Adhyaya 58
Anushanga PadaAdhyaya 5837 Verses

Adhyaya 58

Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ (Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma)

ဤအဓ್ಯಾಯတွင် (ဇိုင်မိနိ၏ပြောကြားမှုအဖြစ်) ရေ၏အရှင် ဝရုဏနှင့် ဘာရ္ဂဝရာမ (ပရရှုရာမ) တို့အကြား ဓမ္မနှင့် ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုကို ဖော်ပြသည်။ ဝရုဏသည် ဘာရ္ဂဝရာမ၏ တေဇနှင့် အာယုဓအင်အားကြောင့် အနိုင်ယူခံရပြီးနောက် ဘာရ္ဂဝရာမသည် အာစတြာဖြင့် ခြိမ်းခြောက်မှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းကာ ဒေါသမရှိဘဲ ဝရုဏကို မိန့်ကြားသည်။ ဂိုကර්ဏနှင့် မဟೇಂದ್ರတောင်တန်းဒေသနှင့် ဆက်နွယ်သော ရှင်တော်များက စာဂရ၏သားများ မြေတူးဖော်ခဲ့သဖြင့် ရွှေ့ပြောင်း/ရေမြုပ်သွားသော ဂိုကර්ဏနှင့် ဆက်စပ်သည့် က္ෂೇತ್ರတစ်ခုကို ပြန်လည်ရရှိစေလိုကြသည်။ ဝရုဏက ဗြဟ္မာ (ဝိရိဉ္စိ) ထံမှ ရရှိထားသော အပေးအယူကြောင့် ရေကို လုံးဝမထုတ်ပယ်နိုင်ဟုဆိုသော်လည်း ဘာရ္ဂဝရာမ၏ အမိန့်ကို လက်ခံကာ သတ်မှတ်အတိုင်းအတာအထိ ရေကို ထိန်းချုပ်ထားမည်ဟု သဘောတူသည်။ ထို့နောက် ဘာရ္ဂဝရာမသည် စီမာ (နယ်နိမိတ်) ကို သတ်မှတ်၍ စရုဝကို ယူကာ တိုင်းတာသန့်စင်သဘောရှိသော အကျင့်ကို ပြုလုပ်ပြီး ဝရုဏသည် ဖျောက်ကွယ်/ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားသည်။ ဘာရ္ဂဝရာမသည် တည်ငြိမ်စွာ မြောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူနေသည်။ ဤကဏ္ဍသည် တီရ္ထအာဏာပေးသည့် အဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလောကအာဏာ (ဝရုဏ) သည် ဓမ္မ-တပသ္ယာအာဏာ (ဘာရ္ဂဝရာမ) ထံသို့ လျော့နည်းကာ ရှင်တော်များနှင့် ဘုရားဖူးများအတွက် သန့်ရှင်းမြေကို တည်ငြိမ်စေသည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे मध्यमभागे तृतीये उपोद्धातपादे भार्गवं प्रति वरुणागमनं नाम सप्तपञ्चशत्तमो ऽध्यायः // ५७// जैमिनिरुवाच एवं ब्रुवाणं वरुणं विलोक्य पतितं भुवि / संजहार पुनर्धीमानस्त्रं मृगुकुलोद्वहः

ဤသို့ဖြင့် သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၏ အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ အုပေါဒ္ဓာတပာဒတွင် “ဘာရ္ဂဝထံသို့ ဝရုဏလာရောက်ခြင်း” ဟူသော ၅၇ မြောက် အခန်း။ ဇိုင်မိနီက ပြောသည်— ဤသို့ပြောနေသော ဝရုဏသည် မြေပေါ်သို့ လဲကျနေသည်ကို မြင်၍၊ ဉာဏ်ပညာရှိ မೃဂုဝంశ၏ ထူးချွန်သူက မိမိ၏ အစတြကို ပြန်လည်သိမ်းဆည်း하였다။

Verse 2

संत्दृतास्त्रस्ततो रामो वरुणं पुरतः स्थिरम् / विलोक्य बिगतक्रोधस्तमुवाच हसन्निव

ထို့နောက် ရာမသည် အစတြကို ကိုင်ဆောင်လျက်၊ မိမိရှေ့တွင် တည်ငြိမ်စွာ ရပ်နေသော ဝရုဏကို မြင်၍ ဒေါသပြေသွားကာ၊ ပြုံးသကဲ့သို့ သူ့အား ပြော하였다။

