Adhyaya 15
Prakriya PadaAdhyaya 1580 Verses

Adhyaya 15

Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description

ဤအဓ್ಯಾಯသည် မေးခွန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြင့် ကမ္ဘာဗေဒဆိုင်ရာ အကျဉ်းချုပ်ကို တင်ပြသည်။ လူမျိုးနေထိုင်ရာ စီမံကိန်း (prajā-sanniveśa) ကို ကြားပြီးနောက် မေးမြန်းသူက ဒွီပနှင့် သမုဒ္ဒရာ အရေအတွက်၊ varṣa များနှင့် မြစ်များ၏ အရေအတွက်၊ မဟာဘူတတို့၏ အတိုင်းအတာ၊ Lokāloka နယ်စပ်၊ နေ–လ၏ အတိုင်းအတာနှင့် လှုပ်ရှားမှုတို့ကို စနစ်တကျ မေးမြန်းသည်။ စူတာက ကမ္ဘာ၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် သမုဒ္ဒရာ–ကျွန်းများကို ရေတွက်သည့် နည်းလမ်းကို ပြောမည်ဟု ကတိပြုသော်လည်း အစဉ်လိုက် အပြည့်အစုံ မဖော်ပြနိုင်ကြောင်းလည်း ဝန်ခံသည်။ ထို့နောက် စပတဒွီပ မော်ဒယ်သို့ ကျဉ်းကျပ်ဝင်ရောက်ကာ Jambūdvīpa ကို စတင်ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် ဆားသမုဒ္ဒရာ (lavaṇa-samudra) ဖြင့် ဝိုင်းရံထားသော ဝိုင်းဝိုင်းကျယ်ပြန့်သည့် မြေထုဖြစ်ပြီး varṣa ကိုးခုအဖြစ် ခွဲထားကာ မြို့များ၊ လူမျိုးများ၊ siddha/cāraṇa များ၊ တောင်တန်းများနှင့် တောင်ရင်းမြစ်များမှ စီးဆင်းသော မြစ်စနစ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။ ထို့ပြင် Himavān၊ Hemakūṭa၊ Niṣadha စသည့် နယ်နိမိတ်နှင့် varṣa-တောင်များကို ကိုးပိုင်းခွဲခြားမှု၏ အညွှန်းအဖြစ် မိတ်ဆက်သည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे प्रियव्रतवंशानुकीर्त्तनं नाम चतुदशो ऽध्यायः सूत उवाच एवं प्रजासन्निवेशं श्रुत्वा वै शांशपायनिः / पप्रच्छ नियतं सूतं पृथिव्युद धिविस्तरम्

ဤသို့ သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌၊ ဝါယုက ပြောကြားသော ပူရဗ္ဘာဂ၏ ဒုတိယ အနုသင်္ဂပာဒတွင် “ပရိယဝရတ ဝంశ အနုကီရ္တန” ဟူသော ဆယ့်လေးမြောက် အခန်း။ စူတက ဆိုသည်—ဤကဲ့သို့ ပြည်သူတို့၏ စီမံတည်ဆောက်မှုကို ကြားပြီးနောက် ရှမ်းရှပာယနီသည် စူတအား မြေကြီးနှင့် သမုဒ္ဒရာတို့၏ အကျယ်အဝန်းကို မေးမြန်း하였다။

Verse 2

कति द्वीपा समुद्रा वा पवता वा कति स्मृताः / कियन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च काः स्मृताः

ဒွီပများ ဘယ်နှခု၊ သမုဒ္ဒရာများ ဘယ်နှခု၊ တောင်တန်းများ ဘယ်နှခုဟု စမෘတိ၌ မှတ်သားထားသနည်း။ ထို့ပြင် ထိုအတွင်း ဝရ္ଷများ ဘယ်နှခုရှိ၍၊ မည်သည့် မြစ်များကို ဖော်ပြထားသနည်း။

Verse 3

महा भूतप्रमाणं च लोकालोकं तथैव च / पर्यायं परिमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोस्तथा / एतत्प्रबूहि नः सर्वं विस्तरेण यथार्थतः

မဟာဘူတတို့၏ အတိုင်းအတာ၊ လောကာလောက၏ သဘောသဏ္ဍာန်၊ ၎င်း၏ အစဉ်အလာနှင့် ပမာဏ၊ ထို့ပြင် လနှင့် နေ၏ လှုပ်ရှားသွားလာမှု—ဤအရာအားလုံးကို အမှန်တကယ်အတိုင်း အသေးစိတ် ပြောပြပါ။

Verse 4

सूत उवाच हन्त वो ऽहं प्रवक्ष्यामि पृथिव्यायामविस्तरम्

စူတက ဆိုသည်—နားထောင်ကြလော့၊ ငါသည် မြေကြီး၏ အကျယ်အဝန်းကို သင်တို့အား ပြောကြားမည်။

Verse 5

संख्यां चैव समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् / द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च

သမုဒ္ဒရာတို့၏ အရေအတွက်နှင့် ကျွန်းကြီးတို့၏ အကျယ်အဝန်း၊ ထို့ပြင် ထိုခုနစ်ခုအတွင်း ပါဝင်သော ကျွန်းခွဲခြားမှု အထောင်ပေါင်းများစွာကိုလည်း။

Verse 6

न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैः सततं जगत् / सप्त द्वीपान्प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह

