Adhyaya 19

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे जम्बूद्वीपवर्णनं नामाष्टादशो ऽध्यायः सूत उवाच प्लक्षद्वीपं प्रवक्ष्यामि यथावदिह संग्रहात् / शृणुतेमं यथातत्त्वं ब्रुवतो मे द्विजोत्तमाः

ဤသို့ သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုမိန့်ကြားသော ပူရ္ဝဘာဂ၏ ဒုတိယ အနုသင်္ဂပာဒတွင် ‘ဇမ္ဗူဒွီပ ဝర్ణန’ ဟူသော အဋ္ဌာဒశ အခန်း။ စူတက ပြောသည်— “ဒွိဇိုတ္တမတို့၊ ယခု ငါသည် စုစည်း၍ ယထာဝဒ် ပလက္ခဒွီပကို ရှင်းလင်းမည်; ငါ၏စကားကို တတ္တဝအတိုင်း နားထောင်ကြလော့”။

Verse 2

जंबूद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणास्तस्य विस्तरः / विस्तराद्द्विगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः

ဇမ္ဗူဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းထက် ဤ၏ အကျယ်အဝန်းသည် နှစ်ဆ ဖြစ်၏။ ထိုအကျယ်အဝန်းထက်လည်း ပတ်လည်ရှိ ပရိဏာဟ (ပတ်လည်အဝိုင်း) သည် နှစ်ဆ ဖြစ်၏။

Verse 3

तेनावृतः समुद्रो वै द्वीपेन लवणोदकः / तत्र पुण्या जनपदाश्चिरान्न म्रियते जनः

ထိုဒွီပကြောင့် လဝဏဩဒက (ဆားရေ) သမုဒ္ဒရာသည် ဝန်းရံခံရ၏။ ထိုနေရာ၌ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော နိုင်ငံများရှိပြီး လူတို့သည် အလွန်ကြာရှည်စွာ မသေကြ။

Verse 4

कृत एव च दुर्भिक्षं जराव्याधिभयं कुतः / तत्रापि पर्वताः पुण्याः सप्तैव मणिभूषणाः

ထိုနေရာ၌ အစာရှားပါးမှု (ဒုರ್ಭിക്ഷ) သည် ဖြစ်သကဲ့သို့ မရှိ; အိုမင်းခြင်းနှင့် ရောဂါ၏ ကြောက်ရွံ့မှုသည် ဘယ်ကလာမည်နည်း။ ထိုနေရာ၌ မဏိရတနာများဖြင့် အလှဆင်ထားသော ပုဏ္ဏပర్వတ ခုနစ်လုံးလည်း ရှိသည်။

Verse 5

रत्नाकरास्तथा नद्यस्तासां नामानि च बुवे / ब्लक्षद्वीपादिषु त्वेषु सप्त सप्त तु पञ्चसु

သမုဒ္ဒရာများနှင့် မြစ်များ၏ အမည်တို့ကို ငါဆိုမည်။ ပလက္ခဒွီပ စသည့် ဒွီပငါးခုတွင် တစ်ခုချင်းစီ၌ ခုနစ်ခုစီ ရှိသည်။

Verse 6

ऋज्वायताः प्रतिदिशं निविष्टा वर्षपर्वताः / प्लक्षद्वीपे तु वक्ष्यामि सप्तद्वीपान् महा बलान्

ဦးတည်ရာတိုင်းတွင် တည့်တည့်လျားလျား တည်ရှိသော ဝရ္ଷ-တောင်တန်းများ ရှိသည်။ ယခု ပလက္ခဒွီပ၌ရှိသော အင်အားကြီး ဒွီပခုနစ်ခုကို ငါဖော်ပြမည်။

Verse 7

गोमेदको ऽत्र प्रथमः पर्वतो मेघसन्निभः / ख्यायते यस्य नाम्ना तु वर्षं गोमेदसंज्ञितम्

ဤနေရာ၌ ပထမတောင်မှာ ‘ဂိုမေဒက’ ဖြစ်၍ မိုးတိမ်ကဲ့သို့ ထင်ရှားသည်။ ထိုနာမကြောင့် ဤဒေသကို ‘ဂိုမေဒ-ဝရ္ଷ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 8

द्वितीयः पर्वतश्चन्द्रः सर्वौंष धिसमन्वितः / अश्विभ्याममृतस्यार्थमोषध्यो यत्र संभृताः

ဒုတိယတောင်မှာ ‘စန္ဒြ’ ဖြစ်၍ ဆေးပင်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ အရှွိနီကူမာရတို့က အမృతအတွက် ဆေးပင်များကို ထိုနေရာ၌ စုဆောင်းခဲ့သည်။

Verse 9

तृतीयो नारदो नाम दुर्गशैलो महोच्चयः / तत्राचले समुत्पन्नौ पूर्वं नारदपर्वतौ

တတိယတောင်မှာ ‘နာရဒ’ ဟု အမည်ရပြီး တက်ရခက်သော ကျောက်တောင်ကြီး၊ အလွန်မြင့်မားသည်။ ထိုအချလ်ပေါ်တွင် ရှေးက ‘နာရဒ’ ဟု ခေါ်သော တောင်စုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။

Verse 10

चतुर्थस्तत्र वै शैलो दुदुंभिर्न्नाम नामतः / छन्दमृत्युः पुरा तस्मिन्दुन्दुभिः सादितः सुरैः

ထိုနေရာ၌ စတုတ္ထတောင်သည် “ဒုဒုမ္ဘိ” ဟူသော အမည်ဖြင့် ထင်ရှားသည်။ ရှေးကာလ၌ ထိုတောင်ပေါ်တွင် “ချန္ဒမృత్యု” ကို ဒေဝတားတို့က “ဒုန္ဒုဘိ” ဖြင့် နှိမ်နင်းခဲ့သည်။

Verse 11

रज्जुदोलोरुकामं यः शाल्मलिश्चासुरान्तकृत् / पञ्चमः सोमको नाम देवैर्यत्रामृतं पुरा

ကြိုးလှည့်ဒိုလာကဲ့သို့ မြင့်မားလှပ၍ ‘ရှာလ္မလိ’ ဟူသော အသူရသတ်သစ်ပင်ရှိသော ထိုတောင်သည် ပဉ္စမမြောက် “ဆိုမက” ဟု ခေါ်သည်။ ထိုနေရာ၌ ဒေဝတားတို့သည် ရှေးကာလက အမృతကို တည်ထားခဲ့သည်။

Verse 12

संभृतं चाहृतं चैव मातुरर्थे गरुत्मता / षष्टस्तु सुमना नाम सप्तमर्षभ उच्यते

မိခင်အတွက် အကျိုးရှိစေရန် ဂရုဍသည် (အမృతကို) စုဆောင်းကာ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ ဆဋ္ဌမမြောက်သည် “စုမနာ” ဟုခေါ်ပြီး သတ္တမမြောက်ကို “ရိષဘ” ဟုဆိုသည်။

Verse 13

हिरण्यक्षो वराहेण तस्मिञ्छैले निषूदितः / वैभ्राजः सप्तमस्तत्र भ्राजिष्णुः स्फाटिको महान्

ထိုတောင်ပေါ်တွင်ပင် ဝရာဟာသည် ဟိရဏျာක්ෂကို သတ်နှိမ်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာ၌ သတ္တမမြောက် “ဝိုင်ဘ္ရာဇ” သည် တောက်ပ၍ မဟာကြီးကာ စဖတိက (ကြည်လင်ကျောက်) ကဲ့သို့ ပြောင်မြောက်သည်။

Verse 14

अर्चिर्भिर्भ्राजते यस्माद्वैभ्राजस्तेन संस्मृतः / तेषां वर्षाणि वक्ष्यामि नामतस्तु यथाक्रमम्

မီးလျှံကဲ့သို့သော အလင်းရောင်များဖြင့် တောက်ပသောကြောင့် “ဝိုင်ဘ္ရာဇ” ဟု မှတ်သားခေါ်ဆိုကြသည်။ ယခု ငါသည် ထိုတို့၏ ဝර්ෂ (ဒေသ) များ၏ အမည်들을 အစဉ်လိုက် ပြောမည်။

Verse 15

गोमेदं प्रथमं वर्षं नाम्नाशान्तभयं स्मृतम् / चन्द्रस्य शिशिरं नाम नारदस्य सुखोदयम्

ပထမနှစ် ‘ဂိုမေဒ’ ကို ‘ရှာန်တဘယ’ ဟု မှတ်သားကြသည်။ စန္ဒြ၏နှစ်ကို ‘ရှိရှိရ’၊ နာရဒ၏နှစ်ကို ‘သုခောဒယ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 16

आनन्दं दुन्दुभेर्वर्षं सोमकस्यशिवं स्मृतम् / क्षेमकं वृषभस्यापि वैभ्राजस्य ध्रुवं तथा

ဒုန္ဒုဘီ၏နှစ်ကို ‘အာနန္ဒ’ ဟု ခေါ်ပြီး၊ ဆိုမက၏နှစ်ကို ‘ရှီဝ’ ဟု မှတ်သားကြသည်။ ဝೃಷဘ၏နှစ် ‘ခ္ရှေမက’ နှင့် ဝိုင်ဘ္ရာဇ၏ ‘ဓြုဝ’ လည်း ထိုနည်းတူပင်။

Verse 17

एतेषु देवगन्धर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः / विहरन्ति रमन्ते च दृश्यमानाश्च तैः सह

ဤဒေသများတွင် ဒေဝဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် စိဒ္ဓများသည် ချာရဏများနှင့်အတူ လှည့်လည်ပျော်ရွှင်ကြပြီး၊ သူတို့နှင့်အတူ မြင်သာထင်ရှားစွာ ပေါ်ထွန်းကြသည်။

Verse 18

तेषां नद्यस्तु सप्तैव प्रतिवर्षं समुद्रगाः / नामतस्ताः प्रवक्ष्यामि सप्तगङ्गास्तपोधनाः

သူတို့၏မြစ်များသည် တစ်နှစ်စီတွင် ပင်လယ်သို့ စီးဆင်းသည့် ခုနစ်စင်းသာရှိသည်။ တပသင်္ခါရကြွယ်ဝသူတို့၊ ထို ‘ဂင်္ဂါ’ ခုနစ်စင်း၏ အမည်များကို ငါဆိုမည်။

Verse 19

अनुतप्तासुखी चैव विपाशा त्रिदिवा क्रमुः / अमृता सुकृता चैव सप्तैताः सरितां वराः

အနုတပ္တာ၊ သုခီ၊ ဝိပါရှာ၊ တြိဒိဝါ၊ ကရမု၊ အမෘတာ နှင့် သုကෘတာ—ဤခုနစ်စင်းသည် မြစ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးများ ဖြစ်သည်။

Verse 20

अभिगच्छन्ति ता नद्यस्ताभ्यश्चान्याः सहस्रशः / बहूदका ह्योघवत्यो यतो वर्षति वासवः

ထိုမြစ်များသည် ထိုနေရာသို့ စီးဆင်းလာ၍ ဆုံကြပြီး၊ ထို့အပြင် အခြားမြစ်များ ထောင်ပေါင်းများစွာလည်း ပေါင်းစည်းလာသည်။ ဝါသဝ (အိန္ဒြာ) မိုးရွာသဖြင့် ရေများပြားကာ စီးအားပြင်းထန်လာသည်။

Verse 21

ताः पिबन्ति सदा हृष्टा नदीजनपदास्तु ते / शुभाः शान्तभयाश्चैव प्रमुदं शैशिराः शिवाः

ထိုမြစ်ရေကို မြစ်ကမ်းဘက် နေထိုင်ရာ မြို့ရွာများက အမြဲပျော်ရွှင်စွာ သောက်သုံးကြသည်။ ထိုဒေသများသည် မင်္ဂလာရှိ၍ ကြောက်ရွံ့မှုငြိမ်းပြီး ပျော်ရွှင်မှုဖြင့်ပြည့်ဝကာ အေးမြ၍ ကောင်းကျိုးပေးသည်။

Verse 22

आनन्दाश्च सुखाश्चैव क्षेमकाश्च ध्रुवैः सह / वर्णाश्रमाचारयुता प्रजास्तेष्ववधिष्ठिताः

ထိုနေရာတွင် လူတို့သည် ပျော်ရွှင်ချမ်းသာ၍ ဓရုဝနှင့်အတူ အေးချမ်းကောင်းမွန်စွာ တည်မြဲနေကြသည်။ ဝဏ္ဏ-အာශ්ရမ အကျင့်အကြံများကို လိုက်နာသော ပြည်သူများသည် ထိုနေရာတွင် စနစ်တကျ နေထိုင်ကြသည်။

Verse 23

सर्वे त्वरोगाः सुबलाः प्रजाश्चामयव र्जिताः / अवसर्पिणी न तेष्वस्ति तथैवोत्सर्पिणी न च

