
यज्ञसमापन-दक्षिणा-आवभृथस्नान-वर्णनम् (Completion of the Sacrifice, Gifts, and Avabhṛtha Bath)
အနုရှင်္ဂပဒ အဓျာယ ၅၅ တွင် ရာဇသတ္တမ မင်းမြတ်သည် ဝေဒပာရဂ (ဝေဒကျွမ်းကျင်) ရ္တဝိက်များနှင့် သဒသျများနှင့်အတူ စည်းကမ်းတကျ ယဇ္ဉာကို ဆောင်ရွက်သည်။ ဝေဒီ (ပူဇော်ပလ္လင်)၊ ပစ္စည်းကိရိယာများနှင့် ရှာစတြာနည်းလမ်းတို့ ပြည့်စုံကာ ဝေဒိက ရိတုအမိန့်တော်၏ စံနမူနာကို ပြသသည်။ အစဉ်လိုက် ပြီးဆုံးပြီးနောက် မင်းသည် အော်ဖီရှန့်များအား ဒက္ခိဏာ (အခကြေး/လှူဒါန်း) ပေးကာ ဘြာဟ္မဏများနှင့် တောင်းခံသူများကိုလည်း မျှော်လင့်ချက်ထက် ပို၍ ဥစ္စာပေးသည်။ ထို့နောက် အကြီးအကဲများထံ ဦးချကန်တော့၍ ခွင့်လွှတ်ကောင်းချီး တောင်းခံသည်။ ထို့ပြီး စူတ၊ မာဂဓ၊ ဝန္ဒင်တို့၏ သီချင်းချီးမွမ်းသံ၊ တေးဂီတ၊ ထီး၊ ပန်ကာနှင့် မြို့အလှဆင်မှုတို့ဖြင့် လူထုအလှည့်အပြောင်း လှုပ်ရှားကာ စရယူးမြစ်သို့ သွား၍ အဝဘ္ရဓ သ္နာန (ယဇ္ဉာပြီးနောက် ရေချိုး) ပြုသည်။ မင်းသည် ဝေဒမန်တရသံနှင့် မင်္ဂလာတေးဂီတကြားတွင် မြို့သို့ ပြန်လာကာ ရိတုပြီးဆုံးမှု၊ လှူဒါန်းမျှဝေမှုနှင့် လူထုချီးမွမ်းမှုတို့က ဓမ္မနှင့် အာဏာတရားဝင်မှုကို ဖော်ညွှန်းကြောင်း ပြသသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे कपिलाश्रमस्थाश्वानयनं नाम चतुष्पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः // ५४// äः अभिनन्द्याशिषात्यर्थं लालयन्प्रशशंस ह
ဤသို့ သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ (ဝါယုမိန့်ကြား) အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ ဥပေါဒ္ဓာတပဒ၌ “ကပိလာအာရှရမရှိ မြင်းကို ယူဆောင်လာခြင်း” ဟူသော အခန်း ၅၅ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သူသည် သူ့ကို ချီးကျူးကြိုဆို၍ အလွန်အမင်း ကောင်းချီးပေးကာ မေတ္တာဖြင့် လာလျင်၍ ချီးမွမ်း하였다။
Verse 2
अथ ऋत्विक्सदस्यैश्च सहितो राजसत्तमः / उपाक्रमत तं यज्ञे विधिवद्वेदपारगैः
ထို့နောက် ရာဇာအထွတ်အမြတ်သည် ရိတ္ဝိက်များနှင့် အစည်းအဝေးဝင်များနှင့်အတူ၊ ဝేదကျွမ်းကျင်သူများက ဓမ္မနည်းအတိုင်း ဦးဆောင်၍ ထိုယဇ్ఞကို စတင်하였다။
Verse 3
ततः प्रववृते यज्ञः सर्वसंपद्गुणान्वितः / सम्यगौर्ववसिष्ठाद्यैर्मुनिभिः संप्रवर्त्तितः
ထို့နောက် စည်းစိမ်နှင့် ကုသိုလ်ဂုဏ် အပြည့်အစုံပါဝင်သော ယဇ္ဉပူဇော်ပွဲကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ အော်ရဝ၊ ဝသိဋ္ဌ စသော မုနိများက စနစ်တကျ ဦးဆောင်ကျင်းပ하였다။
Verse 4
हिरण्मयमयी वेदिः पात्राण्युच्चावचानि च / सुसमृद्धं यथाशास्त्रं यज्ञे सर्वं बभूव ह
ရွှေရောင်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဝေဒီ (ပူဇော်တိုင်) နှင့် အမြင့်အနိမ့် မျိုးစုံသော ပാത്രများရှိ၍၊ သာස්တရအတိုင်း ယဇ္ဉတွင် အရာအားလုံး အလွန်စုံလင်ကြွယ်ဝ하였다။
