Adhyaya 25
Upodghata PadaAdhyaya 25109 Verses

Adhyaya 25

भण्डासुरस्य मन्त्रणा (Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā)

ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ယခင်စစ်မြေပြင်အနိုင်အရှုံးမှ လှည့်ကာ ရန်သူဘဏ္ဍမဟာအဆူရ၏ အတွင်းရေးမဟာဗျူဟာကို ဖော်ပြသည်။ အင်အားကြီး စစ်ခေါင်းဆောင်များ ပျက်စီးသွားကြောင်း ကြားသိသော် ဘဏ္ဍသည် ဒေါသထွက်၍ အမည်းနဂါးမင်းကဲ့သို့ ပြင်းထန်စွာ အသက်ရှူထုတ်သည်ဟု နှိုင်းယှဉ်ထားသည်။ ထို့နောက် မဟောဒရနှင့် ကုဋိလာက္ခ ဦးဆောင်သော မဟာမန်တရိများကို လျှို့ဝှက်အကြံပေးအစည်းအဝေးသို့ ခေါ်ယူကာ အနိုင်ရရန် တန်ပြန်နည်းလမ်းများ စီမံသည်။ သူ၏မိန့်ခွန်းတွင် ဤပြောင်းလဲမှုကို ကံကြမ္မာ၏ ရက်စက်သည့် လှည့်ကွက် (vidhi/bhavitavyatā) ဟု ဆိုကာ ယခင်က ဒေဝတို့သည် သူ၏အမှုထမ်းအမည်သာ ကြားလျှင် ထွက်ပြေးကြသော်လည်း ယခု “မိန်းမ မာယင်နီ” လလိတာက သူ၏တပ်ကို ချေမှုန်းနေသည်ဟု ဝမ်းနည်းဒေါသဖြင့် ပြောသည်။ အဓိကမှာ စစ်ဗျူဟာဖြစ်ပြီး “ပာရှ္ဏိဂြာဟ” (နောက်မှဝင်တိုက်/ဘေးဖက်လိုက်နှိပ်) ကို အမိန့်ပေးကာ စပိုင်များထံမှ လလိတာတပ်၏ အနေအထားနှင့် ဆင်၊ မြင်း၊ ရထား စီတန်းပုံကို သိရှိထားကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဝိသင်္ဂအား အရေးကြီးတာဝန်ပေးပြီး အတွေ့အကြုံရင့် စစ်ခေါင်းဆောင်များကို စေလွှတ်ကာ နောက်တစ်ဆင့် တိုက်ပွဲကို ပြင်ဆင်သည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने बलाहकादिसप्तसेनापतिवधो नाम चतुर्विंशो ऽध्यायः ततः श्रुत्वा वधं तेषां तपोबलवतामपि / न्यश्वसत्कृष्णसर्पेन्द्र इव भण्डो महासुरः

ဤသို့ «သီရိ ဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ» အောက်တရပိုင်း၊ ဟယဂရီဝ–အဂස්တျ သံဝါဒ၊ လလိတာဥပాఖ్యာန၌ “ဗလာဟကာတို့အစရှိသော စစ်တပ်မူးကြီး ခုနစ်ဦးကို သတ်ခြင်း” ဟူသော နှစ်ဆယ့်လေးမြောက် အဓ್ಯಾಯ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် တပေါဗလကြီးသူတို့ပင် သတ်ခံရကြောင်း ကြားသော် မဟာအဆုရ ဘဏ္ဍသည် အနက်ရောင် နဂါးမင်းကဲ့သို့ ဟူးဟား၍ အသက်ရှူကြပ်လေ၏။

Verse 2

एकान्ते मन्त्रयामास स आहूय महोदरौ / भण्डः प्रचण्डशैण्डीर्यः काङ्क्षमाणो रणे जयम्

စစ်ပွဲ၌ အောင်မြင်လိုသော ပြင်းထန်သတ္တိရှိသည့် ဘဏ္ဍသည် မဟောဒရ နှစ်ဦးကို ခေါ်ယူကာ တိတ်တဆိတ် အကြံပေးဆွေးနွေးလေ၏။

Verse 3

युवराजो ऽपि सक्रोधो विषङ्गेण यवीयसा / भण्डासुरं नमस्कृत्य मन्त्रस्थानमुपागमत्

မင်းသားတော်လည်း ဒေါသပြင်းထန်၍ ဗိသင်္ဂ (အသက်ငယ်သူ) နှင့်အတူ သွားကာ ဘဏ္ဍာသူရကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး မန္တရတည်ရာသို့ ဝင်ရောက်သွား하였다။

Verse 4

अत्याप्तैर्मन्त्रिभिर्युक्तः कुटिलाक्षपुरःसरैः / ललिताविजये मन्त्रं चकार क्वथिताश्यः

အလွန်ယုံကြည်ရသော မန္တရိများနှင့်အတူ၊ ကုဋိလာက္ရှကို ဦးဆောင်စေ၍၊ လလိတာ၏ အောင်ပွဲအတွက် မန္တရကို မီးပူသကဲ့သို့ ပြင်းထန်သောနှုတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ရွတ်ဆို하였다။

Verse 5

भण्ड उवाच अहो बत कुलभ्रंशः समायातः सुरद्विषाम् / उपेक्षामधुना कर्तुं प्रवृत्तो बलवान्विधिः

ဘဏ္ဍက ပြောသည်—“အိုဟို! နတ်တို့၏ ရန်သူများ၏ မျိုးရိုးပျက်စီးခြင်းသည် ရောက်လာပြီ။ အင်အားကြီးသော ကံကြမ္မာ (ဝိဓိ) သည် ယခု ငါတို့ကို လျစ်လျူရှုစေဖို့ စတင်လှုပ်ရှားနေပြီ။”

Verse 6

मद्भृत्यनाममात्रेण विद्रवन्ति दिवौकसः / तादृशानामिहास्माकमागतो ऽयं विपर्ययः

ငါ့ကျွန်၏ အမည်ကိုသာ ကြားရုံဖြင့်ပင် ကောင်းကင်နေသူများ (ဒေဝများ) ထွက်ပြေးကြသည်။ ထိုသို့သော ငါတို့အတွက် ယခု ဤပြောင်းလဲမှု (ဗိပရျယ) သည် ရောက်လာပြီ။

Verse 7

करोति बलिनं क्लीबं धनिनं धनवर्जितम् / दीर्घायुषमनायुष्कं दुर्धाता भवितव्यता

ဆိုးရွားသော ကံကြမ္မာ (ဒုර්ဓာတာ) သည် အင်အားရှိသူကို မစွမ်းမကန်ဖြစ်စေ၍၊ ငွေကြေးရှိသူကို ဆင်းရဲစေကာ၊ အသက်ရှည်သူကို အသက်တိုစေသည်—ဤသည်ကား မလွဲမသွေ ဖြစ်လာရမည့် အရာတည်း။

Verse 8

क्व सत्त्वमस्मद्बाहुनां क्वेयं दुर्ल्ललिता वधूः / अकाण्ड एव विधिना कृतो ऽयं निष्ठुरो विधिः

ငါတို့လက်မောင်းတို့၏ သတ္တိသည် ဘယ်မှာနည်း။ ဤသန့်ရှင်းနူးညံ့သော သတို့သမီးသည် ဘယ်ကလာသနည်း။ မမျှော်လင့်ဘဲ ကံကြမ္မာ၏ စီမံချက်က ဤရက်စက်သော အမိန့်ကို ချမှတ်လိုက်သည်။

Verse 9

सर्पिणीमाययोदग्रास्तंया दुर्घटशौर्यया / अधिसंग्रामभूचक्रे सेनान्यो विनिपातिताः

မြွေကဲ့သို့လျှောလျှောမောမောသော မာယာနှင့် တားမရသော ရဲရင့်မှုကြောင့် သူမသည် လှည့်စားကာ တိုက်ခိုက်၏။ စစ်မြေပြင်၌ တပ်မူးများပင် လဲကျသွားကြသည်။

Verse 10

एवमुद्दामदर्पाढ्या वनिता कापि मायिनी / यदि संप्रहरत्यस्मान्धिग्बलं नो भुजार्जितम्

