
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ပုရာဏပွဲတော်ဆက်စပ်သော မေး-ဖြေ ပုံစံဖြင့် တင်ပြထားသည်။ Śāṃśapāyana သည် တ్రေတాయုဂ၏ အစဦးအရုဏ်တွင် ယဇ్ఞ မည်သို့ စတင်သနည်းဟု မေးကာ Svāyambhuva ဖန်ဆင်းခြင်းအခြေအနေအတိုင်း “ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့” ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ Sūta က အစီအစဉ်တကျ ဖြေကြားရာတွင်—ကṛတယုဂနှင့်အတူ ယုဂ-စန္ဓျာ ပျောက်ကွယ်ခြင်း၊ တ్రေတာခေတ် စတင်ခြင်း၊ ဆေးပင်များ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် မိုးဖန်ဆင်းမှု လှုပ်ရှားလာခြင်း၊ ထို့နောက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း (vārttā) နှင့် ဂృဟာśrama တည်ထောင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ လူမှုရေး တည်ငြိမ်လာသဖြင့် varṇāśrama ကို စီမံကာ မန္တရများကို စုစည်း၍ “ဤလောကနှင့် နောက်လောက” အကျိုးအတွက် လုပ်ရပ်များတွင် အသုံးချသည်။ ထို့နောက် Indra (Viśvabhuj) သည် ယဇ్ఞကို စတင်သူအဖြစ် ချီးမြှင့်ခံရပြီး အထူးသဖြင့် Aśvamedha ကို ပစ္စည်းကိရိယာပြည့်စုံစွာဖြင့် ဒေဝများနှင့် မဟာṛṣi များ တက်ရောက်ကာ ကျင်းပသည်။ ပူဇော်ပွဲ၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ မြင်ကွင်းများတွင် အဓိကပူဇော်သူများ တာဝန်ယူခြင်း၊ sāmagāna နှင့် ရွတ်ဆိုမှုများ ဆက်လက်ခြင်း၊ medhya ဟု သတ်မှတ်သော တိရစ္ဆာန်များ၊ agnihotrin များက ယဇ్ఞမီးထဲသို့ အာဟုတိ လောင်းခြင်း၊ ဒေဝများက အစီအစဉ်တကျ အပိုင်းဝေယူခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး ယဇ्ञသည် ယုဂအသစ်အစတွင် ကောစ्मिकအင်အားများကို လူမှုစည်းကမ်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသော ယန္တရားဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။
Verse 1
इति श्री ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे संख्यावर्त्तो नामैकोनत्रिशत्तमो ऽध्यायः शांशापायनिरुवाच कथं त्रेतायुगमुखे यज्ञस्य स्यात्प्रवर्त्तनम् / पूर्वं स्वायंभुवे सर्गे यथावत्तच्च ब्रूहि मे
ဤသို့ သီရိ ဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုမိန့်ကြားသော ပူရ္ဗဘာဂ အနုသင်္ဂပဒ ဒုတိယ၌ “သင်္ချာဝတ္တ” ဟူသော အခန်း (၂၉) ဖြစ်သည်။ ရှಾಂရှပာယနက “တရေတာယုဂ အစတွင် ယဇ္ဉ ပူဇာပွဲသည် မည်သို့ စတင်ဖြစ်ပေါ်သနည်း။ ယခင် စွာယံဘူဝ စရ္ဂ၌ ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ အပြည့်အစုံ ပြောပြပါ” ဟု မေးလေသည်။