Verse 5
एवं प्रवर्त्तितं यज्ञमृत्विजः सर्व एव ते / क्रमात्समापयामासुर्यजमानपुरस्सराः
ဤသို့ စတင်ထားသော ယဇ္ဉကို ရుత్వိဇ်အားလုံးက ယဇမာနကို ရှေ့တန်းထား၍ အဆင့်လိုက် စနစ်တကျ ပြီးစီးစေ하였다။
Verse 6
समापयित्वा तं यज्ञं राजा विधिविदां वरः / यथावद्दक्षिणां चैव ऋत्विजां प्रददौ तदा
ယဇ္ဉကို ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ အခမ်းအနားနည်းလမ်းကို သိကျွမ်းသူများအနက် အထူးမြတ်သော ဘုရင်သည် ရుత్వိဇ်များအား သင့်လျော်သော ဒက္ခိဏာကို ပေးအပ်하였다။
Verse 7
अथ ऋत्विक्सदस्यानां ब्राह्मणानां तथार्थिनाम् / तत्काङ्क्षितादभ्यधिकं प्रददौ वसु सर्वशः
ထို့နောက် ရుత్వိဇ်များ၊ စဒಸ್ಯများ၊ ဗြာဟ္မဏများနှင့် တောင်းခံသူများအား သူတို့လိုချင်သည့်အရာထက်ပင် ပိုမို၍ အမျိုးမျိုးသော ဥစ္စာဓနကို ပေးအပ်하였다။
Verse 8
एवं संतर्प्य विप्रादीन्दक्षिणाभिर्यथाक्रमम् / क्षमापयामास गुरून्सदस्यान्प्रणिपत्य च
ဤသို့ အစဉ်လိုက် ဒက္ခိဏာပေး၍ ဗြဟ္မဏတို့ကို စိတ်ကျေနပ်စေပြီး၊ ဆရာတော်များနှင့် အစည်းအဝေးအဖွဲ့ဝင်များထံ ဦးချ၍ ခွင့်လွှတ်မှုတောင်းခံ하였다။
Verse 9
ब्राह्मणाद्यैस्ततो वर्णैरृत्विग्भिश्च समन्वितः / वारकीयाकदंबैश्च सूतमागधवन्दिभिः
ထို့နောက် ဗြဟ္မဏတို့အစရှိသော ဝဏ္ဏအမျိုးအစားများ၊ ရ္တဝိဇ်များနှင့်အတူ၊ ဝါရကီယ အဖွဲ့များ၊ စူတ၊ မာဂဓ နှင့် ချီးမွမ်းသူများက ဝိုင်းရံနေ하였다။
Verse 10
अन्वीयमानः सस्त्रीकः श्वेतच्छत्रविराजितः / दोधूयमानचमरो वालव्यजनराजितः
သူသည် မိဖုရားနှင့်အတူ လိုက်ပါအမီခံရ၍ အဖြူရောင် ထီးတော်အောက်တွင် တောက်ပနေပြီး၊ လှုပ်ယမ်းနေသော ချာမရ (ယက်) နှင့် ဝါလဗျဇန (အမြီးပန်ကာ) များဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 11
नानावादित्रनिर्घोषैर्बधिरीकृतदिङ्मुखः / स गत्वा सरयूतीरं यथाशाश्त्रं यथाविधि
တူရိယာမျိုးစုံ၏ ဂုဏ်သံကြီးကြောင့် အရပ်မျက်နှာများပင် နားပိတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ သူသည် သာသ္တရအတိုင်း နည်းလမ်းကျကျ စရယုမြစ်ကမ်းသို့ သွား하였다။
Verse 12
चकारावभृथस्नानं मुदितः सहबन्धुभिः / एवं स्नात्वा सपत्नीकः सुहृद्भिर्ब्राह्मणैः सह
သူသည် ဆွေမျိုးများနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်စွာ အဝဘෘထသနာန်ကို ပြုလုပ်하였다; ဤသို့ ရေချိုးပြီးနောက် မိဖုရားနှင့်အတူ မိတ်ဆွေများ၊ ဗြဟ္မဏများနှင့် ပေါင်းသင်းနေ하였다။
Verse 13
वीणावेणुमृदङ्गादिनानावादित्रनिःस्वनैः / मङ्गल्यैर्वेदघोषैश्च सह विप्रजनेरितैः
ဗီဏာ၊ ဝေဏု၊ မৃদင်္ဂ စသော တူရိယာမျိုးစုံ၏ သံလှိုင်းများနှင့်၊ ဗြာဟ္မဏများက ထုတ်ဖော်ရွတ်ဆိုသော မင်္ဂလာဝေဒသံများနှင့်အတူ။
Verse 14
