
Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana (Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”)
ဤအধ্যာယသည် မေးခွန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြစ်ပြီး ရှိသီများက မဟာဒေဝ၏ အာနုဘော်နှင့် အာဏာပိုင်မှုကို ထင်ရှားစွာ ရှင်းလင်းပေးရန်၊ ဒေဝအိုင်ශ්ဝర్య (အရှင်သဘော အင်အားတော်) ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ပြရန် တောင်းဆိုသည်။ စူတက ဗိဿနုသည် ဒိုင်တျများကို အနိုင်ယူ၍ ဘလီကို ချုပ်နှောင်ကာ လောကသုံးပါးကို တည်ငြိမ်စေပြီးနောက် ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ပြောသည်။ ကျေးဇူးတင်ခြင်းနှင့် အံ့ဩခြင်းဖြင့် ဒေဝများ၊ စိဒ္ဓများ၊ ဗြဟ္မရိရှီများနှင့် အခြား ကောင်းကင်သတ္တဝါများက ဗိဿနုနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အလွန်မြင့်မြတ်သော နေရာ (ခ္ရှီရောဒ/မူလရေများ၏ ပုံရိပ်) တွင် စုဝေးကာ ဖန်ဆင်းရှင်၊ ထိန်းသိမ်းရှင်၊ စကြဝဠာကို စီမံခန့်ခွဲသူဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ ထို့နောက် ဗိဿနုက ကာလကို အရှင်သဘော အခြေခံသဘောတရားအဖြစ်၊ မာယာနှင့် ဗြဟ္မာတို့နှင့်အတူ လောကများ ပေါ်ပေါက်လာပုံ၊ မခွဲခြားနိုင်သော အမှောင်ထုက စကြဝဠာကို ဖုံးလွှမ်းနေသည့် အခြေအနေတို့ကို ကောသမောလောဂျီအရ ရှင်းပြသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် သာသနာတော်မြင်ကွင်းဆန်သော မှတ်မိခြင်းဖြစ်လာပြီး ဗိဿနုသည် ကြီးမားသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် တောက်ပသော မျက်နှာလေးဖက် တပသီ ဗြဟ္မာကို မြင်ကာ သူက အလျင်အမြန် နီးကပ်လာ၍ ဗိဿနု၏ အမည်နှင့် အဆင့်အတန်းကို မေးမြန်းသည်။ ဤအခန်းသည် ချီးမွမ်းသဒ္ဓါနှင့် ဖန်ဆင်းခြင်းသီအိုရီကို စကားပြောသူအလွှာများဖြင့် ချိတ်ဆက်ကာ “နီလကဏ္ဌ” အမည်ရင်းဇာတ်လမ်းနှင့် ရှိဝဂုဏ်တော် ချီးမြှောက်ခြင်းသို့ ဦးတည်စေသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्व भागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे नीलकण्ठनामोत्पत्तिकथनं नाम पञ्चविंशतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः महादेवस्य महात्म्यं प्रभुत्वं च महात्मनः / श्रोतुमिच्छामहे सम्यगैश्वर्यगुणविस्तरम्
ဤသို့ သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌၊ ဝါယုက ပြောကြားသော ပူရဝဘဂ၏ ဒုတိယ အနုသင်္ဂပဒ၌ “နီလကဏ္ဍ နာမ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း” ဟူသော အခန်း (၂၅) ဖြစ်၏။ ရှိများက ဆိုကြသည်—မဟာတ္မာ မဟာဒေဝ၏ မဟိမနှင့် အာဏာတော်၊ ထို့ပြင် အိုင်ශ්ဝရယဂုဏ်တို့၏ အကျယ်အဝန်းကို ကျွန်ုပ်တို့ စနစ်တကျ နားထောင်လိုပါသည်။
Verse 2
सूत उवाच पूर्वं त्रैलोक्यविजये विष्णुना समुदात्दृ तम् / बलिं बद्ध्वा महावीर्यं त्रैलोक्याधिपतिं पुरा
စူတက ဆိုသည်—ယခင်က သုံးလောကကို အောင်မြင်သည့် အခါ၌ ဗိဿ္ဏုသည် မြင့်မြတ်သော ကိစ္စကို ပြုခဲ့သည်။ ပုရောကာလတွင် သုံးလောကအုပ်စိုးသူ မဟာဗီရျ ဘလိကို ချည်နှောင်ခဲ့သည်။
Verse 3
प्रनष्टेषु तु दैत्येषु प्रहृष्टे तु शचीपतौ / अथाजग्मुः प्रभुं द्रष्टुं सर्वे देवाः सनातनम्
ဒೈတျများ ပျက်စီးသွား၍ သချီပတိ အိန္ဒြာလည်း ဝမ်းမြောက်သော်၊ ထိုအခါ ဒေဝအားလုံးသည် အနန္တသော အရှင်ကို တွေ့မြင်ရန် သွားကြ၏။