Verse 3

गोकर्णनिलयाः पूर्वमिमेमां मुनिपुङ्गवाः / समायाता महेन्द्राद्रौ निवसंतं सरित्पते

“အို စရစ်ပတိ (မြစ်ရေတို့၏ အရှင်)၊ ယခင်က ဂိုကර්ဏတွင် နေထိုင်သော ဤမုနိမြတ်တို့သည် မဟೇಂದ್ರတောင်၌ နေထိုင်သော သင့်ထံသို့ လာရောက်ခဲ့ကြသည်။”

Verse 4

त्वत्तोये मेदिनीं पूर्वं खनद्भिः सगरात्मजैः / अधो निपातितं क्षेत्रं गोकर्णमृषिसेवितम्

အို ဝရုဏာ၊ သင်၏ ရေထဲတွင် စဂရ၏ သားတို့သည် ယခင်က မြေကို တူးဖော်ရာမှ အောက်သို့ ကျဆင်းသွားသော ဂိုကဏ္ဏ သန့်ရှင်းကွင်းကို ရှိစေခဲ့ကြပြီး၊ ထိုကွင်းကို ရှိသီတို့က ဆည်းကပ်ကြသည်။

Verse 5

उपलब्धुमिमे भूयः क्षेत्रं तद्भववल्लभम् / अधावन्मामुपागम्य मुनयस्तीर्थवासिनः

ရှီဝ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ သန့်ရှင်းကွင်းကို ပြန်လည်ရယူရန် တီရ္ထ၌ နေထိုင်သော မုနိတို့သည် အလျင်အမြန် ပြေးလာကာ ကျွန်ုပ်ထံသို့ ရောက်လာကြသည်။

Verse 6

एषामर्थे ततः सो ऽहं महेन्द्रादचलोत्तमात् / भवन्तमागतो द्रष्टुं सहैभिर्मुनिपुङ्गवैः

ဤသူတို့အတွက်ပင် ကျွန်ုပ်သည် မဟိန္ဒြဟု ခေါ်သော အထွတ်အမြတ်တောင်မှ ဤမုနိအထူးမြတ်တို့နှင့်အတူ သင်ကို တွေ့မြင်ရန် လာရောက်ခဲ့သည်။

Verse 7

तस्मान्मदर्थे सलिलं समुत्सार्यात्मनो भवान् / दातुमर्हति तत्क्षेत्रमेषां तोये च पूर्ववत्

ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်အတွက် သင်၏ ရေကို ဖယ်ရှား၍ ထိုသန့်ရှင်းကွင်းကို ပေးအပ်သင့်သည်၊ ထို့ပြင် ဤသူတို့အတွက် ရေသည် ယခင်ကဲ့သို့ပင် ရှိနေပါစေ။

Verse 8

जैमिनिरुवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा वरुणो यादसां पतिः / निरूप्य मनसा राममिद भूयो ऽब्रवीद्वचः

ဇိုင်မိနိက ဆိုသည်—ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် ရေသတ္တဝါတို့၏ အရှင် ဝရုဏာသည် စိတ်ထဲတွင် ရာမကို စဉ်းစား၍ ထပ်မံ ဤစကားကို ပြောကြား하였다။

Verse 9

वरुण उवाच न शक्यमुत्सारयितुं मदंभः केनचिद्भवेत् / तथा हि मे वरो दत्तः पुरानेन विरिञ्चिना

ဗာရုဏက ဆိုသည် - ရှေးကာလက ဗြဟ္မာမင်းကြီးသည် ငါ့အား ထိုဆုကို ပေးသနားတော်မူခဲ့သောကြောင့် ငါ၏ရေကို မည်သူမျှ ဖယ်ရှားနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။

Verse 10

सो ऽहं त्वत्तेजसेदारीं विहाय सहजां धृतिम् / कातरं समुपायातो वशतां तव भार्गव

ထို့ကြောင့် အို ဘာဂဝ၊ သင်၏ တန်ခိုးအာနုဘော်ကြောင့် ငါသည် မိမိ၏ သဘာဝ တည်ငြိမ်မှုကို စွန့်လွှတ်ကာ စိုးရိမ်ပူပန်လျက် သင်၏ အလိုသို့ လိုက်ပါလာခဲ့ပြီ။

Verse 11

एषामर्थे विशेषण भवता परिचोदितः / कथं न कुर्यां कर्मेदमहं क्षत्त्रकुलान्तक

ဤသူတို့၏ အကျိုးငှာ သင်သည် အထူးတိုက်တွန်းသောကြောင့်၊ အို ခတ္တိယမျိုးနွယ်ကို ဖျက်ဆီးသူ၊ ငါသည် ဤအမှုကို အဘယ်ကြောင့် မပြုဘဲ နေရအံ့နည်း။

