Adhyaya 18
Daṇḍanātha-Śyāmalā Senāyātrā (The Marshal Śyāmalā’s Military Procession) / दण्डनाथश्यामला सेनायात्रा
ဤအဓ್ಯಾಯသည် လလိတೋಪాఖ్యာန အတွင်းရှိ ဟယဂရီဝ–အဂஸတျာ ဆွေးနွေးခန်းတွင် ဖြစ်သည်။ အစတွင် Śyāmalā ကို daṇḍanātha (စစ်တပ်မားရှယ်/အမိန့်ပေးသူ) အဖြစ် ရာဇ-စစ်ဆန်သော ထင်ရှားပေါ်ထွန်းမှုကို ကဗျာဆန်စွာ ထူထပ်ဖော်ပြပြီး အင်ကူရှ်ကဲ့သို့ အာဏာ၊ ပာရှ (ကြိုး) သင်္ကေတ၊ လေးနှင့် ပန်းမြား အိုင်ကွန်၊ လမင်းကဲ့သို့ တောက်ပရောင်ခြည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့နောက် ဘုရားသခင့် အာဏာတော်၏ အခမ်းအနားဆိုင်ရာ စီမံကိန်းများကို ဖော်ပြသည်—Vijayā စသည့် အထောက်အပံ့များက cāmara ပန်ကာဖြင့် လှုပ်ခတ်ပေးကြပြီး အပ္စရာများက အောင်ပွဲမင်္ဂလာ ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ဖြန့်ကြဲကာ Nityā ဒေဝီများက ခြေတော်နားတွင် စောင့်ကြပ်သည်။ သင်္ကေတများကို Śrīcakra တိလကနှင့် မြင့်မားသော တံခွန်များကဲ့သို့ ကောစ्मिकအရွယ်အစားဖြင့် ရှင်းလင်းသည်။ စကားနှင့် စိတ်ထက်လွန်သော မဖော်ပြနိုင်မှုကို အလေးပေးကာ Śakti ၏ အုပ်စိုးမှုကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမှန်တရားအဖြစ် တင်ပြသည်။ အဆုံးတွင် အဂஸတျာက “နာမ ၂၅” ကို နားအတွက် အမృత (karṇarasāyana) ဟု တောင်းဆိုပြီး ဟယဂရီဝက လလိတား၏ အမည်တော်များကို စတင်ရေတွက်ကာ မြင်ကွင်းဒဏ္ဍာရီကို ရွတ်ဆိုနိုင်သော နာမလီတနီအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည်။
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने दण्डनाथाश्यामलासेनायात्रा नाम सप्तदशो ऽध्यायः अथ राजनायिका श्रिताज्वलिताङ्कुशा फणिसमानपाशभृत् / कलनिक्वणद्वलयमैक्ष्वं धनुर्दधती प्रदीप्तकुसुमेषुपञ्चका
ဤသို့ သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍမဟာပုရာဏ အုတ်တရဘဂ၌ ဟယဂ္ရီဝ–အဂஸ္တျ သံဝါဒ၊ လလိတောပాఖ్యာနတွင် “ဒဏ္ဍနာထ–ရှျာမလာ စေနာယာထရာ” ဟူသော ဆယ့်ခုနှစ်မြောက် အধ্যာယ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် စစ်တပ်မယ်တော် ရာဇနာယိကာသည် မီးလောင်တောက်ပသော အင်္ကူရှကို မှီကာ၊ မြွေကဲ့သို့သော ပာရှကြိုးကို ကိုင်ဆောင်၍၊ ခြေကောက်လက်ကောက်များက သံမြည်ကာ၊ ကြံလေးကို ကိုင်ပြီး ပန်းမြားငါးစင်း တောက်ပစွာ ဆောင်ထား၏။
Verse 2
उदयत्सहत्स्रमहसा सहस्रतो ऽप्यतिपाटलं निजवपुः प्रभाझरम् / किरती दिशासु वदनस्य कान्तिभिः सृजतीव चन्द्रमयमभ्रमण्डलम्