Verse 4
यत्रास्ते विश्वरूपात्मा क्षीरोदस्य मसीपतः / सिद्धा ब्रह्मर्षयो यक्षा गन्धर्वाप्सरसां गणाः
နို့ပင်လယ်ကမ်းနား၌ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရုပ်သဏ္ဍာန်တော်ဖြင့် အာတ್ಮာတော် တည်ရှိရာ၌ စိဒ္ဓများ၊ ဗြဟ္မရ္ရှိများ၊ ယက္ခများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗ-အပ္ဆရာအဖွဲ့များ ရှိ၏။
Verse 5
नागा देवर्षयश्चैव नद्यः सर्वे च पर्वताः / अभिगम्य महात्मानं स्तुवन्ति पुरुषं हरिम्
နာဂများ၊ ဒေဝရ္ရှိများ၊ မြစ်များနှင့် တောင်တန်းများအားလုံးသည် မဟာအာတ್ಮာ ပုရုရှ ဟရီထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 6
त्वं धाता त्वं च कर्तासि त्वं लोकान्सृजसि प्रभो / त्वत्प्रसादाच्च कल्याणं प्राप्तं त्रैलोक्यमव्ययम्
အရှင်ဘုရား၊ ကိုယ်တော်သည် ထိန်းသိမ်းသူလည်းဖြစ်၊ ဖန်ဆင်းသူလည်းဖြစ်၊ လောကများကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ကိုယ်တော်၏ ကရုဏာကြောင့် မပျက်မယွင်းသော သုံးလောကသည် ကောင်းကျိုးကို ရရှိ၏။
Verse 7
असुराश्च जिताः सर्वे बलिर्बद्धश्च वै त्वया / एवमुक्तः सुरैर्विष्णः सिद्धैश्च परमर्षिभिः
ကိုယ်တော်သည် အဆုရအားလုံးကို အနိုင်ယူပြီး ဘလိကိုလည်း ချည်နှောင်တော်မူ၏။ ဒေဝများ၊ စိဒ္ဓများနှင့် အမြင့်မြတ်သော ရ္ရှိများက ဤသို့ဆိုကာ ဗိဿဏုကို ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 8
प्रत्युवाच तदा देवान् सर्वांस्तान्पुरुषोत्तमः / श्रूयतामभिधास्यामि कारणं सुरसत्तमाः
ထိုအခါ ပုရုရှိုတ္တမသည် နတ်အားလုံးကို ပြန်၍ဆိုသည်— “အို သုရအမြတ်တို့၊ နားထောင်ကြလော့; အကြောင်းရင်းကို ငါဆိုမည်။”
Verse 9
यः स्रष्टा सर्वभूतानां कालः कालकरः प्रभुः / येनाहं ब्रह्मणा सार्द्धं सृष्टा लोकाश्च मायया
သတ္တဝါအားလုံး၏ ဖန်ဆင်းရှင်သည် ထိုပင် ကာလ၊ ကာလကို ဖြစ်စေသူ အရှင်ဖြစ်၏; ထိုအရှင်ကြောင့် ငါသည် ဘြဟ္မာနှင့်အတူ မာယာဖြင့် လောကများကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။
Verse 10
तस्यैव च प्रसादेन आदौ सिद्धत्वमागतः / पुरा तमसि चाव्यक्ते त्रैलोक्ये ग्रसिते मया
ထိုအရှင်၏ ကရုဏာကြောင့် ငါသည် အစဦး၌ စိဒ္ဓတ്വကို ရရှိခဲ့သည်; ယခင်က မပေါ်လွင်သည့် အမှောင်ထု၌ ငါက သုံးလောကကို မျိုသိမ်းထားစဉ်။
Verse 11
उदरस्थेषु भूतेषु त्वेको ऽहं शयित स्तदा / सहस्रशीर्षा भूत्वा च सहस्राक्षः सहस्रपात्
ထိုအခါ ဝမ်းအတွင်းရှိ သတ္တဝါများကြား၌ ငါတစ်ဦးတည်း အိပ်စက်နေခဲ့သည်; ထို့နောက် ခေါင်းတစ်ထောင်၊ မျက်စိတစ်ထောင်၊ ခြေတစ်ထောင်ရှိသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 12
शङ्खचक्रगदापाणिः शयितो विमलेंऽभसि / एतस्मिन्नन्तरे दूरात्पश्यामि ह्यमितप्रभम्
သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒါကို ကိုင်ဆောင်သော ငါသည် သန့်ရှင်းသော ရေထဲ၌ အိပ်စက်နေ၏; ထိုအချိန်တွင် အဝေးမှ အလင်းရောင်အဆုံးမရှိသူကို ငါမြင်၏။
Verse 13
शतसूर्यप्रतीकाशं ज्वलन्तं स्वेन तेजसा / चतुर्वक्त्रं महायोगं पुरुषं काञ्चनप्रभम्
ထိုပုရုရှသည် ကိုယ်တိုင်၏တေဇောဖြင့် တောက်လောင်၍ နေရောင်တစ်ရာကဲ့သို့ ထွန်းလင်းကာ မျက်နှာလေးပါးရှိသော မဟာယောဂီ၊ ရွှေရောင်တောက်ပသူ ဖြစ်၏။