Verse 12

तस्माद्यावत्प्रमाणं मे भवान्संकल्पयिष्यति / तावत्संघारयिष्यामि भूमौ सलिलमात्मनः

ထို့ကြောင့် သင်သည် ငါ့အတွက် အတိုင်းအတာကို သတ်မှတ်ပေးသလောက်၊ ငါသည် မြေကြီးပေါ်ရှိ ငါ၏ရေကို ထိုအတိုင်းအတာအထိ ထိန်းသိမ်းထားပါမည်။

Verse 13

इति तस्य वचः श्रुत्वा तथेत्युक्त्वा स सायकम् / यथागतं प्रचिक्षेप धनुर्निर्भिद्य भार्गवः

သူ၏စကားကို ကြား၍ 'ထိုသို့ဖြစ်စေ' ဟု ဆိုကာ ဘာဂဝသည် လေးကိုဆွဲ၍ မြားလာရာလမ်းအတိုင်း ပြန်လွှတ်လိုက်သည်။

Verse 14

ततो निरूप्य सीमानं दर्शयानो महीपते / स्रुवं जग्राह मतिमान्क्षप्तुकामो जलाशये

ထို့နောက် မဟီပတေ၊ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပြ၍ ပြသနေလျက် ဉာဏ်ပညာရှိသော ရာမသည် ရေကန်အနီး၌ ပစ်ချလိုသောစိတ်ဖြင့် စရုဝ (ယဇ္ဈာဇွန်း) ကို ကိုင်ယူ하였다။

Verse 15

प्रसन्नचेतसं रामं गतरोषमथात्मनि / अन्तर्हिते सरिन्नाथे रामः सुवमुदङ्मुखः

မြစ်တို့၏ အရှင် (သမုဒ္ဒရာ) ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ ရာမသည် အတွင်းစိတ်၏ ဒေါသကို ချန်လှပ်၍ စိတ်ကြည်လင်ကာ မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျက် စရုဝကို ကိုင်ထား하였다။

Verse 16

भ्रामयित्वातिवेगेन चिक्षेप लवणार्णवे / क्षिप्तत्वेन समुद्रे तु दिशमुत्तरपश्चिमाम्

သူသည် စရုဝကို အလွန်မြန်စွာ လှည့်ကာ ဆားရည်သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ပစ်ချ하였다; သမုဒ္ဒရာထဲကျသွားသည်နှင့် မြောက်-အနောက်ဘက်သို့ တိုးဝင်သွား하였다။

Verse 17

गत्वा स्रुवोपतद्राजन्योजनानां शतद्वयम् / तीर्थं शुर्पारकं नाम सर्वपापविमोचनम्

အို မင်းကြီး၊ စရုဝသည် ယောဇနာ နှစ်ရာအကွာသို့ သွားကာ ကျသွား하였다; ထိုနေရာသည် “ရှူရ္ပါရက” ဟူသော တီရ္ഥဖြစ်ပြီး အပြစ်အားလုံးကို ဖြေရှင်းပေးသည်။

Verse 18

विश्रुतं यत्त्रिलोकेषु तीरे नदनदीपतेः / तीर्थं तदन्तरीकृत्य स्रुवो रामकराच्च्युतः

သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြား၍ မြစ်တို့၏ အရှင် (သမုဒ္ဒရာ) ကမ်းခြေ၌ရှိသော ထိုတီရ္ഥကို ဖြတ်ကျော်ကာ ရာမ၏ လက်မှ လွတ်ကျသွားသော စရုဝသည် ထိုနေရာ၌ ကျသွား하였다။

Verse 19

निपपात महाराज सूचयन्रामविक्रमम् / यत्राभूद्रामसृष्टाया भुवो निष्ठाथ पार्थिव

အို မဟာရာဇာ၊ ရာမ၏ ဗီရိယကို ညွှန်ပြလျက် သူသည် ထိုနေရာ၌ပင် လဲကျ하였다။ ရာမဖန်ဆင်းသော မြေ၏ အစွန်းအထိမ်းအမှတ်သည် ထိုနေရာ၌ တည်မြဲခဲ့သည်၊ အို ဘုရင်။

Verse 20

तीर्थं शूर्पारकं तत्तु श्रीमल्लोकपरिश्रुतम् / उत्सारयित्वा सलिलं समुद्रस्तावदात्मनः

လောကတွင် ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြား၍ သာယာမြတ်နိုးဖွယ်ရှိသော ရှူရ္ပါရက တီရ္ထသည် ထင်ရှား၏။ သမုဒ္ဒရာပင် မိမိရေကို ခဏတာ ဆုတ်ခွာစေ၍ နေရာပေး하였다။