ထောင်ပေါင်းများစွာသော နေမင်းအလင်းကဲ့သို့ ထွန်းလင်းသော တောက်ပမှုဖြင့်၊ သူမ၏ ကိုယ်ရောင်သည် ထောင်ပေါင်းများစွာထက်ပင် ပို၍ နီမြန်းသော ကြာပန်းရောင်ဖြစ်၏။ မျက်နှာ၏ ကാന്തိရောင်ခြည်များကို အရပ်ရပ်သို့ ဖြန့်ကြဲကာ၊ လကဲ့သို့သော တိမ်ဝိုင်းကို ဖန်ဆင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 3
दशयोजनायतिमाता जगत्त्रयीमभिवृण्वता विशदमौक्तिकात्मना / धवलातपत्रवलयेन भासुरा शशिमण्डलस्य सखितामुपेयुषा
အမြင့်အလျား ဒသယောဇနာရှိ၍ လောကသုံးပါးကို ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့၊ သန့်ရှင်းသော မုတိကာရောင်အဖြစ်ရှိသော ဖြူစင်တောက်ပသည့် အတပတ်ရဝိုင်းကြီးသည် ရောင်လင်း၏။ ထိုဖြူရောင် အတပတ်ဝိုင်းသည် လမဏ္ဍလနှင့် မိတ်ဖက်ဖြစ်သကဲ့သို့ ထင်ရှား၏။
Verse 4
अभिवीजिता च मणिकान्तशोभिना विजयादिमुख्यपरिचारिकागणैः / नवचन्द्रिकालहरिकान्तिकन्दलीचतुरेण चामरचतुष्टयेन च
သူမကို မဏိရောင်တောက်ပသော ဝိဇယာ စသော အဓိက အမှုထမ်းမိန်းကလေးအုပ်စုများနှင့် လသစ်အလင်းကဲ့သို့ အေးမြတောက်ပသော ချာမရ ၄ လက်ဖြင့် မပြတ်မလပ် ပန်ကာခတ်ပေးနေ하였다။
Verse 5
शक्त्यैकराज्यपदवीमभिसूचयन्ती साम्राज्यचिह्नशतमण्डितसैन्यदेशा / संगीतवाद्यरचनाभिरथामरीणां संस्तूयमानविभवा विशदप्रकाशा
သူမ၏ သတ္တိအာနုಭಾವက တစ်ဦးတည်းအုပ်ချုပ်သော မင်းအဆင့်ကို ညွှန်ပြနေပြီး၊ စစ်တပ်ဒေသသည် အင်ပါယာအမှတ်တံဆိပ်များ အများအပြားဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။ ဒေဝအပ္සරများ၏ သီချင်းနှင့် တူရိယာစီမံမှုများက သူမ၏ ဂုဏ်ဝင်္ကာကို ချီးမွမ်းကာ၊ အလင်းရောင်သည် ကြည်လင်တောက်ပနေ하였다။
Verse 6
वाचामगोचरमगोचरमेव बुद्धेरीदृक्तया न कलनीयमनन्यतुल्यम्
အဲဒါဟာ စကားလုံးတို့ မရောက်နိုင်သလို ဉာဏ်ပညာနဲ့လည်း မရောက်နိုင်ပါ။ ဒီလို မဟာမင်္ဂလာတန်ခိုးမှာ တိုင်းတာတွက်ချက်မရ—နှိုင်းမဲ့တန်ဖိုးရှိသည်။
Verse 7
त्रैलोक्यगर्भपरिपूरितशक्तिचक्रसाम्राज्यसंपदभिमानमभिस्पृशन्ती / आबद्धभक्तिविपुलाञ्जलिशेखराणामारादहंप्रथमिका कृतसेवनानाम्
သူမသည် သုံးလောက၏ အတွင်းကို ပြည့်စုံစေသော သတ္တိစက်ဝိုင်းနှင့် အင်ပါယာစည်းစိမ်၏ ဂုဏ်မာန်ကို ထိတွေ့နေပြီး၊ ခိုင်မြဲသော ဘက္တိဖြင့် အကြီးမားသော အঞ্জလီကို ခေါင်းပေါ်တင်ကာ ဝန်ဆောင်သူများအနီးတွင် “ငါပထမ” ဟူသကဲ့သို့ အထက်မြတ်စွာ ထင်ရှားနေ하였다။
Verse 8
ब्रह्मेशविष्णुवृषमुख्यसुरोत्तमानां वक्त्राणिवर्षितनुतीनि कटाक्षयन्ती / उद्दीप्तपुष्पशरपञ्चकतः समुत्थैज्योतिर्मयं त्रिभुवनं सहसा दधाना