ဤလောကကို အစဉ်တစိုက် လည်ပတ်စေသော အရာတို့ကို ဤနေရာတွင် အစဉ်လိုက် ပြောဆိုရန် မဖြစ်နိုင်; လ၊ နေ နှင့် ဂြိုဟ်များနှင့်အတူ ကျွန်းကြီး ခုနစ်ခုကို ငါ ရှင်းလင်းမည်။

Verse 7

तेषां मनुष्या स्तर्क्केण प्रमाणानि प्रचक्षते / अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत्

ထိုအရာများအကြောင်း လူတို့သည် တర్కဖြင့် အထောက်အထားများကို ပြောကြသော်လည်း၊ အမှန်တကယ် အစဉ်းစားမရသော (အချိန္တျ) သဘောတရားများကို တర్కဖြင့် မသက်သေပြသင့်။

Verse 8

प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं प्रचक्षते / नववर्षं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपं यथातथम्

ပရကృతိတို့ကို ကျော်လွန်သော အရာကို ‘အချိန္တျ’ ဟု ခေါ်ကြသည်; ယခု ငါသည် ဇမ္ဗူဒွီပ၏ ကိုးဝර්ෂကို ယഥာတഥ ရှင်းလင်းမည်။

Verse 9

विस्तरान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत / शतमेकं सहस्राणां योजनाग्रात्समन्ततः

၎င်း၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် ဝိုင်းပတ်ကို ယောဇနာဖြင့် သိမှတ်ကြ; အရပ်ရပ်သို့ သောင်းထောင်များအနက် တစ်ရာ ယောဇနာအထိ ပျံ့နှံ့သည်။

Verse 10

नानाजनपदाकीर्णः पुरैश्च विविधैश्शुभैः / सिद्धचारणसंकीणः पर्वतैरुपशोभितः

ထိုဒေသသည် နိုင်ငံနယ်ပယ်မျိုးစုံနှင့် ပြည့်နှက်၍ မင်္ဂလာမြို့များ အမျိုးမျိုးရှိကာ စိဒ္ဓနှင့် ချာရဏတို့ဖြင့် စည်ကားပြီး တောင်တန်းများဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။

Verse 11

सर्वधातुनिबद्धैश्च शिलाजाल समुद्भवैः / पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतस्ततः

အဲဒီမှာ သတ္တုဓာတ်အမျိုးမျိုးပါဝင်၍ ကျောက်တုံးကွန်ယက်မှ ပေါ်ထွန်းကာ တောင်တန်းများမှ စီးဆင်းလာသော မြစ်များသည် အရပ်ရပ်သို့ အနှံ့အပြား စီးဆင်းနေသည်။

Verse 12

जंबूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः पृथुमण्डलः / नवभिश्चावृतः सर्वो भुवनैर्भूतभावनैः

ဇမ္ဗူဒွီပသည် ကျယ်ဝန်း၍ ဂုဏ်သရေရှိကာ အရပ်ရပ်သို့ ဝိုင်းဝန်းကျယ်ပြန့်သည်။ ထို့ပြင် သတ္တဝါတို့ကို ပျိုးပေါင်းစောင့်ရှောက်သော ဘုဝနကိုးပါးဖြင့် အလုံးစုံ ဝန်းရံထားသည်။

Verse 13

लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः / जंबूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः

၎င်းကို အရပ်ရပ်မှ လဝဏ (ဆားရည်) သမုဒ္ဒရာက ဝန်းရံထားပြီး၊ ထိုသမုဒ္ဒရာသည်လည်း ဇမ္ဗူဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် တူညီစွာ ပတ်လည်တစ်ပြေးညီ ပြန့်နှံ့နေသည်။

Verse 14

प्रागायताः सूपर्वाणः षडिमे वर्षपर्वताः / अवगाढा ह्युभयतः मसुद्रौ पूर्वपश्चिमौ

ဤ ဝර්ෂပර්ဝတ ခြောက်လုံးသည် အရှေ့ဘက်သို့ ရှည်လျားစွာ တိုးချဲ့၍ အဆစ်အပိုင်းများ ခိုင်မာလှသည်။ ထို့ပြင် နှစ်ဖက်စလုံးတွင်—အရှေ့နှင့် အနောက် သမုဒ္ဒရာတို့အတွင်း—နက်ရှိုင်းစွာ စိုက်ဝင်နေသည်။

Verse 15

हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् / सर्वर्त्तुषु सुखश्चापि निषधः पर्वतो महान्

နှင်းဖုံးလွှမ်းသော ဟိမဝန်၊ ရွှေရောင်ထိပ်ရှိ ဟေမကူဋ နှင့် ဟေမဝန်; ထို့ပြင် ရာသီအားလုံးတွင် သာယာစေသော မဟာ နိဿဓ တောင်တန်း။

Verse 16

चतुर्वर्णश्च सौवर्णो मेरुश्चारुतमः स्मृतः / द्वात्रिंशच्च सहस्राणि विस्तीर्णः स च मूर्द्धनि

မေရုတောင်သည် အရောင်လေးမျိုးဖြင့် တင့်တယ်၍ ရွှေရောင်တောက်ပကာ အလွန်လှပသည်ဟု ဆိုကြသည်; ထိပ်ပေါ်တွင် အကျယ် သုံးသောင်းနှစ်ထောင် ယောဇနာ ရှိသည်။

Verse 17

वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्रः समुच्छ्रितः / नानावर्णास्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः

