္မန်၊ ဖြစ်လာမည့်ကိစ္စကို သတိရကာ တိတ်တဆိတ် ထွက်ခွာသွားသည်။
Verse 30
विजयश्रीस्ततस्तस्य दैत्यं तु बलिमन्वगात् / नित्यश्रीर्नित्यपुरुषं वासुदेवमथान्वगात्
ထို့နောက် အောင်ပွဲ၏ သရီသည် ဒေတ္တ ဘလိကို လိုက်သွားပြီး၊ နိစ္စသရီသည် နိစ္စပုရုရှ ဝါစုဒေဝကို လိုက်သွားသည်။
Verse 31
इन्द्रो ऽपि स्वपुरं गत्वा सर्वदेवसमन्वितः / विषण्णचेता निःश्रीकश्चिन्तयामास देवराट्
အင်ဒြာလည်း ဒေဝအားလုံးနှင့်အတူ မိမိမြို့သို့ ပြန်သွားကာ စိတ်ညှိုးနွမ်း၍ သရီမဲ့သွားပြီး ဒေဝရာဇာသည် စဉ်းစားနေ하였다။
Verse 32
अथामरपुरे दृष्ट्वा निमित्तान्यशुभानि च / बृहस्पतिं समाहूय वाक्यमेतदुवाच ह
ထို့နောက် အမရပူရီတွင် မကောင်းသောနိမိတ်များကို မြင်၍ ဘృဟස්ပတိကို ခေါ်ကာ ဤစကားကို ပြော하였다။
Verse 33
भगवन्सर्वधर्मज्ञ त्रिकालज्ञानकोविद / दृश्यते ऽदृष्टपूर्वाणि निमित्तान्यशुभानि च
အို ဘဂဝန်၊ သင်သည် ဓမ္မအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ ကာလသုံးပါး၏ ဉာဏ်ပညာ၌ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။ ယခင်မမြင်ဖူးသော မကောင်းသော နိမိတ်များလည်း ပေါ်ထွက်လာသည်။
Verse 34
किंफलानि च तानि स्युरुपायो वाथ कीदृशः / इति तद्वचनं श्रुत्वा देवेन्द्रस्य बृहस्पतिः / प्रत्युवाच ततो वाक्यं धर्मार्थसहितं शुभम्
“အဲဒီနိမိတ်တွေက ဘာအကျိုးပေးမလဲ၊ ဖြေရှင်းနည်းက ဘယ်လိုလဲ” ဟုဆိုသည်ကို ကြားပြီး ဒေဝိန္ဒြ၏ ဘృဟஸပတိ သည် ဓမ္မနှင့် အర్థ ပါဝင်သော မင်္ဂလာစကားဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 35
कृतस्य कर्मणो राजन्कल्पकोटिशतैरपि / प्रायश्चित्तोपभोगाभ्यां विना नाशो न जायते
အို မင်းကြီး၊ ပြုလုပ်ပြီးသော ကမ္မသည် ကလ္ပကိုဋိရာချီ ကြာသော်လည်း မပျက်စီးနိုင်။ ပရာယရှ္စိတ္တနှင့် အကျိုးကို ခံစားခြင်း မရှိလျှင် မဆုံးရှုံးနိုင်။
Verse 36
इन्द्र उवाच कर्म वा कीदृशं ब्रह्मन्प्रायश्चित्तं च कीदृशम् / तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तन्मे विस्तरतो वद
အိန္ဒြက ပြောသည်—“အို ဘြဟ္မဏ၊ ကမ္မက ဘယ်လိုမျိုးလဲ၊ ပရာယရှ္စိတ္တက ဘယ်လိုမျိုးလဲ။ အားလုံးကို ကြားချင်သည်; အသေးစိတ် ပြောပြပါ။”
Verse 37
बृहस्पतिरुवाच हननस्तेयहिंसाश्च पानमन्याङ्गनारतिः / कर्म पञ्चविधं प्राहुर्दुष्कृतं धरणीपतेः
ဘృဟஸပတိက ဆိုသည်—“သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ခိုးယူခြင်း၊ အကြမ်းဖက်ဟింసာ၊ မူးယစ်သောက်စားခြင်း၊ သူတစ်ပါးမယား၌ ရမက်ကပ်ခြင်း—ဤတို့ကို မြေရှင်၏ ဒုက္ကရမ္မ ငါးမျိုးဟု ဆိုကြသည်။”
Verse 38
ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रगोतुरङ्गखरोष्ट्रकाः / चतुष्पदो ऽण्डजाब्जाश्च तिर्यचो ऽनस्थिकास्तथा
ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိသျ၊ ရှူဒြ; နွား၊ မြင်း၊ မြည်း၊ ကုလားအုတ်; လေးခြေသတ္တဝါ၊ ဥမှပေါက်သတ္တဝါ၊ ရေသတ္တဝါ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် အရိုးမဲ့သတ္တဝါတို့လည်း ပါဝင်သည်။
Verse 39
अयुतं च सहस्रं च शतं दश तथा दश / दशपञ्चत्रिरेकार्धमानुपूर्व्यादिदं भवेत्
အယုတ၊ သဟသ္ရ၊ ရာ၊ ဆယ် နှင့် ထပ်မံ ဆယ်; ထို့နောက် ဆယ်၊ ငါး၊ သုံး၊ တစ် နှင့် တစ်ဝက်—ဤအစဉ်အတိုင်း ရေတွက်သည်။
Verse 40
ब्रह्मक्षत्रविशां स्त्रीणामुक्तार्थे पापमादिशेत् / पितृमातृगुरुस्वामि पुत्राणां चैव निष्कृतिः
ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိသျတို့၏ မိန်းမများအကြောင်း၌ သာස්တရသည် ပြောထားသော အဓိပ္ပါယ်အတိုင်း အပြစ်ကို သတ်မှတ်သည်; ထို့ပြင် အဖေ၊ အမေ၊ ဂုရု၊ သခင်နှင့် သားများအတွက်လည်း ပြစ်လွတ်ပူဇော်မှုကို ဆိုသည်။
Verse 41
गुर्वाज्ञया कृतं पापं तदाज्ञालङ्घनेर्ऽथकम् / दशब्राह्मणभृत्यर्थमेकं हन्याद्द्विजं नृपः
ဂုရု၏ အမိန့်အတိုင်း ပြုသော အပြစ်သည် ထိုအမိန့်ကို ချိုးဖောက်ခြင်းထက် (ပေါ့) သည်ဟု သတ်မှတ်သည်; ဗြာဟ္မဏ အမှုထမ်း ဆယ်ဦး၏ အကျိုးအတွက် မင်းသည် ဒွိဇတစ်ဦးကို ဒဏ် (သတ်) ချနိုင်သည်။
Verse 42
शतब्राह्मणभृत्यर्थं ब्राह्मणो ब्राह्मणं तु वा / पञ्चब्रह्मविदामर्थे त्रैश्यमेकं तु दण्डयेत्
ဗြာဟ္မဏ အမှုထမ်း တစ်ရာဦး၏ အကျိုးအတွက် ဗြာဟ္မဏသည် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးကိုပင် (ဒဏ်) ချနိုင်သည်; ဗြဟ္မဝိဒ် ငါးဦး၏ အကျိုးအတွက် ဝိသျတစ်ဦးကို ဒဏ်ချရမည်။
Verse 43
वैश्यं दशविशामर्थे विशां वा दण्डयेत्तथा / तथा शतविशामर्थे द्विजमेकं तु दण्डयेत्
ဝိသ (viśa) ဆယ်ယောက်၏ ဒဏ်နှင့်တူသော အပြစ်တွင် ဝိုင်ရှျ (vaiśya) ကိုလည်းကောင်း၊ ဝိသကိုလည်းကောင်း ဒဏ်ပေးရမည်။ ဝိသ ရာယောက်နှင့်တူလျှင် ဒွိဇ (dvija) တစ်ယောက်ကို ဒဏ်ပေးရမည်။
Verse 44
शूद्राणां तु सहस्राणां दण्डयेद्ब्राह्मणं तु वा / तच्छतार्थं तु वा वैश्यं तद्दशार्द्धं तु शूद्रकम्
ဒဏ်သည် ရှုဒြ (śūdra) တစ်ထောင်နှင့်တူလျှင် ဘြာဟ္မဏ (brāhmaṇa) ကို ဒဏ်ပေးနိုင်သည်။ ဝိုင်ရှျကို အဲဒီ၏ တစ်ရာပုံတစ်ပုံ၊ ရှုဒြကို တစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံ၏ တစ်ဝက်အတိုင်း ဒဏ်ပေးရမည်။
Verse 45
बन्धूनां चैव मित्राणामिष्टार्थे तु त्रिपादकम् / अर्थं कलत्रपुत्रार्थे स्वात्मार्थे न तु किञ्चन