Verse 2
अन्तर्हितायां संध्यायां सार्द्धं कृतयुगेन वै / कालाख्यायां प्रवृत्तायां प्राप्ते त्रेतायुगे तदा
ကృతယုဂနှင့်ဆက်စပ်သော အကူးအပြောင်းကာလ (စန္ဓျာ) ပျောက်ကွယ်သွားပြီး “ကာလ” ဟုခေါ်သော လှုပ်ရှားမှု စတင်သည့်အခါ တရေတာယုဂ ရောက်လာသည်။
Verse 3
औषधीषु च जातासु प्रवृत्ते वृष्टिसर्जने / प्रतिष्ठितायां वार्त्तायां गृहाश्रमपरे पुनः
ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ ပေါက်ဖွားလာပြီး မိုးရွာခြင်း၏ စီမံကိန်း စတင်ကာ၊ ဝါရ္တ္တာ (လယ်ယာနှင့် ကုန်သွယ်ရေး) တည်မြဲလာသဖြင့် လူတို့သည် ထပ်မံ၍ ဂೃಹස්ထ အာရှ్రమဓမ္မ၌ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
Verse 4
वर्णाश्रमव्यवस्थानं कृतवन्तश्च संख्यया / संभारांस्तांस्तु मंभृत्य कथं यज्ञः प्रवर्त्तितः
သူတို့သည် အစဉ်လိုက် ဝဏ္ဏ-အာရှ్రమ စနစ်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး၊ ထိုပစ္စည်းကိရိယာများကို စုဆောင်းကာ ယဇ္ဉကို မည်သို့ စတင်လည်ပတ်စေခဲ့သနည်း။
Verse 5
एतच्छुत्वाब्रवीत्सूतः श्रूयतां शांशपायने / यथा त्रेतायुगमुखे यज्ञस्य स्यात्प्रवर्तनम्
ဤသို့ကြားသော် စူတက “ရှಾಂရှပာယန၊ နားထောင်ပါ; တရေတာယုဂ အစတွင် ယဇ္ဉ မည်သို့ စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ကို ငါ ပြောပြမည်” ဟု ဆိုလေသည်။
Verse 6
पूर्वं स्वायंभुवे सर्गे तद्वक्ष्याम्यानुपूर्व्यतः / अन्तर्हितायां संध्यायां सार्द्धं कृतयुगेन तु
စွာယံဘူဝ စೃಷ್ಟိ၏ အစတွင် ဖြစ်ပျက်သမျှကို ငါ အစဉ်လိုက် ပြောမည်။ သန္ဓျာက ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ ကృతယုဂ ကာလနှင့်အတူ ဖြစ်၏။
Verse 7
कालाख्यायां प्रवृत्तायां प्रप्ते त्रेतायुगे तदा / औषधीषु च जातासु प्रवृत्ते वृष्टिसर्जने
ကာလရေတွက်မှု စတင်လည်ပတ်၍ ထိုအခါ တ్రေတယုဂ ရောက်လာသော် ဆေးပင်များ ပေါက်ဖွားပြီး မိုးရွာခြင်း၏ စೃષ્ટိလည်း စတင်ခဲ့သည်။
Verse 8
प्रतिष्ठितायां वार्त्तायां गृहश्रमपरेषु च / वर्णाश्रमव्यवस्थानं कृत्वा मन्त्रांस्तु संहतान्
အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း (လယ်ယာနှင့် ကုန်သွယ်) တည်မြဲလာပြီး လူတို့ အိမ်ထောင်ရေးအလုပ်တွင် အားထုတ်ကြသော်၊ ဝဏ္ဏ-အာශ්ရမ စနစ်ကို တည်ထောင်ကာ မန္တရများကို စုစည်းသတ်မှတ်하였다။
Verse 9