အရွယ်အစားမှာ ဝိုင်းဝိုင်းသဘောရှိသော်လည်း စတုရန်းပုံစံဖြင့် မြင့်မားစွာ တည်ရှိသည်; ဘေးဘက်များတွင် အရောင်မျိုးစုံ ထင်ရှားပြီး ပရဇာပတိ၏ ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့် ပြည့်စုံသည်။

Verse 18

नाभिबन्धनसंभूतो ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः / पूर्वतर्ः श्वेतवर्णश्च ब्राह्मणस्तस्य तेन तत्

ဖော်ပြမရသော မွေးဖွားမှုရှိသည့် ဘြဟ္မာ၏ နာဘိချည်ကနေ ပေါ်ထွန်းလာသောအရာသည်; အရှေ့ဘက်တွင် အဖြူရောင် ဘြာဟ္မဏ ဖြစ်နေသည်—ထို့ကြောင့် ထိုသို့ ဆိုထားသည်။

Verse 19

पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्मः स्वभावतः / तेनास्य क्षत्त्रभावस्तु मेरोर्नानार्थकारणात्

၎င်း၏ မြောက်ဘက်အနားတွင် သဘာဝအတိုင်း အနီရောင် အဖုံးအကာရှိသည်; အကြောင်းရင်းမျိုးစုံကြောင့် ထို့ကြောင့် မေရု၏ က္ଷတ္တရိယ သဘောကို ဆိုထားသည်။

Verse 20

पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते / भृङ्गपत्रनिभश्चापि पश्चिमेन समाचितः

တောင်ဘက်၌ အဝါရောင်ဖြစ်သူအား ဝိုင်ရှျယဝဏ္ဏဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ အနောက်ဘက်၌ တည်သူသည် ပျဉ်းကပ်ရွက်ကဲ့သို့ အရောင်ရှိသည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 21

तेनास्य शूद्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्त्तिताः / वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः

ထို့ကြောင့် သူ၌ ရှုဒြဘော ဖြစ်မည်ဟု—ဤသို့ ဝဏ္ဏများကို ဖော်ပြထားသည်။ သူ၏ပုံသဏ္ဌာန်ကို သဘာဝအတိုင်း ဆိုထားပြီး အရောင်အလိုက် အရွယ်အစားကို သတ်မှတ်သည်။

Verse 22

नीलश्च वैदुर्यमयः श्वेतः घुक्लो हिरण्मयः / मयुरबर्हवर्णस्तु शातकैंभश्च शृङ्गवान्

တစ်ပါးသည် အပြာရောင်ဖြစ်၍ ဝိုင်ဒူရျမဏိကဲ့သို့; တစ်ပါးသည် အဖြူရောင်တောက်ပ၍ ရွှေရောင်သဘော; တစ်ပါးသည် မယုရပင်တောင်ပံအရောင်; နောက်တစ်ပါးသည် ရွှေသန့်(ရှာတကುಂಬ္ဘ)ကဲ့သို့ စောင်း(စင်္ဂ)ရှိ၏။

Verse 23

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः / तेषामन्तरविष्कंभो नवसाहस्र उच्यते

ဤတောင်တန်းမင်းများကို စိဒ္ဓနှင့် ချာရဏတို့က ဆည်းကပ်ကြသည်။ ၎င်းတို့အကြား အကျယ်အဝန်းကို ကိုးထောင်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 24

मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः समन्तमः / नवैवं तु सहस्राणि विस्तीर्णं सर्वतस्तु तत्

အလယ်၌ ‘ဣလာဝෘတ’ ဟုခေါ်သော ဒေသသည် မဟာမေရုကို ပတ်လည်ဝန်းရံထားသည်။ ထိုဒေသသည် အရပ်ရပ်သို့ ကိုးထောင်အထိ ကျယ်ပြန့်သည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 25

मध्ये तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः / वेद्यर्द्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्द्धं तथोत्तरम्

အလယ်ဗဟို၌ မဟာမေရုသည် မီးခိုးမရှိသော မီးကဲ့သို့ တောက်ပနေသည်။ မေရု၏ တောင်ဘက်အပိုင်းသည် ဝေဒီ(ပူဇော်ပလ္လင်)ကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်အပိုင်းလည်း ထိုနည်းတူ မြောက်ဘက်သို့ တည်ရှိသည်။

Verse 26

वर्षाणि यानि षट् चैव तेषां ये वर्षपर्वताः / द्वे द्वे सहस्रे विस्तीर्णा योजनानां समुच्छ्रयात्

ဝရ္ଷ ခြောက်ခု၏ ဝရ္ଷတောင်တန်းများသည် အမြင့်အတိုင်းအတာအရ တစ်ခုချင်းစီ အကျယ် နှစ်ထောင် ယောဇနာစီ ဖြန့်ကျက်နေသည်။

Verse 27

जंबूद्वीपस्य विस्तारात्तेषामायाम उच्यते / योजनानां सहस्राणि शतं द्वावायतौ गिरी

ဇမ္ဗူဒွီပ၏ ကျယ်ဝန်းမှုအတိုင်း ၎င်းတို့၏ အလျားကို ဆိုကြသည်။ ထိုတောင်များ၏ အလျားမှာ ယောဇနာ တစ်သိန်း နှစ်ထောင် ဖြစ်သည်။

Verse 28

नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनास्तु ये परे / श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवाञ्छृङ्गवांस्तथा

