Adhyaya 16
Upodghata PadaAdhyaya 1636 Verses

Adhyaya 16

Vaivāhika-utsava (Martial Procession of Lalitā’s Śakti-Senā) / वैवाहिकोत्सवः

ဤအခန်းပိုင်းသည် Uttara-bhāga ရှိ Lalitopākhyāna အတွင်းတွင် လလိတာ ပရမေရှွရီက လောကသုံးပါး၏ ဆူးတံ (trailokya-kaṇṭaka) ဟုခေါ်သော ဘဏ္ဍကို အနိုင်ယူရန် သက္တိစစ်တပ်ကို စုစည်းထွက်ခွာသည့်အကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဟယဂ္ရီဝ–အဂஸ္တျ စကားဝိုင်းအဖြစ် ရေးထားပြီး စစ်ပွဲပွဲတော်ဆန်သော အလှအပကို အထူးအလေးပေးသည်။ mṛdaṅga, muraja, paṭaha, ānaka, paṇava စသည့် တီးဝိုင်းနှင့် လေတီးကိရိယာများ၏ အသံသည် အရပ်လုံးပြည့်စုံစွာ မြည်ဟည်းသည်။ ထို့နောက် သက္တိပုံရိပ်များထဲမှ အထူးသဖြင့် Saṃpatkarī ဒေဝီကို ဆင်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ ရထားတပ်၊ အမည်ပေးထားသော ယာဉ်နှင့် အလံများပါသော ကြီးမားသည့် စစ်တန်းစီ (senā-vyūha) နှင့်အတူ ဖော်ထုတ်ကာ မြေပြင်စစ်မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လှည့်လည်တော်မူခြင်းကဲ့သို့ ဖြစ်စေသည်။ nāda (အသံ)၊ အစီအစဉ်နှင့် śaktayaḥ တို့က လလိတာ၏ အာဏာတော်ကို ပြင်ပသို့ ထင်ရှားစေပြီး ဘဏ္ဍာဆုရနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံရန် ချီတက်သွားသည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने वैवाहिकोत्सवो नाम पञ्चदशो ऽध्यायः अथ सा जगतां माता ललिता परमेश्वरी / त्रैलोक्यकण्टकं भण्डं दैत्यं जेतुं विनिर्ययौ

ဤသို့ဖြင့် သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ အုတ္တရပိုင်း၊ ဟယဂရီဝ–အဂස්တျ သံဝါဒရှိ လလိတောပాఖ్యာန၌ “ဝൈവာဟိကောৎসဝ” ဟု အမည်ရ ပဉ္စဒသမ အধ্যာယ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် လောကမိခင် လလိတာ ပရမေရှွရီသည် သုံးလောက၏ ဆူးကဲ့သို့သော ဘဏ္ဍ ဒေတ္တကို အနိုင်ယူရန် ထွက်ခွာတော်မူ၏။

Verse 2

चकार मर्दलाकारानंभोराशींस्तु सप्त ते / प्रभूतमर्द्दलध्वानैः पूरयामासुरंबरम्

သူတို့သည် သမုဒ္ဒရာ ခုနစ်စင်းကို မရ္ဒလပုံသဏ္ဍာန်ကဲ့သို့ ဖြစ်စေပြီး မရ္ဒလသံ အလွန်များစွာဖြင့် ကောင်းကင်တစ်ဝှမ်းကို ပြည့်နှက်စေ하였다။

Verse 3

मृदङ्गमुरजाश्चैव पटहो ऽतुकुलीङ्गणाः / सेलुकाझल्लरीराङ्घाहुहुकाहुण्डुकाघटाः

မৃদင်္ဂ၊ မုရဇ၊ ပဋဟ၊ အတုကူလီင်္ဂဏ၊ ဆေလုကာ၊ ဈလ္လရီ၊ ရာင်္ဃာ၊ ဟုဟုကာ၊ ဟုဏ္ဍုကာ နှင့် ဃဋ—ဤတူရိယာများအားလုံး မြည်ဟည်းထွက်လာသည်။

Verse 4

आनकाः पणवाश्चैव गोमुखाश्चार्धचन्द्रिकाः / यवमध्या मुष्टिमध्या मर्द्दलाडिण्डिमा अपि

အာနက၊ ပဏဝ၊ ဂိုမုခ၊ အර්ဓစန္ဒြိကာ; ယဝမဓျာ၊ မုෂ္ဋိမဓျာ၊ မရ္ဒလ နှင့် ဒိဏ္ဍိမ တို့လည်း တပြိုင်နက် မြည်ဟည်းလာသည်။