Verse 14
कृष्णाजिनधरं देवं कमण्डलुविभूषितम् / निमेषान्तरमात्रेण प्राप्तो ऽसौ पुरुषोत्तमः
အနက်ရောင်သမင်အရေကို ဝတ်ဆင်၍ ကမဏ္ဍလုဖြင့် အလှဆင်ထားသော ထိုဒေဝကို ပုရုရှောတ္တမသည် မျက်တောင်ခတ်တစ်ခါအတွင်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။
Verse 15
ततो मामब्रवीद्ब्रह्मा सर्वलोकनमस्कृतः / कस्त्वं कुतो वा कि चेह तिष्ठसे वद मे विभो
ထို့နောက် လောကအားလုံးက ဦးညွှတ်ကြသော ဘြဟ္မာသည် ကျွန်ုပ်အား— “ဟေ ဝိဘု၊ သင်သည် မည်သူနည်း၊ ဘယ်ကလာသနည်း၊ ဤနေရာ၌ အဘယ်ကြောင့် ရပ်နေသနည်း၊ ငါ့အား ပြောပါ” ဟု မေး၏။
Verse 16
अहं कर्तास्मि लोकानां स्वयंभूर्विश्वतोमुखः / एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मणाहमुवाच तम्
သူက “ငါသည် လောကတို့၏ ဖန်ဆင်းရှင်၊ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသူ (Svayambhu)၊ အရပ်ရပ်သို့ မျက်နှာမူသူ” ဟု ဆို၏။ ဘြဟ္မာ၏ ထိုစကားကြောင့် ကျွန်ုပ်က သူ့အား ပြန်လည်ဆို၏။
Verse 17
अहं कर्त्ता हि लोकानां संहर्ता च पुनः पुनः / एवं संभाषमाणौ तु परस्परजयैषिणौ
“ငါသည် လောကတို့၏ ဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖျက်ဆီးသူလည်း ငါပင်” ဟု ဆို၏။ ထိုသို့ သူတို့နှစ်ဦးသည် အပြန်အလှန် အနိုင်ရလိုစိတ်ဖြင့် စကားပြောနေကြ၏။
Verse 18
उत्तरां दिशमास्थाय ज्वालामद्राक्ष्व विष्ठिताम् / ज्वालां ततस्तामालोक्य विस्मितौ च तदानघाः
မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ သူတို့သည် ထိုနေရာ၌ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်နေသော မီးလျှံကို မြင်ကြ၏။ ထိုမီးလျှံကို မြင်သော် အပြစ်ကင်းသူနှစ်ဦးသည် အလွန်အံ့ဩသွားကြ၏။
Verse 19
तेजसा च बलेनाथ शार्वं ज्योतिः कृताञ्जली / वर्द्धमानां तदा ज्वालामत्यन्तपरमाद्भुताम्
တေဇနှင့် အင်အားကို ထောက်ထားကာ လက်အုပ်ချီ၍ “ရှာဝ” အလင်းတော်ကို ပူဇော်နမസ്കာရပြုကြ၏။ ထိုအခါ မီးလျှံသည် တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွား၍ အလွန်အံ့ဖွယ် ဖြစ်လာ၏။
Verse 20
अभिदुद्राव तां ज्वालां ब्रह्मा चाहं च सत्वरौ / दिवं भूमिं च निर्भिद्य तिष्ठन्तं जवालमण्डलम्
ဗြဟ္မာနှင့် ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးသည် အလျင်အမြန် ထိုမီးလျှံဆီသို့ ပြေးသွားကြ၏။ မီးဝိုင်းကြီးသည် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို ထိုးဖောက်ကာ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်နေ၏။
Verse 21
तस्या ज्वालस्य मध्ये तु पश्यावो विपुलप्रभम् / प्रादेशमात्रमव्यक्तं लिङ्गं परमदीप्तिमत्
ထိုမီးလျှံ၏ အလယ်၌ ကျွန်ုပ်တို့သည် အလွန်တောက်ပသော—လက်တစ်ဖက်အရွယ်သာရှိသော်လည်း မထင်ရှားသေးသော၊ အလွန်တောက်ပမြင့်မြတ်သည့် လင်္ဂကို မြင်ကြ၏။
Verse 22
न च तत्काञ्चनं मध्ये नशैलं न च राजतम् / अनिर्देश्यमचिन्त्यं च लक्ष्यालक्ष्यं पुनः पुनः
၎င်း၏အလယ်၌ ရွှေမဟုတ်၊ ကျောက်မဟုတ်၊ ငွေမဟုတ်။ ဖော်ပြမရ၊ စဉ်းစားမရ—အကြိမ်ကြိမ် မြင်ရသကဲ့သို့လည်း ဖြစ်ပြီး မမြင်နိုင်သကဲ့သို့လည်း ဖြစ်၏။
Verse 23
ज्वालामालासहस्राढ्यं विस्मयं परमद्भुतम् / महता तेजसायुक्तं वर्दभमानंभृशन्तथा