နီလနှင့် နိષဓ တောင်များရှိပြီး၊ ထိုတို့ထက် နိမ့်သော အခြားတောင်များမှာ ရွှေတ(Śveta)၊ ဟေမကူဋ(Hemakūṭa) နှင့် ထိပ်ချွန်များစွာရှိသော ဟိမဝန်(Himavān) ဖြစ်သည်။

Verse 29

नवती द्वे अशीती द्वे सहस्राण्यायतास्तु तेः / तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्णाणि सप्त वै

၎င်းတို့၏ အလျားမှာ အစဉ်လိုက် ယောဇနာ ကိုးသောင်းနှစ်ထောင်နှင့် ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အကြားတွင် ဇနပဒများရှိပြီး၊ ထိုတို့ကို အမှန်တကယ် အရောင်/ဝဏ္ဏ ခုနစ်ပါးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 30

प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु / संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम्

ထိုဒေသများသည် ရေတံခွန်ကြောင့် ကြမ်းတမ်းသော တောင်တန်းများဖြင့် ဝန်းရံထားပြီး မြစ်ခွဲများစွာကြောင့် အမြဲခွဲခြားနေသဖြင့် အချင်းချင်း သွားရောက်ရန် ခက်ခဲသည်။

Verse 31

वसंति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः / इदं हैमवतं वर्षं भारतं नाम विश्रुतम्

ထိုနေရာများတွင် မျိုးစုံသော သတ္တဝါများ အနှံ့အပြား နေထိုင်ကြသည်။ ဤသည်မှာ ဟိမဝတ်နှင့် ဆက်နွယ်သော ဝရ္ဩဖြစ်၍ ‘ဘာရတ’ ဟူ၍ ထင်ရှားသည်။

Verse 32

हेमकूटं परं ह्यस्मा न्नान्ना किंषुरुपं स्मृतम् / नैषधं हेमकूटात्तु हरिवर्षं तदुच्यते

ဤအရာ၏အထက်တွင် ‘ဟေမကူဋ’ ရှိပြီး ‘ကിംရှုရူပ’ ဟူ၍လည်း မှတ်သားကြသည်။ ဟေမကူဋ၏နောက်တွင် ‘နိုင်းရှဓ’ ရှိ၍ ထိုဒေသကို ‘ဟရိဝရ္ဩ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 33

हरिवर्षात्परं चापि मेरोश्व तदिलावृतम् / इलावृतात्पिरं नीलं सम्यकं नाम विश्रुतम्

ဟရိဝရ္ဩ၏နောက်တွင် မေရုအနီး ‘အီလာဝြတ’ ရှိသည်။ အီလာဝြတ၏နောက်တွင် ‘နီလ’ ရှိပြီး ‘သမ္မယက်’ ဟူသော အမည်ဖြင့် ထင်ရှားသည်။

Verse 34

रम्यकात्परतर्ः श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् / हिरण्मयात्परं चैव शृङ्गवत्तः कुरु स्मृतम्

ရမ်ယက၏နောက်တွင် ‘ရှွေတ’ ရှိပြီး ‘ဟိရဏ္မယ’ ဟူ၍ ထင်ရှားသည်။ ဟိရဏ္မယ၏နောက်တွင် ‘ရှೃင်္ဂဝတ်’ ဘက်၌ ‘ကුරු’ ဟု မှတ်သားကြသည်။

Verse 35

धनुःसंस्थे तु विज्ञेये द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे / दीर्घाणि तत्र चत्वारि मध्यमं तदिलावृतम्

ဓနုရာသီတည်ရာဒေသ၌ တောင်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဝရ္ဩ (နိုင်ငံ) နှစ်ခုကို သိမှတ်ရမည်။ ထိုနေရာ၌ ရှည်လျားသော ဒေသ လေးခုရှိပြီး အလယ်မှာ အီလာဝෘတ ဖြစ်သည်။

Verse 36

अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्द्धं दक्षिणं स्मृतम् / परं नीलवतो यच्च वेद्यर्द्धं तु तदुत्तरम्

နိဿဓတောင်၏ ဒီဘက်ရှိ အပိုင်းကို ဝေဒီ၏ တောင်ပိုင်းတစ်ဝက်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ နီလဝတ၏ ဟိုဘက်ရှိ အပိုင်းကို ဝေဒီ၏ မြောက်ပိုင်းတစ်ဝက်ဟု ဆိုသည်။

Verse 37

वेद्यर्द्धे दक्षिणे त्रीणि त्रीणि वर्षाणि चोत्तरे / तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो मेरुर्मध्य इलावृतम्

ဝေဒီ၏ တောင်ပိုင်းတစ်ဝက်တွင် ဝရ္ဩ သုံးခုရှိပြီး မြောက်ပိုင်းတစ်ဝက်တွင်လည်း သုံးခုရှိသည်။ နှစ်ဖက်ကြား အလယ်၌ မေရုတောင်ရှိ၍ ထိုသည် အီလာဝෘတ၏ အလယ်ဗဟို ဖြစ်သည်။

Verse 38

दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेम तु / उदगायेतो महाशैलो माल्यवान्नाम नामतः

နီလတောင်၏ တောင်ဘက်နှင့် နိဿဓ၏ မြောက်ဘက်တွင် မြောက်သို့ လျားထွက်နေသော ‘မာလျဝန်’ ဟု အမည်ရ မဟာတောင်တန်းတစ်ခု ရှိသည်။