သူမသည် ဗြဟ္မာ၊ ဣရှ၊ ဝိෂ္ဏု နှင့် ဝೃಷမုಖ್ಯ စသော အမြင့်မြတ်သော ဒေဝများ၏ ပါးစပ်မှ မိုးသလို ကျလာသော ချီးမွမ်းသံများကို မျက်စောင်းထိုးကြည့်၍၊ လောင်ကျွမ်းတောက်ပသော ပန်းမြားငါးစင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော အလင်းတေဇဖြင့် ခဏချင်း သုံးလောကကို အလင်းရောင်ပြည့်စေ하였다။
Verse 9
विद्युत्समद्युतिभिरप्सरसां समूहैर्विक्षिप्यमाणजयमङ्गललाजवर्षा / कामेश्वरीप्रभृतिभिः कमनीयभाभिः संग्रामवेषरचनासुमनोहराभिः
လျှပ်စီးကဲ့သို့ တောက်ပသော အပ္စရာအစုများက အောင်မြင်မင်္ဂလာ၏ အက္ခတ (ဆန်) မိုးကို ဖြန့်ကြဲနေကြသည်။ ကာမေශ්ဝရီတို့သည် စစ်ဝတ်စုံအလှဆင်မှုတွင် အလွန်လှပ၍ တောက်ပနေကြ၏။
Verse 10
दीप्तायुधद्युतितिरस्कृत भास्कराभिर्नित्याभिरङ्घ्रिसविधे समुपाक्यमाना / श्रीचक्रनामतिलकं दशयोजनातितुङ्गध्वजोल्लिखितमेघकदंबमुच्चैः
တောက်ပသော လက်နက်ရောင်ခြည်ကြောင့် နေရောင်တောင် မလင်းမလက်ဖြစ်စေသော နိတျာဒေဝီများသည် ခြေတော်အနီးတွင် ရောက်လာ၍ ဆက်ကပ်ပြုကြသည်။ “သရီချကရ” ဟုခေါ်သော တီလကသည် ယောဇန ၁၀ မြင့်သော အလံထိမိသည့် မိုးတိမ်အစုကဲ့သို့ မြင့်မားတောက်ပ၏။
Verse 11
तीव्राभिरावणसुशक्तिपरंपरभिर्युक्तं रथं समरकर्मणि चालयन्ती / प्रोद्यत्पिशङ्गरुचिभागमलांशुकेन वीतामनोहररुचिस्समरे व्यभासीत्
ပြင်းထန်၍ အလွန်အစွမ်းထက်သော လက်နက်အစဉ်အဆက်များဖြင့် တပ်ဆင်ထားသည့် စစ်ရထားကို စစ်ပွဲအလုပ်၌ မောင်းနှင်နေစဉ်၊ အဝါရောင်တောက်ပမှုပါသော သန့်ရှင်းဝတ်ရုံဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ စစ်မြေပြင်တွင် လှပသော အလင်းရောင်ဖြင့် ထင်ရှားတောက်ပ하였다။
Verse 12
पञ्चाधिकैर्विशतिनामरत्नैः प्रपञ्चपापप्रशमातिदक्षैः / संस्तूयमाना ललिता मरुद्भिः संग्राममुद्दिश्य समुच्चचाल
လောက၏ အပြစ်များကို သက်သာစေရာတွင် အလွန်ကျွမ်းကျင်သော အမည်ရတနာ ၂၅ ပါးဖြင့် မရုတ်တို့က ချီးမွမ်းနေစဉ်၊ လလိတာဒေဝီသည် စစ်ပွဲသို့ ဦးတည်ကာ ထွက်ခွာ하였다။
Verse 13
अगस्त्य उवाच वीजिवक्त्र महाबुद्धे पञ्चविंशतिनामभिः / ललितापरमेशान्या देहि कर्णरसायनम्
အဂஸ္တျက ပြောသည်— “အို ဗီဇိဝက္တရ၊ မဟာဉာဏ်ရှိသူ၊ လလိတာပရမေශ්ဝရီ၏ အမည် ၂၅ ပါးဖြင့် ကျွန်ုပ်အား ကဏ္ဏရသာယန—နားကြားအမృత—ကို ပေးသနားပါ။”
Verse 14
हयग्रीव उवाच सिंहासना श्रीललिता महाराज्ञी पराङ्कुशा / चापिनी त्रिपुरा चैव महात्रिपुरसुन्दरी
ဟယဂရီဝက ပြောသည်— သီလလိတာ မဟာရာဇ္ဍနီ၊ ပရာင်ကူရှာ၊ မြားလက်ကိုင်၊ တြိပုရာ နှင့် မဟာတြိပုရသုန္ဒရီ သည် စင်္ဟာသနပေါ်၌ တည်နေတော်မူ၏။