मन्त्रांस्तान्योजयित्वाथ इहामुत्र च कर्मसु / तदा विश्वभुगिन्द्रश्च यज्ञं प्रावर्त्तयत्प्रभुः
ထိုမန္တရများကို ဤလောကနှင့် ပရလောက၏ ကర్మများတွင် အသုံးချပြီးနောက်၊ အရှင် ဗိශ්ဝဘုဂ် အင်ဒြာသည် ယဇ్ఞကို စတင်ကျင်းပ하였다။
Verse 10
दैवतैः सहितैः सर्वैः सर्वसंभारसंभृतैः / तस्याश्वमेधे वितते समाजग्मुर्महर्षयः
ဒေဝတားအားလုံးနှင့်အတူ၊ ပူဇော်ပစ္စည်းအကုန်အစုံ ပြည့်စုံစွာဖြင့်၊ သူ၏ ကျယ်ပြန့်သော အශ්ဝမేఓဓ ယဇ్ఞသို့ မဟာရိရှီများ စုဝေးလာကြသည်။
Verse 11
यजन्तं पशुभिर्मे ध्यैरूचुः सर्वे समागताः / कर्मव्यग्रेषु ऋत्विक्षु संतते यज्ञकर्मणि
သန့်ရှင်းသော ယဇ်တိရစ္ဆာန်များဖြင့် ယဇ်ပူဇော်နေစဉ် အားလုံးစုဝေး၍ ပြောကြသည်။ ရ္ဋ္ဝိက်များသည် ကర్మတွင် မရှုပ်မရှားဖြစ်နေသဖြင့် ယဇ်ကర్మသည် မပြတ်မတောက် ဆက်လက်ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
Verse 12
संप्रगीथेषु सर्वेषु सामगेष्वथ सुस्वग्म् / परिक्रान्तेषु लघुषु ह्यध्वर्युवृषभेषु च
သံပြရဂီသနှင့် သာမဂါနများအားလုံးကို သာယာသောသံဖြင့် သီဆိုနေစဉ်၊ လျင်မြန်စွာ ပတ်လည်လှည့်လည်လုပ်ဆောင်သော အဓ္ဝရျုခေါင်းဆောင်များလည်း မိမိတို့တာဝန်၌ တက်ကြွနေကြသည်။
Verse 13
आलब्धेषु च मेध्येषु तथा पशुगणेषु च / हविष्यग्नौ हूयमाने ब्राह्मणैश्चाग्निहोत्रिभिः
သန့်ရှင်းသော ယဇ်တိရစ္ဆာန်များနှင့် တိရစ္ဆာန်အုပ်စုများကို ချည်နှောင်ပြီးနောက်၊ အဂ္နိဟೋတရ ပြုလုပ်သော ဗြာဟ္မဏများသည် ဟဝိષျာဂ္နိထဲသို့ အာဟုတိများကို ဆက်ကပ်နေကြသည်။
Verse 14
आहूतेषु च सर्वेषु यज्ञभाक्षु क्रमात्तदा / य इन्द्रियात्मका देवास्तदा ते यज्ञभागिनः
ထို့နောက် အစဉ်လိုက် ယဇ်အပိုင်းရယူသော ဒေဝတားအားလုံးကို ဖိတ်ခေါ်하였다။ အင်ဒြိယများ၏ အဓိဋ္ဌာတ ဒေဝတားများလည်း ထိုအချိန်တွင် ယဇ်အပိုင်းရှင်များ ဖြစ်လာကြသည်။
Verse 15
तद्यचन्ते तदा देवान्कल्पादिषु भवन्ति ये / अध्वर्यवः प्रैषकाले व्यत्थिता वै महर्षयः
ထိုအခါ ကလ္ပ စသည့် ကာလများတွင် ပေါ်ထွန်းသော ဒေဝတားများကို သူတို့ ဆုတောင်းယာချကြသည်။ ပရိုက်ရှ အချိန်တွင် အဓ္ဝရျုများနှင့် မဟာရ္ဋ္သိများသည် အမှန်တကယ် အလွန်တက်ကြွစွာ တက်လှုပ်လာကြသည်။
Verse 16
महर्षयस्तु तान्दृष्ट्वा दीनान्पशुगणांस्तदा / प्रपच्छुरिद्रं संभूय को ऽयं यज्ञ विधिस्तव
မဟာရိသီတို့သည် သနားဖွယ် တိရစ္ဆာန်အုပ်ကို မြင်၍ စုဝေးကာ အိန္ဒြာကို မေးကြသည်— “ဤသည် သင်၏ ယဇ္ဉာနည်းလမ်း မည်သို့နည်း?”