ထိုနေရာတွင် လူအားလုံးသည် ရုတ်တရက်ဖြစ်သောရောဂါများကင်း၍ အင်အားကောင်းကာ ရောဂါဝေဒနာမရှိကြသည်။ ထိုနေရာတွင် အဝဆർပိဏီ (ကျဆင်းမှု) မရှိသကဲ့သို့ ဥတ္ဆർပိဏီ (တိုးတက်မှု) လည်း မရှိ။

Verse 24

न तत्रास्ति युगावस्था चतुर्युगकृता क्वचित् / त्रेतायुगसमः कालः सर्वदा तत्र वर्त्तते

ထိုနေရာတွင် စတုရ်ယုဂတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ယုဂအခြေအနေ မရှိ။ ထိုနေရာတွင် အချိန်ကာလသည် အမြဲတမ်း တ్రేతာယုဂနှင့်တူစွာသာ လည်ပတ်နေသည်။

Verse 25

प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः पञ्चस्वेतेषु सर्वशः / देशस्यानुविधानेन कालस्यानुविधाः स्मृताः

ပလက္ခဒွီပ စသည့် ထိုကျွန်းငါးကျွန်းလုံးတွင် နေရာဒေသအလိုက် ကာလအပိုင်းအခြားများကိုလည်း စမృతိကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 26

पञ्चवर्षसहस्राणि तेषु जीवन्ति मानवाः / सुरूपाश्च सुवेषाश्च ह्यरोगा बलिनस्तथा

ထိုကျွန်းများတွင် လူသားတို့သည် ငါးထောင်နှစ် အသက်ရှင်ကြပြီး ရုပ်ရည်လှပ၊ အဝတ်အစားသပ်ရပ်၊ ရောဂါကင်း၍ အားကောင်းကြသည်။

Verse 27

सुखमायुर्बलं रुपमारोग्यं धर्म एव च / प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः शाकद्वीपान्तिकेषु वै

ပျော်ရွှင်မှု၊ အသက်ရှည်မှု၊ အားအင်၊ ရုပ်ရည်၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ဓမ္မ—ဤအရာများသည် ပလက္ခဒွီပမှ စ၍ ရှာကဒွီပအနီးအထိ ဒေသများတွင် ထင်ရှားသည်ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 28

प्रक्षद्वीपः पृथुः श्रीमान्सर्वतो धनधान्यवान् / दिव्यौषधिफलोपेतः सर्वौंषधिवनस्पतिः

ပရက္ခဒွီပသည် ကျယ်ဝန်း၍ ဂုဏ်သရေရှိကာ အရပ်ရပ်တွင် ဓနနှင့် စပါးသီးနှံများ ပေါများသည်; ဒိဗ္ဗဆေးဖက်ဝင်သီးများနှင့် ဆေးပင်အမျိုးမျိုးဖြင့် စိုပြည်သန်စွမ်းသည်။

Verse 29

आवृतः पशुभिः सर्वैर्ग्राम्यारण्यैः सहस्रशः / जंबूवृक्षेम संख्यातस्तस्य मध्ये द्विजोत्तमाः

ထိုကျွန်းသည် အိမ်မွေးနှင့် တောရိုင်း တိရစ္ဆာန်အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ထောင်ပေါင်းများစွာ ဝန်းရံထားသည်; ဂျမ္ဘူပင်နှင့် တူညီဟု ဆိုကြပြီး၊ ၎င်း၏ အလယ်တွင်၊ ဒွိဇအမြတ်တို့ရေ! (တည်ရှိသည်)။

Verse 30

प्लक्षो नाम महावृक्षस्तस्य नाम्ना स उच्यते / स तत्र पूज्यते स्थाने मध्ये जनपदस्य ह

ပလက္ခဟု အမည်ရသော မဟာသစ်ပင်တစ်ပင်ရှိ၍ ထိုအမည်ဖြင့်ပင် ခေါ်ကြသည်။ ထိုနေရာ၌ နယ်မြေ၏ အလယ်ဗဟိုရှိ သန့်ရှင်းရာတွင် ပူဇော်ကြသည်။

Verse 31

स चापीक्षुरसोदेन प्रक्षद्वीपः समावृतः / प्लक्षद्वीपसमेनैव वैपुल्यद्विस्तरेण तु

ထို ပရက္ခဒွီပသည်လည်း အနှံ့အပြား သကြားကန်ရည်ကဲ့သို့သော ရေသမုဒ္ဒရာဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ ပလက္ခဒွီပနှင့် တူညီစွာ ကြီးမားသည်။

Verse 32

इत्येवं संनिवेशो वः प्लक्षद्वीपस्य कीर्तितः / आनुपूर्व्यात्समासेन शाल्मलं तु निबोधत

ဤသို့ ပလက္ခဒွီပ၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သင်တို့အား ပြောကြားပြီးပြီ။ ယခု အစဉ်လိုက် အကျဉ်းချုပ်ဖြင့် ရှာလ္မလဒွီပကို သိမှတ်ကြလော့။

Verse 33

ततस्तृतीयं वक्ष्यामि शाल्मलं द्वीपसुत्तमम् / शाल्मलेन समुद्रस्तु द्वीपेनेक्षुरसोदकः

ထို့နောက် တတိယမြောက် အထူးမြတ်သော ဒွီပဖြစ်သည့် ရှာလ္မလကို ငါဖော်ပြမည်။ ရှာလ္မလဒွီပကို သကြားကန်ရည်ရေသမုဒ္ဒရာက ဝန်းရံထားသည်။

Verse 34

प्लक्षद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणेन समावृतः / तत्रापि पर्वताः सप्त विज्ञेया रत्नयोनयः

၎င်းသည် ပလက္ခဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းထက် နှစ်ဆဖြင့် ကျယ်ပြန့်နေသည်။ ထိုနေရာ၌လည်း ရတနာထွက်ရာ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော တောင် ခုနစ်လုံး ရှိသည်။

Verse 35

रत्नाकरास्तथा नद्यस्तेषां वर्षेषु सप्तसु / प्रथमः सूर्यसंकाशः कुमुदो नाम पर्वतः

ထိုဒေသ ခုနစ်ခုတွင် ရတနာသမုဒ္ဒရာများနှင့် မြစ်များလည်း ရှိသည်။ ပထမတောင်မှာ နေကဲ့သို့ တောက်ပသော “ကုမုဒ” တောင် ဖြစ်သည်။

Verse 36

सर्वधातुमयैः शृङ्गैः शिलाजालसमाकुलैः / द्वितीयः पर्वतश्चात्र ह्युत्तमो नाम विश्रुतः

သတ္တုအမျိုးမျိုးဖြင့် ဖွဲ့ထားသော တောင်ထိပ်များနှင့် ကျောက်တန်းကွန်ယက်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ဒုတိယတောင်ကို “ဥတ္တမ” ဟု ကျော်ကြားသည်။

Verse 37

हरितालमयैः शृङ्गैर्दिवमावृत्य तिष्ठति / तृतियः पर्वतस्तत्र बलाहक इति श्रुतः

ဟရိတာလ သတ္တုဖြင့် ဖွဲ့ထားသော တောင်ထိပ်များက ကောင်းကင်ကို ဖုံးလွှမ်းနေသကဲ့သို့ ရပ်တည်၍ ထိုနေရာ၏ တတိယတောင်ကို “ဗလာဟက” ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 38

जात्यञ्जनमयैः शृङ्गैर्दिवमावृत्य तिष्ठति / चतुर्थः पर्वतो द्रोणो यत्र सा वै सहोषधिः

ဇာတျအဉ္ဇန သတ္တုဖြင့် ဖွဲ့ထားသော တောင်ထိပ်များက ကောင်းကင်ကို ဖုံးလွှမ်းနေသကဲ့သို့ ရပ်တည်သော စတုတ္ထတောင်မှာ “ဒရိုးဏ” ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် သန့်ရှင်းသော “စဟောသဓိ” ဆေးပင် ရှိသည်။

Verse 39

विशल्यकरणी चैव मृतसञ्जीविनी तथा / कङ्कस्तु पञ्चमस्तत्र पर्वतः सुमहोदयः

ထိုနေရာတွင် “ဝိရှလျကရဏီ” နှင့် “မృతသဉ္ဇီဝိနီ” လည်း ရှိပြီး၊ ပဉ္စမတောင်မှာ “ကင်္က” ဖြစ်၍ အလွန်မဟာမြတ်သော ပေါ်ထွန်းမှုရှိသည်။

Verse 40

नित्यपुष्पफलोपेतो वृक्षवीरुत्समावृतः / षष्ठस्तु पर्वतस्तत्र महिषो मेघसन्निभः

ထိုတောင်သည် အမြဲပန်းနှင့်အသီးတို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၍ သစ်ပင်နှင့်မြစ်ပင်လျားများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ထိုနေရာ၌ ဆဋ္ဌမတောင်ကို “မဟိဿ” ဟုခေါ်၍ မိုးတိမ်ကဲ့သို့ ထင်ရှားသည်။

Verse 41

यस्मिन्सो ऽग्निर्निवसति महिषो नाम वारिजः / सप्तमः पर्वतस्तत्र ककुद्मान्नाम भाष्यते

အဂ္နီ နေထိုင်ရာ၌ ရေမှပေါက်ဖွားသော (ဝါရိဇ) “မဟိဿ” ဟူသောအရာရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ ခုနစ်မြောက်တောင်ကို “ကကုတ်မာန်” ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 42

तत्र रत्नान्यनेकानि स्वयं रक्षति वासवः / प्रजापतिमुपादाय प्रजाभ्यो विधिवत्स्वयम्

ထိုနေရာ၌ ရတနာများစွာကို ဝါသဝ (အိန္ဒြ) သည် ကိုယ်တိုင်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည်။ ပ္ရဇာပတိကို ခေါ်ဆောင်၍ သတ္တဝါများအတွက် ဓမ္မနည်းလမ်းအတိုင်း ကိုယ်တိုင် စီမံသည်။

Verse 43

इत्येते पर्वताः सप्त शाल्मले मणिभूषणाः / तेषां वर्षाणि वक्ष्यामि सर्पैव तु शुभानि वै

ဤသို့ ရှာလ္မလီတွင် မဏိရတနာဖြင့် အလှဆင်ထားသော တောင်ခုနစ်လုံးရှိ၏။ ယခု၎င်းတို့၏ ဝရ္ဿ (ဒေသ) များကို ငါဆိုမည်; ၎င်းတို့သည် မြွေကဲ့သို့ပင် မင်္ဂလာရှိသည်။

Verse 44

कुमुदस्य स्मृतं श्वेतमुत्तमस्य च लोहितम् / बलाहकस्य जीमूतं द्रोणस्य हरितं स्मृतम्

ကုမုဒ၏ အရောင်ကို အဖြူဟု မှတ်သားကြပြီး၊ ဥတ္တမ၏ အရောင်ကို အနီဟု ဆိုကြသည်။ ဘလာဟက၏ အရောင်သည် ဂျီမူတ (မိုးတိမ်) ကဲ့သို့ဖြစ်၍၊ ဒြောဏ၏ အရောင်ကို အစိမ်းဟု မှတ်သားကြသည်။

Verse 45

कङ्कस्य वैद्युतं नाम महिषस्य च मानसम् / ककुदः सुप्रदं नाम सप्तैतानि तु सप्तधा

ကင်္က၏ အမည်မှာ ‘ဝೈဒျုတ’ ဖြစ်၍ မဟိෂ၏ အမည်မှာ ‘မာနသ’ ဖြစ်သည်။ ကကုဒ၏ အမည်မှာ ‘သုပရဒ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ဤအမည် ၇ ခုကို ၇ မျိုးအဖြစ် မှတ်သားထားသည်။

Verse 46

वर्षाणि पर्वताश्चैव नदीस्तेषु निबोधत / ज्योतिः शान्तिस्तथा तुष्टा चन्द्रा शुक्रा विमोचनी

ထိုနေရာရှိ ဝရ္ෂ၊ တောင်တန်းနှင့် မြစ်များကို သိမှတ်ကြလော့— ဂျျောတိ၊ ရှာန္တိ၊ တုဋ္ဌာ၊ စန္ဒြာ၊ ရှုကရာ၊ ဝိမောစနီ။

Verse 47

निवृत्तिः सप्तमी तासां प्रतिवर्षं तु ताः स्मृताः / तासां समीपगाश्चान्याः शतशो ऽथ सहस्रशः

၎င်းတို့အနက် ခုနစ်မြောက်သည် ‘နိဝෘတ္တိ’ ဖြစ်၍၊ ဝရ္ෂ တိုင်းတွင် ထိုသို့ပင် မှတ်သားကြသည်။ ၎င်းတို့အနီး၌ အခြားမြစ်များ ရာချီ၊ ထောင်ချီ ရှိသည်။

Verse 48

न संख्यां परिसंख्यातुं शक्नुयात्को ऽपि मानवः / इत्येष संनिवेशो वः शाल्मलस्य प्रकीर्त्तितः