ဆွေမျိုးနှင့် မိတ်ဆွေတို့၏ ချစ်မြတ်နိုးသော အကျိုးအတွက် ဥစ္စာ၏ သုံးပုံလေးပုံကို ပေးလှူသင့်သည်။ ဇနီးနှင့် သားသမီးအတွက် (အချို့) ဥစ္စာကို ပေးသင့်သော်လည်း ကိုယ့်အကျိုးအတွက်တော့ မည်သည့်အရာမျှ မပေးသင့်။
Verse 46
आत्मानं हन्तुमारब्धं ब्राह्मणं क्षत्रियं विशम् / गां वा तुरगमन्यं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते
ဘြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ တို့က ကိုယ့်ကို သတ်ရန် စတင်လာလျှင်၊ သို့မဟုတ် နွား၊ မြင်း စသည့် တိရစ္ဆာန်ကို သတ်ရန် စတင်လာလျှင်—သူကို သတ်လိုက်သော်လည်း အပြစ်မကပ်။
Verse 47
आत्मदारात्मजभ्रातृबन्धूनां च द्विजोत्तम / क्रमाद्दशगुणो दोषो रक्षणे च तथा फलम्
ဒွိဇိုတ္တမရေ—ကိုယ်တိုင်၊ ဇနီး၊ သားသမီး၊ ညီအစ်ကို၊ ဆွေမျိုးတို့အပေါ် အစဉ်လိုက် (မကာကွယ်လျှင်) အပြစ်သည် ဆယ်ဆတိုးပွားသည်။ ကာကွယ်လျှင် အကျိုးပေးလည်း ထိုနည်းတူ (ဆယ်ဆ) ဖြစ်သည်။
Verse 48
भूपद्विजश्रोत्रियवेदविद्व्रतीवेदान्तविद्वेदविदां विनाशे / एकद्विपञ्चाशदथायुतं च स्यान्निष्कृतिश्चेति वदन्ति संतः
မင်း၊ ဒွိဇ၊ ရှရောထရိယ၊ ဝေဒပညာရှင်၊ ဝရတီ၊ ဝေဒန္တပညာရှင်နှင့် ပညာရှိတို့ကို ဖျက်ဆီးလျှင် သန့်ရှင်းသူတို့က—တစ်၊ နှစ်၊ ငါးဆယ့်ငါး နှင့် အယုတ (တစ်သောင်း) တန်ဖိုးရှိ ပရာယශ්ချိတ္တ လိုအပ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 49
तेषां च रक्षणविधौ हि कृते च दाने पूर्वोदितोत्तरगुणं प्रवदन्ति पुण्यम् / तेषां च दर्शनविधौ नमने चकार्ये शूश्रूषणे ऽपि चरतां सदृशांश्च तेषाम्
သူတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့် နည်းလမ်းကို လုပ်ဆောင်၍ ဒါနပြုလျှင် ယခင်ဖော်ပြထားသည့်အရာထက် ပိုမိုဂုဏ်မြင့်သော ပုဏ္ဏိယဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် သူတို့ကို ဖူးမြင်ခြင်း၊ နမസ്കာရပြုခြင်း၊ ဝန်ဆောင်မှု (śuśrūṣā) နှင့် သူတို့ကဲ့သို့ သဒ္ဓါကျင့်ခြင်းတို့တွင်လည်း ထိုပုဏ္ဏိယ ရရှိသည်။
Verse 50
सिंहव्याघ्रमृगादीनि लोकहिंसाकराणि तु / नृपो हन्याच्च सततं देवार्थे ब्राह्मणार्थके
လူထုကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော ခြင်္သေ့၊ ကျား၊ တောတိရစ္ဆာန်တို့ကို မင်းသည် ဒေဝကိစ္စနှင့် ဗြာဟ္မဏအကျိုးအတွက် အမြဲတမ်း သတ်ဖြတ်သင့်သည်။
Verse 51
आपत्स्वात्मार्थके चापि हत्वा मेध्यानि भक्षयेत्
အရေးပေါ်ကာလတွင် ကိုယ့်အကျိုးအတွက်ပင် မေဓျ (သန့်) တိရစ္ဆာန်ကို သတ်ပြီး စားသုံးနိုင်သည်။
Verse 52
नात्मार्थे पाचयेदन्न नात्मार्थे पाचयेत्पशून् / देवार्थे ब्राह्मणार्थे वा पचमानो न लिप्यते