संस्तूयमानः परितः सूतमागधबन्दिभिः / प्रविवेश पुरीं रम्यां हृष्टपुष्टजनायुतम्
စူတ၊ မာဂဓ နှင့် ချီးမွမ်းသီဆိုသူများက ပတ်လည်မှ ချီးကျူးနေစ்၍၊ ပျော်ရွှင်၍ စည်ပင်သန်မာသော လူထုဖြင့် ပြည့်နှက်သည့် လှပသော မြို့တော်သို့ ဝင်ရောက်하였다။
Verse 15
श्वेतव्यजन सच्छत्रपताकाध्वजमालिनीम् / सिक्तसंमृष्टभूभागापणशोभासमन्विताम्
မြို့တော်သည် အဖြူရောင် ချာမရ်ပန်ကာများ၊ သန့်ရှင်းလှပသော ထီးများ၊ ပတാകာနှင့် အလံတန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး၊ မြေပြင်ကို ရေဖျန်း၍ သုတ်သင်သန့်စင်ကာ စျေးတန်းများ၏ တင့်တယ်မှုဖြင့် ပြည့်စုံနေသည်။
Verse 16
कैलासाद्रिप्रकाशाभिरुज्ज्वलां सौधपङ्क्तिभिः / स तत्रागरुधूपोत्थगन्धामोदितदिङ्मुखम्
ကൈလာသ पर्वတကဲ့သို့ တောက်ပသော နန်းတော်တန်းများကြောင့် မြို့တော်သည် လင်းလက်နေပြီး၊ အဂရု မီးခိုးတိုင်၏ မွှေးရနံ့က အရပ်မျက်နှာတို့ကို ပျော်ရွှင်စေ하였다။
Verse 17
विकीर्यमाणः परितः पौरनारीजनैर्मुहुः / लाजवर्षेण सानन्दं वीक्षमाणश्च नागरैः
မြို့သူမြို့သား မိန်းမများက ပတ်လည်မှ မကြာခဏ လာဇ (လှော်ဆန်) ကို မိုးကဲ့သို့ ဖြန့်ချိကြပြီး၊ မြို့သားများကလည်း ပျော်ရွှင်စွာ ကြည့်ရှုနေကြသည်။
Verse 18
उपदाभिरनेकाभिस्तत्रतत्र वणिग्जनैः / संभाव्यमानः शनकैर्जगम स्वपुरं प्रति
သူသည် နေရာနေရာရှိ ကုန်သည်များက အမျိုးမျိုးသော ပူဇော်လက်ဆောင်များဖြင့် ဂုဏ်ပြုကြသဖြင့်၊ တဖြည်းဖြည်း မိမိမြို့သို့ ပြန်လည်သွားလေ၏။
Verse 19
स प्रविश्य गृहं रम्यं सर्वमण्डलमण्डितम् / सम्यक्संभावयामास सुहृदो ब्राह्मणानपि
သူသည် မဏ္ဍလအလှဆင်အမျိုးမျိုးဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော လှပသည့် အိမ်သို့ ဝင်ရောက်ပြီး၊ မိတ်ဆွေများနှင့် ဗြာဟ္မဏများကိုလည်း သင့်တော်စွာ ဧည့်ခံဂုဏ်ပြု하였다။
Verse 20
संसेव्यमानश्च तदा नानादेशेश्वरैर्नृपैः / सभायां राजशार्दूलो रेमे शक्र इवापरः
ထိုအခါ နိုင်ငံအသီးသီး၏ အရှင်ဘုရင်များက ဝန်ဆောင်ကြသဖြင့်၊ ဘုရင်တို့အနက် ကျားသဖွယ်သော မင်းသည် မဟာမဏ္ဍပ၌ အခြားသော သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ကဲ့သို့ ပျော်မြူးလေ၏။
Verse 21
एवं सुहृद्भिः सहितः पूरयित्वा मनोरथम् / सगरः सह भार्याभ्यां रेमे नृपवरोत्तमः
ဤသို့ မိတ်ဆွေများနှင့်အတူ နေ၍ စိတ်ကူးဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေပြီးနောက်၊ မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး စဂရမင်းသည် မိဖုရားနှစ်ပါးနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်လေ၏။
Verse 22
अंशुमन्तं ततः पौत्रं मुदा विनयशालिनम् / वसिष्ठानुमते राजा यौवराज्ये ऽभ्यषेचयत्
