
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
ဤအခန်းတွင် ဝသိဋ္ဌက မင်းတပါးအား ပုရాణသဘောအရ သင်ခန်းစာနှင့် မျိုးရိုးသမိုင်းဆန်သော အကြောင်းအရာဖြင့် ပြောကြားသည်။ ဘာရ္ဂဝ/ပရရှုရာမ သည် ဂဏာဓိရှ (ဂဏေရှ) က တားဆီးသဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားဒေါသထွက်လာသည်။ ဂဏေရှ မလှုပ်မယှက် ရပ်နေသည်ကို မြင်၍ ပရရှုရာမက ရှိဝက ပေးအပ်ခဲ့သော ပရရှု (တံစဉ်/ပုဆိန်) ကို ပစ်ချသည်။ ဂဏေရှက ဖခင်၏ လက်ဆောင်ကို “မလွဲမသွေ” ဖြစ်စေလို၍ သူ၏ ဆင်စွယ်ဖြင့် ထိခိုက်မှုကို ခံယူရာ စွယ်တစ်ချောင်း ပြတ်ကျသွားပြီး မြေကြီးတုန်ခါကာ နတ်များ အော်ဟစ်ကြသည်။ အလှုပ်အရှားကြား၍ ပါရဝတီနှင့် သင်္ကရ (ရှိဝ) ရောက်လာပြီး ပါရဝတီက ဟေရမ္ဗကို ဝက္ရတုဏ္ဍ-ဧကဒန္တင် အဖြစ်မြင်ကာ စ္ကန္ဒကို မေးသည်။ စ္ကန္ဒက အဖြစ်အပျက်ကို ရှင်းပြသဖြင့် ပါရဝတီ ဒေါသထွက်ကာ ဆရာ-တပည့်၊ ဖခင်-သား သဘောတရားအရ ရှိဝအား ပြောဆိုပြီး ဘာရ္ဂဝ၏ အောင်ပွဲများနှင့် ပေးကမ်းမှုများကို ချီးမွမ်းကာ အိမ်တွင်းတပည့် (antevāsī) ဖြစ်သော ဘာရ္ဂဝကို ကာကွယ်ရန် တောင်းဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သားများနှင့်အတူ ဖခင်အိမ်သို့ ထွက်ခွာမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ကာ သမ္မတိနှင့် လောက-အိမ်ထောင်ရေး ညီမျှမှု ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အကြောင်းပြုသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते एकचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४१// वसिष्ठ उवाच एवं संभ्रामितो रामो गणाधीशेन भूपते / हर्षशोकसमाविष्टो विचिन्त्यात्मपराभवम्
ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုက ပြောကြားသော အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ ဥပေါဒ္ဓာတပာဒ၊ ဘာရ္ဂဝချရိတ၌ အခန်း ၄၁ ဖြစ်၏။ ဝသಿಷ್ಠက မိန့်တော်မူသည်—အို မင်းကြီး၊ ဂဏာဓီಶက ဤသို့ လှုပ်ရှားစေသဖြင့် ရာမသည် ဝမ်းမြောက်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုတို့တွင် နစ်မြုပ်ကာ မိမိ၏ အရှုံးကို စဉ်းစားလေ၏။
Verse 2
गणेशं चाभितो वीक्ष्य निर्विकारमवस्थितम् / क्रोधाविष्टो भृशं भूत्वा प्राक्षिपत्स्वपरश्वधम्
ဂဏေရှကို ပတ်လည်ကြည့်သော်လည်း သူသည် မပြောင်းမလဲ တည်ငြိမ်နေ၏။ ထို့ကြောင့် ပြင်းထန်သော ဒေါသဝင်ကာ မိမိ၏ ပရရှ္ဝဓ (ပုဆိန်) ကို ပစ်လွှတ်လိုက်သည်။
Verse 3
गणेशस्त्वभिवीक्ष्याथ पित्रा दत्तं परश्वधम् / अमोघं कर्त्तुकामस्तु वामे तं दशने ऽग्रहीत्