ကိုယ့်အတွက် အစာမချက်ရ၊ ကိုယ့်အတွက် တိရစ္ဆာန်ကိုလည်း မချက်ရ။ ဒေဝကိစ္စ သို့မဟုတ် ဗြာဟ္မဏအကျိုးအတွက် ချက်ပြုတ်သူသည် အပြစ်ဖြင့် မလိမ်းမကျန်။
Verse 53
पुरा भगवती माया जगदुज्जीवनोन्मुखी / ससर्ज सर्वदेवांश्च तथैवासुरमानुषान्
ရှေးကာလ၌ လောကကို အသက်သွင်းရန် ရည်ရွယ်သော ဘဂဝတီ မာယာသည် ဒေဝတော်အပေါင်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ အဆုရနှင့် လူတို့ကိုလည်းကောင်း ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 54
तेषां संरक्षणार्थाय पशूनपि चतुर्दश / यज्ञाश्च तद्विधानानि कृत्वा चैनानुवाच ह
သူတို့ကို ကာကွယ်ရန် မေဓျတိရစ္ဆာန် ၁၄ မျိုး၊ ယဇ္ဉနှင့် ထုံးတမ်းနည်းလမ်းများကို သတ်မှတ်ပြီး ထိုသူတို့အား သွန်သင်하였다။
Verse 55
यजध्वं पशुभिर्देवान्विधिनानेन मानवाः / इष्टानि ये प्रदास्यन्ति पुष्टास्ते यज्ञभाविताः
အို လူသားတို့၊ ဤနည်းလမ်းအတိုင်း ယဇ္ဉပူဇော်ရာတွင် မေဓျတိရစ္ဆာန်များဖြင့် ဒေဝတော်တို့ကို ပူဇော်ကြလော့။ ယဇ္ဉဖြင့် ပুষ্ট၍ တೃप्तသော သူတို့သည် သင်တို့လိုအင်ကို ပေးတော်မူမည်။
Verse 56
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः / दरिद्रो नारकश्चैव भवेज्जन्मनि जन्मनि
ဤသို့ စတင်လည်ပတ်ထားသော စက်ဝိုင်းကို ဤလောက၌ မလိုက်နာသူသည် မွေးဖွားတိုင်း မွေးဖွားတိုင်း ဆင်းရဲနွမ်းပါး၍ နရကသို့ သွားရမည်။
Verse 57
देवतार्थे च पित्रर्थे तथैवाभ्यागते गुरौ / महदागमने चैव हन्यान्मेध्यान्पशून्द्विजः
ဒေဝတော်တို့အတွက်၊ ပိတೃတို့အတွက်၊ ဧည့်သည်အဖြစ် ရောက်လာသော ဂုရုအတွက်၊ ထို့ပြင် မဟာအာဂမနအခါတွင် ဒွိဇသည် မေဓျတိရစ္ဆာန်များကို ယဇ္ဉဘလိအဖြစ် ဆောင်ရွက်သင့်သည်။
Verse 58
आपत्सु ब्राह्मणो मांसं मेध्यमश्नन्न दोषभाक् / विहितानि तु कार्याणि प्रतिषिद्धानि वर्जयेत्
အရေးပေါ်ကာလ၌ ဗြာဟ္မဏသည် သန့်ရှင်းသော (မေဓျ) အသားကို စားသော်လည်း အပြစ်မခံရ။ သို့သော် သတ်မှတ်ထားသော ကర్తဝယများကို ပြုလုပ်၍ တားမြစ်ထားသည့် အရာများကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 59
पुराभूद्युवनाश्वस्य देवतानां महाक्रतुः / ममायमिति देवानां कलहः समजायत
ရှေးကာလ၌ ယုဝနာရှွသည် ဒေဝတားတို့အတွက် မဟာကရတု (ယဇ်ကြီး) ကို ကျင်းပ하였다။ ထို့နောက် “ဤအရာသည် ငါ့၏” ဟုဆိုကာ ဒေဝတားတို့အကြား အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 60
तदा विभज्य देवानां मानुषांश्च पशूनपि / विभज्यैकैकशः प्रदाद्ब्रह्मा लोकपितामहः
ထိုအခါ လောကပိတామဟ ဘြဟ္မာသည် ဒေဝတားများ၊ လူသားများနှင့် တိရစ္ဆာန်များကိုပါ ခွဲဝေ၍ တစ်ဦးချင်းစီအား မိမိအပိုင်းအခြားအလိုက် ပေးအပ်하였다။
Verse 61
ततस्तु परमा शक्तिर्भूतसंधसहायिनी / कुपिताभूत्ततो ब्रह्मा तामुवाच नयान्वितः