မည်သည့်လူသားမျှ ၎င်းတို့၏ အရေအတွက်ကို ပြည့်စုံစွာ မရေတွက်နိုင်။ ထို့ကြောင့် ရှာလ္မလ ဒွီပ၏ ဤဖွဲ့စည်းပုံကို သင်တို့အား ကြေညာခဲ့သည်။

Verse 49

प्लक्षवृक्षेण संख्यातस्तस्य मध्ये महा द्रुमः / शाल्मलिर्विपुलस्कन्धस्तस्य नाम्ना स उच्यते

၎င်း၏ အတိုင်းအတာကို ပလက္ခသစ်ပင်ဖြင့် ချိန်ညှိ၍ ဆိုထားသည်။ အလယ်၌ မဟာသစ်ပင်တစ်ပင် ရှိသည်။ တံတားကြီးမားသော ထိုသစ်ပင်ကို ‘ရှာလ္မလိ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ထိုနာမဖြင့်ပင် ထင်ရှားသည်။

Verse 50

शाल्मलस्तु समुद्रेण सुरोदेन समावृतः / विस्तराच्छाल्मलस्वैव समे न तु समन्ततः

ရှာလ္မလဒွီပသည် ‘စူရောဒ’ ဟုခေါ်သော သမုဒ္ဒရာဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ရှာလ္မလနှင့်တူသော်လည်း အရပ်ရပ်အနှံ့ တပြေးညီ မဟုတ်။

Verse 51

उत्तरेषु तु धर्मज्ञाद्वीपेषु शृणुत प्रजाः / यथाश्रुतं यथान्यायं ब्रुवतो मे निबोधत

ဓမ္မကိုသိသူရေ၊ မြောက်ဘက်ရှိ ဒွီပများအကြောင်းကို ကြားနာကြပါ၊ ပြည်သူတို့ရေ။ ငါကြားသမျှနှင့် တရားသဘောနှင့်ကိုက်ညီသကဲ့သို့ ပြောမည်; ငါ့စကားကို သေချာနားလည်ကြ။

Verse 52

कुशद्वीपं प्रवक्ष्यामि चतुर्थं तु समासतः / सुरोदकः परिवृतः कुशद्वीपेन सर्वतः

ယခု ငါသည် စတုတ္ထမြောက် ကုရှဒွီပကို အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြမည်။ ကုရှဒွီပသည် ‘စူရောဒက’ သမုဒ္ဒရာဖြင့် အရပ်အားလုံးမှ ဝန်းရံထားသည်။

Verse 53

शाल्मलस्य तु विस्ताराद्द्विगुणेन समन्ततः / सप्तैव च गिरींस्तत्र वर्ण्यमानान्निबोधत

ရှာလ္မလဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းထက် ဤဒွီပသည် အရပ်အားလုံးတွင် နှစ်ဆကျယ်ပြန့်သည်။ ထိုနေရာတွင် ဖော်ပြမည့် တောင် ခုနစ်လုံးကိုလည်း သိမှတ်ကြ။

Verse 54

कुशद्वीपे तु विज्ञेयः पर्वतो विद्रुमश्च यः / द्वीपस्य प्रथमस्तस्य द्वितीयो हेमपर्वतः

ကုရှဒွီပတွင် ‘ဝိဒြုမ’ ဟုခေါ်သော တောင်ကို သိမှတ်ရမည်; ထိုတောင်သည် ဒွီပ၏ ပထမတောင်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယတောင်မှာ ‘ဟေမပရဝတ’ ဖြစ်သည်။

Verse 55

तृतीयो द्युतिमान्नाम जीमूतसदृशो गिरिः / चतुर्थः पुष्पवान्नाम पञ्चमस्तु कुशेशयः

တတိယတောင်သည် ‘ဒျုတိမာန်’ ဟုခေါ်၍ မိုးတိမ်နှင့်တူ၏; စတုတ္ထမှာ ‘ပုရှ္ပဝါန်’၊ ပဉ္စမမှာ ‘ကုရှေရှယ’ ဖြစ်သည်။

Verse 56

षष्ठो हरिगिरिर्नाम सप्तमो मन्दरः स्मृतः / मन्दा इति ह्यपा नाम मन्दरो दारणादयम्

ဆဋ္ဌမတောင်ကို ‘ဟရိဂိရိ’ ဟုခေါ်ပြီး သတ္တမတောင်ကို ‘မန္ဒရ’ ဟုမှတ်သားကြသည်; ‘မန္ဒါ’ ဟုခေါ်သော မြစ်ရှိ၍ ‘မန္ဒရ’ သည် ထောက်တည်ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ကြောင့် ထင်ရှားသည်။

Verse 57

तेषामन्तरविषकंभो द्विगुणः प्रविभागतः / उद्भिदं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम्

၎င်းတို့အကြားရှိ အကွာအဝေးအကျယ်ကို နှစ်ဆအချိုးဖြင့် ခွဲဝေထားသည်; ပထမ ဝර්ෂ သည် ‘ဥဒ္ဘိဒ’၊ ဒုတိယသည် ‘ဝေဏုမဏ္ဍလ’ ဖြစ်သည်။

Verse 58

तृतीयं वै रथाकारं चतुर्थं लवणं समृतम् / पञ्चमं धृतिमद्वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्

တတိယ ဝර්ෂ သည် ‘ရထာကာရ’၊ စတုတ္ထသည် ‘လဝဏ’ ဟုမှတ်သားကြသည်; ပဉ္စမသည် ‘ဓြတိမဒ္-ဝර්ෂ’၊ ဆဋ္ဌမသည် ‘ပရဘာကရ’ ဝර්ෂ ဖြစ်သည်။

Verse 59

सप्तमं कपिलं नाम सर्वे ते वर्ष भावकाः / एतेषु देवगन्धर्वाः प्रजास्तु जगदीश्वराः

သတ္တမ ဝර්ෂ သည် ‘ကပိလ’ ဟုအမည်ရပြီး၊ ဤအားလုံးသည် ဝර්ෂ-ဒေသများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုဒေသများတွင် ဒေဝများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗများရှိ၍၊ သတ္တဝါပရဇာတို့သည် ‘ဇဂဒီဣශ්ဝရ’ ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် ရှိကြသည်။

Verse 60

विहरन्ति रमन्ते च हृष्यमाणास्तु सर्वशः / न तेषु दस्यवः संति म्लेच्छ जातय एव च

သူတို့သည် အရပ်ရပ်တွင် လှည့်လည်ပျော်ရွှင်ကြသည်။ ထိုနေရာ၌ ဒಸ್ಯု မရှိ၊ မလေစ္ဆ မျိုးနွယ်လည်း မရှိ။

Verse 61

गौरप्रायो जनः सर्वः क्रमाच्च म्रियते तथा / तत्रापि नद्यः सप्तैव धूतपापाशिवा तथा

အဲဒီမှာ လူအားလုံးသည် အများအားဖြင့် ဖြူဝါရောင်ဖြစ်ပြီး အစဉ်လိုက် ထိုနည်းတူ သေဆုံးကြသည်။ ထိုနေရာတွင်လည်း မြစ် ခုနစ်စင်းသာရှိ၍ အပြစ်ကို ဆေးကြောကာ မင်္ဂလာပေးသည်။

Verse 62

पवित्रा संततिश्चैव विद्युद्दंभा मही तथा / अन्यास्ताभ्यो ऽपरिज्ञाताः शतशो ऽथ सहस्रशः

ပဝိတ္ရာ၊ သန္တတိ၊ ဝိဒျုဒ္ဒံဘါ နှင့် မဟီ—ဤတို့လည်း (မြစ်များ) ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မသိရှိသေးသော အခြားမြစ်များ ရာချီ ထောင်ချီ ရှိသည်။

Verse 63

अभिगच्छन्ति ताः सर्वा यतो वर्षति वासवः / घृतोदेन कुशद्वीपो बाह्यतः परिवारितः

အဲဒီမြစ်များအားလုံးသည် အိန္ဒြာ မိုးရွာသွန်းရာ အရပ်သို့ ရောက်ကြသည်။ ကုရှဒွီပသည် အပြင်ဘက်မှ ဃృతോദ (နွားနို့ဆီပင်လယ်) ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။

Verse 64

विज्ञेयः स तु विस्तारात्कुशद्वीपसमेन तु / इत्येष सन्निवेशो वः कुशद्वीपस्य कीर्त्तितः

၎င်း၏ အကျယ်အဝန်းသည် ကုရှဒွီပနှင့် တူညီကြောင်း သိမှတ်ရမည်။ ဤသို့ဖြင့် ကုရှဒွီပ၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သင်တို့အား ဟောကြားပြီးပြီ။

Verse 65

क्रैञ्चद्वीपस्य विस्तारं वक्ष्याम्यहमतः परम् / कुशद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणः स तु वै स्मृतः

ယခု ငါသည် ကရိဉ္စဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းကို ဆိုမည်။ ကုရှဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းထက် နှစ်ဆဟု စ్మৃতি၌ မှတ်သားထားသည်။

Verse 66

घृतोदकसमुद्रो वै क्रैञ्च द्वीपेन संयुतः / तस्मिन्द्वीपे नगश्रेष्ठः क्रैञ्चस्तु प्रथमो गिरिः

ကရိဉ္စဒွီပသည် ဂျီ(ghṛta)ရေသမုဒ္ဒရာဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ထိုဒွီပ၌ တောင်များအနက် အမြတ်ဆုံး ‘ကရိဉ္စ’ သည် ပထမတောင် ဖြစ်သည်။

Verse 67

क्रैञ्चात्परो वामनको वामनादन्धकारकः / अन्धकारात्परश्चापि दिवावृन्नाम पर्वतः

ကရိဉ္စ၏ နောက်တွင် ဝာမနက၊ ဝာမနက၏ နောက်တွင် အန္ဓကာရက၊ အန္ဓကာရက၏ နောက်တွင် ‘ဒိဝာဝෘတ်’ အမည်ရှိ တောင် ရှိသည်။

Verse 68

दिवावृतः परश्चापि द्विविदो गिरिसत्तमः / द्विविदात्परतश्चापि पुण्डरीको महागिरिः

ဒိဝာဝෘတ်၏ နောက်တွင် တောင်များအနက် အမြတ်ဆုံး ဒွိဝိဒ၊ ဒွိဝိဒ၏ နောက်တွင် ‘ပုဏ္ဍရိက’ အမည်ရှိ မဟာတောင် ရှိသည်။

Verse 69

पुण्डरीकात्परश्चापि प्रोच्यते दुन्दुभिस्वनः / एते रत्नमयाः सप्त क्रैञ्चद्वीपस्य पर्वताः

ပုဏ္ဍရိက၏ နောက်တွင် ‘ဒုန္ဒုဘိသွန’ ဟု ခေါ်သည်။ ဤတို့သည် ကရိဉ္စဒွီပ၏ ရတနာမယ တောင် ၇ လုံး ဖြစ်သည်။

Verse 70

बहुपुष्पफलोपेतनानावृक्षलतावृताः / परस्परेण द्विगुणा विस्तृता हर्षवर्द्धनाः

အမျိုးမျိုးသောပန်းနှင့်အသီးများစွာဖြင့်ပြည့်စုံ၍ သစ်ပင်နှင့်နွယ်ပင်များဖြင့်ဝန်းရံထားသည်။ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု နှိုင်းယှဉ်လျှင် နှစ်ဆကျယ်ဝန်းကာ ဝမ်းမြောက်မှုကို တိုးပွားစေသည်။

Verse 71

वर्षाणि तत्र वक्ष्यामि नामतस्तान्निबोधत / क्रैञ्चस्य कुशलो देशो वामनस्य मनोनुगः

ယခု ထိုနေရာရှိ ဝရ္ဿများ၏ အမည်들을 ပြောမည်၊ သိမှတ်ကြလော့—ကရိဉ္စ၏ ‘ကူသလ’ နယ်မြေ နှင့် ဝာမန၏ ‘မနောနုဂ’ ဖြစ်သည်။

Verse 72

मनोनुगात्परश्चोष्णस्तृतीयं वर्षमुच्यते / उष्णात्परः पीवरकः पीवरादन्धकारकः

မနောနုဂ၏ နောက်တွင် ‘ဥရှ္ဏ’ ဟူသော တတိယ ဝရ္ဿဟု ခေါ်သည်။ ဥရှ္ဏ၏ နောက်တွင် ‘ပီဝရက’၊ ပီဝရက၏ နောက်တွင် ‘အန္ဓကာရက’ ဖြစ်သည်။

Verse 73

अन्धकारात्परश्चापि मुनिदेशः स्मृतो बुधैः / मुनिदेशात्परश्चैव प्रोच्यते दुन्दुभिस्वनः

အန္ဓကာရက၏ နောက်တွင် ပညာရှိတို့က ‘မုနိဒေသ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ မုနိဒေသ၏ နောက်တွင် ‘ဒုန္ဒုဘိသွန’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 74