Verse 17
अधर्मो बलवानेष हिंसाधर्मेप्सया ततः / ततः पशुवधश्चैष तव यज्ञे सुरोत्तम
အို နတ်တို့အထက်မြတ်သူ၊ ဟింసာဓမ္မကို လိုလားခြင်းကြောင့် ဤအဓမ္မသည် အင်အားကြီးလာပြီး၊ ထို့ကြောင့် သင်၏ ယဇ္ဉာတွင် တိရစ္ဆာန်သတ်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။
Verse 18
अधर्मो धर्मघाताय प्रारब्धः पशुहिसया / नायं धर्मो ह्यधर्मो ऽयं न हिंसा धर्म उच्यते
တိရစ္ဆာန်ဟింసာဖြင့် ဓမ္မကို ဖျက်ဆီးရန် ဤအဓမ္မ စတင်ခဲ့သည်။ ဤသည် ဓမ္မမဟုတ်၊ အဓမ္မပင်— ဟింసာကို ဓမ္မဟု မခေါ်ကြ။
Verse 19
आगमेन भवान्यज्ञं करोतु यदिहेच्छति / विधिदृष्टेन यज्ञेन धर्मेणाव्यपसेतुना
ယဇ္ဉာကို ပြုလိုပါက အာဂမအတိုင်း ပြုပါ— နည်းလမ်းမှန်ကန်၍ ဓမ္မနှင့်ညီပြီး မလွဲမသွားသော ယဇ္ဉာဖြင့်။
Verse 20
यज्ञबीचैः सुरेश्रष्ठ येषु हिंसा न विद्यते / त्रिवर्षं परमं कालमुषितैरप्ररोहिभिः
အို နတ်တို့အထက်မြတ်သူ၊ ဟિંဆာမရှိသော “ယဇ္ဉာမျိုးစေ့” များဖြင့် (ယဇ္ဉာပြုပါ) — သုံးနှစ်အထိ ထားရှိသော်လည်း မပေါက်မမြောက်သော မျိုးစေ့များဖြင့်။
Verse 21
एष धर्मो महाप्राज्ञ विरञ्चिविहितः पुरा / एवं विश्वभुगिन्द्रस्तु ऋषिभिस्तत्त्वदर्शिभिः
အို မဟာပညာရှိ၊ ဤဓမ္မသည် ရှေးကာလ၌ ဝိရဉ္စိ (ဗြဟ္မာ) ထံမှ သတ်မှတ်ထားသောအရာ ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ တတ္တဝဒർശီ ရှင်ရသီတို့က လောကကိုအုပ်စိုးသော အိန္ဒြာအား ပြောကြား하였다။
Verse 22
तदा विवादः सुमहानिन्द्रस्यासीन्महर्षिभिः / जङ्गमस्थावरैः कैर्हि यष्टव्यमिति चोच्यते
ထိုအခါ မဟာရသီတို့နှင့် အိန္ဒြာအကြား အလွန်ကြီးမားသော အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ယဇ్ఞတွင် လှုပ်ရှားသတ္တဝါများလား၊ မလှုပ်ရှားသောအရာများလား—မည်သည့်အရာဖြင့် ယဇနပြုရမည်နည်းဟု ဆိုကြသည်။
Verse 23
ते तु खिन्ना विवादेन तत्त्वमुत्त्वा महर्षयः / सन्धाय वाक्यमिन्द्रेण पप्रच्छुः खेचरं वसुम्
အငြင်းပွားမှုကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သွားသော မဟာရသီတို့သည် တတ္တဝကို သေချာစွာ ချမှတ်ပြီး၊ အိန္ဒြာနှင့် စကားသဘောတူကာ၊ ကောင်းကင်သွားလာသူ ဝစုကို မေးမြန်း하였다။
Verse 24
सहाप्राज्ञ कथं दृष्टस्त्वया यज्ञविधिर्नृप / औत्तानपादे प्रब्रूहि संशयं नो नुद प्रभो
အို သဟာပညာရှိ မင်းကြီး၊ အော်တ္တာနပာဒ၏ အကြောင်း၌ သင်သည် ယဇ్ఞနည်းလမ်းကို မည်သို့ မြင်တွေ့ခဲ့သနည်း။ အရှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ သံသယကို ဖယ်ရှား၍ ရှင်းပြပါ။
Verse 25
श्रुत्वा वाक्यं वसुस्तेषाम विचार्य बलाबलम् / वेदशास्त्रमनुस्मृत्य यज्ञतत्त्वमुवाच ह
သူတို့၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ဝစုသည် အားသာအားနည်းကို စဉ်းစားကာ၊ ဝေဒနှင့် ရှာස්ထရကို သတိရပြီး ယဇ్ఞ၏ အနှစ်သာရကို ဟောပြော하였다။