Verse 21

अतिष्ठदपसृत्योर्वीं दत्त्वा रामाय पार्थिव / अनतिक्रान्तमर्यादो यथाकालं भृगूद्वहः

အို ဘုရင်၊ ဘൃဂုဝంశ၏ အထွတ်အထိပ်သည် မြေပြင်ကို နောက်ဆုတ်စေပြီး ရာမအား ပေးအပ်하였다။ စည်းကမ်းမလွန်ဘဲ အချိန်တော်တော်အတိုင်း ထိုနေရာ၌ တည်နေ하였다။

Verse 22

समयं स्वापयामास तस्यैवानुमते भुवि / विज्ञाय पूर्वसीमान्तां भुवमभ्युत्ससर्ज ह

သူ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် မြေပြင်ပေါ်တွင် အချိန်စည်းကမ်းကို တည်ထောင်စေ하였다။ အရှေ့ဘက်ရှိ ယခင်နယ်နိမိတ်ကို သိပြီးနောက် မြေကို ရှေ့သို့ ချဲ့ထွင်စေ하였다။

Verse 23

व्यस्मयन्त सुराः सर्वे दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम् / नगरग्रमसीमानः किञ्चित्किञ्चित्क्वचित्क्वचित्

ရာမ၏ ဗီရိယကို မြင်၍ နတ်တို့အားလုံး အံ့ဩကြသည်။ မြို့နှင့် ရွာတို့၏ နယ်နိမိတ်များသည် တချို့နေရာများတွင် အနည်းငယ်စီ အနည်းငယ်စီ ရွေ့လျားသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 24

सह्ये तु पूर्ववत्तस्मिन्नब्धेरपसृतेंऽभसि / तत्र दैवात्तथा स्थानान्निम्नत्वात्स प्रलक्ष्य तु

သဟျတောင်၌ ယခင်ကဲ့သို့ပင် သမုဒ္ဒရာရေ ဆုတ်ခွာသွားသောအခါ ဘုရားတန်ခိုးကြောင့် မြေပြင်နိမ့်ရာဖြစ်သဖြင့် ထိုနေရာသည် ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်လာ하였다။

Verse 25

ततस्तेषां भृगुश्रेष्ठो मुनीनां भावितात्मनाम् / यथाभिलषितं स्थानं प्रददौ प्रीतिपूर्वकम्

ထို့နောက် စိတ်ဝိညာဉ်သန့်စင်ပြီးသော မုနိတို့အား ဘൃဂုအမြတ်တော်သည် သူတို့လိုလားသည့် နေရာများကို ပီတိဖြင့် ပေးအပ်တော်မူ하였다။

Verse 26

ततस्ते मुनयः सर्वे हर्षेण महातान्विताः / कृतकृत्या भृशं राममाशिषा समपूजयन्

ထို့နောက် မုနိအားလုံးသည် မဟာပီတိဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ တာဝန်ပြီးစီးသကဲ့သို့ ဖြစ်၍ အာရှီဝါဒစကားများဖြင့် ရာမကို အလွန်အမင်း ပူဇော်ဂုဏ်ပြု하였다။

Verse 27

अथैतैरभ्यनुज्ञातो ययौ प्राप्तमनोरथः / गते मुनिवरे रामे देशात्तस्मान्निजाश्रमम्

ထို့နောက် မုနိတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူပြီး ဆန္ဒပြည့်စုံသွားသော မုနိဝရ ရာမသည် ထိုဒေသမှ မိမိ၏ အာရှရမ်သို့ ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 28

संभूय मुनयः सर्वे प्रजग्मुस्तीरमंबुधेः / परिचङ्क्रम्य तां भूमिं यत्नेन महातान्विताः

ထို့နောက် မုနိအားလုံး စုဝေးကာ သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေသို့ သွားပြီး မဟာပီတိဖြင့် ပြည့်နှက်လျက် ကြိုးစားအားထုတ်ကာ ထိုမြေကို လှည့်လည်စူးစမ်း하였다။

Verse 29

ददृशुः सर्वतो राजन्ह्यर्मवान्तः स्थितां महीम् / नित्यत्वा त्सर्वदेवानामधिष्ठानतया तथा

အရှင်မင်းကြီး၊ ဓမ္မကိုလိုက်နာသူတို့သည် အရပ်ရပ်၌ တည်ငြိမ်သော မြေပြင်ကို မြင်ကြပြီး၊ ထိုမြေသည် နတ်အားလုံး၏ နိစ္စအခြေခံအာဓာရအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။