Verse 5

झर्झराश्च बरीताश्च इङ्ग्यालिङ्ग्यप्रभेदजाः / उद्धकाश्चैतुहुण्डाश्च निःसाणा बर्बराः परे

ဈရ္ဈရာ၊ ဘရီတာ၊ အင်္ဂျာလင်္ဂျာ အမျိုးကွဲမှ ဖြစ်သော တူရိယာများ၊ ဥဒ္ဓကာ၊ အိုင်တုဟုဏ္ဍာ၊ နိဟ္သာဏာ နှင့် အခြား ဘർဗရ တူရိယာများလည်း မြည်ဟည်းလာသည်။

Verse 6

हुङ्कारा काकतुण्डाश्च वाद्यभेदास्तथापरे / दध्वनुः शक्तिसेनाभिराहताः समरोद्यमे

ဟုင်ကာရာ အော်ဟစ်သံများ၊ ကာကတုဏ္ဍတို့၏ အသံများနှင့် အခြားတူရိယာအသံမျိုးစုံတို့သည် စစ်ပွဲအစတွင် သက္တိစစ်တပ်တို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဟိန်းဟောက်မြည်တမ်းလေ၏။

Verse 7

ललितापरमेशान्या अङ्कुशास्त्रान्समुद्गता / संपत्करी नाम देवी चचाल सह शक्तिभिः

လလိတာ-ပရမေရှဝရီထံမှ အင်ကူရှ အာஸ္တရများ ပေါ်ထွန်းလာ၍၊ ‘သမ္ပတ်ကရီ’ ဟု အမည်ရ ဒေဝီသည် မိမိ၏ သက္တိများနှင့်အတူ ရှေ့သို့ ချီတက်လေ၏။

Verse 8

अनेककोटिमातङ्गतुरङ्गरथपङ्क्तिभिः / सेविता तरुणादित्यपाटला संपदीश्वरी

အနန္တကုဋိ ဆင်၊ မြင်း၊ ရထားတန်းများဖြင့် ဝန်းရံကာ ဆည်းကပ်ခံရသော၊ နုနယ်သော နေမင်းကဲ့သို့ ပတ်လရောင်တောက်ပသည့် သမ္ပဒီရှဝရီ ဖြစ်၏။

Verse 9

मत्तमुद्दण्डसंग्रामरसिकं शैलसन्निभम् / रणकोलाहलं नाम सारुरोह मतङ्गजम्

မတ်တ၍ အကြမ်းမား၊ စစ်ပွဲကို နှစ်သက်ကာ တောင်တန်းကဲ့သို့ ကြီးမားသော ‘ရဏကိုလာဟလ’ အမည်ရှိ ဆင်ပေါ်သို့ သူမ တက်ရောက်စီးနင်းလေ၏။

Verse 10

तामन्वगा ययौ सेना महती धोरराविणी / लोलाभिः केतुमालाभिरुल्लिखन्ती धनाधनात्

သူမနောက်သို့ ဟိန်းဟောက်သံကြီးမားသော စစ်တပ်ကြီး ချီတက်လာ၍၊ လှုပ်ရှားယိမ်းယိုင်သော အလံတန်းများဖြင့် ကောင်းကင်ကို ခြစ်ထိုးသကဲ့သို့ ရှေ့သို့ တိုးဝင်လေ၏။

Verse 11

तस्याश्च संपन्नाथायाः पीनस्तनसुसंकटः / कण्टको घनसंनाहो रुरुचे वक्षसिस्थितः

ထိုတန်ခိုးပြည့်ဝသော ဒေဝီ၏ ပြည့်တင်းသော ရင်သားနှစ်ဖက်ကြားတွင် ထူထဲသော သံချပ်ကာကဲ့သို့သော ဆူးသည် ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် တည်၍ တောက်ပလင်းလက်하였다။

Verse 12

कंपमाना खड्गलता व्यरुचत्तत्करे धृता / कुटिला कालनाथस्य भृकुटीव भयङ्करा

တုန်ခါနေသော ဓားလက်တံကဲ့သို့သော “ခဋ္ဋဂလတာ” သည် သူမလက်တွင် ကိုင်ထားသဖြင့် တောက်ပလင်းလက်လာသည်။ ကာလနာထ၏ ကွေ့ကောက်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် မျက်ခုံးကြောင်းကဲ့သို့ပင်။