ထို့နောက် သတ္တဝါအစုအဖွဲ့ကို ကူညီသော အမြင့်ဆုံး သက္တိသည် ဒေါသထွက်လာသည်။ ထိုအခါ နည်းလမ်းနှင့်ပြည့်စုံသော ဘြဟ္မာသည် သူမအား ပြောကြား하였다။
Verse 62
प्रादुर्भूता समुद्वीक्ष्य भूतानन्दभयान्वितः / प्राञ्जलिः प्रणतस्तुत्वा प्रसीदेति पुनः पुनः
သူမ ပေါ်ထွန်းလာသည်ကို မြင်သော် ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ ဦးညွှတ်နမಸ್ಕာရ ပြုကာ ချီးမွမ်းပြီး “ကျေးဇူးပြု၍ သနားတော်မူပါ” ဟု ထပ်တလဲလဲ တောင်းပန်하였다။
Verse 63
प्रादुर्भूता यतो ऽसि त्वं कृतर्थो ऽस्मि पुरो मम / त्वयैतदखिलं कर्म निर्मितं सुशुभाशुभम्
သင်သည် ကျွန်ုပ်၏ရှေ့၌ ပေါ်ထွန်းလာသောကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ရည်မှန်းချက်ပြည့်စုံသွားပါပြီ။ ဤကမ္မအားလုံး—ကောင်းမြတ်ခြင်းနှင့် မကောင်းခြင်း—ကို သင်ပင် ဖန်ဆင်းထားသည်။
Verse 64
श्रुतयः स्मृतयश्चैव त्वयैव प्रतिपादिताः / त्वयैव कल्पिता यागा मन्मुखात्तु महाक्रतौ
ရှုတိနှင့် စမရတိတို့ကိုလည်း သင်ပင် ထုတ်ဖော်ညွှန်ပြခဲ့သည်။ မဟာကရတု၌ ယဇ္ဉပူဇာများကိုလည်း သင်ပင် စီမံထားသော်လည်း ကျွန်ုပ်၏နှုတ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည်။
Verse 65
ये विभक्तास्तु पशवो देवानां परमेश्वरि / ते सर्वे तावकाः संतुभूतानामपि तृप्तये
အို ပရမေရှွရီ၊ ဒေဝတို့အတွက် ခွဲဝေထားသော တိရစ္ဆာန်များအားလုံးသည် သင်၏အပိုင်ဖြစ်ပါစေ၊ သတ္တဝါအားလုံးလည်း တృप्त ဖြစ်စေရန်။
Verse 66
इत्युक्त्वान्तर्दधे तेषां पुर एव पितामहः / तदुक्तेनैव विधिना चकार च महाक्रतून्
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ပိတာမဟသည် သူတို့ရှေ့တင်ပင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ထို့နောက် သူပြောထားသည့် ထုံးတမ်းအတိုင်း မဟာကရတုများကို ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 67
इयाज च परां शक्तिं हत्वा मेध्यान्पशूनपि / तत्तद्विभागो वेदेषु प्रोक्तत्वादिह नोदितः
သူသည် ပရာ-ရှက္တိကို ယဇ္ဉပူဇာပြုခဲ့ပြီး ယဇ္ဉအတွက် သင့်လျော်သော တိရစ္ဆာန်များကိုလည်း သတ်ပူဇာခဲ့သည်။ အပိုင်းအခြားများကို ဝေဒများတွင် ဖော်ပြထားသဖြင့် ဤနေရာတွင် မဖော်ပြတော့။
Verse 68
स्त्रियः शुद्रास्तथा मांसमादद्युर्ब्राह्मणं विना / आपत्सु ब्राह्मणो वापि भक्षयेद्गुर्वनुज्ञया
မိန်းမများနှင့် ရှုဒ္ဒရများသည် ဘြာဟ္မဏ မရှိဘဲ အသားကို ယူနိုင်သည်။ အရေးပေါ်ကာလတွင် ဘြာဟ္မဏလည်း ဆရာ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် စားနိုင်သည်။
Verse 69