မာယာတတ်သော အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် မာန်မာနအလွန်ပြည့်နှက်နေ၏။ သူမက ငါတို့ကို တိုက်ခိုက်လာမည်ဆိုလျှင်—အို၊ ငါတို့လက်မောင်းဖြင့် ရရှိခဲ့သော အင်အားကို ရှက်ဖွယ်ကောင်းလှ၏။

Verse 11

इमं प्रसंगं वक्तुं च जिह्वा जिह्वेति मामकी / वनिता किमु मत्सैन्यं मर्द यिष्यति दुर्मदा

ဤအကြောင်းကို ပြောလိုက်ချင်သော်လည်း ငါ့လျှာက ‘လျှာရေ၊ လျှာရေ’ ဟုတောင် တုန်လှုပ်နေ၏။ မာန်ကြီးသော အမျိုးသမီးတစ်ယောက်က ငါ့တပ်ကို ချေမှုန်းမည်လော။

Verse 12

तदत्र मूलच्छेदाय तस्या यत्नो विधीयताम् / मया चारमुखाज्ज्ञाता तस्या वृत्तिर्महाबला

ထို့ကြောင့် သူမ၏ အမြစ်ကို ဖြတ်တောက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုကို စီမံကြပါစို့။ စုံထောက်တို့၏ သတင်းမှတစ်ဆင့် သူမ၏ အလွန်ကြီးမားသော လှုပ်ရှားမှုကို ငါ သိရှိထားသည်။

Verse 13

सर्वेषामपि सैन्यानां पश्चादेवावतिष्ठते / अग्रतश्चलितं सैन्यं हयहस्तिरथादिकम्

တပ်အင်အားအားလုံးတို့သည် နောက်ဘက်၌သာ တည်နေကြ၏။ ရှေ့တန်း၌ လှုပ်ရှားသွားလာသော တပ်သည် မြင်း၊ ဆင်၊ ရထား စသည့် အင်အားများဖြစ်၏။

Verse 14

अस्मिन्नेव ह्यवसरे पार्ष्णिग्राहो विधीयताम् / पार्ष्णिग्रहमिमं कर्तुं विषङ्गश्चतुरो भवेत्

ဤအချိန်တော်၌ပင် နောက်ကွယ်မှ တိုက်ခိုက်ခြင်း (ခြေခလယ်ဖမ်းခြင်း) ကို စီမံစေကြ။ ဤနောက်ကွယ်တိုက်ခိုက်မှုကို ဆောင်ရွက်ရန် ဝိသင်္ဂသည် လိမ္မာကျွမ်းကျင်ရမည်။

Verse 15

तेन प्रौढमदोन्मता बहुसंग्रामदुर्मदाः / दश पञ्च च सेनान्यः सह यान्तु युयुत्सया

ထို့ကြောင့် စစ်ပွဲများစွာကြောင့် မာနကြီး၍ ရဲရင့်သန်မာသော တပ်ဖွဲ့များ—တပ်မူး ဆယ့်ငါးဦးတို့သည် စစ်လိုစိတ်ဖြင့် အတူတကွ ချီတက်ကြစေ။

Verse 16

पृष्ठतः परिवारास्तु न तथा संति ते पुनः / अल्पैस्तु रक्षिता वै स्यात्तेनैवासौ सुनिग्रहा

သို့သော် နောက်ဘက်၌ သူတို့၏ အကာအကွယ်တပ်ဖွဲ့များ များမကာလောက်တော့။ အနည်းငယ်သာ ကာကွယ်ထားသဖြင့် ထိုတပ်ကို လွယ်ကူစွာ ထိန်းချုပ်နှိမ်နင်းနိုင်သည်။

Verse 17

अतस्त्वं बहुसन्नाहमाविधाय मदोत्कटः / विषङ्ग गुप्तरूपेण पार्ष्णिग्राहं समाचर

ထို့ကြောင့် သင်သည် လက်နက်ကိရိယာနှင့် စစ်အင်အားကို များစွာ ပြင်ဆင်ကာ မာနတက်ကြွစွာဖြင့်—ဝိသင်္ဂရေ—လျှို့ဝှက်သဏ္ဌာန်ဖြင့် နောက်ကွယ်တိုက်ခိုက်မှုကို ဆောင်ရွက်လော့။

Verse 18

अल्पीयसी त्वया सार्द्धं सेना गच्छतु विक्रमात् / सज्जाश्च लन्तु सेनान्यो दिक्पालविजयोद्धताः

သင်နှင့်အတူ စစ်တပ်အနည်းငယ်သာ ရဲရင့်သတ္တိဖြင့် ချီတက်ပါစေ။ အခြားစစ်သူကြီးတို့လည်း ဒိက္ပာလတို့ကို အောင်မြင်ခဲ့သည့် မာန်တက်မှုဖြင့် အဆင်သင့် ချီတက်ကြပါစေ။

Verse 19

अक्षौहिण्यश्च सेनानां दश पञ्च चलन्तु ते / त्वं गुप्तवेषस्तां दुष्टां सन्निपत्य दृढं जहि

စစ်တပ်တို့၏ အက္ခေါဟိဏီ ဆယ့်ငါးတပ်တို့ကို သင်၏အမိန့်ဖြင့် ချီတက်စေပါ။ သင်သည် လျှို့ဝှက်ဝတ်စုံဖြင့် ထိုမကောင်းသူမကို ရင်ဆိုင်စုဝေးကာ တင်းကျပ်စွာ သတ်ဖြတ်ပါ။

Verse 20

सैव निःशेषशक्तीनां मूलभूता महीयसी / तस्याः समूलनाशेन शक्तिवृन्दं विनश्यति

ထိုသူမသည် အင်အားအားလုံး၏ အမြစ်အဖြစ် တည်ရှိသော အလွန်ကြီးမြတ်သူ ဖြစ်၏။ သူမကို အမြစ်မှစ၍ ဖျက်ဆီးလျှင် အင်အားအစုအဝေး အားလုံး ပျက်စီးသွားမည်။

Verse 21

कन्दच्छेदे सरोजिन्या दलजालमिवांभसि / सर्वेषामेव पश्चाद्यो रथश्चलति भासुरः

ရေထဲရှိ ကြာပန်းကန်၏ အမြစ်ကို ဖြတ်လျှင် အရွက်အစုအဝေး ပျံ့ကျသကဲ့သို့၊ ထိုနောက် အားလုံးထဲမှ နောက်ဆုံးရှိ တောက်ပသော ရထားသည်လည်း လှုပ်ရှား၍ လိုက်လာ၏။

Verse 22

दशयोजनसंपन्ननिजदेहसमुच्छ्रयः / महामुक्तातपत्रेण सर्वोद्ध्व परिशोभितः

သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာအမြင့်သည် ယောဇန ဆယ်တန်ခိုးရှိ၏။ ထို့ပြင် အပေါ်ဘက်တစ်လျှောက်လုံးကို မဟာမုတ်တာဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ကြီးမားသည့် အတပတ်တရား (မိုးကာ) ကြောင့် အလွန်တင့်တယ်လှ၏။

Verse 23

वहन्मुहर्वीज्यमानं चामराणां चतुष्टयम् / उत्तङ्गकेतुसंघातलिखितांबुदमण्डलः

မြင့်မားသောအလံတန်းများက မိုးတိမ်ဝိုင်းကို ရေးဆွဲသကဲ့သို့ ထင်ရှားစေပြီး၊ ရထားကို ခဏခဏ ချာမရ(ယက်ပန်) လေးစုံဖြင့် ပူဇော်သကဲ့သို့ လှုပ်ယမ်းပေးနေသည်။

Verse 24

तस्मिन्रथे समायाति सा दृष्टा हरिणेक्षणा / निबृतं संनिपत्य त्वं चिह्नेनानेन लक्षिताम्

ထိုရထားပေါ်သို့ မျက်လုံးက မင်္ဂလာသမင်ကဲ့သို့သော မိန်းမသည် ရောက်လာ၍ မြင်ရသည်။ သင်သည် တိတ်တဆိတ် နီးကပ်ဝင်ရောက်ကာ ဤအမှတ်အသားဖြင့် သူမကို ခွဲခြားသိမှတ်လော့။

Verse 25

तां विजित्य दुराचारां केशेष्वा कृष्य मर्दय / पुरतश्चलिते सैन्ये सत्त्वशालिनि सा वधूः