ထို့နောက် ဂဏေရှသည် ကြည့်၍ ဖခင်ပေးအပ်သော ပရရှ္ဝဓကို ယူကာ၊ မလွဲမသွေ (အမောဃ) ဖြစ်စေလိုသဖြင့် ဘယ်ဘက်တွင် မိမိ၏ သွားတံဖြင့် ဖမ်းဆုပ်လိုက်သည်။
Verse 4
स तु दन्तः कुठारेण विच्छिन्नो भूतले ऽपतत् / भुवि शोणितसंदिग्धो वज्राहत इवाचलः
ပုဆိန်ဖြင့် ပိုင်းဖြတ်ခံရသော ထိုအစွယ်သည် မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျသွားလေသည်။ သွေးများဖြင့် လိမ်းကျံနေသော ထိုအစွယ်သည် မိုးကြိုးပစ်ခံရသော တောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
Verse 5
दन्तपातेन विद्वस्ता साब्धिद्वीपधरा धरा / चकंपे पृथिवीपाल लोकास्त्रासमुपागताः
ထိုအစွယ်ကျလာမှုကြောင့် သမုဒ္ဒရာနှင့် ကျွန်းများကို ထမ်းဆောင်ထားသော ကမ္ဘာမြေကြီးသည် တုန်လှုပ်သွားလေသည်။ အို မင်းကြီး၊ လောကအပေါင်းတို့သည် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်သွားကြသည်။
Verse 6
हाहाकारो महानासी द्देवानां दिवि पश्यताम् / कार्त्तिकेयादयस्तत्र चुक्रुशुर्भृशमातुराः
ကောင်းကင်မှ ကြည့်ရှုနေကြသော နတ်များအကြားတွင် ကြီးစွာသော ငိုကြွေးသံများ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ကာတ္တိကေယနှင့် အခြားသူတို့သည် အလွန်စိတ်ဆင်းရဲစွာဖြင့် အော်ဟစ်ငိုကြွေးကြလေသည်။
Verse 7
अथ कोलाहलं श्रुत्वा दन्तपातध्वनिं तथा / पार्वतीशङ्करौ तत्र समाजग्मतुरीश्वरौ
ထို့နောက် ဆူညံသံနှင့် အစွယ်ကျသံကို ကြားရသဖြင့် ပါရွတီနှင့် သျှင်္ကရ (သီဝ) တို့သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။
Verse 8
हेरम्बं पुरतो दृष्ट्वा वक्रतुण्डैकदन्तिनम् / पप्रच्छ स्कन्दं पार्वती किमेतदिति कारणम्
ကောက်ကွေးသော နှာမောင်းနှင့် အစွယ်တစ်ချောင်းတည်းရှိသော ဟေရမ္ဗ (ဂန္ဓေ) ကို ရှေ့တွင် မြင်လိုက်ရသောအခါ ပါရွတီက စကန္ဒကို 'ဒါ ဘာကြောင့်လဲ' ဟု မေးလေသည်။
Verse 9
स तु पृष्टस्तदा मात्रा सेनानीः सर्वमादितः / वृत्तान्तं कथयामास मात्रे रामस्य शृण्वतः
မိခင်မေးမြန်းသောအခါ စစ်သူကြီးက ရာမနားထောင်နေစဉ် အဖြစ်အပျက်အလုံးစုံကို အစမှအဆုံး မိခင်အား ပြောပြလေသည်။
Verse 10
सा श्रुत्वोदन्तमखिलं जगतां जननी नृप / उवाच शङ्करं रुष्टा पार्वती प्राणनायकम्
အို မင်းကြီး၊ ထိုသတင်းအစုံအလင်ကို ကြားသိရသောအခါ လောကမိခင် ပါဗတီသည် အမျက်ထွက်ပြီး မိမိ၏အသက်သခင် ရှန်ကရာကို ပြောကြားလေသည်။
Verse 11
पार्वत्युवाच अयं ते भार्गवः शंभो शिष्यः पुत्रः समो ऽभवत् / त्वत्तोलब्ध्वा परं तेजो वर्म त्रैलोक्यजिद्विभो