Verse 13

उत्पातवातसंपाताच्चलिता इव पर्वताः / तामन्वगा ययुः कोटिसंख्याकाः कुञ्जरोत्तमाः

အပသကွန်လေပြင်းတိုက်ခတ်၍ လှုပ်ရှားသကဲ့သို့သော တောင်တန်းများပမာ၊ ကုဋိအရေအတွက်ရှိသော အကောင်းဆုံး ဆင်များသည် သူမနောက်သို့ လိုက်ပါသွားကြသည်။

Verse 14

अथ श्रीललितादेव्या श्रीपाशायुधसंभवा / अतित्वरितविक्रान्तिरश्वारूढाचलत्पुरः

ထို့နောက် သီလလိတာဒေဝီ၏ သီပာရှ အာယုဓမှ ပေါ်ထွန်းလာသော၊ အလွန်လျင်မြန်သည့် ဝီရိယရှိသော မြင်းစီးတပ်သည် ရှေ့တန်း၌ ရွေ့လျားသွားသည်။

Verse 15

तया सह हयप्रायं सैन्यं हेषातरङ्गितम् / व्यचरत्खुरकुद्दालविदारितमहीतलम्

သူမနှင့်အတူ မြင်းများအများစုပါသော တပ်သည် ဟိန်းသံလှိုင်းများဖြင့် မြည်ဟည်းကာ ချီတက်သွားသည်။ မြင်းခွာများ၏ ကုဒ္ဒာလကဲ့သို့သော ထိုးဖောက်မှုကြောင့် မြေပြင်သည် ကွဲပြားသွား하였다။

Verse 16

वनायुजाश्च कांबोजाः पारदाः सिंधुदेशजाः / टङ्कणाः पर्वतीयाश्च पारसीकास्तथा परे

တောတွင်း၌ကြီးပြင်းသူများ—ကမ္ဘောဇ၊ ပါရဒ၊ စင်ဓုဒေသဖွားများ; ထို့ပြင် တင်္ကဏ၊ တောင်တန်းသားများနှင့် အခြား ပါရှီတို့လည်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 17

अजानेया घट्टधरा दरदाः काल वन्दिजाः / वाल्मीकयावनोद्भूता गान्धर्वाश्चाथ ये हयाः

အဇာနေယ၊ ဂဋ္ဋဓရ၊ ဒရဒ၊ ကာလဝန္ဒိဇ ဟူသော မြင်းမျိုးများ; ထို့ပြင် ဝါလ္မီကိ-ယဝနမှ ပေါက်ဖွား၍ ဂန္ဓဗ္ဗဟု ခေါ်သော မြင်းများလည်း ပါဝင်သည်။

Verse 18

प्राग्देशजाताः कैराता प्रान्तदेशोद्भवास्तथा / विनीताः साधुवोढारो वेगिनः स्थिरचेतसः

အရှေ့ဒေသဖွား ကైరာတများနှင့် နယ်စပ်ဒေသမှ ပေါက်ဖွားသူများ; သူတို့သည် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့၍ သာဓုတို့ကို သယ်ဆောင်သူ၊ လျင်မြန်ပြီး စိတ်တည်ငြိမ်ကြသည်။

Verse 19

स्वामिचित्तविशेषज्ञा महायुद्धसहिष्णवः / लक्षणैर्बहुभिर्युक्ता जितक्रोधा जितश्रमाः

သူတို့သည် သခင်၏ စိတ်အလိုအလျောက်ကို နားလည်သူများ၊ မဟာစစ်ပွဲကို ခံနိုင်သူများ; လက္ခဏာကောင်းများစွာနှင့် ပြည့်စုံ၍ ဒေါသနှင့် ပင်ပန်းမှုကို အနိုင်ယူထားကြသည်။

Verse 20

पञ्चधारासु शक्षढ्या विनीताश्च प्लवान्विताः

သူတို့သည် ငါးသွားရေစီးများတွင် ကျွမ်းကျင်၍ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့ကာ ခုန်ပျံနိုင်သော အင်အားနှင့် ပြည့်စုံကြသည်။

Verse 21

फलशुक्तिश्रिया युक्ताः श्वेतशुक्तिसमन्विताः / देवपद्मं देवमणिं देवस्वस्तिकमेव च

သူတို့သည် ဖလ-ရှုက္တိ၏ သီရိဖြင့် တင့်တယ်၍ အဖြူရောင် ရှုက္တိနှင့်လည်း ပြည့်စုံကာ၊ ဒေဝပဒ္မ၊ ဒေဝမဏိ နှင့် ဒေဝဆွஸ္တိက တို့ကိုလည်း (ဆောင်) ထားကြသည်။

Verse 22

अथ स्वस्तिकशुक्तिश्च गडुरं पुष्पगण्डिकाम् / एतानि शुभलक्ष्माणि ज्यराज्यप्रदानि च / वहन्तो वातजवना वाजिनस्तां समन्वयुः