အကျင့်ဆိုးသောသူမကို အနိုင်ယူ၍ ဆံပင်ကို ဆွဲကာ ဖိနှိပ်လော့။ ရှေ့တန်းစစ်တပ် ရွေ့လျားနေစဉ်၌ပင် သူမသည် သတ္တိပြည့်ဝသော သတို့သမီးဖြစ်၏။

Verse 26

स्त्रीमात्ररक्षा भवतो वशमेष्यति सत्त्वरम् / भवत्सहायभूतायां सेनेन्द्राणामिहाभिधा

မိန်းမတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းသည် သင်၏အာဏာအောက်သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်လာလိမ့်မည်။ ဤနေရာ၌ သင်၏အကူအညီဖြစ်သော စေနေန္ဒြတို့၏ စစ်တပ်အမည်များကို ဆိုပြမည်။

Verse 27

शृणु यैर्भवतो युद्धे साह्यकार्यमतन्द्रितैः / आद्यो मदनको नाम दीर्घजिह्वो द्वितीयकः

သင်၏စစ်ပွဲတွင် မပျင်းမနာ ကူညီလုပ်ဆောင်မည့်သူတို့ကို နားထောင်လော့။ ပထမဦးဆုံးမှာ မဒနက ဟူသောအမည်ရှိ၏; ဒုတိယမှာ ဒီဃ္ဂဇိဟ္ဝ (လျှာရှည်) ဖြစ်၏။

Verse 28

हुबको हुलुमुलुश्च कक्लसः कक्लिवाहनः / थुक्लसः पुण्ड्रकेतुश्च चण्डबाहुश्च कुक्कुरः

ဟုဗက၊ ဟုလုမုလု၊ ကက္ကလသ၊ ကက္ကလိဝာဟန၊ ထုက္ကလသ၊ ပုဏ္ဍရကေတု၊ စဏ္ဍဗာဟု၊ ကုက္ကူရ—ဤတို့သည် သန့်ရှင်းသော စစ်သူကြီးတို့၏ နာမများ ဖြစ်သည်။

Verse 29

जंबुकाक्षो जंभनश्च तीक्ष्णशृङ्गस्त्रिकण्टकः / चन्द्रगुप्तश्च पञ्चैते दश चोक्ताश्चमूवराः

ဇံဗုကာက္ရှ၊ ဇံဘန၊ တီက္ရှ္ဏရှೃင်္ဂ၊ တြိကဏ္ဍက၊ စန္ဒြဂုပ္တ—ဤငါးပါးနှင့် ယခင်က ဆိုခဲ့သည့် ဆယ်ပါးတို့သည် စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များ (ချမူဝရ) ဖြစ်ကြသည်။

Verse 30

एकैकाक्षौहिणीयुक्ताः प्रत्येकं भवता सह / आगमिष्यन्ति सेनान्यो दमनाद्या महाबलाः

တစ်ဦးချင်းစီသည် အက္ရှောဟိဏီတပ်တစ်တပ်စီကို ကိုင်ဆောင်၍၊ သင်နှင့်အတူ တစ်ဦးချင်းစီ လာရောက်မည်—ဒမနာတို့အစရှိသော မဟာဗလ စစ်သူကြီးများ။

Verse 31

परस्य कटकं नैव यथा जानाति ते गतिम् / तथा गुप्तसमाचारः पार्ष्णिग्राहं समाचर

ရန်သူ၏တပ်မတော်သည် သင်၏လမ်းကြောင်းကို မသိနိုင်အောင် ပြုလုပ်လော့; ထို့ကြောင့် လျှို့ဝှက်သတင်းအချက်အလက်ဖြင့် လှုပ်ရှား၍ နောက်ကွယ်မှ ဖိအားပေးခြင်း (pārṣṇigrāha) ကို ဆောင်ရွက်လော့။

Verse 32

अस्मिन्कार्ये सुमहतां प्रौढिमानं समुद्वहन् / निषङ्ग त्वं हि तभसे जयसिद्धिमनुत्तमाम्

ဤကိစ္စ၌ မဟာသူတော်ကောင်းတို့၏ ကြံ့ခိုင်သတ္တိကြီးကို ထမ်းဆောင်လော့; အို နိရှင်္ဂ၊ သင်သည် အမှန်တကယ် တောက်ပ၍ အနုတ္တမသော အောင်မြင်ခြင်းကို ရရှိမည်။

Verse 33

इति मन्त्रितमन्त्रो ऽयं दुर्मन्त्री भण्डदानवः / विषङ्गं प्रेषयामास रक्षितं सैन्यपालकैः

ဤသို့ မန္တရားနှင့် စစ်ကৌশလကို တိုင်ပင်ပြီးနောက် မကောင်းသောအကြံရှိသည့် ဘဏ္ဍဒာနဝသည် စစ်တပ်ကာကွယ်သူများက စောင့်ရှောက်ထားသော ဝိသင်္ဂကို စေလွှတ်လိုက်သည်။

Verse 34

अथ श्रीललितादेव्याः पार्ष्णिग्राहकृतोद्यमे / युवराजानुजे दैत्ये सूर्यो ऽस्तगिरिमाययौ

ထို့နောက် သီလလိတာဒေဝီ၏ ခြေခလုတ်ကို ဖမ်းဆုပ်ရန် လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်ပေါ်လာစဉ်၊ ယုဝရာဇ၏ အငယ်တော် ဒೈတျကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် နေမင်းသည် မာယာအာနုဘော်ဖြင့် အစတဂိရိသို့ ဝင်လျှောကာ နစ်မြုပ်သွားသည်။

Verse 35

प्रथमे युद्धदिवसे व्यतीते लोकभीषणे / अन्धकारः समभवत्तस्य बाह्यचिकीर्षया

လောကကို ကြောက်မက်စေသော စစ်ပွဲ၏ ပထမနေ့ ကုန်လွန်သွားသောအခါ၊ သူ၏ အပြင်ဘက်၌ ပြုလုပ်လိုသော ဆန္ဒကြောင့် အမှောင်ထု ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 36

महिषस्कन्धधूम्राभं वनक्रोडवपुर्द्दुति / नीलकण्ठनिभच्छायं निबिडं पप्रथे तमः

အမှောင်ထုသည် မဟိષ၏ ပခုံးပေါ် မီးခိုးကဲ့သို့ မဲမှောင်၍၊ တောဝက်၏ ကိုယ်ရောင်တောက်ပမှုကဲ့သို့ ထင်ရှားကာ၊ နီလကဏ္ဍ၏ အပြာရောင်လည်ပင်းတူသော အရိပ်ဖြင့် ထူထပ်စွာ ပျံ့နှံ့လာသည်။

Verse 37

कुञ्जेषु पिण्डितमिव प्रधावदिव संधिषु / उज्जिहानमिव क्षोणीविवरेभ्यः सहस्रशः

အမှောင်ထုသည် တောအုပ်ငယ်များတွင် တစ်စုတစ်စည်းကဲ့သို့ စုကပ်နေသကဲ့သို့၊ အကွာအဝေးအကြားတွင် ပြေးလွှားနေသကဲ့သို့၊ မြေပြင်အပေါက်များမှ ထောင်ပေါင်းများစွာ ထွက်ပေါ်လာသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 38

निर्गच्छदिव शैलानां भूरि कन्दरमन्दिरात् / क्वचिद्दीपप्रभाजाले कृतकातरचेष्टितम्

တောင်တန်းကြီးများသည် အပေါက်အုံများစွာရှိသော ဂူဗိမာန်မှ ထွက်လာသကဲ့သို့; တချို့နေရာတွင် မီးအလင်းရောင်ကွန်ယက်အတွင်း၌ ကြောက်ရွံ့သလို လှုပ်ရှားမှုကို အတုလုပ်ထားသကဲ့သို့ မြင်ရ၏။

Verse 39

दत्तावलंबनमिव स्त्रीणां कर्णोत्पलत्विषि / एकीभूतमिव प्रौढदिङ्नागमिव कज्जले / आबद्धमैत्रकमिव स्फुरच्छाद्वलमण्डले