မီးလျှံပန်းကုံးထောင်ပေါင်းများစွာဖြင့် ပြည့်နှက်သော ထိုမြင်ကွင်းသည် အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်း၍ အံ့အားသင့်စရာ ဖြစ်၏။ မဟာတေဇောနှင့် ယှဉ်တွဲကာ အလွန်တိုးပွားလာနေ၏။
Verse 24
ज्वालामालाततं न्यस्तं सर्वभूतभयङ्करम् / घोररूपिणमत्यर्थं भिन्दं तमिव रोदसी
မီးလျှံပန်းကုံးများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသော ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်သည် သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏။ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော ရုပ်ရည်ဖြင့် အမှောင်ကို ခွဲဖောက်ကာ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကိုပါ ခွဲထုတ်သကဲ့သို့ ထင်ရ၏။
Verse 25
ततो मामब्रवीद्ब्रह्मा अधो गच्छ त्वमाशु वै / अन्तमस्य विजानीवो लिङ्गस्य तु महात्मनः
ထို့နောက် ဘြဟ္မာက ကျွန်ုပ်အား “မြန်မြန် အောက်သို့ ဆင်းသွား၍ မဟာအात्मာ၏ လင်္ဂ၏ အဆုံးကို သိအောင် လုပ်ပါ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 26
अहमूर्ध्वं गमिष्यामि यावदन्तो ऽस्य दृश्यते / तदा तु समयं कृत्वा गत उर्द्ध्वमधश्च हि
“အဆုံးကို မြင်ရသမျှအထိ ငါ အပေါ်သို့ တက်မည်” ဟုဆိုကာ အချိန်သတ်မှတ်၍ သဘောတူပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးသည် တစ်ဦးက အပေါ်သို့ တစ်ဦးက အောက်သို့ သွားကြ၏။
Verse 27
ततो वर्षसहस्रं तु ह्यहं पुनरधो गतः / न पश्यामि च तस्यान्तं भीतश्चाहं ततो ऽभवम्
ထို့နောက် ကျွန်ုပ်သည် နှစ်တစ်ထောင်တိုင်အောင် ထပ်မံ အောက်သို့ ဆင်းသွားခဲ့သော်လည်း အဆုံးကို မမြင်ရ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ကြောက်ရွံ့လာ၏။
Verse 28
तथैव ब्रह्मा ह्यूध्व च न चान्तं तस्य लब्धवान् / समागतो मया सार्द्ध तत्रैव च महाभसि
ထိုနည်းတူ ဘြဟ္မာလည်း အထက်သို့တက်သော်လည်း ၎င်း၏ အဆုံးကို မတွေ့နိုင်ခဲ့။ ထိုမဟာအလင်းထဲ၌ပင် ငါနှင့်အတူ ထိုနေရာတွင် ပြန်လည်ဆုံတွေ့လာ하였다။
Verse 29
ततो विस्मयमापन्नौ भीतौ तस्य महात्मनः / मायया मोहितौ तेन नष्टसंज्ञै व्यवस्थितौ
ထို့နောက် ထိုမဟာအတ္တမန်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ငါတို့နှစ်ဦးလုံး အံ့ဩ၍ ကြောက်ရွံ့သွားကြသည်။ သူ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ သတိလွတ်သကဲ့သို့ ရပ်နေကြ하였다။
Verse 30
ततो ध्यानरतौ तत्र चेश्वरं सर्वतोमुखम् / प्रभवं निधनं चैव लौकानां प्रभुमव्ययम्
ထို့နောက် ငါတို့သည် ထိုနေရာ၌ သမာဓိ၌ လုံးဝစူးစိုက်ကာ အရပ်ရပ်မျက်နှာရှိသော ဣශ්ဝရကို မြင်တွေ့하였다။ သူသည် လောကတို့၏ အစနှင့် အဆုံး၊ မပျက်မယွင်းသော အရှင်ဖြစ်သည်။
Verse 31
प्रह्वाञ्जलिपुटौ भूत्वा तस्मै शर्वाय शूलिने / महाभैरवनादाय भीमरूपाय दंष्ट्रिणे / अव्यक्तायाथ महते नमस्कारं प्रकुर्वहे
ငါတို့နှစ်ဦးလုံး ဦးညွှတ်၍ လက်အုပ်ချီကာ သုံးမြှားကိုင်သော ရှရဝ (Śarva) ထံ—မဟာဘိုင်ရဝ၏ ကြောက်မက်ဖွယ်အသံရှိ၍ ကြမ်းတမ်းသောရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် အစွယ်ရှိသော—မပေါ်လွင်သေးသော မဟာတန်ခိုးရှင်အား နမസ്കာရပြု하였다။
Verse 32
नमो ऽस्तु ते लोकसुरेश देव नमो ऽस्तु ते भूतपते महात्मन् / नमो ऽस्तु ते शाश्वतसिद्धयोगिने नमोस्तु ते सर्वजगत्प्रतिष्ठित