Verse 15
सुन्दरी चक्रनाथा च साम्राजी चक्रिणी तथा / चक्रेश्वरी महादेवी कामेशी परमेश्वरी
သူမသည် သုန္ဒရီ၊ စက်ကရနာထာ၊ စာမရာဇ္ဍနီ၊ စက်ကရိဏီ; စက်ကရေးရှဝရီ၊ မဟာဒေဝီ၊ ကာမေရှီ နှင့် ပရမေရှဝရီ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 16
कामराजप्रिया कामकोटिगा चक्रवर्तिनी / महाविद्या शिवानङ्गवल्लभा सर्वपाटला
သူမသည် ကာမရာဇပရိယာ၊ ကာမကိုဋိဂါ၊ စက်ကရဝတ္တိနီ; မဟာဝိဒ္ယာ၊ ရှိဝါ၊ အနင်္ဂဝလ္လဘာ နှင့် သဗ္ဗပာဋလာ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 17
कुलनाथाम्नायनाथा सर्वाम्नायनिवासिनी / शृङ्गारनायिका चेति पञ्चविंशतिनामभिः
သူမသည် ကုလနာထာ၊ အာမနာယနာထာ၊ အာမနာယအားလုံး၌ နေထိုင်တော်မူသူ၊ ထို့ပြင် ရှೃင်္ဂာရနာယိကာ—ဟူသော အမည် ၂၅ မျိုးဖြင့် (ချီးမွမ်းခံရသည်)။
Verse 18
स्तुवन्ति ये महाभागां ललितां परमेश्वरीम् / ते प्राप्नुवन्ति सौभाग्यमष्टौ सिद्धीर्महद्यशः
မဟာဘဂါ ပရမေရှဝရီ လလိတာကို ချီးမွမ်းသူတို့သည် ကံကောင်းခြင်း၊ အဋ္ဌစိဒ္ဓိ ၈ ပါးနှင့် မဟာဂုဏ်သတင်းကို ရရှိကြသည်။
Verse 19
इत्थं प्रचण्डसंरंभं चालयन्ती महद्बलम् / भण्डासुरं प्रति क्रुद्धा चचाल ललितांबिका
ဤသို့ ပြင်းထန်သော စိတ်ဟန်ချက်ဖြင့် မဟာအင်အားကို လှုပ်ရှားစေကာ၊ ဘဏ္ဍာသူရကို မုန်းတီးဒေါသဖြင့် လလိတာအမ္ဗိကာ ရှေ့သို့ ချီတက်လေ၏။
Frequently Asked Questions
No explicit solar/lunar royal genealogy is enumerated in the sampled verses; instead, the chapter encodes “divine sovereignty lineage” through titles and attendants, and it pivots into nāma-transmission (epithet lists) that function as a ritual taxonomy of Lalitā’s authority.
The imagery uses yojana-scale measures (e.g., umbrella/canopy spanning ‘ten yojanas’) and lunar/celestial metaphors to signal that the procession is not merely terrestrial; it is staged as a tri-loka (three-world) event, mapping Shākta power onto cosmic space.
It converts spectacle into sādhanā-ready knowledge: Agastya requests a compact liturgical unit (25 names) as “ear-nectar,” and Hayagrīva begins the epithet sequence (e.g., Siṃhāsanā, Śrīlalitā, Mahārājñī, Tripurā), establishing a recitable interface to the Goddess’s cosmological kingship.