ထို့နောက် ဆွஸ္တိက-ရှုက္တိ၊ ဂဍုရ နှင့် ပုဿပ-ဂဏ္ဍိကာ ဟူသော မင်္ဂလာလက္ခဏာများ၊ အောင်ပွဲနှင့် နိုင်ငံတော်ပေးသော အမှတ်တံဆိပ်များကို ဆောင်ရွက်ကာ၊ လေကဲ့သို့ မြန်သော မြင်းများက သူမကို ဝိုင်းရံလိုက်ကြသည်။

Verse 23

अपराजितनामानमतितेजस्विनं चलम् / अत्यन्तोत्तुङ्गवर्ष्माणं कविकाविलसन्मुखम्

‘အပရာဇိတ’ ဟု အမည်ရသူသည် အလွန်တောက်ပ၍ လှုပ်ရှားသွက်လက်ကာ၊ ကိုယ်ထည်မြင့်မားလှပြီး ကဝိကဲ့သို့ မျက်နှာတောက်ပနေ၏။

Verse 24

पार्श्वद्वये ऽपि पतितस्फुरत्केसरमण्डलम् / स्थूलवालधिविक्षेपक्षिप्यमाणपयोधरम्

နှစ်ဖက်စလုံးတွင် လျော့ကျနေသော်လည်း တောက်ပနေသော လည်ပင်းမွှေးဝိုင်းများရှိပြီး၊ ထူထဲသော အမြီးလှုပ်ခတ်မှုကြောင့် ရင်ဘတ်သည် လှုပ်ယမ်းသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 25

जङ्घाकाण्डसमुन्नद्धमणिकिङ्किणिभासुरम् / वादयन्तमिवोच्चण्डैः खुरनिष्ठुरकुट्टनैः

ခြေထောက်အနီးတွင် ချည်ထားသော ရတနာတင် ကင်ကဏီများကြောင့် တောက်ပနေပြီး၊ ကြမ်းတမ်း၍ ပြင်းထန်သော ခြေခွာထိုးသံများဖြင့် အဲဒီကင်ကဏီများကို တီးခတ်နေသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 26

भूमण्डलमहावाद्यं विजयस्य समृद्धये / घोषमाणं प्रति मुहुः संदर्शितगतिक्रमम्

အောင်ပွဲ၏တိုးတက်ကြီးပွားမှုအတွက် မြေမဏ္ဍလ၏ မဟာတူရိယာသံသည် ထပ်ခါထပ်ခါ မြည်ဟည်းကာ လှုပ်ရှားမှုအစဉ်ကို ပြသနေသည်။

Verse 27

आलोलचामरव्याजाद्वहन्तं पक्षती इव / भाण्डैर्मनोहरैर्युक्तं घर्घरीजालमण्डितम्

လှုပ်ယမ်းသော စာမရာပန်ကာများ၏ အကြောင်းပြု၍ တောင်ပံဖြင့် လေထဲလွင့်သကဲ့သို့; လှပသော ပစ္စည်းများနှင့်တကွ ခြေခေါင်းလောင်းကွန်ယက်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။

Verse 28

एषां घोषस्य कपटाद्धुङ्कुर्वतीमि वासुरान् / अश्वारूढा महादेवी समारूढा हयं ययौ

သူတို့၏မြည်ဟည်းသံကို အကြောင်းပြု၍ အဆုရများကို ရင်ဆိုင်ဟီန်ကာသကဲ့သို့; မြင်းစီးသော မဟာဒေဝီသည် မြင်းပေါ်တက်၍ ထွက်ခွာသွားသည်။

Verse 29

चतुर्भिर्वाहुभिः पाशमङ्कुशं वेत्रमेव च / हयवल्गां च दधती बहुविक्रमशोभिनी

လက်လေးဖက်ဖြင့် ပာရှ၊ အင်ကူရှ၊ ဝေတ္တရ (တုတ်/ကြာပွတ်) နှင့် မြင်းလက်ကမ်းကြိုးကို ကိုင်ဆောင်ကာ၊ များစွာသော ရဲရင့်မှုဖြင့် တင့်တယ်လှသည်။

Verse 30

तरुणादित्यसङ्काशा ज्वलत्काञ्चीतरङ्गिणी / सञ्चचाल हयारूढा नर्तयन्तीव वाजिनम्

နုနယ်သော နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ မီးလောင်သကဲ့သို့ တောက်လက်သော ခါးပတ်လှိုင်းများဖြင့် လင်းလက်ကာ; မြင်းစီး၍ ရွေ့လျားသွားသည်၊ မြင်းကို ကပြစေသကဲ့သို့။