လောကတို့၏ ဒေဝအရှင် ဒေဝတော်၊ သင့်အား နမಸ್ಕာရ။ ဘူတပတိ မဟာအတ္တမန်၊ သင့်အား နမಸ್ಕာရ။ အမြဲတမ်း စိဒ္ဓယောဂီ၊ သင့်အား နမಸ್ಕာရ။ စကြဝဠာအားလုံး၏ အခြေခံတည်ရာ၊ သင့်အား နမস্কာရ။
Verse 33
परमेष्ठी परं ब्रह्म त्वक्षरं परमं पदम् / ज्येष्ठस्त्वं वामदेवश्च रुद्रः स्कन्दः शिवः प्रभुः
အို ပရမေဋ္ဌီ၊ သင်သည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန် ဖြစ်ပြီး၊ အက္ခရာနှင့် အမြင့်ဆုံး ပဒ်တော်လည်း သင်ပင်။ သင်သည် ဂျေဋ္ဌ၊ ဝာမဒေဝ၊ ရုဒ္ဒရ၊ စကန္ဒ၊ ရှိဝ၊ အရှင်ဖြစ်၏။
Verse 34
त्वं य५स्त्वं वषट्कारस्त्वमोङ्कारः परन्तपः / स्वाहाकारो नमस्कारः संस्कारः सर्वकर्मणाम्
သင်သည် ယဇ္ဉ ဖြစ်၍ သင်သည် ဝෂတ်ကာရ ဖြစ်၏။ အို ရန်သူကိုနှိမ်နင်းသူ၊ သင်သည် အိုံကာရ ဖြစ်၏။ သင်သည် “စွာဟာ” ဟူသောပူဇော်သံ၊ နမസ്കာရ နှင့် ကမ္မအားလုံး၏ သန့်စင်ပွဲဖြစ်၏။
Verse 35
स्वधाकारश्च यज्ञश्च व्रतानि नियमास्तथा / वेदा लोकाश्च देवाश्च भगवानेव सर्वशः
သင်သည် “စွဓာ” ဟူသောပူဇော်သံနှင့် ယဇ္ဉ ဖြစ်၏။ သင်သည် ဝရတနှင့် နိယမလည်း ဖြစ်၏။ ဝေဒ၊ လောကများ၊ ဒေဝတားများ—အရာအားလုံး၌ သင်ပင် ဘဂဝန် ဖြစ်၏။
Verse 36
आकाशस्य च शब्दस्त्वंभूतानां प्रभवाप्ययः / भूमौ गन्धो रसश्चाप्सु तेजोरूपं महेश्वरः
အာကာသ၏ အသံသည် သင်ပင်၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ ပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်းလည်း သင်ပင်။ မြေ၌ အနံ့၊ ရေ၌ အရသာ၊ တေဇော၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်—အို မဟေရှဝရ—သင်ပင် ဖြစ်၏။
Verse 37
वायोः स्पर्शश्च देवेश वपुश्चन्द्रमसस्तथा
အို ဒေဝေရှ၊ လေ၏ ထိတွေ့မှုသည် သင်ပင်၊ ထို့အတူ လ၏ တောက်ပသော ကိုယ်ရုပ်လည်း သင်ပင် ဖြစ်၏။
Verse 38
बुद्धौ ज्ञानं च देवेश प्रकृतेर्बीजमेव च
အို ဒေဝေရှာ၊ ဗုဒ္ဓိ၌ ဉာဏ်ရှိ၏၊ ထိုအရာသည် ပရကృతိ၏ မျိုးစေ့လည်း ဖြစ်၏။
Verse 39
संहर्त्ता सर्वलोकानां कालो मृत्युमयोंऽतकः / त्वं धारयसि लोकांस्त्रींस्त्वमेव सृजसि प्रभो
အို ပရဘု! သင်သည် လောကအားလုံး၏ ဖျက်ဆီးသူ၊ သေမင်းရုပ်သဏ္ဍာန် ကာလ—အန္တက ဖြစ်၏။ သင်သည် သုံးလောကကို ထမ်းဆောင်၍ သင်ပင် ဖန်ဆင်း၏။
Verse 40
पूर्वेण वदनेन त्वमिन्द्रत्वं प्रकरोषि वै / दक्षिणेन तु वक्त्रेण लोकान्संक्षिपसे पुनः
အရှေ့မျက်နှာဖြင့် သင်သည် အင်ဒြတဝကို အမှန်တကယ် ထင်ရှားစေ၏။ တောင်မျက်နှာဖြင့် လောကတို့ကို ပြန်လည် စုချုံ့၍ လယသို့ ဆောင်၏။
Verse 41
पश्चिमेन तु वक्त्रेण वरुणस्थो न संशयः / उत्तरेण तु वक्त्रेण सोमस्त्वं देवसत्तमः
အနောက်မျက်နှာဖြင့် သင်သည် ဝရုဏ၏ အာသန၌ တည်ရှိသည်—သံသယမရှိ။ မြောက်မျက်နှာဖြင့်၊ ဒေဝတို့တွင် အမြတ်ဆုံးသောအရှင်၊ သင်သည် ဆိုမ ဖြစ်၏။
Verse 42
एकधा बहुधा देव लोकानां प्रभवाप्ययः / आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्च सहाश्विनः
အို ဒေဝ! သင်သည် တစ်ပါးတည်းဖြစ်သော်လည်း အမျိုးမျိုးသောရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ထင်ရှား၏။ လောကတို့၏ ပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် လယသည် သင်ထံမှပင် ဖြစ်၏။ အာဒိတျ၊ ဝစု၊ ရုဒြ၊ မရုတ် နှင့် အရှွင်—အားလုံး သင်ပင် ဖြစ်၏။
Verse 43