မိန်းမတို့အတွက် နားပန်းကြာ၏ တောက်ပမှု၌ အားထားရာပေးထားသကဲ့သို့; ကာဇ္ဇလ်အမဲထဲ၌ အင်အားကြီးသော ဒိဂ္ဂဇ (ဒေသဒေါင်ဆင်) တစ်ကောင်ကဲ့သို့ တစ်စုတစ်စည်းဖြစ်သကဲ့သို့; တောက်ပသော မြက်ခင်းဝိုင်းအတွင်း မိတ်သဟာယကို ချည်နှောင်ထားသကဲ့သို့။

Verse 40

कृतप्रियाश्लेषमिव स्फुरन्तीष्वसियष्टिषु / गुप्तप्रविष्टमिव च श्यामासु वनपङ्क्तिषु

တောက်ပနေသော ဓားတံများအပေါ်၌ ချစ်သူ၏ အပွေ့အဖက်ကို ပြုလုပ်ထားသကဲ့သို့; ထို့ပြင် အမဲရောင်သွေးသွားသော တောတန်းများအတွင်းသို့ လျှို့ဝှက်ဝင်ရောက်သကဲ့သို့။

Verse 41

क्रमेण बहुलीभूतं प्रससार महत्तमः / त्रियामावामनयना नीलकञ्चुकरोचिषा

အဆင့်ဆင့် အမှောင်ကြီးသည် ပို၍ထူထပ်လာကာ ကျယ်ပြန့်စွာ ပြန့်နှံ့သွား၏; သုံးယာမညသည် မျက်လုံးနိမ့်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး အပြာရောင်အဝတ်၏ တောက်ပမှုဖြင့် လင်းလက်နေ၏။

Verse 42

तिमिरेणावृतं विश्वं न किञ्चित्प्रत्यपद्यत / असुराणां प्रदुष्टानां रात्रिरेव बलावहा

အမှောင်ဖြင့် ကမ္ဘာလုံး ဖုံးလွှမ်းသွား၍ ဘာမျှ မသိမြင်နိုင်တော့; အကျင့်ပျက် အသူရတို့အတွက်တော့ ညပင် အင်အားကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသူ ဖြစ်၏။

Verse 43

तेषां मायाविलासो ऽयं तस्यामेव हि वर्धते / अथ प्रचलितं सैन्यं विषङ्गेण महौजसा

ဤအရာသည် သူတို့၏ မာယာကစားပွဲဖြစ်၍ ထိုအတွင်း၌ပင် ပိုမိုကြီးထွားလာသည်။ ထို့နောက် မဟာတန်ခိုးရှိသော ဝိသင်္ဂ၏ ဦးဆောင်မှုကြောင့် စစ်တပ်သည် လှုပ်ရှားထွက်ခွာလာ၏။

Verse 44

धौतखड्गलताच्छायावर्धिष्णु तिमिरच्छटम् / दमनाद्याश्च सेनान्यः श्मामकङ्कटधारिणः

သန့်စင်တောက်ပသော ဓားများ၏ အလင်းအရိပ်ကြောင့် အမှောင်တိမ်တန်းသည် ပိုမိုပွားထွားလာ၏။ ထို့ပြင် ဒမနာတို့ကဲ့သို့ စစ်ခေါင်းဆောင်များသည် အနက်ရောင် ကင်္ကဋကာဝတ်စုံကို ဆောင်ထားကြ၏။

Verse 45

श्यामोष्णीषधराः श्यामवर्णसर्वपरिच्छदाः / एकत्वमिव संप्राप्तास्तिमिरेणातिभूयसा

သူတို့သည် အနက်ရောင် ဦးထုပ်များကို ဆောင်းကာ အဝတ်အစား အစုံလုံးလည်း အနက်ရောင်ဖြစ်၏။ အလွန်ထူထဲသော အမှောင်ကြောင့် သူတို့သည် တစ်စုတစ်စည်းတည်း ဖြစ်သကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 46

विषङ्गमनुसंचेलुः कृताग्रजनमस्कृतिम् / कूटेन युद्धकृत्येन विजिगीषुर्महेश्वरीम्

သူတို့သည် အကြီးအကဲများကို အရင်ဦးစွာ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီးနောက် ဝိသင်္ဂကို လိုက်ပါလှည့်လည်ကြ၏။ လှည့်ကွက်ပါသော စစ်ရေးလုပ်ရပ်ဖြင့် မဟေရှွရီကို အနိုင်ယူလိုကြ၏။

Verse 47

मेघडंबरकं नाम दधे वक्षसि कङ्कटम् / यथा तस्य निशायुद्धानुरूपो वेषसंग्रहः

သူသည် ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် “မေဃဍံဗရက” ဟု အမည်ရသော ကင်္ကဋကာကို ဝတ်ဆင်၏။ ထိုကြောင့် သူ၏ အဝတ်အစားအလှဆင်မှုသည် ညစစ်ပွဲနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 48

तथा कृतवती सेना श्यामलं कञ्चुकादिकम् / न च दुन्दुभिनिस्वानो न च मर्द्दलगर्जितम्

ထိုသို့ စစ်တပ်သည် ရှျာမလအရောင် ကဉ္စုကအဝတ်အစားတို့ကို ဝတ်ဆင်ပြင်ဆင်ခဲ့၏။ ဒုန္ဒုဘိ၏ အသံမရှိ၊ မရ္ဒလ၏ ဂর্জနာသံလည်း မရှိခဲ့။

Verse 49

पणवानकभेरीणां न च घोषविजृंभणम् / गुप्ताचाराः प्रचलितास्तिमिरेण समावृताः

ပဏဝ၊ အာနက၊ ဘေရီတို့၏ အသံလှုပ်ရှားမှု မရှိ။ လျှို့ဝှက်စုံထောက်တို့သည် အမှောင်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ လှုပ်ရှားသွားလာကြ၏။

Verse 50

परैरदृश्यगतयो विष्कोशीकृतरिष्टयः / पश्चिमाभिमुखं यान्ति ललितायाः पताकिनीम्

အခြားသူတို့ မမြင်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းဖြင့် သွားလာကာ၊ ဓားတို့ကို အိမ်အုပ်မှ ဆွဲထုတ်ထား၏။ အနောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ လလိတာ၏ အလံတော်ရှိရာသို့ ချီတက်ကြ၏။

Verse 51

आवृतोत्तरमार्गेण पूर्वभागमशिश्रियन् / निश्वासमपि सस्वानमकुर्वन्तः पदेपदे

မြောက်ဘက်လမ်းကို လှည့်ရှောင်ကာ အရှေ့ဘက်ပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်တည်နေ၏။ ခြေလှမ်းတိုင်းတွင် အသက်ရှူသံတောင် မထွက်စေဘဲ သတိကြီးစွာ ပြုမူကြ၏။

Verse 52

सावधानाः प्रचलिताः पार्ष्णिग्राहाय दानवाः / भूयः पुरस्य दिग्भागं गत्वा मन्दपराक्रमाः

ဒာနဝတို့သည် နောက်ကွယ်မှ ဖမ်းဆီးရန် (ခြေခလယ်ကို ဆွဲရန်) သတိကြီးစွာ လှုပ်ရှားကြ၏။ ထို့နောက် မြို့၏ တစ်ဖက်ဦးတည်ရာသို့ သွားရောက်ကာ အင်အားမပြင်းသေးဘဲ ပြန်လှည့်ကြ၏။

Verse 53

ललितासैन्यमेव स्वान्सूचयन्तः प्रपृच्छतः / आगत्य निभृतं पृष्ठे कवचच्छन्नविग्रहाः

လလိတာ၏ စစ်တပ်သားတို့သည် မိမိတို့အချင်းချင်း အမှတ်အသားပြကာ မေးမြန်းလျက်၊ သံချပ်ကာဝတ်ဆင်၍ ကိုယ်ခန္ဓာဖုံးကွယ်ထားသူတို့သည် နောက်ဘက်သို့ တိတ်တဆိတ် လာရောက်ကြ၏။

Verse 54

चक्रराजरथं तुङ्गं मेरुमन्दरसंनिभम् / अपश्यन्नतिदीप्ताभिः शक्तिभिः परिवारितम्

ထိုသူတို့သည် မေရုနှင့် မန္ဒရတောင်တန်းတို့ကဲ့သို့ မြင့်မားသော စက္ကရာဇရထကို မြင်ကြ၍၊ အလွန်တောက်ပသော သက္တိများက ဝန်းရံထားသည်ကို တွေ့ကြ၏။