ထို့နောက် မင်းသည် ဝသಿಷ್ಠ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့်၊ ဝမ်းမြောက်စွာ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့သော မြေး အံရှုမန်ကို ယုဝရာဇ (အိမ်ရှေ့မင်း) အဖြစ် အဘိသေက ပြုလေ၏။
Verse 23
पौरजानपदानां तु बन्धूनां सुहृदामपि / स प्रियो ऽभवदत्यर्थमुदारैश्च गुणैर्नृपः
မြို့သူမြို့သားနှင့် ကျေးလက်ပြည်သူများ၊ ဆွေမျိုးနှင့် မိတ်ဆွေများအတွက် ထိုမင်းသည် မြင့်မြတ်သောဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် အလွန်ချစ်ခင်ခံရသူဖြစ်လာသည်။
Verse 24
प्रजास्तमन्वरज्यन्त बालमप्यमितौजसम् / नवं च शुक्लपक्षादौशीतांशुमचिरोदितम्
ပြည်သူတို့သည် အလွန်မိုက်မဲမဟုတ်ဘဲ အတိုင်းမသိတန်ခိုးရှိသော ထိုကလေးကိုပါ လိုက်လံချစ်ခင်ကြသည်၊ လဆန်းအစတွင် မကြာသေးမီက ထွက်ပေါ်လာသော လသစ်ကဲ့သို့။
Verse 25
स तेन सहितः श्रीमान्सुत्दृद्भिश्च नृपोत्तमः / भार्याभ्यामनुरूपाभ्यां रममाणो ऽवसच्चिरम्
ထိုတန်ခိုးတော်မင်းမြတ်သည် သူနှင့်အတူ၊ ခိုင်မာသောသားများနှင့်အတူ၊ သင့်လျော်သောမိဖုရားနှစ်ပါးနှင့် ပျော်ရွှင်စွာ အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေထိုင်하였다။
Verse 26
युवैव राजशार्दूलः साक्षाद्धर्म इवापरः / पालयामास वसुधां सशैलवनकाननाम्
ငယ်ရွယ်သော်လည်း ထိုမင်းမြတ်သည် ဓမ္မ၏ အခြားရုပ်သဏ္ဍာန်တစ်ပါးကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၍ တောင်တန်း၊ တောအုပ်၊ တောနက်များပါဝင်သော မြေပြင်ကို စောင့်ရှောက်အုပ်ချုပ်하였다။
Verse 27
एवं महानहिमदीधितिवंशमौलिरत्नाय यमानवपुरुत्तरकोसलेशः / पूर्णेन्दुवत्सकललोकमनो ऽभिरामः सार्द्ध प्रजाभिरखिलाभिरलं जहर्ष
ဤသို့ ယမာနဝပုရရှိ မြောက်ကိုဆလပြည်၏ အရှင်၊ မဟာ-နဟိမ-ဒီဓိတိ မျိုးရိုး၏ မောက်လီရတနာဖြစ်သူသည် ပြည့်လကဲ့သို့ လောကသားအားလုံး၏ စိတ်ကို သာယာစေပြီး မိမိပြည်သူအားလုံးနှင့်အတူ အလွန်ပျော်ရွှင်မြူးတူး하였다။
In the provided verses, the emphasis is not a Vamsha catalogue but a ritual closure sequence (yajña → dakṣiṇā → avabhṛtha). Any lineage data would likely be contextual or in adjacent chapters rather than explicitly enumerated in this excerpt.
The chapter stresses vedapāragā officiants, a properly prepared vedi and vessels (pātrāṇi), orderly completion (kramāt samāpanam), prescribed dakṣiṇā to ṛtviks/sadasyas, and the avabhṛtha-snāna—together forming the canonical closure and validation of the sacrifice.
Sarayū anchors the rite in sacred geography, while the procession with bards, Vedic chants, and civic decoration externalizes ritual success into public order—encoding how dharma is made visible and politically operative after the sacrificial act.