साध्या विद्याधरा नागाश्चारणाश्च तपोधनाः / वालखिल्या महात्मानस्तपः सिद्धाश्च सुव्रताः
သာဓျာ၊ ဝိဒျာဓရ၊ နာဂ၊ ချာရဏ နှင့် တပဓနတို့; ထို့ပြင် ဝါလခိလျ မဟာတ္မာ၊ တပဿိဒ္ဓ နှင့် သုဝရတတို့လည်း (ရှိကြသည်)။
Verse 44
त्वत्तः प्रसूता देवेश ये चान्ये नियतव्रताः / उमा सीता सिनीवाली कुहूर्गायत्र्य एव च
အို ဒေဝေရှာ၊ သင်ထံမှပင် အခြား နိယတဝရတ အင်အားများ မွေးဖွားလာသည်—ဦမာ၊ စီတာ၊ စိနီဝါလီ၊ ကုဟူ နှင့် ဂါယတြီလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 45
लक्ष्मीः कीर्त्तिर्धृतिर्मेधा लज्जा कान्तिर्वपुः स्वधा / तुष्टिः पुष्टिः क्रिया चैव वाचां देवी सरस्वती / त्वत्तः प्रसूता देवेश संध्या रात्रिस्तथैव च
အို ဒေဝေရှာ၊ သင်ထံမှ လက္ရှ္မီ၊ ကီရ္တိ၊ ဓြတိ၊ မေဓာ၊ လဇ္ဇာ၊ ကာန္တိ၊ ဝပု၊ စွဝဓာ; တုဋ္ဌိ၊ ပုဋ္ဌိ၊ ကရိယာ နှင့် ဝါဏီ၏ ဒေဝီ စရஸဝတီ; ထို့ပြင် သန္ဓျာနှင့် ရာထရီလည်း မွေးဖွားလာသည်။
Verse 46
सूर्यायुतानामयुतप्रभाव नमो ऽस्तु ते चन्द्रसहस्रगौर / नमो ऽस्तु ते वज्रपिनाकधारिणे नमोस्तु ते देव हिरण्यवाससे
နေအလင်း အယုတများကဲ့သို့ အယုတတန်ခိုးရှိ၍ လမင်း တစ်ထောင်ကဲ့သို့ ဖြူဝင်းတော်မူသောအရှင်၊ သင့်အား နမസ്കာရ။ ဝဇ္ရနှင့် ပိနာက ကိုင်ဆောင်တော်မူသောအရှင်၊ အို ဒေဝ၊ ရွှေရောင်ဝတ်စုံတော်မူသောအရှင်၊ သင့်အား နမস্কာရ။
Verse 47
नमोस्तु ते भस्मविभूषिताङ्ग नमो ऽस्तु ते कामशरीरनाशन / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यरेतसे नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवाससे
ဘသ္မဖြင့် အင်္ဂါတော်များ အလှဆင်တော်မူသောအရှင်၊ သင့်အား နမস্কာရ။ ကာမ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဖျက်ဆီးတော်မူသောအရှင်၊ သင့်အား နမস্কာရ။ အို ဒေဝ၊ ဟိရဏျရေတသ (ရွှေရောင်ဗီర్య) ရှိတော်မူသောအရှင်၊ သင့်အား နမস্কာရ။ အို ဒေဝ၊ ဟိရဏျဝာသသ (ရွှေရောင်ဝတ်စုံ) တော်မူသောအရှင်၊ သင့်အား နမস্কာရ။
Verse 48
नमो ऽस्तु ते देव हिरण्ययोने नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यनाभ / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यरेतसे नमो ऽस्तु ते नेत्रसहस्रचित्र
အို ဒေဝါ! ဟိရဏ္ယယောနိ၊ သင့်အား နမസ്കာရ; အို ဒေဝါ! ဟိရဏ္ယနာဘ၊ သင့်အား နမസ്കာရ။ အို ဒေဝါ! ဟိရဏ္ယရေတသ၊ သင့်အား နမസ്കာရ; မျက်စိတစ်ထောင်ဖြင့် အလှဆန်းကြယ်သောအရှင်၊ သင့်အား နမസ്കာရ။
Verse 49
नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवर्ण नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यकेश / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवीर नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यदायिने
အို ဒေဝါ! ဟိရဏ္ယဝဏ္ဏ၊ သင့်အား နမസ്കာရ; အို ဒေဝါ! ဟိရဏ္ယကေသ၊ သင့်အား နမസ്കာရ။ အို ဒေဝါ! ဟိရဏ္ယဝီရ၊ သင့်အား နမസ്കာရ; အို ဒေဝါ! ဟိရဏ္ယဒါယင်၊ သင့်အား နမസ്കာရ။
Verse 50
नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यनाथ नमो ऽश्तुते देव हिरण्यनाद / नमो ऽस्तु ते देव पिनाकपाणे नमो ऽश्तुते ते शङ्कर नीलकण्ठ
အို ဒေဝါ! ဟိရဏ္ယနာထ၊ သင့်အား နမസ്കာရ; အို ဒေဝါ! ဟိရဏ္ယနာဒ၊ သင့်အား နမസ്കာရ။ အို ဒေဝါ! ပိနာကပာဏိ (ပိနာကကိုင်သူ) သင့်အား နမസ്കာရ; အို ရှင်ကရ! နီလကဏ္ဍ၊ သင့်အား နမസ്കာရ။