सिद्धचारणसंकीर्णो गौरप्रयो जनः स्मतः / तत्रापि नद्यः सप्तैव प्रतिवर्ष स्मृताः शुभाः

ထိုဒေသသည် စိဒ္ဓနှင့် ချာရဏတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ထိုနေရာရှိ လူတို့သည် အများအားဖြင့် ဖြူဝါရောင်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုနေရာတွင်လည်း ဝရ္ဿတိုင်း၌ မင်္ဂလာရှိသော မြစ် ခုနစ်စင်းသာ စာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

Verse 75

गौरी कुमुद्वती चैव संध्या रात्रिर्मनोजवा / ख्यातिश्च पुण्डरीका च गङ्गाः सप्तविधाः स्मृताः

ဂေါရီ၊ ကုမုဒ္ဝတီ၊ သန္ဓျာ၊ ရာတြီ၊ မနောဇဝါ၊ ချျာတိ နှင့် ပုဏ္ဍရီကာ—ဤတို့ကို ဂင်္ဂါ၏ ခုနစ်မျိုးဟု မှတ်သားကြသည်။

Verse 76

तासां सहस्रशश्चान्या नद्यो यास्तु समीपगाः / अभिगच्छन्ति ताः सर्वा विपुलाः सुबहूदकाः

၎င်းတို့အနီးတွင် အခြားမြစ်များလည်း ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိပြီး၊ အားလုံးသည် ကျယ်ဝန်း၍ ရေများပြားကာ ထိုနေရာသို့ စုပေါင်းစီးဝင်ကြသည်။

Verse 77

क्रैञ्चद्वीपः समुद्रेण दधिमण्डौदकेन तु / आवृतः सर्वतः श्रीमान्क्रैञ्चद्वीपसमेन तु

ကရိဉ္စဒွီပသည် ဒဓိမဏ္ဍရေဖြင့်ပြည့်သော သမုဒ္ဒရာက အရပ်ရပ်မှ ဝန်းရံထားသည်။ ထိုတင့်တယ်သော ကျွန်းသည် မိမိနှင့်တူညီသော အကျယ်အဝန်းဖြင့် အနှံ့အပြား ဖုံးလွှမ်းနေသည်။

Verse 78

प्लक्षद्वीपादयो ह्येते समासेन प्रकीर्त्तिताः / तेषां निसर्गोद्वीपानामानुपूर्व्येण सर्वशः

ပလက္ခဒွီပ စသည့် ဤတို့ကို အကျဉ်းချုပ်၍ ကီർത്തထားပြီးပြီ။ သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်သော ထိုကျွန်းများကို အစဉ်လိုက် အပြည့်အစုံ (နောက်တွင်) ဖော်ပြမည်။

Verse 79

न शक्यो विस्तराद्वक्तुं दिव्यवर्षशतैरपि / निसर्गो यः प्रजानां तु संहारो यश्च तासु वै

ဒိဗ္ဗနှစ်ရာပေါင်းများစွာရှိသော်လည်း အသေးစိတ်ပြောဆိုရန် မဖြစ်နိုင်—ထိုနေရာ၌ သတ္တဝါတို့၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (နိသ္သဂ္ဂ) နှင့် ပျက်စီးခြင်း (သံဟာရ) တို့ကြောင့်ပင်။

Verse 80

शाकद्वीपं प्रवक्ष्यामि यथावदिह निश्चयात् / शृणुध्वं तु यथातथ्यं ब्रुवतो मे यथार्थवत्

ဤနေရာတွင် သေချာစွာ သာကဒွီပကို မှန်ကန်သည့်အတိုင်း ငါဖော်ပြမည်။ ငါပြောသော အမှန်တရားနှင့် အဓိပ္ပါယ်တည့်သော စကားကို နားထောင်ကြလော့။

Verse 81

क्रैञ्चद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणास्तस्य विस्तरः / परिवार्य समुद्रं स दधिमण्डोदकं स्थितः

ကရိုင်ဉ္စဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းထက် သာကဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းသည် နှစ်ဆဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဒဓိမဏ္ဍရေသမုဒ္ဒရာက ပတ်လည်ဝိုင်းထားသည်။

Verse 82

तत्र पुण्या जनपदाश्चिरात्तु म्रियते जनः / कुत एव च दुर्भिक्षं जराव्याधिभयं कुतः

အဲဒီမှာ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော နိုင်ငံများရှိပြီး လူသည် အလွန်ကြာပြီးမှသာ သေဆုံးသည်။ အဲဒီမှာ အစာခေါင်းပါးမှု ဘယ်မှာရှိမလဲ၊ အိုမင်းရောဂါ၏ ကြောက်ရွံ့မှုက ဘယ်ကလာမလဲ။

Verse 83

तत्रापि पर्वताः शभ्राः सप्तैव मणिभूषणाः / रत्नाकरास्तथा नद्यस्तेषां नामानि मे शृणु

အဲဒီမှာလည်း မဏိရတနာများဖြင့် အလှဆင်ထားသော တောက်ပသည့် တောင် ခုနစ်လုံးရှိသည်။ ရတနာသိုက်များနှင့် မြစ်များလည်းရှိ၏။ ၎င်းတို့၏ အမည်များကို ငါ့ထံမှ နားထောင်ကြလော့။

Verse 84

देवर्षिगन्धर्वयुतः प्रथमो मेरुरुच्यते / प्रागायतः स सौवर्णो ह्युदयो नाम पर्वतः

ဒေဝရ္ဿိများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗများ နေထိုင်ရာ ပထမတောင်ကို ‘မေရု’ ဟု ခေါ်သည်။ အရှေ့ဘက်သို့ ရှည်လျားကာ ရွှေရောင်တောက်ပသော ထိုတောင်၏ အမည်မှာ ‘ဥဒယ’ ဖြစ်သည်။

Verse 85

वृष्ट्यर्थं जलदास्तत्र प्रभंवति च यान्ति च / तस्यापरेण सुमहाञ्जलधारो महागिरिः

မိုးရွာစေရန် အဲဒီနေရာ၌ မိုးတိမ်များ ပေါ်ပေါက်လာပြီး သွားလည်းသွားကြသည်။ ထို၏ အနောက်ဘက်တွင် ရေစီးရေတံခွန်များပြည့်ဝသော မဟာတောင်ကြီးတစ်လုံး ရှိသည်။

Verse 86

यतो नित्यमुपादत्ते वासवः परमं जलम् / ततो वर्षं प्रभवति वर्षाकाले प्रजास्विह

ဝါသဝ (အိန္ဒြ) သည် နေ့စဉ် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ရေကို ယူဆောင်ရာနေရာမှပင်၊ ဒီလောကရှိ သတ္တဝါတို့အတွက် မိုးရာသီ၌ မိုးရွာခြင်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 87

तस्योत्तरे रैवतको यत्र नित्यं प्रतिष्ठितम् / रेवती दिवि नक्षत्रं पितामहकृतो विधिः

ထို၏ မြောက်ဘက်တွင် ရိုင်ဝတက တောင်ရှိ၍၊ အာကာသ၌ ‘ရေဝတီ’ ဟူသော ကြယ်စုသည် အမြဲတမ်း တည်မြဲနေသည်။ ဤစည်းကမ်းသည် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) ချမှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 88

तस्यापरेण सुमहान् श्यामो नाम महागिरिः / तस्माच्छ्यामत्वमापन्नाः प्रजाः पूर्वमिमाः किल

ထို၏ အနောက်ဘက်တွင် ‘ရှျာမ’ ဟူသော မဟာတောင်ကြီးရှိသည်။ ထိုကြောင့်ပင်၊ ဆိုကြသည်မှာ၊ ဤသတ္တဝါတို့သည် အရင်က ရှျာမအရောင် (မှောင်ရောင်) ကို ရရှိခဲ့ကြသည်။

Verse 89

तस्यापरेण सुमहान्नाजतो ऽस्तगिरिः स्मृतः / तस्यापरे चांबिकेयो दुर्गशैलो महागिरिः

ထို၏ အနောက်ဘက်တွင် ‘နာဇတ’ ဟူသော အလွန်ကြီးမားသည့် အတ္တဂိရီ (နေဝင်တောင်) ဟု လူသိများသည်။ ထို၏ အနောက်ဘက်တွင်လည်း အမ္ဗိကေယ—‘ဒုರ್ಗရှိုင်လ’ ဟူသော မဟာတောင်ကြီး ရှိသည်။

Verse 90

अंबिकेयात्परो रम्यः सर्वौंषधिसमन्वितः / केसरी केसरयुतो यतो वायुः प्रजापतिः

အမ္ဗိကေယ၏ အလွန်ဘက်တွင် လှပသော နယ်မြေရှိ၍ ဆေးဖက်ဝင် အပင်အမျိုးမျိုး ပြည့်စုံသည်။ ကေသရီတောင် (ကေသရပါဝင်) အနီး၌ ဝါယု ပ္ရဇာပတိ တည်ရှိသည်။

Verse 91

उदयात्प्रथमं वर्षं महात्तज्जलदं स्मृतम् / द्वितीयं जलधारस्य सुकुमारमिति स्मृतम्

ဥဒယမှ ပထမ ဝရ္ଷကို ‘မဟတ္တဇ္ဇလဒ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဇလဓာရာ၏ ဒုတိယ ဝရ္ଷကို ‘သုကုမာရ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 92

रैवतस्य तु कौमारं श्यामस्य च मणीवकम् / अस्तस्यापि शुभं वर्षं विज्ञेयं कुसुमोत्तरम्

ရိုင်ဝတ၏ ဝရ္ෂမှာ ‘ကౌမာရ’ ဖြစ်ပြီး၊ ရှျာမ၏ ဝရ္ෂမှာ ‘မဏီဝက’ ဖြစ်သည်။ အစတ၏ မင်္ဂလာဝရ္ෂကို ‘ကုသုမုတ္တရ’ ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 93

अम्बिकेयस्य मोदाकं केसरस्य महाद्रुमम् / द्वीपस्य परिमाणं तु ह्रस्वदीर्घत्वमेव च

အမ္ဗိကေယ၏ (ဝရ္ෂ) သည် ‘မోదက’ ဖြစ်၍၊ ကေသရ၏ (ဝရ္ෂ) သည် ‘မဟာဒြုမ’ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကျွန်း၏ အတိုအရှည် အတိုင်းအတာကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 94

क्रैञ्चद्वीपेन विख्यातं तस्य केतुर्महाद्रुमः / शाको नाम महोत्सेधस्तस्य पूज्या महानुगाः

၎င်းကို ‘ကြိုင်ဉ္စဒွီပ’ ဟု ထင်ရှားကြပြီး၊ ၎င်း၏ ကေတု (အလံအမှတ်) သည် ‘မဟာဒြုမ’ ဖြစ်သည်။ ‘ရှာက’ ဟု ခေါ်သော မြင့်မားသော ဒေသရှိ၍၊ ၎င်း၏ မဟာနုဂ (အနုచರများ) သည် ပူဇော်ထိုက်သူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 95

तत्र पुण्या जनपदाश्चातुर्वर्ण्यसमन्विताः / नद्यश्चापि महापुण्या गङ्गाः सप्तविधास्तथा

ထိုနေရာ၌ စင်ကြယ်သန့်ရှင်းသော နိုင်ငံဒေသများသည် စတုဝဏ္ဏနှင့် ပြည့်စုံ၍၊ အလွန်ပုဏ္ဏမြတ်သော မြစ်များလည်း ရှိသည်—ဂင်္ဂါမြစ်တို့သည် ခုနစ်မျိုးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 96

सुकुमारी कुमारी च नलिनी वेणुका च या / इक्षुश्च वेणुका चैव गभस्तिः सप्तमी तथा

စုကုမာရီ၊ ကုမာရီ၊ နလိနီ၊ ဝေဏုကာ; အိက္ရှု၊ ဝေဏုကာ နှင့် ခုနစ်မြောက် ဂဘஸ္တိ—ဟူသော အမည်များဖြစ်သည်။

Verse 97

नद्यश्चान्याः पुण्यजलाः शीततोयवहाः शुभाः / सहस्रशः समाख्याता यतो वर्षति वासवः

အခြားမြစ်များလည်း ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့၏ရေသည် ပုဏ္ဏမြတ်၍ အေးမြကာ မင်္ဂလာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ ဝါသဝ (အိန္ဒြ) မိုးရွာသဖြင့် ထောင်ပေါင်းများဟု ဖော်ပြထားသည်။

Verse 98

न तासां नामधेयानि परिमाणं तथैव च / शक्यं वै परिसंख्यातुं पुण्यास्ताः सरिदुत्तमाः

ထိုပုဏ္ဏမြတ်သော အထူးမြစ်များ၏ အမည်များနှင့် အရွယ်အစားတို့ကို တိတိကျကျ ရေတွက်တွက်ချက်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။