Verse 26
यथोपनीर्तैर्यष्टव्यमिति होवाच पार्थिवः / यष्टव्यं पशुभिर्मे ध्यैरथ बीजैः फलैरपि
မင်းကြီးက “သင်ကြားထားသည့် ဝိဓိအတိုင်း ယဇ္ဈကို ပြုလုပ်ရမည်။ ငါ၏ ယဇ္ဈကို သတ္တဝါပူဇာ၊ သန့်ရှင်းသော ပူဇာပစ္စည်းများ၊ မျိုးစေ့နှင့် သီးနှံတို့ဖြင့်လည်း ဆောင်ရွက်ရမည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 27
हिंसास्वभावो यज्ञस्य इति मे दर्शनागमौ / यथेह देवता मन्त्रा हिंसालिङ्गा महर्षिभिः
ကျွန်ုပ်၏ ဒർശနနှင့် အာဂမအရ ယဇ္ဈ၏ သဘာဝတွင် ဟിംသာ ပါဝင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤနေရာ၌ ဒေဝတာမန်တရများကို မဟာရိရှီတို့က ဟിംသာလက္ခဏာပါသော မန်တရများဟု ဆိုထားသည်။
Verse 28
दीर्घेण तपसा युक्तैर्दर्शनैस्तारकादिभिः / तत्प्रामाण्यान्मया चोक्तं तस्मात्स प्राप्तुमर्हथ
ရှည်လျားသော တပဿာဖြင့် အားကောင်းလာသော တာရကာစသည့် ဒർശနများ၏ အထောက်အထားကြောင့် ငါက ဤသို့ ပြောခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သင်တို့သည် ထိုအရာကို လက်ခံရန် အရဟံ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 29
यदि प्रमाणं तान्येव मन्त्रवाक्यानि वै द्विजाः / तथा प्रवततां यज्ञो ह्यन्यथा वो ऽनृतं वचः
အို ဒွိဇတို့၊ အထောက်အထားဟာ အဲဒီ မန်တရဝါကျများပဲ ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ယဇ္ဈကိုလည်း အဲဒီအတိုင်း ဆက်လက်လုပ်ဆောင်စေ။ မဟုတ်လျှင် သင်တို့၏ စကားသည် မမှန်ကန်သွားမည်။
Verse 30
एवं कृतोत्तरास्ते वै युक्तात्मानस्तपोधनाः / अवश्यभावितं दृष्ट्वा तमथो वाग्यताभवन्
ဤသို့ ပြန်လည်ဖြေကြားပြီးနောက် စိတ်တည်ငြိမ်၍ တပဿာကြွယ်ဝသော ရိရှီတို့သည် ထိုအရာ မလွဲမသွေ ဖြစ်မည်ကို မြင်သဖြင့် နောက်တစ်ဖန် စကားကို ထိန်းချုပ်ကာ တိတ်ဆိတ်သွားကြသည်။
Verse 31
इत्युक्तमात्रे नृपतिः प्रविवेश रसातलम् / ऊर्ध्वचारी वसुर्भूत्वा रसातलचरो ऽभवत्
ထိုစကားကို ပြောပြီးချင်း မင်းကြီးသည် ရသာတလသို့ ဝင်ရောက်သွား၏။ အပေါ်သို့သွားလာသော ဝစု ဖြစ်လာကာ ရသာတလ၌ လှည့်လည်သူ ဖြစ်၏။
Verse 32
वसुधा तलवासी तु तेन वाक्येन सो ऽभवत् / धर्माणां संशयच्छेत्ता राजा वसुरधोगतः
ထိုစကားကြောင့် သူသည် မြေပြင်အောက်၌ နေထိုင်သူ ဖြစ်လာ၏။ ဓမ္မအပေါ် သံသယများကို ဖြတ်တောက်သူ မင်းဝစုသည် အောက်သို့ကျသော ကတိကို ရောက်၏။
Verse 33
तस्मान्न वाच्यमेकेन बहुज्ञेनापि संशये / बहुद्वारस्य धर्मस्य सूक्ष्मा दूरतरा गतिः
ထို့ကြောင့် သံသယရှိရာတွင် တစ်ဦးတည်း—ဗဟုသုတရှိသူဖြစ်စေ—အတည်ပြု၍ မပြောသင့်။ တံခါးများစွာရှိသော ဓမ္မ၏ လမ်းကြောင်းသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ အလွန်ဝေးလံသည်။
Verse 34
तस्मान्न निश्चयाद्वक्तुं धर्मः शक्यस्तु केनचित् / देवानृषीनुपादाय स्वायंभुवमृते मनुम्