Verse 51
एवं संस्तूयमानस्तु व्यक्तो भूत्वा महामतिः / देवदेवो जगद्योनिः सूर्य कोटिसमप्रभः
ဤသို့ ချီးမွမ်းခံရသော် မဟာမတိ ဒေဝဒေဝသည် ပေါ်ထွန်းလာ၏—လောက၏ မူလအရင်းအမြစ်၊ နေရောင်ကုဋိများကဲ့သို့ တောက်ပသူ။
Verse 52
आबभाषे कृपाविष्टो महादेवो महाद्युतिः / वक्त्रकोटिसहस्रेण ग्रसमान इवांबरम्
ကရုဏာဖြင့် ပြည့်ဝသော မဟာဒျုတိ မဟာဒေဝသည် မိန့်တော်မူ၏—မျက်နှာကုဋိထောင်များဖြင့် ကောင်းကင်ကို မျိုသကဲ့သို့။
Verse 53
कंबुग्रीवः सुज ठरो नानाभूषणभूषितः / नानारत्नविचित्राङ्गो नानामाल्यानुलेपनः
ခရုသံခွံကဲ့သို့ လည်ပင်းရှိ၍ ကိုယ်အင်္ဂါသဏ္ဌာန်လှပကောင်းမွန်၊ အမျိုးမျိုးသော အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။ ရတနာမျိုးစုံဖြင့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ တောက်ပ၍ ပန်းမော်လီများနှင့် သန့်ရှင်းသော အနံ့ဆီလိမ်းထားသည်။
Verse 54
पिनाकपाणिर्भगवान्सुरपूज्यस्त्रिशूलधृक् / व्यालय ज्ञोपवीती च सुराणामभयङ्करः
ပိနာကာကို လက်တွင်ကိုင်ဆောင်သော ဘဂဝန်၊ ဒေဝတားတို့က ပူဇော်အပ်သူ၊ တ్రిశూల ကိုင်ဆောင်သူ။ မြွေကို ယဇ္ဉောပဝီတအဖြစ် ဝတ်ဆင်၍ ဒေဝတို့အား အကြောက်ကင်းစေသူ။
Verse 55
दुन्दुभिस्वरनिर्घोषः पर्जन्यनिनदोपमः / मुक्तो हासस्तदा तेन सर्वमापूरयञ्जगत्
ဒုန္ဒုဘီသံကဲ့သို့ ဂంభီရစွာ မြည်ဟည်း၍ မိုးတိမ်ဂর্জနာနှင့်တူသည်။ ထိုအခါ သူ၏ လွတ်လပ်သော ရယ်သံသည် လောကတစ်ခုလုံးကို ပြည့်နှက်စေ하였다။
Verse 56
तेन शब्देन महता चावां भीतौ महात्मनः / अथोवाच महादेवः प्रीतो ऽहं सुरसत्तमौ
ထိုကြီးမားသော အသံကြောင့်၊ အို မဟာတ္မာ၊ ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးလုံး ကြောက်ရွံ့သွားကြသည်။ ထို့နောက် မဟာဒေဝက “အို ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးနှစ်ဦး၊ ငါ ပျော်မြူးနှစ်သက်၏” ဟု မိန့်တော်မူသည်။
Verse 57
पश्यतां च महायोगं भयं सर्व प्रमुच्यताम् / युवां प्रसूतौ गात्रेभ्यो मम पूर्वं सनातनौ
ငါ၏ မဟာယောဂကို ကြည့်ရှု၍ အကြောက်အားလုံးကို ပယ်ရှားကြလော့။ သင်တို့နှစ်ဦးသည် ငါ၏ ကိုယ်အင်္ဂါများမှ အရင်ကတည်းက ပေါ်ထွန်းလာသူများဖြစ်၍ စနာတန (အနန္တ) ဖြစ်ကြသည်။
Verse 58
यं मे दक्षिणो बाहुर्ब्रह्मा लोकपितामहः / वामो बाहुश्च मे विष्णुर्नित्यं युद्धेष्वनिर्जितः
ငါ၏ညာဘက်လက်မောင်းသည် လောကပိတామဟ ဘြဟ္မာဖြစ်၍၊ ဘယ်ဘက်လက်မောင်းသည် စစ်ပွဲတို့တွင် အမြဲမရှုံးသော ဝိෂ္ဏုဖြစ်သည်။
Verse 59
प्रीतो ऽहं युवयोः सम्यग्वरं दद्यां यथैप्सितम् / ततः प्रहृष्टमनसौ प्रणतौ पादयोः प्रभोः
ငါသည် သင်တို့နှစ်ဦးအပေါ် အပြည့်အဝနှစ်သက်ပြီ၊ သင်တို့လိုချင်သမျှအတိုင်း ဆုတောင်းပေးမည်။ ထို့နောက် သူတို့သည် ဝမ်းမြောက်စိတ်ဖြင့် प्रभု၏ခြေတော်၌ ဦးညွှတ်ကန်တော့ကြသည်။
Verse 60
अब्रूतां च महादेवं प्रसादाभिमुखं स्थितम् / यदि प्रीतिः समुत्पन्ना यदि देयो वरश्च ते / भक्तिर्भवतु नौ नित्यं त्वयि देव सुरेश्वर
သူတို့သည် ကရုဏာမျက်နှာဖြင့် ရပ်နေသော မဟာဒေဝကို ပြောကြသည်—“သင်၏နှစ်သက်မှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ဆုတောင်းပေးမည်ဆိုလျှင်၊ အို ဒေဝ၊ သုရေရှ္ဝရ၊ သင်၌ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘက္တိသည် အမြဲတည်ပါစေ။”