Verse 31

अथ श्रीदण्डनाथाया निर्याणपटहध्वनिः / उद्दण्डसिन्धुनिस्वानश्चकार बधिरं जगत्

ထို့နောက် သီရိဒဏ္ဍနာထ၏ ထွက်ခွာရာ တီးဝိုင်းသံသည် မုန်တိုင်းထန်သော သမုဒ္ဒရာ၏ ဟုန်းဟုန်းမြည်သံကဲ့သို့ ထွက်ပေါ်၍ ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးကို နားမကြားသကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။

Verse 32

वज्रबाणैः कठोरैश्चभिन्दन्त्यः ककुभो दश / अन्युद्धतभुजाश्मानः शक्तयः काश्चिदुच्छ्रिताः

ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော ဝဇ္ဇရမြားများဖြင့် သူတို့သည် ဒသဒిశာကို ထိုးဖောက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် အချို့သော “သက္တိ” လှံတံများသည် မာန်တက်သော လက်မောင်းပေါ်ရှိ ကျောက်တုံးကဲ့သို့ မြင့်မားစွာ မြှောက်တင်ထားခဲ့သည်။

Verse 33

काश्चिच्छ्रीदण्डनाथायाः सेनानासीरसङ्गताः / खड्गं फलकमादाय पुप्लुवुश्चण्डसक्तयः

သီရိဒဏ္ဍနာထ၏ စစ်တပ်ထဲမှ ကြမ်းတမ်းသော သက္တိကိုင် စစ်သည်အချို့သည် ဓားနှင့် ကာကွယ်ကွင်း (ဒိုင်း) ကိုင်ကာ ခုန်လွှား၍ ရှေ့သို့ တိုးဝင်ကြသည်။

Verse 34

अत्यन्तसैन्यसम्बाधं वेत्रसंताडनैः शतैः / निवारयन्त्यो वेत्रिण्यो व्युच्छलन्ति स्मशक्तयः

အလွန်အမင်း စစ်တပ်အုပ်စုကျပ်တည်းမှုကို ကြိမ်ကိုင်သူမများက ကြိမ်ရိုက်ချက် ရာချီဖြင့် တားဆီးနေစဉ်၊ သက္တိကိုင်သူများသည် ခုန်လွှားကာ ရှေ့သို့ ဆက်လက်တိုးဝင်ကြသည်။

Verse 35

अथ तुङ्गध्वजश्रेणीर्महिषाङ्का मृगाङ्किकाम् / सिहाङ्काश्चैव बिभ्राणाः शक्तयो व्यचलन्पुरा

ထို့နောက် မြင့်မားသော အလံတန်းများ လှုပ်ရှားလာပြီး၊ မဟိသာ (ကျွဲ) အမှတ်တံဆိပ်၊ မೃဂ (တိရစ္ဆာန်/သမင်) အမှတ်တံဆိပ်၊ စိင်္ဟ (ခြင်္သေ့) အမှတ်တံဆိပ်တို့ကို ဆောင်ထားသော သက္တိကိုင်သူများသည် မြို့တွင်းသို့ ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာကြသည်။

Verse 36

ततः श्रीदण्डनाथायाः श्वेतच्छत्रं सहस्रशः / स्फुरत्कराः प्रचलिताः शक्तयः काश्चिदाददुः

ထို့နောက် သီရိဒဏ္ဍနာထာအတွက် အဖြူရောင်ထီးများ အထောင်ပေါင်းများစွာ ပေါ်ထွန်းလာ၍ လက်များတောက်ပကာ လှုပ်ရှားနေသော သက္တိအချို့က ထိုထီးများကို ကိုင်ဆောင်하였다။

Frequently Asked Questions

Lalitā Parameśvarī sets out to conquer Bhaṇḍa (trailokya-kaṇṭaka), accompanied by a vast Śakti-senā, with the narrative highlighting the ceremonial-martial soundscape of many instruments and the ordered advance of divine forces.

Saṃpatkarī Devī is highlighted as moving with Lalitā’s powers, attended by enormous ranks of elephants, horses, and chariots; her depiction emphasizes abundance, splendor, and battle-readiness as a personification of prosperity harnessed for cosmic restoration.

The catalogue functions as nāda-metadata: sound becomes a cosmological signal of sovereignty and impending dharmic conflict, transforming the march into a ritualized cosmic event where vibration, order, and power converge before the battle with Bhaṇḍāsura.