ထို့ကြောင့် နတ်များနှင့် ရှင်ရသီများကို မမှီခိုဘဲ—စွဝါယံဘုဝ မနုကို မလွဲ၍—မည်သူမျှ ဓမ္မကို အတည်တကျ ပြောဆိုနိုင်မည် မဟုတ်။
Verse 35
तस्मादहिंसा धर्मस्य द्वारमुक्तं महर्षिभिः / ऋषिकोटिसहस्राणि स्वतपोभिर्दिवं ययुः
ထို့ကြောင့် မဟာရသီများက အဟിംသာကို ဓမ္မ၏ တံခါးဟု ဆိုကြ၏။ ရသီ ကုဋိ-ထောင်ပေါင်းများစွာသည် မိမိတို့၏ တပသဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 36
तस्मान्न दानं यज्ञं वा प्रशंसंति महर्षयः / उञ्छमूलफलं शाकमुदपात्रं तपोधनाः
ထို့ကြောင့် မဟာရိရှီတို့သည် ဒါန သို့မဟုတ် ယဇ္ဍကို မချီးမွမ်းကြ; တပဓနတို့သည် အုဉ္ဆဝတ္တိ၊ အမြစ်-အသီး-ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ရေခွက်ကို မြတ်တန်ဖိုးထားကြသည်။
Verse 37
एतद्दत्वा विभवतः स्वर्गे लोके प्रतिष्ठिताः / अद्रोहश्चाप्य लोभश्च तपो भुतदया दमः
ဤအရာများကို ပေးလှူသော စွမ်းရည်ရှိသူတို့သည် ကောင်းကင်လောက၌ တည်မြဲကြသည်; မရန်လိုမှု၊ မလောဘမှု၊ တပဿ၊ သတ္တဝါတို့အပေါ် ကရုဏာနှင့် ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်မှုတို့ ဖြစ်သည်။
Verse 38
ब्रह्मचर्यं तथा सत्यमनुक्रोशः क्षमा धृतिः / सनातनस्य धर्मस्य मूलमेतद्दुरासदम्
ဗြဟ္မစရိယ၊ သစ္စာ၊ ကရုဏာ၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် တည်ကြည်မှု—ဤတို့သည် ရောက်ရှိရန်ခက်ခဲသော သနာတနဓမ္မ၏ အမြစ်ဖြစ်သည်။
Verse 39
श्रूयन्ते हि तपःसिद्धा ब्रह्मक्षत्रादयो ऽनघाः / प्रियव्रतोत्तानपादौ ध्रुवो मेधातिथिर्वसुः
တပဿဖြင့် စိဒ္ဓိရသော အပြစ်ကင်းသော ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ စသည်တို့ရှိကြောင်း ကြားရသည်—ပရိယဝရတ၊ ဥတ္တာနပာဒ၊ ဓရုဝ၊ မေဓာတိသိ နှင့် ဝစု။
Verse 40
सुधामा विरजाश्चैव शङ्खः पाण्ड्यज एव च / प्राजीनबर्हिः पर्जन्यो हविर्धानादयो नृपः
ထို့အတူ စုဓာမာ၊ ဝိရဇာ၊ ရှင်ခ၊ ပာဏ္ဍယဇ; နှင့် မင်းများဖြစ်သော ပရာဇီနဗရ္ဟိ၊ ပရ္ဇနျ၊ ဟဝိရ္ဓာန စသည်တို့လည်း တပဿဖြင့် စိဒ္ဓိရသူများဟု ဆိုကြသည်။
Verse 41
एते चान्ये च बहवः स्वैस्तपोभिर्दिवं गताः / राजर्षयो महासत्त्वा येषां कीर्त्तिः प्रतिष्ठिता
ဤသူတို့နှင့် အခြားများစွာတို့သည် မိမိတို့၏ တပဿာကြောင့် နတ်ပြည်သို့ ရောက်ကြသည်။ သူတို့သည် မဟာသတ္တဝါ ရာဇရိရှီများဖြစ်၍ ကီရ్తိသည် တည်မြဲလျက်ရှိသည်။
Verse 42
तस्माद्विशिष्यते यज्ञात्तपः सर्वैस्तु कारणः / ब्रह्मणा तपसा सृष्टं जगद्विश्वमिदं पुरा
ထို့ကြောင့် ယဇ္ဉထက် တပဿာသည် ပိုမိုမြတ်သည်၊ အရာအားလုံး၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သောကြောင့်။ ရှေးကာလ၌ ဘြဟ္မာသည် တပဿာဖြင့် ဤကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။
Verse 43