Verse 39

योजनानां सहस्रं तु आनील निषधायतः / आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रकीर्तितः

နီလမှ နိဿဓအထိ ၎င်း၏ အကျယ်မှာ ယောဇန တစ်ထောင် ဖြစ်ပြီး၊ အလျားမှာ ယောဇန သုံးသောင်းနှစ်ထောင် ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 40

तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः / आयामतो ऽथ विस्तारान्माल्यवा नितिविश्रुतः

ထို၏ အနောက်ဘက်တွင် ဂန္ဓမာဒန တောင်ကို သိမှတ်ရမည်။ အလျားနှင့် အကျယ်ကြောင့် ‘မာလျဝန်’ ဟူသော အမည်ဖြင့် အလွန်ကျော်ကြားသည်။

Verse 41

परिमण्डलयोर्मेरुर्मध्ये कनकपर्वतः / चतुर्वणः स सौवर्णः चतुरस्रः समुच्छ्रितः

ပရိမဏ္ဍလ နှစ်ခုကြား၊ မေရု၏ အလယ်တွင် ကနကတောင် ရှိသည်။ ၎င်းသည် အရောင်လေးမျိုးရှိ၍ ရွှေရောင်တောက်ပကာ စတုရန်းပုံသဏ္ဍာန်ဖြင့် မြင့်မားစွာ ထောင်တက်နေသည်။

Verse 42

सुमेरुः शुशुभेशुभ्रो राजव त्समधिष्ठितः / तरुणादित्यवर्णाभो विधूम इव पावकः

စုမေရုသည် ဖြူစင်တောက်ပ၍ မင်းတရားက ရာဇပလ္လင်ပေါ် ထိုင်သကဲ့သို့ ထင်ရှားလှသည်။ အရွယ်နု နေမင်းရောင်ကဲ့သို့၊ မီးခိုးမရှိသော မီးတောက်ကဲ့သို့ တောက်ပသည်။

Verse 43

योजनानां सहस्राणि चतुरशीतरुच्छ्रितः / प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु

၎င်း၏ အမြင့်မှာ ယောဇန ၈၄,၀၀၀ ဖြစ်သည်။ အောက်ဘက်သို့ ယောဇန ၁၆ (ထောင်) ဝင်နစ်ပြီး၊ အကျယ်လည်း ယောဇန ၁၆ (ထောင်) ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 44

शरावसंस्थितत्वात्तु द्वात्रिंशन्मूर्ध्निविस्तृतः / विस्तारात्रिगुणस्तस्य परिणाहः समन्ततः

ခွက် (ရှရာဝ) ကဲ့သို့ တည်နေသဖြင့် ထိပ်ပိုင်းအကျယ်မှာ ယောဇန ၃၂ (ထောင်) ဖြစ်သည်။ အနှံ့အပြား ပတ်လည်အတိုင်းအတာသည် ထိုအကျယ်၏ သုံးဆ ဖြစ်သည်။

Verse 45

मण्डलेन प्रमाणेन त्र्यस्रे मानं तदिष्यते / चत्वारिंशत्सहस्राणि योजनानां समन्ततः

မဏ္ဍလအတိုင်းအတာအရ တြိယသ္ရ၏ အရွယ်ကို သတ်မှတ်သည်။ ပတ်လည်တွင် ယောဇနာ လေးသောင်း ကျယ်ဝန်းသည်။

Verse 46

अष्टाभिरधिकानि स्युस्त्र्यस्रे मानं प्रकीर्त्तितम् / चतुरस्रेण मानेन परिणाहः समन्ततः

တြိယသ္ရ၏ အရွယ်ကို ရှစ်ပို၍ ဟောကြားထားသည်။ စတုရသ္ရအတိုင်းအတာဖြင့် ပတ်လည်အဝန်းကို သတ်မှတ်သည်။

Verse 47

चतुः षष्टिसहस्राणि योजनानां विधीयते / स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः

အရွယ်ကို ယောဇနာ ခြောက်သောင်းလေးထောင်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထိုတောင်သည် မဟာဒိဗ္ဗ၊ ဒိဗ္ဗဆေးပင်များဖြင့် ပြည့်စုံသည်။

Verse 48

भुवनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः / तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः

အလုံးစုံသည် ကောင်းမြတ်သော ရွှေရောင်ဘုဝနများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ထိုနေရာတွင် ဒေဝဂဏ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂနှင့် ရက္ခသတို့ ရှိကြသည်။

Verse 49

शैलराजे प्रदृश्यन्ते शुभाश्चाप्सरसां गणाः / स तु मेरुः परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः

တောင်တကာ၏ ဘုရင်ပေါ်တွင် ကောင်းမြတ်သော အပ္စရာအုပ်စုများ မြင်ရသည်။ ထိုမေရုသည် သတ္တဝါတို့ကို ပျိုးပေါင်းသော ဘုဝနများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။

Verse 50

चत्वारो यस्य देशा वै चतुःपार्श्वेष्वधिष्ठिताः / भद्राश्वा भरताश्वैव केतुमालाश्च पश्चिमाः

အရပ်လေးဘက်၌ နိုင်ငံလေးခု တည်ရှိသည်—ဘဒြာရှွ၊ ဘရတားရှွ နှင့် အနောက်ဘက်၌ ကေတုမာလ။

Verse 51

उत्तराः कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः / गन्धमादनपर्श्वे तु परैषापरगण्डिका