Verse 99

ताः पिबन्ति सदा हृष्टा नदीर्जनपदास्तु ते / शांशपायनविस्तीर्णो द्वीपो ऽसौ चक्रसंस्थितः

ထိုနိုင်ငံဒေသများသည် အမြဲပျော်ရွှင်စွာ ထိုမြစ်ရေများကို သောက်သုံးကြသည်။ ထိုကျွန်းသည် ရှမ်းရှပာယန၏ ကျယ်ပြန့်မှုကဲ့သို့ ပြန့်ကား၍ ဘီးပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် တည်ရှိသည်။

Verse 100

नदीजलैः प्रतिच्छन्नः पर्वतैश्चाभ्रसन्निभैः / सर्वधातुविचित्रैश्च मणिविद्रुमभूषितैः

ထိုဒေသသည် မြစ်ရေတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေပြီး မိုးတိမ်ကဲ့သို့သော တောင်တန်းများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ သတ္တုအမျိုးမျိုး၏ အလှအပဖြင့် တောက်ပကာ ရတနာနှင့် ဝိဒြုမ (ပုလဲကျောက်/ပုလဲနီ)တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။

Verse 101

नगरैश्चैव विविधैः स्फीतैर्जनपदैरपि / वृक्षैः पुष्पफलोपेतैः समन्ताद्धनधान्यवान्

ထိုပြည်သည် မျိုးစုံသော မြို့များနှင့် စည်ပင်သာယာသော နယ်မြေများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ အရပ်ရပ်တွင် ပန်းနှင့် သီးပွင့်စုံသော သစ်ပင်များရှိ၍ ငွေကြေးနှင့် စပါးသီးနှံတို့လည်း ကြွယ်ဝသည်။

Verse 102

क्षीरोदेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः / शाकद्वीपस्य विस्तारात्समेन तु समंन्ततः

ထိုကျွန်းသည် အရပ်ရပ်မှ က္ṣīroda (နို့ပင်လယ်) ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ထို့ပြင် Śākadvīpa ၏ အကျယ်အဝန်းသည် အရပ်ရပ်သို့ တပြေးညီ ပြန့်နှံ့နေသည်။

Verse 103

तस्मिञ्जनपदाः पुण्याः पर्वताः सरितः शुभाः / वर्णाश्रमसमाकीर्णा देशास्ते सप्त वै स्मृताः

ထိုနေရာတွင် ပုဏ္ဏိယသော နယ်မြေများ၊ တောင်တန်းများနှင့် မင်္ဂလာရှိသော မြစ်များရှိသည်။ ဝဏ္ဏနှင့် အာရှရမ စနစ်ဖြင့် ပြည့်နှက်သော ထိုဒေသများကို ခုနစ်ခုဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 104

न संकरश्च तेष्वस्ति वर्णाश्रमकृतः क्वचित् / धर्मस्य चाव्यभीचारादेकान्तसुखिताः प्रजाः

သူတို့အတွင်း ဝဏ္ဏ-အာရှရမကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ရောနှောမှု မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မရှိ။ ဓမ္မကို မလွဲမသွေ တည်ကြည်စွာ လိုက်နာသဖြင့် ပြည်သူများသည် အပြည့်အဝ သာယာချမ်းမြေ့ကြသည်။

Verse 105

न तेषु लोभो माया वा हीर्षासूयाकृतः कुतः / विपर्ययो न तेष्वस्ति कालात्स्वाभाविकं परम्

သူတို့အတွင်း လောဘမရှိ၊ မာယာမရှိ၊ မနာလိုနှင့် မုန်းတီးခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ဘယ်မှာရှိမလဲ။ သူတို့တွင် လွဲချော်မှုမရှိ၊ ကာလကို ကျော်လွန်သော သဘာဝတရား၏ အမြင့်ဆုံးအခြေအနေ ရှိသည်။

Verse 106

करावाप्तिर्न तेष्वस्ति न दण्डो न च दण्ड्यकाः / स्वधर्मेणैव धर्म ज्ञास्ते रक्षन्ति परस्परम्

သူတို့အတွင်း အခွန်ကောက်ခြင်းမရှိ၊ ဒဏ်မရှိ၊ ဒဏ်ခံရသူလည်း မရှိ။ ဓမ္မကို သိသူတို့သည် မိမိတို့၏ စွဝဓမ္မဖြင့် အချင်းချင်း ကာကွယ်ကြသည်။

Verse 107

एतावदेव शक्यं वै तस्मिन्द्वीपे प्रभाषितुम् / एतावदेव श्रोतव्यं शाकद्वीपनिवासिनाम्

အဲဒီ ဒွီပအကြောင်း ပြောနိုင်တာက ဒီလောက်ပဲ ဖြစ်သည်။ ရှာကဒွီပ နေထိုင်သူများအကြောင်းလည်း ဒီလောက်ပဲ ကြားသင့်သည်။

Verse 108

पुष्करं सप्तमं द्वीपं प्रवक्ष्यामि निबोधत / पुष्करेण तु द्वीपेन वृतः क्षीरोदको बहिः

ယခု ငါသည် ခုနစ်မြောက် ဒွီပဖြစ်သော ပုရှ္ကရကို ရှင်းလင်းမည်၊ သေချာနားထောင်လော့။ ပုရှ္ကရဒွီပ၏ အပြင်ဘက်တွင် ခ္စီရောဒ သမုဒ္ဒရာက ဝိုင်းရံထားသည်။

Verse 109

शाकद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणेन संमततः / पुष्करे पर्वतः श्रीमानेक एव महाशिलः

ပုရှ္ကရသည် ရှာကဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းထက် နှစ်ဆဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ပုရှ္ကရတွင် ‘မဟာရှီလာ’ ဟုခေါ်သော ဂုဏ်တင့်တယ်သည့် တောင်တစ်လုံးတည်း ရှိသည်။

Verse 110

चित्रैर्मणिमयैः शृङ्गैः शिलाजालैः समुच्छ्रितः / द्वीपस्य तस्य पूर्वर्द्धे चित्रसानुः स्थितो महान्

ရတနာတန်ဆာဆင်ထားသော အလှပဆုံး တောင်ထိပ်များနှင့် ကျောက်တန်းကွန်ယက်များကြောင့် မြင့်မားထောင်လှမ်း၍၊ ထိုကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်အပိုင်းတွင် ‘စိတ္တရသာနု’ ဟူသော မဟာတောင်တည်ရှိသည်။

Verse 111

स मण्डलसहस्राणि विस्तीर्णः पञ्चविंशतिः / उर्द्धं चैव चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि महीतलात्

ထိုတောင်သည် မဏ္ဍလ ၂၅,၀၀၀ အထိ ကျယ်ပြန့်၍၊ မြေမျက်နှာပြင်မှ ၃၂,၀၀၀ အမြင့်ထိ မြင့်တက်နေသည်။

Verse 112

द्वीपर्धस्य परिक्षिप्तः पर्वतो मानसोत्तरः / स्थितो वेलासमीपे तु नवचन्द्र इवोदितः

ကျွန်း၏ တစ်ဝက်ကို ဝိုင်းပတ်ထားသော ‘မာနဆိုတ္တရ’ တောင်သည် ကမ်းခြေအနီးတွင် နဝလကွေးလကဲ့သို့ ထွန်းလင်း၍ တည်ရှိသည်။

Verse 113

योजनानां सहस्राणि ऊर्ध्वं पञ्चाशदुच्छ्रितः / तावदेव च विस्तीर्णः सर्वतः परिमण्डलः

အမြင့်မှာ ယောဇန ၅၀,၀၀၀ ဖြစ်ပြီး၊ အကျယ်လည်း ထိုမျှတူကာ၊ အရပ်ရပ်မှ ပြည့်စုံသော ဝိုင်းဝန်းပုံသဏ္ဍာန် ဖြစ်သည်။

Verse 114

स एव द्वीपपश्चार्द्धे मानसः पृथिवीधरः / एक एव महासारः सन्निवेशो द्विधा कृतः

ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်အပိုင်းတွင်လည်း ‘မာနသ’ ဟူသော မြေထောက်တောင်တည်ရှိသည်။ မဟာအနှစ်သာရတစ်ခုတည်းသော ဖွဲ့စည်းပုံကို နှစ်ပိုင်းခွဲထားသည်။

Verse 115

स्वादूदकेनोदधिना सर्वतः परिवारितः / पुष्करद्वीपविस्ताराद्विस्तीर्णो ऽसौ समन्ततः

ပုရှ္ကရဒွီပသည် အရပ်ရပ်မှ ချိုမြိန်သောရေရှိသမုဒ္ဒရာဖြင့် ဝန်းရံထားပြီး၊ ၎င်း၏ကျယ်ပြန့်မှုကြောင့် အရပ်အားလုံးသို့ ပြန့်ကျယ်နေသည်။

Verse 116

तस्मिन्द्वीपे स्मृतौ द्वौ तु पुण्यौ जनपदौ शुभौ / अभितो मानसस्याथ पर्वतस्य तु मण्डले

ထိုဒွီပတွင် ပုဏ္ဏိယနှင့် မင်္ဂလာရှိသော နယ်မြေ နှစ်ခုကို ဆိုထားပြီး၊ မာနသပర్వတ၏ ဝိုင်းဝန်းရာ မဏ္ဍလအနီးအနားတွင် တည်ရှိသည်။

Verse 117

महावीतं तु यद्वर्ष बाह्यतो मानसस्य तत् / त्स्यैवाभ्यन्तरेणापि धातकीखण्डमुच्यते

မာနသပ पर्वတ၏ အပြင်ဘက်ရှိ ဝရ్షကို ‘မဟာဝီတ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ထို၏ အတွင်းပိုင်းကို ‘ဓာတကီခဏ္ဍ’ ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 118

दशवर्षसहस्राणि तत्र जीवति मानवाः / अरोगाः सुखबाहुल्या मानसीं सिद्धिमास्थिताः

အဲဒီမှာ လူသားများသည် နှစ်တစ်သောင်းတိုင် အသက်ရှင်ကြပြီး၊ ရောဂါကင်း၍ ပျော်ရွှင်မှုများပြားကာ မနောသိဒ္ဓိကို ရရှိထားကြသည်။

Verse 119

मससायुश्च रूपं च तस्मिन्वर्षद्वये स्मृतम् / अधमोत्तमा न तेष्वस्ति तुल्यास्ते रूपशीलतः

ထိုဝရ్షနှစ်ခုတွင် အသက်နှင့် ရုပ်ရည် တူညီကြောင်း ဆိုထားပြီး၊ အနိမ့်အမြင့် ခွဲခြားမှုမရှိ—ရုပ်ရည်နှင့် သီလအကျင့်အားဖြင့် အားလုံးတူညီကြသည်။

Verse 120

न तत्र दस्युर्दमको नेर्ष्यासूया भयं तथा / निग्रहो न च दण्डो ऽस्ति न लोभो न परिग्रहः

ထိုနေရာ၌ သူခိုးမရှိ၊ ဖိနှိပ်သူလည်းမရှိ; မနာလိုမှုနှင့် အပြစ်တင်မှုမရှိ၊ ကြောက်ရွံ့မှုလည်းမရှိ။ ထိန်းချုပ်မှုမရှိ၊ ဒဏ်ခတ်မှုမရှိ; လောဘမရှိ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုကို ကပ်လျက်ယူခြင်းမရှိ။

Verse 121

सत्यानृतं न तत्रास्ति धर्माधर्मौं तथैव च / वर्णाश्रमौ वा वार्ता वा पाशुपाल्यं वणिक्पथः

ထိုနေရာ၌ အမှန်နှင့် အမှားမရှိ၊ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မလည်းမရှိ။ ဝဏ္ဏ‑အာရှရမ် စနစ်မရှိ၊ စိုက်ပျိုးရေးမရှိ; တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးမရှိ; ကုန်သွယ်လမ်းကြောင်းလည်းမရှိ။

Verse 122

त्रयी विद्या दण्डनीतिः शुश्रूषा शिल्पमेव च / वर्षद्वये सर्वमेतत्पुष्करस्य न विद्यते

ထိုနေရာ၌ တြိဝေဒ ပညာမရှိ၊ ဒဏ္ဍနီတိ (အပြစ်ဒဏ်နီတိ) မရှိ; ဝန်ဆောင်မှု‑ရှုရှုရှာ မရှိ၊ လက်မှု‑အနုပညာလည်းမရှိ။ ပုရှ္ကရ၏ နှစ်နှစ်ကာလဒေသ၌ ဤအရာအားလုံး မတွေ့ရ။

Verse 123

न तत्र वर्षं नद्यो वा शीतोष्णं वापि विद्यते / उद्भिदान्युदकान्यत्र गिरिप्रस्रवणानि च

ထိုနေရာ၌ မိုးမရွာ၊ မြစ်များလည်းမရှိ; အအေး‑အပူ ကွာခြားမှုလည်းမရှိ။ သို့ရာတွင် ရေကိုသိုလှောင်သော အပင်များရှိပြီး တောင်တန်းများမှ ရေစီးရေထွက်များလည်း ရှိသည်။