Verse 55

तत्र मुक्तातपत्रस्य वर्त्तमानामधःस्थले / सहस्रादित्यसंकाशां पश्चिमाभिमुखीं स्थिताम्

ထိုနေရာ၌ မုက္တာအတပတ္ (ပုလဲဆင့်) ထီးတော်၏ အောက်ခြေတွင်၊ အနောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ ရပ်နေသူမသည် နေတစ်ထောင်ကဲ့သို့ တောက်ပလျက်ရှိ၏။

Verse 56

कामेश्वर्यादिनित्याभिः स्वसमानसमृद्धिभिः / नर्मालापविनोदेन सेव्यमानां रथोत्तमे

အထူးမြတ်သော ရထပေါ်တွင်၊ ကာမေශ්ဝရီတို့အစရှိသော နಿತ್ಯာများက မိမိတို့နှင့်တူညီသော ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် စည်းစိမ်ဖြင့် ဝန်းရံကာ၊ ပျော်ရွှင်သည့် ဟာသစကားပြောဝိုင်းဖြင့် သူမကို ဆောင်ရွက်ကာကွယ်လျက်ရှိ၏။

Verse 57

तां तथाभूतवृत्तान्ताम तादृशरणोद्यमाम् / पुरोगतं महत्सैन्यं वीक्षमाण सकौतुकम्

ထိုသို့ဖြစ်ပေါ်နေသော အခြေအနေများနှင့် ထိုကဲ့သို့ စစ်ပွဲအတွက် အားထုတ်ပြင်ဆင်မှုကို မြင်လျက်၊ ရှေ့တန်းသို့ သွားနေသော စစ်တပ်ကြီးသည် စိတ်ဝင်စားကာ အံ့ဩသဘောဖြင့် သူမကို ကြည့်ရှုလေ၏။

Verse 58

मन्वानश्च हि तामेव विषङ्गः सुदुराशयः / पृष्ठवंशे रथेन्द्रस्य घट्टयामास सैनिकैः

ဆိုးယုတ်သောအကြံနှင့် မကောင်းသောမျှော်လင့်ချက်ရှိသည့် ဝိသင်္ဂသည် “သူမပဲ” ဟုထင်ကာ စစ်သည်တို့နှင့်အတူ မဟာရထ (ရထေန္ဒြ) ၏ ရထားနောက်ကျောကို တိုက်ခိုက်ထိုးနှက်하였다။

Verse 59

तत्राणि मादिशक्तीनां परिवारवरूथिनी / महाकलकलं चक्रुरणिमाद्याः परःशतम्

အဲဒီနေရာတွင် အာဒိ-သက္တိတို့၏ အဖော်အပါ စစ်တပ်တန်းများက ကြီးမားသော ဆူညံသံကို ဖြစ်စေကြပြီး၊ အဏိမာ စသည့် သက္တိများ အများအပြား (ရာချီ) က စစ်မြေကို တုန်လှုပ်စေ하였다။

Verse 60

पट्टिशैर्द्रुघणैश्चैव भिन्दिपालैर्भुशुण्डिभिः / कठोरवज्रनिर्धातनिष्ठुरैः शक्तिमण्डलैः

ပတ္တိသ (ဓားလှံ) များ၊ ဒြုဃဏ (တုတ်လက်နက်) များ၊ ဘိန္ဒိပါလ (ပစ်လှံ) များ၊ ဘုရှုဏ္ဍိ (လက်နက်ပစ်) များဖြင့်၊ စိန်ကဲ့သို့ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော သက္တိ-မဏ္ဍလ လက်နက်ဝိုင်းများက ထိုးဖောက်နှိပ်စက်하였다။

Verse 61

मर्दयन्तो महासत्त्वाः समरं बहुमेनिरे / आकस्मिकरणोत्साहविपर्याविष्टविग्रहम्

မဟာသတ္တဝါတို့သည် တိုက်ခိုက်ဖိနှိပ်ရင်း စစ်ပွဲကို အလွန်ကြီးမားသည်ဟု ထင်မြင်ကြပြီး၊ ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာသော စွမ်းအားနှင့် စိတ်ဓာတ်တက်ကြွမှုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် လှုပ်ရှားမှုဖြင့် ပြောင်းလဲသွား하였다။

Verse 62

अकाण्डक्षुभितं चासीद्रथस्थं शक्तिमण्डलम् / विपाटैः पाटयामासुरदृश्यैरन्धकारिणः

ရထားပေါ်ရှိ သက္တိ-မဏ္ဍလ စစ်တပ်သည် မမျှော်လင့်ဘဲ လှုပ်ရှားတုန်လှုပ်သွားပြီး၊ အန္ဓကာရိဏ (အမှောင်သား) တို့က မမြင်ရသော ခွဲဖြတ်ချက်များဖြင့် ၎င်းကို ခွဲကွဲပစ်하였다။

Verse 63

ततश्चक्ररथेन्द्रस्य नवमे पर्वणि स्थिताः / अदृश्यमानशस्त्राणामदृश्यनिजवर्मणाम्

ထို့နောက် စက်ရထားအရှင်၏ ကိုးမြောက်အပိုင်း၌ သူတို့တည်နေကြ၏—လက်နက်များမမြင်ရ၊ ကိုယ်ပိုင်ကာဝတ်လည်း မမြင်ရ။

Verse 64

तिमिरच्छन्नरूपाणां दानवानां शिलीमुखैः / इतस्ततो बहु क्लिष्टं छन्नवर्मितमर्मवत्

အမှောင်ဖုံးလွှမ်းသည့် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော ဒာနဝတို့ကို “သီလီမုခ” မြားများဖြင့် ဒီဘက်ဟိုဘက်မှ ပစ်ခတ်ရာ၊ ဖုံးကာဝတ်ထားသော်လည်း အရေးကြီးနေရာထိ ထိခိုက်ကာ အလွန်ပင် ပင်ပန်းနာကျင်စေ၏။

Verse 65

शक्तीनां मण्डलं तेने क्रन्दनं ललितां प्रति / पूर्वानुक्रम तस्तत्र संप्राप्तं सुमहद्भयम्

သူသည် “သက္တိ” များ၏ မဏ္ဍလကို ဖန်တီးကာ လလိတာထံသို့ ငိုကြွေးသံကို ဖြစ်ပေါ်စေ၏။ အစဉ်အလာအတိုင်း ထိုနေရာ၌ အလွန်ကြီးမားသော ကြောက်ရွံ့မှု ရောက်လာ၏။

Verse 66

कर्णाकर्णिकयाकर्ण्य ललिता कोपमादधे / एतस्मिन्नन्तरे भण्डश्चण्डदुर्मत्रिपण्डितः

နားမှနားသို့ ကြားသိသည့်သတင်းကို ကြားပြီး လလိတာသည် ဒေါသထွက်လာ၏။ ထိုအချိန်အတွင်း ဘဏ္ဍာဟူသော ကြမ်းတမ်း၍ စိတ်ဆိုးကာ လှည့်ကွက်ပညာရှိသူ ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 67

दशाक्षौहिणिकायुक्तं कुटिलाक्षं महौजसम् / ललितासैन्यनाशाय युद्धाय प्रजिघाय सः

သူသည် လလိတာ၏ စစ်တပ်ကို ဖျက်ဆီးရန် စစ်ပွဲသို့ အက္ခေါဟိဏီ ဆယ်တပ်ပါသော၊ မျက်လုံးကောက်ကွေ့၍ အင်အားကြီးမားသည့် တပ်ကို စေလွှတ်၏။

Verse 68

यथा पश्चात्कलकलं श्रुत्वाग्रेवर्तिनी चमूः / नागच्छति तथा चक्रे कुटिलाक्षो महारणम्

နောက်ဘက်မှ ဆူညံသံကို ကြားသော်လည်း ရှေ့တန်းသို့ ချီတက်နေသော စစ်တပ်သည် မပြန်သကဲ့သို့၊ ကုဋိလာက္ခသည် မဟာစစ်ပွဲကို စီမံကာ စတင်စေ하였다။