မြောက်ဘက်တွင် ဥတ္တရကူရုတို့ရှိ၍ ကုသိုလ်ပြုထားသမျှ၏ အားကိုးရာဖြစ်သည်။ ဂန္ဓမာဒန တောင်ဘက်ခြမ်းတွင် ပရိုင်ရှာ နှင့် အပရဂဏ္ဍိကာ ရှိသည်။

Verse 52

सर्वर्त्तुरमणीया च नित्यं प्रमुदिता शिवा / द्वात्रिंशत्तु सहस्राणि योजनैः पूर्वपश्चिमात्

ထိုဒေသသည် ရာသီအားလုံးတွင် လှပ၍ အမြဲပျော်ရွှင်ကာ မင်္ဂလာပြုသည်။ အရှေ့မှ အနောက်ထိ အကျယ် သုံးသောင်းနှစ်ထောင် ယောဇနာ ဖြစ်သည်။

Verse 53

आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रमाणतः / तत्र ते शुभकर्माणः केतुमालाः प्रतिष्ठिताः

အလျားအတိုင်းအတာမှာ သုံးသောင်းလေးထောင် ယောဇနာ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ ကုသိုလ်ကောင်းပြုသူ ကေတုမာလသားတို့ တည်မြဲနေကြသည်။

Verse 54

तत्र काला नराः सर्वे महासत्त्वा महाबलाः / स्त्रियश्चोत्पल पत्राभाः सर्वास्ताः प्रियदर्शनाः

ထိုနေရာရှိ ယောက်ျားအားလုံးသည် အမဲရောင်သွေးသားဖြစ်၍ စိတ်ဓာတ်ကြီးမားကာ အင်အားကြီးသည်။ မိန်းမတို့သည် အပြာရောင် ကြာရွက်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ အားလုံးပင် မြင်ရချစ်ဖွယ် ဖြစ်သည်။

Verse 55

तत्र दिव्यो महावृक्षः पनसः पड्रसाश्रयः / ईश्वरो ब्रह्मणः पुत्रः कामचारी मनोजवः

ထိုနေရာ၌ သာသနာတော်သဘောရှိသော မဟာသစ်ပင် ပနသ (jackfruit) ရှိ၍ အရသာခြောက်မျိုး၏ အားထားရာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ ဘြဟ္မာ၏ သားတော် အီශ්ဝရ ရှိပြီး ဆန္ဒအတိုင်း သွားလာနိုင်ကာ စိတ်ကူးသလို လျင်မြန်သည်။

Verse 56

तस्य पीत्वा फलरसं जीवन्ति च समायुतम् / पार्श्वे माल्यवतश्चापि पूर्वे ऽपूर्वा तु गण्डिका

ထိုသစ်ပင်၏ သီးရည်ကို သောက်သုံးလျှင် သူတို့သည် အလွန်ရှည်ကြာစွာ အသက်ရှင်ကြသည်။ အနီးဘက်တွင် မာလျဝတ် ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် အံ့ဖွယ် ဂဏ္ဍိကာ ရှိသည်။

Verse 57

आयामादथ विस्ताराद्यथैषापरगण्डिका / भद्राश्वास्तत्र विज्ञेया नित्यं मुदितमानसाः

အလျားနှင့် အနံအရ ဤ အပရ-ဂဏ္ဍိကာ ကဲ့သို့ပင် (အခြား) ဂဏ္ဍိကာလည်း ထိုနည်းတူရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ ဘဒြာရှွ ဟုခေါ်သော လူမျိုးတို့ရှိ၍ စိတ်နှလုံးသည် အမြဲပျော်ရွှင်နေကြသည်။

Verse 58

भद्रशालवनं चात्र कालाम्रस्तु महाद्रुमः / तत्र ते पुरुषाः स्वेता महोत्साहा बलान्विताः

ဤနေရာ၌ ဘဒြရှာလ သစ်တောရှိပြီး ကာလာအမ္ရ ဟုခေါ်သော မဟာသစ်ပင်လည်းရှိသည်။ ထိုနေရာရှိ ယောက်ျားတို့သည် ဖြူဝါရောင်၊ အားမာန်ကြီးပြီး ခွန်အားပြည့်ဝကြသည်။

Verse 59

स्त्रियः कुमुदवर्णाभाः सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः / चन्द्रप्रभाश्चन्द्रवर्णाः पूर्णचन्द्र निभाननाः

မိန်းမတို့သည် ကုမုဒပန်းကဲ့သို့ အရောင်တောက်ပ၍ လှပကာ မြင်ရသူကိုနှစ်သက်စေသည်။ သူတို့သည် လကဲ့သို့ တောက်ပ၍ လရောင်သဏ္ဍာန်ရှိကာ လပြည့်ကဲ့သို့ မျက်နှာဝင်းပသည်။

Verse 60

चन्द्रशीतलगात्र्यस्ताः स्त्रिय उत्पलगन्धिकाः / दशवर्षसहस्राणि तेषामायुरनामयम्

ထိုနေရာရှိ မိန်းမတို့သည် လကဲ့သို့ အေးမြသော ကိုယ်ကာယရှိ၍ ဥတ္ပလပန်းကဲ့သို့ မွှေးကြိုင်သည်။ သူတို့၏ အသက်တမ်း တစ်သောင်းနှစ် ဖြစ်ပြီး ရောဂါကင်းသည်။