ပါဗတီက ဆိုလေသည် - အို ရှန်ဘူ၊ သင်၏ ဤဘဂ္ဂဝတပည့်သည် သားနှင့်တူသည် ဖြစ်လေပြီ။ အို အရှင်၊ သင်ထံမှ ကြီးမြတ်သော တန်ခိုးနှင့် သံချပ်ကာကို ရရှိပြီးနောက် သူသည် လောကသုံးပါးကို အောင်နိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့ပြီ။
Verse 12
कार्त्तवीर्यार्जुनं संख्ये जितवानूर्जितं नृपम् / स्वकार्यं साधयित्वा तु प्रादात्तुभ्यं च दक्षिणाम्
သူသည် တန်ခိုးကြီးသော ကာတဝီရိယ အဇ္ဇုနမင်းကို စစ်ပွဲတွင် အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ မိမိကိစ္စပြီးမြောက်သောအခါ သင့်အား ဆရာပူဇော်ကြေး ပေးအပ်လေပြီ။
Verse 13
यत्ते सुतस्य दशन कुठारेण न्यपातयत् / अनेनैव कृतार्थस्त्वं भविष्यसि न संशयः
သင်၏သားသွားကို ပုဆိန်ဖြင့် ရိုက်ချိုးလိုက်ခြင်းဖြင့် သင်သည် ကျေနပ်လိမ့်မည်မှာ မလွဲဧကန်ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 14
त्वमिमं भार्गवं शम्भो रक्षान्तेवासिसत्तमम् / तव कार्याणि सर्वाणि साधयिष्यति सद्गुरोः
အို ရှမ္ဘို၊ ဤ ဘာရ္ဂဝ မဟာတပသီ၏ အကောင်းဆုံး တပည့်ကို ကာကွယ်ပါ။ သူသည် သဒ္ဂုရုအတွက် သင်၏ အလုပ်အားလုံးကို ပြီးမြောက်စေမည်။
Verse 15
अह नैवात्र तिष्ठामि यत्त्वया विमता विभो / पुत्राभ्यां सहिता यास्ये पितुः स्वस्य निकेतनम्
အို ဝိဘု၊ သင်က ကျွန်မကို ငြင်းပယ်သဖြင့် ဒီမှာ မနေတော့ပါ။ သားနှစ်ယောက်နဲ့အတူ ကိုယ့်အဖေရဲ့ အိမ်သို့ သွားမည်။
Verse 16
संतो भुजिष्यातनयं सत्कुर्वन्त्यात्मपुत्रवत् / भवता तु कृतोनैव सत्कारो वचसापि हि
သူတော်ကောင်းတို့သည် အလုပ်သမား၏ သားကိုတောင် ကိုယ့်သားလို ဂုဏ်ပြုကြသည်။ သို့သော် သင်က စကားဖြင့်တောင် မလေးစားခဲ့ပါ။
Verse 17
आत्मनस्तनयस्यास्य ततो यास्यामि दुःखिता / वसिष्ठ उवाच एतच्छ्रुत्वा तु वचनं पार्वत्या भगवान्भवः
ဤကိုယ့်သားကြောင့် ကျွန်မ ဝမ်းနည်းစွာ ထွက်ခွာမည်။ ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—ပါရဝတီ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ဘဂဝန် ဘဝ (ရှီဝ)…
Verse 18
नोवाच किञ्चिद्वचनं साधु वासाधु भूपते / सस्मार मनसा कृष्णं प्रणतक्लेशनाशनम्
အို မင်းကြီး၊ သူသည် ကောင်းမကောင်း စကားတစ်ခွန်းမျှ မပြောဘဲ၊ စိတ်ထဲတွင် ဦးညွှတ်သူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖျောက်ပေးသော သီရိကృష్ణကို သတိရ하였다။
Verse 19
गोलोकनाथं गोपीशं नानानुनयकोविदम् / स्मृतमात्रो ऽथ भगवान् केशवः प्रणतार्त्तिहा / आजगाम दयासिंधुर्भक्तवश्यो ऽखिलेश्वरः