Verse 69

एवं चोभयतो युद्धं पश्चादग्रे तथाभवत् / अत्यन्ततुमुलं चासीच्छक्तीनां सैनिके महत्

ဤသို့ နှစ်ဖက်စလုံးမှ စစ်ပွဲသည် နောက်ဘက်နှင့် ရှေ့ဘက်တို့တွင်လည်း ဖြစ်ပွားလာ၏။ စစ်တပ်အတွင်းရှိ သက္တိ(လှံတံ)တို့၏ တိုက်ခိုက်မှုသည် အလွန်တုန်လှုပ်ဖွယ် ဆူညံကြမ်းတမ်းလေ၏။

Verse 70

नक्तसत्त्वाश्च दैत्येन्द्रास्तिमिरेण समावृताः / इतस्ततः शिथिलतां कण्टके निन्युरुद्धताः

ညသတ္တဝါကဲ့သို့ အင်အားရှိသော ဒೈత్యမင်းများသည် မှောင်မိုက်ခြင်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းခံရ၍၊ ဒီဘက်ဟိုဘက် လှုပ်ရှားသွားလာကာ၊ မာန်မာနကြောင့် ဆူးခက်ထဲတွင် ပိတ်မိသကဲ့သို့ အားလျော့ယိုင်ယွင်းသို့ ရောက်ကြ၏။

Verse 71

निषङ्गेण दुराशेन धमनाद्यैश्चमूवरैः / चमूभिश्च प्रणहिता न्यपतञ्छत्रुकोटयः

မြှားအိတ်ကိုင်ဆောင်သော ဒုရာသနှင့် ဓမနာတို့ကဲ့သို့ စစ်တပ်အထူးကောင်းများနှင့်၊ ချီတက်စေလွှတ်သော တပ်ဖွဲ့များကြောင့်၊ ရန်သူတပ်စုများ အများအပြားသည် ပြိုလဲကျဆုံးသွားကြ၏။

Verse 72

ताभिर्दैत्यास्त्रमालाभिश्चक्रराजरथो वृतः / बकावलीनिबिडतः शैलराज इवाबभौ

ဒೈత్యတို့၏ လက်နက်တန်းစီများဖြင့် ဝိုင်းရံခံရသော စက္ကရာဇ၏ ရထားသည်၊ ဘကာဝလီငှက်အုပ်များ ထူထပ်စွာ ဝိုင်းလည်နေသည့် တောင်မင်းကြီးကဲ့သို့ ထင်ရှားလှပလေ၏။

Verse 73

आक्रान्तपर्वणाधस्ताद्विषङ्गेण दुरात्मना / मुक्त एकः शरोदेव्यास्तालवृन्तमचूर्णयत्

အဆစ်အပိုင်းအောက်တွင် ဗိသင်္ဂ မကောင်းသောစိတ်ရှိသူက နင်းနှိပ်ထားစဉ်၊ ရှရိုဒေဝီ၏ တာလပင်ရွက်တံကို မြားတစ်စင်းတည်း လွတ်ပစ်၍ ကြေမွသွားစေ하였다။

Verse 74

अथ तेनाव्याहितेन संभ्रान्ते शक्तिमण्डले / कामेश्वरीमुखा नित्या महान्तं क्रोधमाययुः

ထို့နောက် ထိုအရာကို မတားဆီးနိုင်သဖြင့်၊ သက္တိမဏ္ဍလ အလွန်လှုပ်ရှားကာ ရှုပ်ထွေးသွားသောအခါ၊ ကာမေශ්ဝရီကို ဦးဆောင်သော နိတျာတို့သည် ကြီးမားသော အမျက်ကို ရောက်လာကြသည်။

Verse 75

ईषद्भृकुटिसंसक्तं श्रीदेव्या वदनांबुजम् / अवलोक्य भृशोद्विग्ना नित्या दधुरतिश्रमम्

သီရိဒေဝီ၏ မျက်နှာကြာပန်းကို ကြည့်လိုက်ရာ၊ မျက်ခုံးအနည်းငယ် ချုံ့ကပ်နေသဖြင့် နိတျာတို့သည် အလွန်စိုးရိမ်တုန်လှုပ်ကာ အလွန်အမင်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ခံယူကြသည်။

Verse 76

नित्या कालस्वरूपिण्यः प्रत्येकं तिथिविग्रहाः / क्रोधमुद्वीक्ष्य सम्नाज्ञ्या युद्धाय दधुरुद्यमम्

နိတျာတို့သည် ကာလ၏ရုပ်သဘောဖြစ်၍ တစ်ဦးချင်းစီသည် တိထိ၏ကိုယ်တော်ဖြစ်ကြသည်။ မဟာရာဇ္ဍနီ၏ အမျက်ကို မြင်လျှင် အမိန့်တော်အရ စစ်ပွဲအတွက် ကြိုးပမ်းပြင်ဆင်ကြသည်။

Verse 77

प्रणिपत्य च तां देवीं महाराज्ञीं महोदयाम् / ऊचुर्वाचमकाण्डोत्थां युद्धकौतुकगद्गदाम्

ထို့နောက် သူမတို့သည် ထိုဒေဝီ မဟာရာဇ္ဍနီ အလွန်မြင့်မြတ်သူမကို ဦးချကန်တော့ပြီး၊ မမျှော်လင့်ဘဲ ပေါ်ထွက်လာသော စကားကို စစ်ပွဲအပေါ် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် အသံတုန်တုန်ဖြင့် ပြောကြသည်။

Verse 78

तिथिनित्या उचुः / देवदेवी महाराज्ञी तवाग्रे ब्रेक्षितां चमूम् / दण्डिनीमन्त्रनाथादिमहाशक्त्याभपालिताम्

တိထိနိတျာတို့က လျှောက်ကြားကြသည်—“ဒေဝဒေဝီ မဟာရာဇ္ဍနီ၊ သင်၏ရှေ့၌ စစ်တပ်ကို မြင်ရပါသည်။ ထိုစစ်တပ်သည် ဒဏ္ဍိနီ၊ မန္တရနာထာ စသော မဟာသက္တိများက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားပါသည်။”

Verse 79

धर्षितु कातरा दुष्टा मायाच्छद्मपरायणाः / पार्ष्णिग्राहेण युद्धेन बाधन्ते रथपुङ्गवम्

ထိုသူယုတ်မာတို့သည် ကြောက်ရွံ့နေသော်လည်း မကောင်းသောစိတ်ဖြင့် မာယာနှင့် လှည့်ကွက်ကို အားထားကြ၏။ သူတို့သည် နောက်ကွယ်မှဖမ်းဆီးတိုက်ခိုက်သည့် (pārṣṇigrāha) စစ်ပွဲဖြင့် ရထားအထွတ်အမြတ်ကို နှောင့်ယှက်ကြသည်။

Verse 80

तस्मात्तिमिरसंछन्नमूर्तीनां विबुधद्रुहाम् / शमयामो वयं दर्पं क्षणमात्रं विलोकय

ထို့ကြောင့် အမှောင်ဖုံးလွှမ်းသောရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိပြီး နတ်တို့၏ရန်သူများ၏ မာန်မာနကို ကျွန်ုပ်တို့ သက်သာစေမည်။ မဟာရာဇ္ဍနီ၊ ခဏမျှသာ ကြည့်ရှုပါ။

Verse 81

या वह्निवासिनी नित्या या ज्वालामालिनी परा / ताभ्यां प्रदीपिते युद्धे द्रष्टुं शक्ताः सुरद्विषः

မီးအတွင်း နေထိုင်သော နိတျာနှင့် မီးလျှံပန်းကုံးဆင်သော အမြင့်မြတ်သည့် နိတျာ—ထိုနှစ်ပါးက မီးထွန်းပေးသော စစ်ပွဲ၌သာ နတ်တို့၏ရန်သူများ မြင်နိုင်ကြသည်။

Verse 82

प्रशमय्य महादर्पं पार्ष्णिग्राहप्रवर्तिनाम् / सहसैवागमिष्यामः सेवितुं श्रीपदांबुजम् / आज्ञां देहि महाराज्ञि मर्दनार्थं दुरात्मनाम्

pārṣṇigrāha စစ်ပွဲကို လှုပ်ရှားစေသူတို့၏ မာန်မာနကြီးကို သက်သာစေပြီးနောက် ကျွန်ုပ်တို့သည် ချက်ချင်း လာရောက်ကာ သင်၏ သီရိပဒမ္ဗုဇ—တော်မြတ်သော ခြေတော်ကြာပန်းကို ဝတ်ပြုမည်။ မဟာရာဇ္ဍနီ၊ ယုတ်မာသူတို့ကို ချေမှုန်းရန် အမိန့်တော် ပေးပါ။