Verse 124

उत्तराणां कुरूणां च तुल्यकालो जनस्तथा / सर्वर्त्तुसुसुखस्तत्र जराक्रमविवर्जितः

ထိုနေရာရှိ လူတို့သည် အုတ္တရကူရုတို့ကဲ့သို့ ကာလသဘောတူညီကြပြီး၊ ရာသီအားလုံးတွင် သုခရှိကာ အိုမင်းခြင်း၏ အဆင့်ဆင့်ကာလမှ လွတ်ကင်းကြသည်။

Verse 125

इत्येष धातकीखण्डे महा वीते तथैव च / आनुपूर्व्याद्विधिः कृत्स्नः पुष्करस्य प्रकीर्त्तितः

ဤသို့ပင် ဓာတကီခဏ္ဍနှင့် မဟာဝီတ၌လည်း ပုရှ္ကရ၏ အပြည့်အစုံသော ဝိဓိကို အစဉ်လိုက် ချီးမွမ်းဖော်ပြခဲ့သည်။

Verse 126

स्वादूदकेनोदधिना पुष्करः परिवारितः / विस्तारान्मण्डलाच्चैव पुष्करस्य समेन तु

ပုရှ္ကရသည် ချိုမြိန်သောရေသမုဒ္ဒရာဖြင့် ဝန်းရံထားပြီး၊ ၎င်း၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် ဝိုင်းဝန်းပုံလည်း ပုရှ္ကရနှင့် တူညီသည်။

Verse 127

एवं द्वीपाः समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः / द्वीपस्यानन्तरो यस्तु सामुद्रस्तत्समस्तु सः

ဤသို့ ဒွီပများသည် သမုဒ္ဒရာ ခုနစ်ခုဖြင့် ဝန်းရံထားကြပြီး၊ ဒွီပတစ်ခုနောက်က သမုဒ္ဒရာသည် ထိုဒွီပနှင့် အရွယ်တူသည်။

Verse 128

एवं द्वीपसमुद्राणां वृद्धिर्ज्ञेया परस्परात् / अपां चैव समुद्रेकात्सामुद्र इति संज्ञितः

ဤသို့ ဒွီပနှင့် သမုဒ္ဒရာတို့၏ တိုးပွားမှုကို အပြန်အလှန် အစဉ်လိုက် သိမြင်ရမည်။ ရေသမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်နွယ်သဖြင့် ‘သာမုဒ္ဒရ’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 129

विशन्तिर्निवसंत्यस्मिन्प्रजा यस्माच्चतुर्विधाः / तस्माद्वर्षमिति प्रोक्तं प्रजानां सुखदं यतः

ဤနေရာတွင် အမျိုးအစားလေးမျိုးသော ပြည်သူတို့ ဝင်ရောက်နေထိုင်ကြသဖြင့် ‘ဝရ္ଷ’ ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအရာသည် ပြည်သူတို့အား ချမ်းသာသုခ ပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 130

ऋष इत्येष रमणे वृषशक्तिप्रबन्धने / रतिप्रबधनात्मिद्धं वर्षं तत्तेषु तेन वै

ရမဏဒေသ၌ ‘ဣရှ’ ဟုခေါ်ကြပြီး၊ ဝೃಷ-သက္တိကို ချည်နှောင်စေသော အကြောင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့အကြား၌ ထိုဝရှသည် ရတိကို စီမံပေါင်းစည်းသော သဘောအဖြစ် ထင်ရှားသည်။

Verse 131

शुक्लपक्षे चन्द्रवृद्ध्या समुद्रः पूर्यते सदा / प्रक्षीयमाणे बहुले क्षीयते ऽस्तमिते खगे

လင်းပက်၌ လ၏တိုးပွားမှုကြောင့် သမုဒ္ဒရာသည် အမြဲပြည့်ဝနေ၏။ မှောင်ပက်၌ လကလျော့နည်းလာသကဲ့သို့၊ လကောင်းကင်၌ နိမ့်ကျသော် သမုဒ္ဒရာလည်း လျော့ကျ၏။

Verse 132

आपूर्यमाणो ह्युदधिः स्वत एवाभिपूर्यते / तथोपक्षीयमाणे ऽपि स्वात्मन्येवावकृष्यते

ပြည့်လာသော သမုဒ္ဒရာသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ပြည့်စုံလာ၏။ ထို့အတူ လျော့နည်းလာသော်လည်း ကိုယ့်သဘောတရားအတွင်းသို့ပင် ပြန်လည်ဆုတ်ယူသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 133

उखास्थमग्निसंयोगादुद्रिक्तं दृश्यते यथा / महोदधिगतं तोयं स्वत उद्रिच्यते तथा

အိုးအတွင်းရှိ မီးနှင့် ထိတွေ့ရာမှ ရည်ရည်ပူပူ ပွက်တက်သကဲ့သို့ မြင်ရသကဲ့သို့၊ မဟာသမုဒ္ဒရာရှိ ရေသည်လည်း ကိုယ်တိုင်ပင် မြင့်တက်ပွားလာ၏။

Verse 134

अन्यूनानतिरिक्तांश्च वर्न्द्वत्यापो ह्रसंति च / उदयास्तमये त्विन्दौ पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

လ၏ ထွက်တက်ခြင်းနှင့် ဝင်လျော့ခြင်းအချိန်၌၊ လင်းပက်နှင့် မှောင်ပက် နှစ်ဖက်လုံးတွင် ရေသည် မလျော့မပို၊ တန်းတူညီမျှစွာ လျော့တိုး ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 135

क्षयवृद्धत्वमुदधेः सोमवृद्धिक्षयात्पुनः / दशोत्तराणि पञ्चैव ह्यङ्गुलानि शतानि च

စောမ (လ) ၏ တိုးခြင်းနှင့် လျော့ခြင်းကြောင့် သမုဒ္ဒရာတွင်လည်း လျော့တိုး ဖြစ်ပေါ်သည်။ အတိုင်းအတာမှာ အင်္ဂုလ ၅၀၀ နှင့် ထပ်၍ ၁၀ အင်္ဂုလ ဖြစ်သည်။

Verse 136

अपां वृद्धिः क्षयो दृष्टः सामुद्रीणां तु पर्वसु / द्विराप्कत्वात्स्मृता द्वीपाः सर्वतश्चोदकावृताः

သမုဒ္ဒရာ၏ ပရဝ (ကာလပိုင်း) များတွင် ရေ၏ တိုးခြင်းနှင့် လျော့ခြင်းကို တွေ့ရသည်။ ကျွန်းများကို ‘ဒွိရာပက’ ဟု ခေါ်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ အရပ်ရပ်မှ ရေဖြင့် ဝန်းရံထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 137

उदकस्यायनं यस्मात्तस्मादुदधिरुच्यते / अपर्वाणस्तु गिरयः पर्वभिः पर्वताः स्मृताः

ရေ၏ အာယန (အခြေချရာ/စီးဆင်းရာ) ဖြစ်သောကြောင့် ‘ဥဒဓိ’ ဟု ခေါ်သည်။ ပရဝ မရှိသော တောင်များကို ‘ဂိရီ’၊ ပရဝ ပါသောတောင်များကို ‘ပရဝတ’ ဟု မှတ်ကြသည်။

Verse 138

प्लक्षद्वीपे तु गोमेदः पर्वतस्तेन चौच्यते / शाल्मलिः शाल्मले द्वीपे पूज्यते सुमहाव्रतैः

ပလက္ခဒွီပတွင် ‘ဂိုမေဒ’ ဟု အမည်ရသော တောင်ရှိ၍ ထိုအမည်ဖြင့်ပင် ခေါ်ကြသည်။ ရှာလ္မလိဒွီပတွင် ‘ရှာလ္မလိ’ သစ်ပင်ကို မဟာဝရတ သာသနာတော်ရှင်များက ပူဇော်ကြသည်။

Verse 139

कुशद्वीपे कुशस्तंबस्तस्यनाम्ना स उच्यते / क्रैञ्चद्वीपे गिरिः कैञ्चो मध्ये जनपदस्य ह

ကူရှဒွီပတွင် ‘ကူရှစတမ္ဘ’ ရှိ၍ ထိုအမည်ဖြင့်ပင် ခေါ်ကြသည်။ ကရိုင်ဉ္စဒွီပတွင် ‘ကိုင်ဉ္စ’ ဟု အမည်ရသော တောင်သည် ထိုဒေသ၏ အလယ်၌ တည်ရှိသည်။

Verse 140

शाकद्वीपे द्रुमः शाकस्तस्य नाम्ना स उच्यते / न्यग्रोधः पुष्करद्वीपे तत्रत्यैः स नमस्कृतः

ရှာကဒွီပတွင် “ရှာက” ဟုခေါ်သော သစ်ပင်သည် ထင်ရှား၏; ပုရှ္ကရဒွီပတွင် “ညဂ္ရောဓ” (ဗညား/ဘန်ယန်) သစ်ပင်ကို ဒေသခံတို့ ဦးညွှတ်နမಸ್ಕာရကြ၏။

Verse 141

महादेवः पूज्यते तु ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः / तस्मिन्नि वसति ब्रह्मा साध्यैः सार्द्धं प्रजापतिः

ထိုနေရာ၌ မဟာဒေဝကို ပူဇော်ကြပြီး၊ သုံးလောကအရှင် ဘြဟ္မာလည်း ပူဇော်ခံရသည်။ ထိုလောက၌ ပရဇာပတိ ဘြဟ္မာသည် သာဓျများနှင့်အတူ နေထိုင်၏။

Verse 142

उपासंते तत्र देवास्त्रयस्त्रिंशन्महर्षिभिः / स तत्र पूज्यते चैव देवेर्देवोतमोतमः

ထိုနေရာ၌ ဒေဝတါ သုံးဆယ့်သုံးပါးသည် မဟာရ္ဓိများနှင့်အတူ ဥပာသနာပြုကြ၏; ထိုနေရာ၌ပင် ဒေဝတို့၏ ဒေဝဖြစ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံးကို ပူဇော်ကြ၏။

Verse 143

जंबूद्वीपात्प्रवर्त्तन्ते रत्नानि विविधानि च / द्वीपेषु तेषु सर्वेषु प्रजानां क्रमतस्तु वै

ဇမ္ဗူဒွီပမှ အမျိုးမျိုးသော ရတနာများ ပေါ်ထွန်း၍ ပျံ့နှံ့လာသည်; ထိုဒွီပများအားလုံးတွင် လူအများ၏ စီစဉ်တကျ အစဉ်အလာက အဆင့်ဆင့် ရှိ၏။

Verse 144

सर्वशो ब्रह्मवर्येण सत्येन च दमेन च / आरोग्ययुःप्रमाणाभ्यां प्रमाणं द्विगुणं ततः

ဘြဟ္မစရိယ၊ သစ္စာနှင့် ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှုတို့ကြောင့် အစုံအလင်; ထိုနေရာ၌ ကျန်းမာရေးနှင့် အသက်တမ်းအတိုင်းအတာအရ (ဘဝ၏) ပမာဏသည် နှစ်ဆ ဖြစ်လာသည်။

Verse 145

एतस्मिन्पुष्करद्वीपे यदुक्तं वर्षकद्वयम् / गोपायति प्रजास्तत्र स्वयंभूर्जड पण्डिताः

ဤ ပုရှ္ကရဒွီပ၌ ဖော်ပြထားသော နှစ်ဝဿဒေသတို့တွင် စွယံဘူ (ဗြဟ္မာ) သည် ပြည်သူတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်၏; မိုက်မဲသူနှင့် ပဏ္ဍိတ်တို့လည်း ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ကြ၏။

Verse 146

ईश्वरो दण्डसुद्यम्य ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः / स विष्णोः सचिवो देवः स पिता स पितामहः

ဒဏ္ဍကို দৃঢ়စွာ မြှောက်ထားသော အီශ්ဝရ—သုံးလောက၏ အရှင် ဗြဟ္မာ—သည် ဗိဿနု၏ ဒေဝသဘင် ဝန်ကြီးဖြစ်၏; သူသည် အဖေ၊ သူသည် ပိတామဟ (အဖိုး) ဖြစ်၏။

Verse 147

भोजनं चाप्रयत्नेन तत्र स्वयमुपस्थितम् / षड्रसं सुमहावीर्यं भुञ्जते तु प्रजाः सदा

ထိုနေရာ၌ အားထုတ်စရာမလိုဘဲ အစားအစာသည် ကိုယ်တိုင်ပေါ်လာ၏; အရသာခြောက်မျိုးပြည့်စုံ၍ အလွန်အားပေးသော အစာကို ပြည်သူတို့ အမြဲစားသုံးကြ၏။

Verse 148

परेण पुष्करस्यार्द्धे आवृत्यावस्थितो महान् / स्वादूदकः समुद्रस्तु समन्तात्परिवेष्ट्य तम्