शिवोद्भवमिद पिण्डमत्यथ शिवतां गतम् / उद्बुध्यस्व पशो त्वं हि नाशिवः सञ्छिवो ह्यसि
ဤပင်ဒ်သည် ရှိဝမှ ပေါ်ထွန်း၍ ရှိဝတော်သဘောသို့ အပြည့်အဝ ရောက်ရှိသည်။ အို ပရှု၊ နိုးထလော့—သင်သည် အရှိဝ မဟုတ်၊ သင်သည် ရှိဝပင် ဖြစ်သည်။
Verse 70
ईशः सर्वजगत्कर्ता प्रभवः प्रलयस्तथा / यतो विश्वाधिको रुद्रस्तेन रुद्रो ऽसि वै पशो
ဣရှ္ဝရသည် စကြဝဠာအားလုံး၏ ဖန်ဆင်းရှင်၊ ပေါ်ထွန်းမှုနှင့် ပျက်ကွယ်မှုလည်း ဖြစ်သည်။ ရုဒြသည် လောကအားလုံးထက် မြင့်မြတ်သဖြင့် အို ပရှု၊ သင်လည်း ရုဒြပင် ဖြစ်သည်။
Verse 71
अनेन तुरगं गा वा गजोष्ट्रमहिषादिकम् / आत्मार्थं वा परार्थं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते
ဤနည်းဖြင့် မြင်း၊ နွား၊ ဆင်၊ ကုလားအုတ်၊ ကျွဲ စသည်တို့ကို ကိုယ့်အကျိုး သို့မဟုတ် အခြားသူ၏ အကျိုးအတွက် သတ်လျှင် အပြစ်မကပ်။
Verse 72
गृहानिष्टकरान्वापि नागाखुबलिवृश्चिकान् / एतद्गृहाश्रमस्थानां क्रियाफलमभीप्सताम् / मनःसंकल्पसिद्धानां महतां शिववर्चसाम्
အိမ်တွင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော မြွေ၊ ကြွက်၊ ပူဇော်သတ္တဝါငယ်များနှင့် ကင်းမြီးကောက် စသည်တို့အပေါ်တွင်ပင်—ဤသည်မှာ ကရိယာဖလကို လိုလားသော ဂೃಹಸ್ಥတို့အတွက်လည်းကောင်း၊ စိတ်၏ သံကల్పဖြင့် စိဒ္ဓိရပြီး ရှိဝတေဇဖြင့် တောက်ပသော မဟာတ္မာတို့အတွက်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထားသော အကျိုးဖြစ်သည်။
Verse 73
पशुयज्ञेन चान्येषामिष्टा पूर्तिकरं भवेत् / जपहोमार्चनाद्यैस्तु तेषामिष्टं च सिध्यति
ပသုယဇ္ဍနာဖြင့် အခြားသူတို့၏ ဆန္ဒပြည့်စုံစေပြီး၊ ဇပ၊ ဟောမ၊ အာရ္ချနာ စသည့် ပူဇော်မှုများဖြင့်လည်း သူတို့၏ အလိုတော်သည် ပြည့်ဝစွာ အောင်မြင်သည်။
She is presented as anādi (without beginning), the substratum of all, and apprehensible through dhyāna; her manifestations (including Prakṛti) function as cosmogenic and salvific principles rather than merely mythic appearances.
It states that Śakti first manifests as Prakṛti through Brahmā’s dhyāna-yoga, positioning Prakṛti as the operative creative ground that also bestows siddhis—thereby linking metaphysics, cosmogony, and divine agency.
It functions as an explanatory sub-narrative: even the lord who governs desire can be momentarily overpowered by a transcendent divine form beyond speech and mind, leading to consequential events (Śāstā’s emergence) that advance the chapter’s manifestation-theology and plot causality.