तस्मान्नान्वेति तद्यज्ञस्तपोमूलमिदं स्मृतम् / द्रव्यमन्त्रात्मको यज्ञस्तपस्त्वनशनात्मकम्
ထို့ကြောင့် ထိုယဇ္ဉသည် တပဿာနှင့် မတူညီမညီမျှ; ဤအရာကို တပဿာကို အမြစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယဇ္ဉသည် ပူဇော်ပစ္စည်းနှင့် မန္တရားအပေါ် အခြေခံပြီး တပဿာသည် အစာမစားခြင်း (အနရှန) အဖြစ်ရှိသည်။
Verse 44
यज्ञेन देवानाप्नोति वैराजं तपसा पुनः / ब्राह्मं तु कर्म संन्यासाद्वैराग्यात्प्रकृतेर्जयम्
ယဇ္ဉဖြင့် နတ်များကို ရောက်နိုင်ပြီး၊ တပဿာဖြင့် ဝိုင်ရာဇ အဆင့်ကို ရောက်နိုင်သည်။ သို့သော် သံန്യാസနှင့် ဝိုင်ရာဂျျဖြင့် ဘြာဟ္မ ကర్మ—အနက်မှာ ပရကృతိကို အနိုင်ယူခြင်း—ကို ရရှိသည်။
Verse 45
ज्ञानात्प्राप्नोति कैवल्यं पञ्चैतागतयः स्मृताः / एवं विवादः सुमहान्य ज्ञस्यासीत्प्रवर्त्तने
ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကైవလျကို ရရှိသည်—ဤအရာတို့ကို ငါးမျိုးသော ဂတိများဟု မှတ်သားထားသည်။ ထို့ကြောင့် ယဇ္ဉကို စတင်ပြုလုပ်ခြင်းအပေါ် အလွန်ကြီးမားသော အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
Verse 46
देवतानामृषीणां च पूर्व स्वायंभुवे ऽन्तरे / ततस्तमृषयो दृष्ट्वा हतं धर्मबलेन तु
ဒေဝတားနှင့် ရှိသီတို့၏ ရှေးဟောင်း စွာယံဘုဝ မန်ဝန္တရ၌၊ ရှိသီတို့သည် သူကို ဓမ္မအားဖြင့် သတ်နှိမ်ထားသည်ကို မြင်ကြ၏။
Verse 47
वसोर्वाक्यमना दृत्य जगमुः सर्वे यथागतम् / गतेषु मुनिसंघेषु देवा यज्ञं समाप्नुवन्
ဝစု၏စကားကို မလေးစားဘဲ သူတို့အားလုံး လာသကဲ့သို့ ပြန်သွားကြ၏။ မုနိအဖွဲ့များ ထွက်ခွာပြီးနောက် ဒေဝတားတို့သည် ယဇ్ఞကို ပြီးမြောက်စေကြ၏။
Verse 48
यज्ञप्रवर्त्तनं ह्येवमासीत्स्वायंभुवे ऽन्तरे / ततः प्रभृति यज्ञो ऽयं युगैः सह विवर्त्तितः
စွာယံဘုဝ မန်ဝန္တရ၌ ယဇ్ఞ၏ စတင်ပေါ်ပေါက်မှုသည် ဤသို့ပင် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ ယဇ్ఞသည် ယုဂများနှင့်အတူ ဆက်လက်ပြောင်းလဲလျက် ရှိ၏။
The transition into Tretāyuga after the Kṛta-yuga sandhyā, alongside ecological and social stabilization (herbs, rain, settled livelihood, gṛhāśrama), culminating in organized varṇāśrama and consolidated mantras fit for ritual action.
Indra, identified as Viśvabhuj, is said to inaugurate the sacrificial order through an Aśvamedha performed with full ritual apparatus and attended by devas and mahārṣis.
Devas are depicted as yajña-bhāgins (recipients of sacrificial shares) in an ordered sequence; offerings into the fire and priestly performance operationalize a reciprocal cosmic economy that stabilizes the new yuga’s dharma.