Verse 83

इत्युक्ते सति नित्याभिस्तथास्त्विति जगाद सा / अथ कामेश्वरी नित्या प्रणम्य ललितेश्वरीम् / तया संप्रेषिता ताभिः कुण्डलीकृत कार्मुका

ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် နိတျာတို့အား «အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ» ဟု မိမိက ပြော하였다။ ထို့နောက် ကာမေශ්ဝရီ နိတျာသည် လလိတေශ්ဝရီကို ဦးညွတ်ကန်တော့၍ မိဖုရား၏ အမိန့်ဖြင့် ကွင်းကောက်သကဲ့သို့ ကွေးဝိုင်းသော လေးကိုင်ကာ ထွက်ခွာ하였다။

Verse 84

सा हन्तुं तान्दुराचारान्कूटयुद्धकृतक्षणान् / बालारुणमिव क्रोधारुणं वक्त्रं वितन्वती

နာမည်ဆိုးသော အကျင့်ဆိုးသူတို့၊ လှည့်ကွက်စစ်ပွဲကို ခဏခဏ ဖန်တီးသူတို့ကို သတ်ရန် ထွက်သွားကာ၊ မျက်နှာကို ကလေးနေရောင်နီသကဲ့သို့ ဒေါသနီရောင်ဖြင့် တောက်ပစေ하였다။

Verse 85

रे रे तिष्ठत पापिष्ठा मायानिष्ठाश्छिनद्मि वः / अन्धकारमनुप्राप्य कूटयुद्धपरायणाः

«ဟေ ဟေ၊ ရပ်ကြလော့ ပိုင်းပျက်အပြစ်သားတို့၊ မာယာ၌ တည်နေသူတို့—ငါသည် သင်တို့ကို ဖြတ်တောက်မည်။ အမှောင်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ လှည့်ကွက်စစ်ပွဲကိုသာ အားထားသူတို့!»

Verse 86

इति तान्भर्त्सयन्ती सा तूणीरोत्खातसायकात् / पर्वावरोहणं चक्रे क्रोधेन प्रस्खलद्गतिः

ထိုသို့ သူတို့ကို ဆူပူပြစ်တင်ကာ၊ မြားအိတ်မှ မြားကို ဆွဲထုတ်၍၊ ဒေါသကြောင့် လှုပ်ရှားသွားလာမှု မတည်ငြိမ်သဖြင့် လေး၏ အဆစ်အပိုင်းများပေါ်တွင် တင်ချ လှုပ်ရှားစေ하였다။

Verse 87

सज्जकार्मुकहस्ताश्च भगमालापुरःसराः / अन्याश्च चरिता नित्याः कृत पर्वावरोहणाः

ဘဂမာလာကို ဦးဆောင်သူအဖြစ်ထား၍၊ အခြား နိတျာတို့လည်း လေးကိုင်လက်များ အဆင်သင့်ဖြစ်ကြသည်။ ထိုနိတျာတို့အားလုံးသည် လေး၏ အဆစ်အပိုင်းများပေါ်တွင် တင်ချ လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်ပြီးသားဖြစ်ကြသည်။

Verse 88

ज्वालामालिनि नित्या च या नित्या वह्निवासिनी / सज्जे युद्धे स्वतेजोभिः समदीपयतां रणे

မီးလျှံပန်းကုံးဆင်သော ဇွာလာမာလိနီသည် နိစ္စတည်မြဲ၍ မီးအဂ္ဂိ၌ နေထိုင်သူဖြစ်၏။ စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရာ၌ မိမိ၏ တေဇောအလင်းဖြင့် စစ်မြေပြင်ကို တောက်ပစေ၏။

Verse 89

अथ ते दुष्टदनुजाः प्रदीप्ते युद्धमण्डले / प्रकाशवपुषस्तत्र मरान्तं क्रोधमाययुः

ထို့နောက် မကောင်းသော ဒာနုဇာတို့သည် မီးတောက်လောင်သကဲ့သို့ တောက်ပနေသော စစ်မဏ္ဍလအတွင်း၌ အလင်းရောင်ခန္ဓာရှိသူတို့ကို မြင်ကာ သေမတတ်သော ဒေါသကို ထိုးထွင်းလာကြ၏။

Verse 90

कामेश्वर्यादिका नित्यास्ताः पञ्चदश सायुधाः / ससिंहनादास्तान्दैत्यानमृद्नन्नेव हेलया

ကာမေရှွရီတို့မှ စ၍ နိစ္စတည်မြဲသော အမျိုးသမီးဒေဝီ ၁၅ ပါးသည် လက်နက်စုံလင်ကြ၏။ သူတို့သည် စင်္ဟနာဒ်ကို ဟိန်းဟောက်ကာ ဒೈတျာတို့ကို အလွယ်တကူ ချေမှုန်းကြ၏။

Verse 91

महाकलकलस्तत्र समभूद्युद्धसीमनि / मन्दरक्षोभितांभोदिवेल्लत्कल्लोलमण्डलः

စစ်ပွဲ၏ အစွန်းအထင်း၌ ထိုနေရာတွင် အလွန်ကြီးမားသော ဆူညံသံ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ မန္ဒရတောင်ကြောင့် လှုပ်ရှားသည့် သမုဒ္ဒရာ၏ လှိုင်းအစုအဝေးကဲ့သို့ လှုပ်လှုပ်ရှားရှား ဖြစ်၏။

Verse 92

ताश्च नित्यावलत्क्वाणकङ्कणैर्युधि पाणिभिः / आकृष्य प्रामकोदण्डास्तेनिरे युद्धमुद्धतम्

ထိုနိစ္စဒေဝီတို့သည် စစ်ပွဲ၌ လက်ကောက်များ တခွန်းခွန်းမြည်သံနှင့် လက်များဖြင့် ကြီးမားသော ကိုဒဏ္ဍ (လေး) များကို ဆွဲတင်ကာ ရဲရင့်ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲကို စတင်ကြ၏။

Verse 93

यामत्रितयपर्यन्तमेवं युद्धमवर्त्तत / नित्यानां निशितैर्बाणैरक्षौहिण्यश्च संहृताः

ယာမ သုံးကြိမ်တိုင်အောင် ဤသို့ စစ်ပွဲသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့၏။ နိတျယာတို့၏ ထက်မြက်သော မြားများကြောင့် အက္ခေါဟိဏီတပ်များစွာ ပျက်စီးသွား၏။

Verse 94

जघान दमनं दुष्टं कामेशी प्रथमं शरैः / दीर्घजिह्वं चमूनाथं भगमाला व्यदारत्

ကာမေရှီသည် ပထမဦးစွာ ဒုષ્ટသော ဒမနကို မြားဖြင့် သတ်လေ၏။ ထို့နောက် စစ်တပ်ခေါင်းဆောင် ဒီဃ္ဂဇိဟ္ဝကို ဘဂမာလာက ခွဲဖျက်လေ၏။

Verse 95

नित्यक्लिन्ना च भेरुण्डा हुम्बेकं हुलुमल्लकम् / कक्लसं वह्निवासा च निजघान शरैः शतैः

နိတျယကလိန္နာနှင့် ဘေရုဏ္ဍာတို့သည် ဟုမ္ဘေကနှင့် ဟုလုမလ္လကကို သတ်လေ၏။ ထို့ပြင် ဝဟ္နိဝာသာသည် ကက္လသကို မြားရာချီဖြင့် ပစ်သတ်လေ၏။

Verse 96

महावज्रेश्वरी बाणैरभिनत्केकिवाहनम् / पुक्लसं शिवदूती च प्राहिणोद्यमसादनम्

မဟာဝဇ္ရေရှွရီသည် မြားများဖြင့် ကေကိဝာဟနကို ထိုးခွဲလေ၏။ ထို့ပြင် ရှိဝဒူတီသည် ပုက္လသကို အားလျော့ပျက်စီးစေမည့် တိုက်ခိုက်မှုကို ပို့လေ၏။

Verse 97

पुण्ड्रकेतुं भुजोद्दण्डं त्वरिता समदारयत् / कुलसुन्दरिका नित्या चण्डबाहुं च कुक्कुरम्