Verse 61
देवदेव उवाच एवमस्तु महाभागौ सृजतां विपुलाः प्रजाः / एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवातरधाद्विभुः
ဒေဝတို့၏ ဒေဝက မိန့်တော်မူသည်—“အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်ပါစေ၊ မဟာဘဂါတို့၊ များပြားသော ပရဇာတို့ကို ဖန်ဆင်းကြလော့။” ဟု မိန့်ပြီးနောက် အာနန္တတန်ခိုးရှင် ဘဂဝန်သည် ထိုနေရာ၌ပင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 62
एष एव मयोक्तो वः प्रभावस्तस्य धीमतः / एतद्धि परमं ज्ञानमव्यक्तं शिवसंज्ञितम्
ဤသည်ပင် ငါက သင်တို့အား ထိုပညာရှိ၏ အာနုဘော်ဟု ပြောခဲ့သော အရာဖြစ်သည်။ ဤသည်ဟာ အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်—မထင်ရှားသော (အဗျက္တ) ‘ရှီဝ’ ဟု ခေါ်သော တရားဖြစ်သည်။
Verse 63
एतत्सूक्ष्ममचिन्त्यं च पश्यन्ति ज्ञ३नचक्षुषः / तस्मै देवाधिदेवाय नमस्कारं प्रकुर्महे / महादेव नमस्ते ऽस्तु महेश्वर नमो ऽस्तु ते
ဤအရာသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ စိတ်ဖြင့်မမှီနိုင်သော တရားဖြစ်ပြီး ဉာဏ်မျက်စိရှိသူတို့ မြင်ကြသည်။ ဒေဝတို့အပေါ် ဒေဝတော်ထံ ကျွန်ုပ်တို့ နမസ്കာရ ပြုပါ၏။ မဟာဒေဝ၊ နမസ്കာရ ဖြစ်ပါစေ; မဟေရှွရ၊ ပရဏာမ် ဖြစ်ပါစေ။
Verse 64
सूत उवाच एतच्छ्रुत्वा गताः सर्वे सुराः स्वं स्वं निवेशनम् / नमस्कारं प्रकुर्वाणाः शङ्कराय महात्मने
စူတက ပြောသည်—ဤစကားကို ကြားပြီးနောက် ဒေဝအားလုံးသည် မိမိတို့၏ နေရာနေရာသို့ ပြန်သွားကြပြီး မဟာအတ္တမရှိသော ရှင်ကရအား နမസ്കာရ ပြုကြသည်။
Verse 65
इमं स्तवं पठिद्यस्तु चेश्वरस्य महात्मनः / कामांश्च लभते सर्वान् पापेभ्यश्च प्रमुच्यते
မဟာအတ္တမရှိသော အီရှွရ၏ ဤစတဝကို ရွတ်ဖတ်သူသည် ဆန္ဒအားလုံးကို ရရှိပြီး အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 66
एतत्सर्वं तदा तेन न विष्णुना प्रभविष्णुना / महादेवप्रसादेन ह्युक्तं ब्रह्म सनातनम् / एतद्वः सर्वमाख्यातं मया माहेश्वरं बलम्
ဤအရာအားလုံးကို အဲဒီအခါ အာနုဘော်ကြီးသော ဗိဿဏုက မပြောခဲ့ပါ; မဟာဒေဝ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် အနန္တတရားဖြစ်သော စနာတန ဘြဟ္မက ပြောခဲ့သည်။ ဤမဟေရှွရ အင်အားအားလုံးကို ငါသည် သင်တို့အား ရှင်းပြပြီးပြီ။
No formal vaṃśa catalog is foregrounded in the sampled passage; the chapter’s emphasis is theological-cosmological (aiśvarya, kāla, māyā) and narrative framing for Śiva’s epithet rather than dynasty enumeration.
The chapter is not primarily metrological; it uses cosmographic setting markers (e.g., Kṣīroda/primordial waters and three-world order) to situate the discourse, but does not present explicit distances or planetary measures in the provided excerpt.
It establishes a causality-first frame—restored cosmic order, devas’ hymns, and kāla/māyā creation logic—so Śiva’s later glorification (including the Nīlakaṇṭha name-origin) is read as part of a unified cosmic governance narrative rather than an isolated miracle-story.