Verse 61

कालाम्रस्य रसं पीत्वा सर्वे च स्थिरयौवनाः / दक्षिणेन तु श्वेतस्य नीलस्यैवोत्तरेण च

ကာလာအမ်ရ (အမဲရောင် သရက်) ရည်ကို သောက်သဖြင့် အားလုံး၏ ယောဝနသည် တည်မြဲနေသည်—ရှ்வேတတောင်၏ တောင်ဘက်နှင့် နီလာတောင်၏ မြောက်ဘက်တွင်။

Verse 62

वर्षं रमणकं नाम जायन्ते तत्र मानवाः / रतिप्रधाना विमला जरादौर्गन्ध्यवर्जिताः

ထိုနေရာ ‘ရမဏက’ ဟုခေါ်သော ဒေသ၌ လူတို့ မွေးဖွားကြသည်—သူတို့သည် ရတိကို အဓိကထား၍ သန့်ရှင်းကာ အိုမင်းခြင်းနှင့် အနံ့ဆိုးကင်းသည်။

Verse 63

शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे च प्रियदर्शनाः / तत्रापि सुमहान्वृक्षो न्यग्रोधो रोहितो महान्

သူတို့အားလုံးသည် သန့်ရှင်းသော မျိုးရိုးအဆက်အနွယ်ရှိ၍ မြင်ရသည်မှာ ချစ်ဖွယ်ကောင်းသည်။ ထိုနေရာတွင်လည်း အလွန်ကြီးမားသော သစ်ပင်တစ်ပင်ရှိသည်—နျဂ္ရောဓ မဟာသစ်ပင် ‘ရိုဟိတ’ ဟူ၍။

Verse 64

तस्यापि ते फलरसं पिबन्तो वर्त्तयन्ति वै / दशवर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च

သူတို့သည် ထိုသစ်ပင်၏ သီးရည်ကို သောက်သုံးကာ အသက်ရှင်နေကြသည်—တစ်သောင်းနှစ်နှင့် ထပ်မံ ဆယ်နှင့် ငါးရာ (ဆိုလိုသည်မှာ တစ်ထောင်ငါးရာ) နှစ်။

Verse 65

जीवन्ति ते महाभागाः सदा त्दृष्टा नरोत्तमाः / दक्षिणे वै शृङ्गवतः श्वेतस्याप्युत्तरेण च

Śṛṅgavat တောင်၏ တောင်ဘက်နှင့် Śveta တောင်၏ မြောက်ဘက်တွင် နေထိုင်သော ကံကောင်းမြင့် နရောတ္တမတို့သည် အမြဲအသက်ရှင်နေကြသည်။

Verse 66

वर्षं हैरण्वतं नाम यत्र हैरण्वती नदी / महाबलाः सुतेजस्का जायन्ते तत्र मानवाः

အဲဒီမှာ Hairaṇvata လို့ခေါ်တဲ့ ဒေသရှိပြီး Hairaṇvatī မြစ် စီးဆင်းသည်။ အဲဒီမှာ လူသားတွေက အင်အားကြီးပြီး တေဇောလင်းလက်စွာ မွေးဖွားကြသည်။

Verse 67

यक्षा वीरा महासत्त्वा धनिनः प्रियदर्शनाः / एकादशसहस्राणि वर्षाणां ते महौजसः

အဲဒီ ယက္ခများသည် ရဲရင့်၍ စိတ်ဓာတ်ကြီးမား၊ ချမ်းသာပြီး မြင်ရလှပကြသည်။ မဟာဩဇာရှိသူတို့သည် နှစ် ၁၁,၀၀၀ တိုင် အသက်ရှင်ကြသည်။

Verse 68

आयुः प्रमाणं जीवन्ति शतानि दश पञ्च च / यस्मिन्वर्षे महावृक्षो लकुचः षड्रसाश्रयः

သူတို့သည် အသက်အရွယ်အတိုင်းအတာအဖြစ် နှစ် ၁,၅၀၀ တိုင် အသက်ရှင်ကြသည်။ ထိုဒေသတွင် ‘Lakuca’ ဟုခေါ်သော မဟာသစ်ပင်ရှိပြီး အရသာခြောက်မျိုး၏ အခြေခံဖြစ်သည်။

Verse 69

तस्य पीत्वा फलरसं ते जीवन्ति निरामयाः / त्रीणि शृङ्गवतः शृङ्गाण्युच्छ्रितानि महान्ति च

အဲဒီသစ်ပင်၏ သီးရည်ကို သောက်သဖြင့် သူတို့သည် ရောဂါကင်းစင်စွာ အသက်ရှင်ကြသည်။ Śṛṅgavat တောင်တွင် အလွန်မြင့်မား၍ ကြီးမားသော တောင်ထိပ် သုံးခု ရှိသည်။

Verse 70

एकं मणिमयं तेषामेकं चैव हिरण्मयम् / सर्वरत्नमयं चैकं भवनैरुपशोभितम्

သူတို့၏နန်းတော်များမှာ သုံးမျိုးရှိ၏—တစ်ခုမှာ ရတနာမဏိဖြင့်၊ တစ်ခုမှာ ရွှေဖြင့်၊ တစ်ခုမှာ ရတနာအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ကာ အဆောက်အဦများဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။

Verse 71

उत्तरे वै शृङ्गावतः समुद्रस्य च दक्षिणे / कुरवस्तत्र तद्वर्षं पुण्यं सिद्धनिषेवितम्