ပုရှ္ကရ၏ အခြားတစ်ဝက်အလွန်၌ ချိုမြိန်သောရေရှိ မဟာသမုဒ္ဒရာတစ်စင်းသည် အဝတ်အကာကဲ့သို့ တည်ရှိ၍ ထိုဒေသကို အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းရံထား၏။

Verse 149

परेण तस्य महती दृश्यते लोकसंस्थितिः / काञ्चनी द्विगुणा भूमिः सर्वाह्येकशिलोपमा

ထို၏ အလွန်၌ မဟာလောကစီမံကိန်းတစ်ရပ် မြင်ရ၏; ရွှေရောင်တောက်ပ၍ နှစ်ဆကျယ်ဝန်းသော မြေပြင်သည် အနှံ့အပြား တစ်တုံးတည်းသော ကျောက်တုံးကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 150

तस्यापरेण शैलश्च पर्यासात्पस्मिण्डलः / प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकालोकः स उच्यते

ထို၏အခြားဘက်တွင် ပတ်လည်ကျယ်ပြန့်သော တောင်တစ်လုံးရှိ၍ အလင်းနှင့် အမီးမရှိခြင်း၏ နယ်နိမိတ်ဖြစ်သဖြင့် ‘လောကာလောက’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 151

आलोकस्तस्य चार्वक्तु निरालोकस्ततः परम् / योजनानां सहस्राणि दश तस्योच्छ्रयः समृतः

ဤဘက်မှာ ‘အာလိုက’ ဖြစ်ပြီး ထို့နောက် ‘နိရာလိုက’ ဖြစ်သည်; ၎င်း၏အမြင့်ကို ယောဇန တစ်သောင်းဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 152

तावांश्च विस्तरस्तस्य पृथिव्यां कामगश्च सः / आलोको लोकवृत्तिस्थो निरालोको ह्यलौकिकः

၎င်း၏အကျယ်လည်း ထိုမျှတူပြီး မြေပြင်ပေါ်တွင် စိတ်ကြိုက် သွားလာနိုင်သည်; ‘အာလိုက’ သည် လောကစနစ်၌ရှိသော်လည်း ‘နိရာလိုက’ သည် အလောကိက ဖြစ်သည်။

Verse 153

लोकार्द्धे संमिता लोका निरालोकास्तु बाह्यतः / लोकविस्तारमात्रं तु ह्यलोकः सर्वतो बहिः

လောကများသည် လောကအကျယ်၏ တစ်ဝက်အထိသာ တိုင်းတာနိုင်ပြီး အပြင်ဘက်တွင် ‘နိရာလိုက’ ရှိသည်; ‘အလိုက’ သည် လောကအကျယ်တူညီကာ အရပ်ရပ်အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသည်။

Verse 154

परिच्छिन्नः समन्ताच्च उदकेनावृतस्तु सः / आलोकात्परतश्चापि ह्यण्डमा वृत्य तिष्ठति

၎င်းသည် အရပ်ရပ်မှ ကန့်သတ်ထားပြီး ရေဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်; ‘အာလိုက’ ကို ကျော်လွန်သော်လည်း အဏ္ဍ (ဘ्रह္မာဏ္ဍ) ကို ဝိုင်းရံကာ တည်ရှိနေသည်။

Verse 155

अण्डस्यान्तस्त्विमे लोकाः सप्तद्वीपा च मेदिनी / भूर्लोको ऽथ भुवर्ल्लोकः स्वर्लोको ऽथ महस्तथा

ဤဗြဟ္မာဏ္ဍအတွင်း၌ လောကများနှင့် ခုနစ်ဒွီပပါသော မြေပြင်ရှိသည်—ဘူရ္လောက၊ ထို့နောက် ဘုဝရ္လောက၊ စွဝရ္လောက၊ ထို့အတူ မဟရ္လောက။

Verse 156

जनस्तपस्तथा सत्यमेतावांल्लोकसंग्रहः / एतावानेव विज्ञेयो लोकान्तश्चैव यः परः

ဇနလောက၊ တပောလောက၊ သတ္တယလောက—ဤမျှသာ လောကစုစည်းမှုဖြစ်သည်။ ဤမျှကိုသာ သိအပ်သည်၊ ထို့ပြင် အပြင်ဘက်ရှိ ပရလောကအဆုံးကိုလည်း သိအပ်သည်။

Verse 157

कुंभस्थायी भवेद्यादृवप्रतीच्यां दिशि चन्द्रमाः / आदितः शुक्लपक्षस्य वपुश्चाण्डस्य तद्विधम्

အနောက်ဘက်ဦးတည်ရာတွင် ကုಂಭရာသီ၌ တည်နေသော လသည် ရောင်ခြည်တိုးကာလ (သုက္လပက္ခ) အစတွင် မည်သို့ မြင်ရသနည်း၊ ထိုသို့ပင် ဤအဏ္ဍ (ဗြဟ္မာဏ္ဍ) ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဆိုထားသည်။

Verse 158

अण्डानामीदृशानां तु कोट्यो ज्ञेयाः सहस्रशः / तिर्यगूर्ध्वमधो वापि कारणस्याव्ययात्मनः

ဤသို့သော အဏ္ဍများ (ဗြဟ္မာဏ္ဍများ) သည် ကုဋိကုဋိ၊ ထောင်ထောင်များစွာ ရှိကြောင်း သိအပ်သည်။ မပျက်မယွင်းသော အကြောင်းရင်း၏ အာတ್ಮသဘောအောက်တွင် အလျားလိုက်၊ အပေါ်၊ အောက်သို့လည်း ပြန့်နှံ့နေသည်။

Verse 159

धरणैः प्राकृतैस्तत्तदावृतं प्रति सप्तभिः / दशाधिक्येन चान्योन्यं धारयन्ति परस्परम्

အဏ္ဍတစ်ခုချင်းစီသည် သဘာဝဆိုင်ရာ အလွှာခုနစ်လွှာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ထိုအလွှာများသည် အပြန်အလှန် ထောက်တည်ကြပြီး အလွှာတစ်လွှာချင်းစီသည် မတိုင်မီအလွှာထက် ဆယ်ဆပိုကြီးသည်။

Verse 160

परस्परावृताः सर्वे उत्पन्नाश्च परस्परम् / अण्डस्यास्य समन्तात्तु सन्निविष्टो घनोदधिः

အားလုံးသည် အချင်းချင်း ဖုံးလွှမ်းနေပြီး အချင်းချင်းမှပင် ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။ ဤ ဘြဟ္မာဏ္ဍ အဏ္ဍကို ပတ်လည်တွင် ထူထဲသော သမုဒ္ဒရာ တည်ရှိသည်။

Verse 161

समन्तात्तु वनोदेन धार्यमाणः स तिष्टति / बाह्यतो घनतो यस्य तिर्यगूर्द्ध्वं तु मण्डलम्

၎င်းသည် အရပ်လုံးမှ ရေစီးကြောင်းဖြင့် ထောက်ပံ့ထားသဖြင့် တည်နေသည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်တွင် ထူထဲမှုကြောင့် အလျားလိုက်နှင့် အပေါ်သို့ မဏ္ဍလတစ်ခု ပြန့်နေသည်။

Verse 162

धार्यमाणं समन्तात्तु तिष्ठते यत्तु तेजसा / अयोगुडनिभो वाह्नः समन्ता न्मण्डलाकृतिः

တေဇာအလင်းအားဖြင့် အရပ်လုံးမှ ထောက်ထား၍ တည်နေသည့်အရာမှာ—မီးဖြစ်ပြီး သံလုံးကဲ့သို့ ပတ်လည် မဏ္ဍလပုံ ဖြစ်သည်။

Verse 163

समन्ताद्धनवातेन धार्यमाणः स तिष्ठति / घनवातं तथाकाशो दधानः खलु तिष्ठति

၎င်းသည် အရပ်လုံးမှ ထူထဲသော လေဖြင့် ထောက်ပံ့ထားသဖြင့် တည်နေသည်။ ထိုထူထဲသော လေကို ထမ်းဆောင်ထားသော အာကာသလည်း အမှန်တကယ် တည်နေသည်။

Verse 164

भूतादिश्च तथा काशं भूतादिश्चाप्यसौ महान् / महाश्च सो ऽप्यनन्तेन ह्यव्यक्तेन तु धार्यते

ဘူတာဒီ (bhūtādi) သည် အာကာသ (ākāśa) ကို ထမ်းဆောင်ထားပြီး၊ ဤ မဟတ် (mahat) ကြီးမြတ်သော တတ္တဝါလည်း ဘူတာဒီဖြင့် ထောက်ထားသည်။ ထို မဟတ်တောင် အနန္တ အဗျက္တ (မထင်ရှားသော) အားဖြင့် ထောက်ထားခံရသည်။

Verse 165

अनन्तमपरिव्यक्तं दशधा सूक्ष्ममेव च / अनन्तम कृतात्मानमनादिनिधनं च यत्

ထိုအရှင်သည် အနန္တ၍ မပေါ်လွင်သူ၊ ဆယ်မျိုးဖြင့် အလွန်သိမ်မွေ့တော်မူ၏; အနန္တတော်မူသော ထိုကရတात्मာသည် အစမရှိ အဆုံးမရှိတော်မူ၏။

Verse 166

अनित्यं परतो ऽघोरमनालंबमनामयम् / नैकयोजनसाहस्रं विप्रकृष्टमनावृतम्

ထိုအရှင်သည် မတည်မြဲသောအရာတို့၏အပေါ်ဘက်၌ရှိ၍ အကြောက်မရှိသော အဃောရ၊ အားကိုးရာမရှိ၊ အနာမရှိတော်မူ၏; ယောဇနာထောင်ပေါင်းများစွာဝေးကွာ၍ အဖုံးအကာမရှိတော်မူ၏။

Verse 167

तम एव निरालोकममर्य्यादमदैशिकम् / देवानामप्यविदितं व्यवहारविवर्जितम्

ထိုသည် တမစ်—အလင်းမရှိ၊ ကန့်သတ်မရှိ၊ ဦးတည်ရာမရှိ; ဒေဝတော်များတောင် မသိနိုင်၊ လောကရေးရာအားလုံးမှ ကင်းလွတ်သည်။

Verse 168

तमसोंते च विश्यातमाकाशान्ते ह्यभास्वरम् / मर्यादायामनन्तस्य देवस्यायतनं महत्

တမစ်၏အဆုံးနှင့် မိုးကောင်းကင်၏အစွန်း၌ အလင်းမရှိသောအရာသည် တည်ရှိ၏; အနန္တဒေဝ၏ မર્યాదာအတွင်း၌ ထိုနေရာသည် မဟာအာယတန ဖြစ်၏။

Verse 169

त्रिदशानामगम्यं ततस्थानं दिव्यमिति श्रुतिः / महतो देवदेवस्य मर्यादा या व्यवस्थिताः

သြရုတိက ဆိုသည်မှာ ထိုနေရာသည် တြိဒသတို့တောင် မရောက်နိုင်သော ဒိဗ္ဗဖြစ်၏; ထိုသည် မဟာဒေဝဒေဝ၏ တည်မြဲသော မર્યాదာများ ဖြစ်သည်။

Verse 170

चन्द्रादित्यावधस्तात्तु ये लोकाः प्रथिता बुधैः / ते लोका इत्यभिहिता जगतस्च न संशयः

လနှင့် နေ၏ အောက်ဘက်တွင် ပညာရှိတို့က ထင်ရှားစွာ ဆိုထားသော လောကများကို ‘လောက’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤသည်ပင် ဂဂတ်ဖြစ်၍ သံသယမရှိ။

Verse 171

रसातलतलाः सप्तसप्तैवोर्द्ध्वतलाश्च ये / सप्तस्कन्धस्तथा वायोः सब्रह्मसदना द्विजाः

အို ဒွိဇတို့၊ ရသာတလ စသည့် အောက်လွှာ ခုနစ်လွှာရှိသကဲ့သို့ အပေါ်လွှာလည်း ခုနစ်လွှာရှိသည်။ ထို့ပြင် ဝါယု၏ စကန္ဓ ခုနစ်ပါးသည် ဘြဟ္မာ၏ နေရာတော်နှင့်တကွ ရှိသည်။

Verse 172

आपातालाद्दिवं यावदत्र पञ्चविधा गतिः / प्रमाणमेतज्जगत एष संसारसागरः

အာပါတာလမှ စွဝဂ္ဂ (ဒိဝံ) အထိ ဤနေရာ၌ လမ်းကြောင်း/ဂတိ ငါးမျိုးရှိသည်။ ဤသည်ပင် ဂဂတ်၏ အတိုင်းအတာဖြစ်၍ ဤသည်ပင် သံသရာပင်လယ် ဖြစ်သည်။

Verse 173

अनाद्यन्तां व्रजन्त्येव नैकजातिसमुद्भवाः / विचित्रा जगतः सा वै प्रकृतिर्ब्रह्मणः स्थिता