Verse 30

कातमब्धौ निपतितं नष्टतोयं चिरोषितम् / अपि रुद्रप्रभावेम प्रायान्नात्यन्तविप्लवम्

ပင်လယ်ထဲသို့ကျ၍ ရေမရှိတော့ဘဲ အချိန်ကြာကြာ ခြောက်သွေ့နေသော အဲဒီအပေါက်တောင် ရုဒ္ဒရ၏ အာနုభာဝကြောင့် အလွန်အမင်း လှုပ်ရှားပျက်စီးမှု မဖြစ်လောက်ခဲ့။

Verse 31

तत्तेयनिःसृतं क्षेत्रमभूत्पूर्ववदेव हि / एतद्धि देवसामर्थ्यमचिन्त्यं नृपसत्तम

အဲဒီထဲမှ ထွက်ပေါ်လာသောအခါ ထိုဒေသသည် ယခင်ကဲ့သို့ ပြန်ဖြစ်လာ၏။ မင်းမြတ်ကြီး၊ ဤသည်မှာ နတ်တို့၏ စိတ်မမှီနိုင်သော အာနုభာဝပင် ဖြစ်သည်။

Verse 32

एवं रामेण जलधेः पुनः सृष्टा वसुंधरा / दक्षिणोत्तरतो राजनयोजनानां चतुःशतम्

ဤသို့ ရာမသည် သမုဒ္ဒရာမှ မြေပြင်ကို ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ မင်းကြီး၊ တောင်မှ မြောက်သို့ ယောဇနာ လေးရာအထိ ကျယ်ပြန့်하였다။

Verse 33

नातिक्रामति सो ऽद्यापि सीमानं पयसां निधिः / कृतं रामेण महता न तु सज्जं महद्धनुः

ယနေ့တိုင် ရေတို့၏ သိုလှောင်ရာ သမုဒ္ဒရာသည် ထိုနယ်နိမိတ်ကို မကျော်လွန်။ ဤအမှုကို မဟာရာမက ပြုလုပ်ပြီးသော်လည်း သူ၏ မဟာဓနုကိုတောင် မပြင်ဆင်ရသေး။

Verse 34

एवं प्रभावो रामो ऽसौ सगरश्च महीपतिः / यस्य पुत्रैरयं खण्डो भारतो ऽब्धौ निपतितः

ဤသို့ပင် အာနုဘော်ကြီးသော ရာမနှင့် မဟီပတိ စဂရ မင်းကြီးတို့ရှိကြ၏။ သူ၏သားတို့ကြောင့် ဤဘာရတခဏ္ဍသည် သမုဒ္ဒရာသို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။

Verse 35

योजनानां सहस्रन्तु वर्द्धितश्च महोदधिः / रामेणाभूत्पुनः सृष्टं योजनानां तु षट्शतम्

မဟာသမုဒ္ဒရာသည် ယောဇနာတစ်ထောင်အထိ ကျယ်ပြန့်သွား၏။ ထို့နောက် ရာမသည် ပြန်လည်ဖန်ဆင်း၍ ယောဇနာခြောက်ရာအဖြစ် ပြုလုပ်하였다။

Verse 36

सगरस्य सुतैर्यस्माद्वर्द्धितो मकरालयः / ततः प्रभृति लोकेषु सागराख्यामवाप्तवान्

စဂရ၏သားတို့ကြောင့် မကရာတို့၏အိမ်ရာဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာသည် ကြီးထွားလာ၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ လောကတွင် ‘စဂရ’ ဟူသောအမည်ကို ရရှိ하였다။

Verse 37

एतत्ते ऽभिहितं सम्यङ्महतश्चरितं मया / रामस्य कार्त्तवीर्यस्य सगरस्य महीपतेः

ဤသည်မှာ မဟာကြီးမြတ်သော ဇာတ်ကြောင်းကို ငါသည် သင်အား မှန်ကန်စွာ ပြောပြပြီးပြီ—ကာတ္တဝီရျ ရာမနှင့် စဂရ မင်းကြီးအကြောင်း။

Frequently Asked Questions

A sacred-geography dispute: sages seek restoration/access to the Gokarṇa kṣetra, while Varuṇa explains he cannot fully withdraw the waters due to Brahmā’s boon—resolved by Varuṇa agreeing to contain the waters within limits set by Bhārgava.

The episode alludes to Sagara’s sons (Sagarātmajāḥ), a well-known Ikṣvāku/Solar-dynasty-linked narrative cluster, used here as an etiological cause for land displacement/submergence affecting Gokarṇa.

Sīmā marks a sacral-legal boundary that stabilizes the kṣetra’s identity; the sruva (ladle used in offerings) signals a ritualized act of measurement/purification, implying that geographic restoration is performed as dharmic-ritual procedure, not mere physical engineering.