တွဝရိတာသည် အလျင်အမြန် ပုဏ္ဍရကေတုနှင့် ဘုဇောဒ္ဒဏ္ဍကို ခွဲဖျက်လေ၏။ ကုလသုန္ဒရိကာ နိတျယာသည်လည်း စဏ္ဍဗာဟုနှင့် ကုက္ကူရကို ချေမှုန်းလေ၏။

Verse 98

अथ निलपताका च विजया च जयोद्धते / जंबुकाक्षं जृंभणं च व्यतन्वातां रणे बलिम् / सर्वमङ्गलिका नित्या तीक्ष्णशृङ्गमखण्डयत् / ज्वालामालिनिका नित्या जघानोग्रं त्रिकर्णकम्

ထို့နောက် နီလပတಾಕာနှင့် ဝိဇယာ၊ ဂျယောဒ္ဓတေတို့သည် စစ်မြေပြင်၌ ဇမ္ဗုကာက္ษနှင့် ဂျೃಂಭဏတို့အပေါ် သတ်ပူဇော်မှုကို ပြန့်နှံ့စေ하였다။ နိတျာ ဆರ್ವမင်္ဂလိကာသည် ထက်မြက်သော ချိုရှိသူ တီက္ṣဏရှೃင်္ဂကို ခွဲဖျက်ခဲ့သည်။ နိတျာ ဂျွာလာမာလိနိကာသည် ကြမ်းတမ်းသော တြိကဏ္ဏကကို သတ်ဖြတ်하였다။

Verse 99

चन्द्रगुप्तं च दुःशीलं चित्रं चित्रा व्यदारत् / सेनानाथेषु सर्वेषु निहतेषु दुरात्मसु

စိတ္ရာသည် စန္ဒ్రဂုပ္တနှင့် ဒုဿီလ၊ ထို့ပြင် စိတ္ရကိုပါ ခွဲဖျက်သတ်ဖြတ်하였다။ မကောင်းသော စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များ အားလုံး ပျက်စီးသတ်ဖြတ်ခံရသောအခါ။

Verse 100

विषङ्गः परमः कुद्धश्चचाल पुरतो बली / अथ यामावशेषायां यामिन्यां घटिकाद्वयम्

အလွန်ဒေါသထွက်သော အင်အားကြီး ဝိသင်္ဂသည် ရှေ့သို့ လှုပ်ရှားချီတက်하였다။ ထို့နောက် ညဉ့်၏ ကျန်ရှိသော ယာမအဆုံးပိုင်းတွင် ဂဋိကာ နှစ်ခုမျှသာ ကျန်တော့သည်။

Verse 101

नित्याभिः सह संग्रामं विधाय स दुराशयः / अशक्यत्वं समुद्दिश्य चक्राम प्रपलायितुम्

သူသည် မကောင်းသောစိတ်ထားဖြင့် နိတျာတို့နှင့် စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲပြီးနောက်၊ “မဖြစ်နိုင်တော့” ဟု သတ်မှတ်ကာ ထွက်ပြေးရန် လှည့်လည်ကြံစည်하였다။

Verse 102

कामेश्वरीकराकृष्टचापोत्थौर्निशितैः शरैः / भिन्नवर्मा दृढतरं विषङ्गो विह्वलाशयः / हतावशिष्टैर्योधैश्च सार्धमेव पलायितः

ကာမေශ්ဝရီ၏ လက်ဖြင့် ဆွဲတင်သော လေးမှ ထွက်လာသည့် ထက်မြက်သော မြားများကြောင့် ဝိသင်္ဂ၏ သံချပ်ကာ ပျက်စီးကွဲပြားသွားပြီး၊ သူ၏စိတ်လည်း တုန်လှုပ်သွား하였다။ သတ်ဖြတ်ခံရပြီး ကျန်ရစ်သော စစ်သည်များနှင့်အတူ သူသည် ထွက်ပြေးသွား하였다။

Verse 103

ताभिर्न निहतो दुष्टो यस्माद्वध्यः स दानवः / दण्डनाथाशरेणैव कालदण्डसमत्विषा

ထိုလက်နက်များဖြင့် မကောင်းသော ဒာနဝကို မသတ်နိုင်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား ထိုဒာနဝသည် ကာလ၏ ဒဏ္ဍတံနှင့်တူသည့် တောက်ပမှုရှိသော ဒဏ္ဍနာထ၏ မြားတံတစ်စင်းဖြင့်သာ သတ်ရမည်ဖြစ်သည်။

Verse 104

तस्मिन्पलायिते दुष्टे विषङ्गे भण्डसोदरे / सा विभाता च रजनी प्रसन्नाश्चाभवन्दिशः

ထိုမကောင်းသောသူ—ဗိသင်္ဂ၊ ဘဏ္ဍသ၏ ဝမ်းထဲမှ ပေါက်ဖွားသူ—ထွက်ပြေးသွားသောအခါ ညသည် အလင်းရောင်ထွန်းလာ၍ အရပ်အနှံ့လည်း ကြည်နူးအေးချမ်းလာ하였다။

Verse 105

पलायितं रणेवीरमनुसर्त्तुमनौचिती / इति ताः समरान्नित्यास्तस्मिन्काले व्यरंसिषुः

«စစ်မြေပြင်မှ ထွက်ပြေးသွားသော သူရဲကောင်းကို လိုက်လံနှိမ်နင်းခြင်းသည် မသင့်တော်» ဟုဆိုကာ စစ်ပွဲနှင့်အမြဲတမ်းတည်ရှိသော နိတျယာတို့သည် ထိုအချိန်၌ စစ်မှ ရပ်တန့်ခဲ့ကြသည်။

Verse 106

दैत्यशस्त्रव्रणस्यन्दिशोणितप्लुतविग्रहाः / नित्याः श्रीललितां देवीं प्रणिपेतुर्जयोद्धताः

ဒೈတျယတို့၏ လက်နက်ဒဏ်ရာများမှ သွေးစီးကျ၍ ကိုယ်ခန္ဓာစိုရွှဲနေသော နိတျယာတို့သည် အောင်ပွဲ၏ မာန်တက်မှုနှင့်တကွ သီရိလလိတာ ဒေဝီကို ဦးချကန်တော့ကြသည်။

Verse 107

इत्थं रात्रौ महद्युद्धं तत्र जातं भयङ्करम् / नित्यानां रूपजालं च शस्त्रक्षतमलोकयत्

ဤသို့ ညအချိန်၌ ထိုနေရာတွင် ကြောက်မက်ဖွယ် ကြီးမားသော စစ်ပွဲတစ်ရပ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နိတျယာတို့၏ များပြားသော ရုပ်သဏ္ဌာန်များလည်း လက်နက်ဒဏ်ရာများဖြင့် ထိခိုက်နေသည်ကို မြင်ရ하였다။

Verse 108

श्रुत्वोदन्तं महाराज्ञी कृपापाङ्गेन सैक्षत / तदालोकनमात्रेण व्रणो निर्व्रणतामगात्

မဟာမိဖုရားသည် သတင်းကို ကြားသိပြီး ကရုဏာပြည့်ဝသော မျက်စိအလှည့်ဖြင့် ကြည့်တော်မူ၏။ ထိုကြည့်ရှုခြင်းတစ်ခဏတည်းဖြင့် အနာသည် အနာမရှိသကဲ့သို့ ပျောက်ကင်းသွား၏။

Verse 109

नित्यानां विक्रमैश्चापि ललिता प्रीतिमासदत्

နိတျယာတို့၏ ရဲရင့်သတ္တိနှင့် အောင်မြင်မှုများကြောင့်လည်း လလိတာသည် ဝမ်းမြောက်ပီတိကို ရရှိလာ၏။

Frequently Asked Questions

It serves as a strategic interlude: the text shifts from battlefield results to Bhaṇḍa’s internal reaction, intelligence assessment, and the issuing of tactical orders that set up the next confrontation.

The chapter highlights “pārṣṇigrāha” (a rear-attack/flanking pursuit). It implies targeting the marching formation from behind, using intelligence on how Lalitā’s forces are positioned and how the vanguard (horses/elephants/chariots) has advanced.

It frames the antagonist’s loss of control as cosmic inevitability: Bhaṇḍa interprets reversal as fate’s cruelty, while the narrative subtext presents Śakti’s ascendancy as the deeper order that overrides merely martial power.