မျိုးစိတ်အမျိုးမျိုးမှ ပေါ်ထွန်းလာသော သတ္တဝါတို့သည် အစမရှိ အဆုံးမရှိသော ဂတိထဲတွင်သာ ဆက်လက်သွားလာကြသည်။ ဂဂတ်၏ အံ့ဖွယ်ပရကృతిသည် ဘြဟ္မန်၌ တည်ရှိသည်။

Verse 174

यच्चैह दैविकं वाथ निसर्गं बहुविस्तरः / अतीन्द्रियेर्महाभागैः सिद्धैरपि न लक्षितः

ဤနေရာ၌ ဒေဝိကဖြစ်စေ သဘာဝဖြစ်စေ အလွန်ကျယ်ပြန့်သော ဖန်ဆင်းမှု၏ ပြန့်ပွားခြင်းသည် အင်္ဒြိယများကို ကျော်လွန်သည်။ မဟာဘဂ္ဂ စိဒ္ဓတို့တောင် အပြည့်အဝ မမြင်နိုင်ခဲ့ကြ။

Verse 175

पृथिव्यंब्वग्निवायूनां नभसस्तमसस्तथा / मानसस्य तु देहस्य अनन्तस्य द्विजोत्तमाः

အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်တို့! မြေ၊ ရေ၊ မီး၊ လေ၊ အာကာသနှင့် အမှောင်—ထို့ပြင် စိတ်မယ ကိုယ်—ဤအားလုံးသည် အနန္တ၏ ရূপတော်များ ဖြစ်သည်။

Verse 176

क्षयो वा परिणामो वा अन्तो वापि न विद्यते / अनन्त एष सर्वत्र एवं ज्ञानेषु पठ्यते

ထိုအရှင်၌ ပျက်စီးခြင်းမရှိ၊ ပြောင်းလဲခြင်းမရှိ၊ အဆုံးလည်းမရှိ; အရှင်သည် နေရာတိုင်း၌ အနန္တဖြစ်ကြောင်း သာස්တရဇ္ဉာန်တွင် ဖတ်ရသည်။

Verse 177

तस्य चोक्तं मया पूर्व तस्मिन्नामानुकीर्तने / यः पद्मनाभनाम्ना तु तत्कार्त्स्न्येन च कीर्त्तितः

အရှင်၏ နာမကီർത്തနတွင် ကျွန်ုပ်သည် ယခင်ကတည်းက ဆိုခဲ့သည်—“ပဒ္မနာဘ” ဟူသော နာမတော်ဖြင့် အရှင်၏ မဟိမကို အပြည့်အစုံ ကီർത്തထားခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 178

स एव सर्वत्र गतः सर्वस्थानेषु पूज्यते / भूमौ रसातले चैव आकाशे पवने ऽनले

အရှင်သည် နေရာတိုင်းသို့ ပြန့်နှံ့၍ အရာရာသောနေရာများတွင် ပူဇော်ခံရသည်—မြေပေါ်၊ ရသာတလ၊ အာကာသ၊ လေ၊ မီးတို့တွင်ပင်။

Verse 179

अर्णवेषु च सर्वेषु दिवि चैव न संशयः / तथा तमसि विज्ञेय एष एव महाद्युतिः

သမုဒ္ဒရာအားလုံးတွင်လည်း၊ ကောင်းကင်/ဆွರ್ಗတွင်လည်း—သံသယမရှိ; အမှောင်ထဲတွင်ပင် သိမြင်ရမည့်သူမှာ အရှင်တည်း—အရှင်သည် မဟာတောက်ပမှု ဖြစ်သည်။

Verse 180

अनेकधा विभक्ताङ्गो महायोगी जनार्दनः / सर्वलोकेषु लोकेश इज्यते बहुधा प्रभुः

အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို မျိုးစုံခွဲခြားထားသော မဟာယောဂီ ဇနာဒနသည်၊ လောကအားလုံးတွင် လောကအရှင် ပရဘုအဖြစ် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ပူဇော်ခံရသည်။

Verse 181

एवं परस्परोत्पन्न धार्यन्ते च परस्परम् / आधाराधेयभावेन विकारास्ते ऽविकारिणः

ဤသို့ အပြန်အလှန်မှ ပေါ်ပေါက်လာသော ပြောင်းလဲမှုများသည် အပြန်အလှန် ထောက်မကူကြသည်။ အခြေခံနှင့် အခြေခံပေါ်မူတည်မှု သဘောဖြင့်၊ ပြောင်းလဲသော်လည်း မပြောင်းလဲသော မူလတတ္တဝ၏ အောက်တွင် ရှိသည်။

Verse 182

पृथ्व्यादयो विकारास्ते परिच्छिन्नाः परस्परम् / परस्परधिकाश्चैव प्रविष्टास्ते परस्परम्

မြေဓာတ်စသည့် ပြောင်းလဲမှုများသည် အပြန်အလှန် ကန့်သတ်ကြသကဲ့သို့ အပြန်အလှန် လွန်ကဲလည်း ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အတွင်းသို့ စိမ့်ဝင်ကာ တည်ရှိကြသည်။

Verse 183

यस्मात्सृषटास्तु ते ऽन्योन्यं तस्मात्स्थैर्यमुपागताः / प्रागासन्नविशेषास्तु विशेषो ऽन्यविशेषणात्

အပြန်အလှန်မှ ဖန်ဆင်းထားသောကြောင့် ထိုအရာများသည် တည်ငြိမ်မှုကို ရရှိ하였다။ အစောပိုင်းတွင် မခွဲခြားနိုင်သော်လည်း အခြားအရာ၏ လက္ခဏာသတ်မှတ်မှုကြောင့် ခွဲခြားမှု ပေါ်ထွက်လာသည်။

Verse 184

पृथिव्याद्यास्तु वाद्यन्तापरिच्छिन्नास्त्रयस्तु ते / गुणोपचयसारेण परिच्छेदो विशेषतः

မြေဓာတ်စသည့် တတ္တဝများသည် အစနှင့် အဆုံးဖြင့် မကန့်သတ်နိုင်ကြ; ၎င်းတို့သည် ဂုဏ်သုံးပါး၏ ပေါ်ထွန်းမှုဖြစ်သည်။ ဂုဏ်များ စုပေါင်းတိုးပွားမှု၏ အနှစ်သာရကြောင့်သာ အထူးသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ကန့်သတ်ချက် သတ်မှတ်ရသည်။

Verse 185

शेषाणां तु परिच्छेदः सौक्ष्म्यान्नेह विभाव्यते / भूतेभ्यः परतस्तेभ्यो व्यालोका सा धरा स्मृता

ကျန်ရှိသော တတ္တဝများ၏ အကန့်အသတ်ကို ၎င်းတို့၏ အလွန်သိမ်မွေ့မှုကြောင့် ဤနေရာတွင် မခွဲခြားသိနိုင်။ ဘူတများထက် အလွန်ကွာသော “ဗျာလိုကာ” ကို “ဓရာ” ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 186

भूतान्यालोक आकाशे परिच्छिन्नानि सर्वशः / पात्रे महति पात्राणि यथैवान्तर्गतानि तु

ဘူတများသည် “ဗျာလိုကာ-အာကာသ” အတွင်း အရပ်ရပ်မှ ကန့်သတ်ထားသည်။ ကြီးမားသော အိုးအတွင်း သေးငယ်သော အိုးများ ပါဝင်နေသကဲ့သို့။

Verse 187

भवन्त्यन्योन्यहीनानि परस्परसमाश्रयात् / तथा ह्यालोक आकाशे भेदास्त्वन्तर्गता मताः

အပြန်အလှန် အားထားမှုကြောင့် ၎င်းတို့သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မကွာဟ။ ထိုနည်းတူ “ဗျာလိုကာ-အာကာသ” အတွင်းရှိ ကွဲပြားမှုများလည်း အတွင်း၌ပင် ပါဝင်နေသည်ဟု ယူဆကြသည်။

Verse 188

कृत्त्नान्येतानि चत्वारि ह्यन्योन्यस्याधिकानि तु / यावदेतानि भूतानि तावदुत्पत्तिरुच्यते

ဤတတ္တဝ လေးပါးသည် ပြည့်စုံ၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အလွန်ကျယ်ပြန့်စွာ လွန်ကဲနေသည်။ ဤဘူတများ ရှိသမျှအတိုင်းအတာအထိကိုပင် “ဖြစ်ပေါ်ခြင်း” ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 189

तन्तुनामिव संतारो भूतेष्वन्तर्गतो मतः / प्रत्या ख्याय तु भूतानि कार्योत्पर्त्तिन विद्यते

ချည်မျှင်များကို ယက်သကဲ့သို့ ဤဆက်စပ်မှုသည် ဘူတများအတွင်း၌ပင် အနှံ့ဝင်နေသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဘူတများကို ပယ်ချလျှင် အကျိုးဖြစ်ပေါ်မှု မရှိတော့။

Verse 190

तस्मात्परिमिता भेदाः स्मृताः कार्य्यात्मकास्तु ते / कारणात्मकास्तथैक स्युर्भेदा ये महदादयः

ထို့ကြောင့် အကျိုးဖြစ်သဘော (ကာရျ) ရှိသော ကွဲပြားမှုများကို ကန့်သတ်ထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မဟတ် စသည်တို့ကဲ့သို့သော ကွဲပြားမှုများသည် အကြောင်းဖြစ်သဘော (ကာရဏ) ဖြစ်၍ အနှစ်သာရအားဖြင့် တစ်ခုတည်း ဖြစ်သည်။

Verse 191

इत्येष संनिवेशो वै मया प्रोक्तो विभागशः / सप्तद्वीपसमुद्राड्यो याथातथ्यन वै द्विजाः

ဤသို့ပင် ငါသည် ဤဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံကို အပိုင်းအခြားလိုက် ဖော်ပြခဲ့သည်။ တိုက်ကျွန်း ခုနစ်ခုနှင့် သမုဒ္ဒရာများဖြင့် ပြည့်စုံသောအရာကို၊ အို ဒွိဇတို့၊ အမှန်တကယ်အတိုင်း။

Verse 192

विस्तरान्मण्डलाश्चैव प्रसंख्यानेन चैव हि / वैश्वरूप्रधानस्य परिणामैकदेशिकः

မဏ္ဍလများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြခြင်းနှင့် ရေတွက်တွက်ချက်ခြင်းတို့ဖြင့်ပင်—ဤသည်မှာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာရုပ်သဘောရှိသော ပရဓာန၏ ပြောင်းလဲမှု (ပရိဏာမ) ထဲမှ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။

Verse 193

अधिष्ठितं भगवता यस्य सर्वमिदं जगत् / एवंभूतगणाः सप्त सन्निविष्टाः परस्परम्

ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် ဘဂဝန်၏ ထောက်တည်ကာကွယ်မှုအောက်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုသို့သော အုပ်စု ခုနစ်ခုသည် အချင်းချင်း ဆက်စပ်စွာ စီတန်းတည်ရှိကြသည်။

Verse 194

एतावान्संनिवेशस्तु मया शक्यः प्रभाषितुम् / एतावदेव श्रोतव्यं संनिवेशे तु पार्थेवे

ဤဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံကို ငါပြောနိုင်သည်မှာ ဤမျှသာ ဖြစ်သည်။ ပာရ္ထိဝ (pārthiva) ဆိုင်ရာ စီမံတည်ဆောက်ပုံအကြောင်းလည်း ဤမျှသာ နားထောင်သင့်သည်။

Verse 195

सप्त प्रकृतयस्त्वेता धारयन्ति परस्परम् / तास्त्वहं परिमाणेन नं संख्यातुमिहोत्सहे

ဤပရကృతိ ခုနစ်ပါးသည် အပြန်အလှန် ထောက်ပံ့တည်တံ့စေသည်။ အတိုင်းအတာဖြင့် ဤနေရာတွင် ရေတွက်ရန် မတတ်နိုင်။

Verse 196

असंख्याताः प्रकृतयस्तिर्य्यगूर्द्ध्वमधस्तथा / तारकासंनिवेशश्च यावद्दिव्यानुमण्डलम्

ပရကృతိများသည် မရေတွက်နိုင်အောင် များပြား၍ အလျားလိုက်၊ အပေါ်၊ အောက် အားလုံးတွင်ရှိသည်။ ကြယ်တန်းအစီအစဉ်လည်း ဒိဗ္ဗမဏ္ဍလအထိ ပျံ့နှံ့သည်။

Verse 197

पर्य्या यसन्निवेशस्तु भूमेस्तदनु मण्डलः / अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि कृथिव्या वै विचक्षणाः

မြေ၏ အလွှာလိုက် စီစဉ်မှုနောက်တွင် ၎င်း၏ မဏ္ဍလရှိသည်။ ယခုမှစ၍ ဉာဏ်ရှိသူတို့၊ ပೃഥဝီ၏ အပေါ်ပိုင်းကို ငါဖော်ပြမည်။