Śṛṅgāvata တောင်၏ မြောက်ဘက်နှင့် သမုဒ္ဒရာ၏ တောင်ဘက်တွင် ‘ကူရု’ ဟူသော ဝရ္ଷဒေသ ရှိ၏။ ထိုဒေသသည် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ်ကောင်း၍ စိဒ္ဓများက ဆည်းကပ်နေထိုင်ကြသည်။

Verse 72

तत्र वृक्षा मधु फला नित्यपुष्पफलोपगाः / वस्त्राणि च प्रसूयन्ते फलेष्वाभरणानि च

ထိုနေရာ၌ ပျားရည်ကဲ့သို့ ချိုမြိန်သော အသီးပင်များသည် အမြဲပန်းနှင့်အသီး ပြည့်ဝနေပြီး၊ ထိုအသီးများထဲမှပင် အဝတ်အထည်နှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများလည်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 73

सर्वकामप्रदास्तत्र केचिद्वक्षा मनोरमाः / गन्धवर्णरसो पेतं प्रक्षरन्ति मधूत्तमम्

ထိုနေရာ၌ စိတ်ချမ်းသာဖွယ် သစ်ပင်အချို့သည် ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး၊ အနံ့၊ အရောင်၊ အရသာ ပြည့်စုံသော အကောင်းဆုံး ပျားရည်ကို စီးကျလာစေသည်။

Verse 74

अपरे क्षीरिणो नाम वृक्षास्तत्र मनोरमाः / ये क्षरन्ति सदा क्षीरं षड्रसं ह्यमृतोपमम्

ထို့ပြင် ‘ခ္စီရိဏ’ ဟုခေါ်သော လှပသစ်ပင်များလည်း ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အမြဲတမ်း အရသာခြောက်မျိုးပါဝင်သော အမృతတူ နို့ရည်ကို စီးကျစေသည်။

Verse 75

सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकाञ्चनवालुका / सर्वर्तुसुखसंपन्ना न्निष्पङ्का नीरजा शुभा

ထိုနေရာ၌ မြေပြင်အားလုံးသည် ရတနာမယ ဖြစ်၍ သဲသည် ရွှေမှုန်သေးသေးကဲ့သို့ နူးညံ့သည်။ ရာသီအားလုံး၏ သုခဖြင့် ပြည့်စုံကာ ရွံ့မရှိ၊ သန့်ရှင်း၍ မင်္ဂလာရှိသည်။

Verse 76

देवलोकच्युतास्तत्र जायन्ते मानवाः शुभाः / शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे च स्थिरयौवनाः

ထိုနေရာ၌ ဒေဝလောကမှ ကျဆင်းလာသော မင်္ဂလာရှိသည့် လူသားများ မွေးဖွားကြသည်။ သူတို့အားလုံးသည် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော မျိုးရိုးရှိပြီး ယောဝနသည် တည်ငြိမ်မပျက်။

Verse 77

मिथुनानि प्रसूयन्ते स्त्रियश्चाप्सरसः समाः / तेषां ते क्षीरिणां क्षीरं पिबन्ति ह्यमृतो पमम्

ထိုနေရာ၌ အတွဲလိုက်ပင် မွေးဖွားကြပြီး မိန်းမများသည် အပ္සරာကဲ့သို့ လှပကြသည်။ သူတို့သည် နို့ပေးသူတို့၏ နို့ကို သောက်ကြပြီး အမృతတူသည်။

Verse 78

मिथुनं जायते सद्यः समं चैव विवर्द्धते / समं शीलं च रूपं च प्रियता चैव तत्समा

အတွဲသည် ချက်ချင်း မွေးဖွားပြီး တန်းတူညီမျှ ကြီးထွားသည်။ အကျင့်သဘောနှင့် ရုပ်ရည် တူညီကာ အပြန်အလှန် ချစ်ခင်မှုလည်း တူညီသည်။

Verse 79

अन्योन्यमनुरक्ताश्च चक्रवाकसधर्मिणः / अनामया ह्यशोकाश्च नित्यं सुखनिषेविणः

သူတို့သည် အပြန်အလှန် ချစ်ခင်မြတ်နိုး၍ စက်ကရဝါက ငှက်တို့ကဲ့သို့ သစ္စာတည်ကြည်သည်။ ရောဂါမရှိ၊ ဝမ်းနည်းမှုမရှိ၊ နిత్యం သုခကို ခံစားကြသည်။

Verse 80

त्रयोदशसहस्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति ते महावीर्या न चान्यस्त्रीनिषेविणः

ထိုမဟာဝီရသူရဲကောင်းတို့သည် နှစ် ၁၃,၃၁၅ တိုင် အသက်ရှင်ကြပြီး မသင့်လျော်သော အခြားမိန်းမတို့နှင့် မပေါင်းသင်းကြ။

Frequently Asked Questions

A cosmographic outline of the earth’s extent (pṛthivy-āyāma-vistara), moving into the sapta-dvīpa scheme and a focused description of Jambūdvīpa as ninefold (navavarṣa) and surrounded by the salt ocean (lavaṇa-samudra).

Counts of dvīpas and oceans, the number of varṣas and their rivers, the scale (pramāṇa/parimāṇa) of the mahābhūtas, the Lokāloka boundary, and the measures and motions (gati) of the sun and moon.

Based on the provided verses, it is primarily a geography-and-cosmology briefing (Bhuvana-kośa), setting the spatial template in which genealogical catalogues can later be situated.