ဂိုလိုကနာထ၊ ဂိုပီတို့၏အရှင်၊ နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် နှစ်သိမ့်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူ—အောက်မေ့သတိရရုံဖြင့်ပင် ဗဂဝန် ကေရှဝ၊ ဦးညွှတ်သူတို့၏ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားသူ၊ ကရုဏာသမုဒ္ဒရာ၊ ဘက္တတို့အလိုလိုက်သော အခိလေရှဝရ သည် ရောက်လာ၏။
Verse 20
मेघश्यामो विशदवदनो रत्नकेयूरहारो विद्युद्वासा मकरसदृशे कुण्डले संदधानः / बर्हापीडं मणिगणयुतं बिभ्रदीषत्स्मितास्यो गोपीनाथो गदितसुयशाः कौस्तुभोद्भासिवक्षाः
မိုးတိမ်ရောင်ရှိုင်းသော အရောင်၊ မျက်နှာသန့်ရှင်းတောက်ပ၊ ရတနာကေယူးရနှင့် လည်ဆွဲကို ဆင်ယင်၍၊ မီးလျှံကဲ့သို့သော ဝတ်စုံ၊ မကရပုံသဏ္ဌာန် နားကပ်ကို တပ်ဆင်ကာ; မဏိများဖြင့် အလှဆင်ထားသော မယူးရပင့်မုကွတ်ကို ဆောင်း၍ အနည်းငယ်ပြုံးသော မျက်နှာ—ဂိုပီနာထ၊ သီချင်းများတွင် ချီးမွမ်းခံရသူ၊ ကೌஸ್ತುဘ မဏိကြောင့် ရင်ဘတ်တောက်ပသူ။
Verse 21
राधया सहितः श्रीमान् श्रीदाम्ना चापराजितः
ထိုသီရိမန်သည် ရာဓာနှင့်အတူရှိ၍၊ သီရိဒာမာနှင့်လည်း အနိုင်မခံ အဇေယအဖြစ် ထင်ရှားနေ၏။
Verse 22
मुष्णंस्तेजांसि सर्वेषां स्वरुचा ज्ञानवारिधिः / अथैनमागतं दृष्ट्वा शिवः संहृष्टमानसः
မိမိ၏အလင်းရောင်ဖြင့် အားလုံး၏တေဇကို မျက်နှာမူစေသော ဉာဏ်သမုဒ္ဒရာကို ရောက်လာသည်ဟု မြင်သော်၊ ရှိဝ၏စိတ်သည် ဝမ်းမြောက်လွန်စွာ ဖြစ်၏။
Verse 23
प्रणिपत्य यथान्यायं पूजयामास चागतम् / प्रवेश्याभ्यन्तरे वेश्मराधया सहितं विभुम्
ရှီဝသည် ထုံးတမ်းအတိုင်း ဦးညွှတ်ကန်တော့၍ ရောက်လာသော प्रभုကို ပူဇော်ကာ၊ ရာဓာနှင့်အတူရှိသော ထိုဗိဘုကို အိမ်အတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်စေ하였다။
Verse 24
रत्नसिंहासने नम्ये सदारं स न्यवेशयत् / थ तत्र गता देवी पार्वती तनयान्विता
သူသည် ရတနာတန်ဆာဆင်ထားသော စင်္ဟာသနကို ဦးညွှတ်ကာ၊ မိဖုရားနှင့်အတူ ထိုသူကို ထိုင်စေ하였다။ ထို့နောက် ဒေဝီ ပါရဝတီသည် သားတော်များနှင့်အတူ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ하였다။
Verse 25
ननाम चरणान्प्रभ्वोः पुत्राभ्यां सहिता मुदा / थ रामो ऽपि तत्रैव गत्वा नमितकन्धरः
သူမသည် သားနှစ်ယောက်နှင့်အတူ ပရဘု၏ ခြေတော်များကို ပျော်ရွှင်စွာ ဦးညွှတ်ကန်တော့하였다။ ထို့နောက် ရာမလည်း ထိုနေရာသို့ သွားကာ လည်ပင်းငုံ့၍ ကန်တော့하였다။
Verse 26
पार्वत्याश्चरणोपान्ते पपाताकुलमानसः / सा यदा नाभ्यनन्दत्तं भार्गवं प्रणतं पुरः
စိတ်လှုပ်ရှားဝေဒနာဖြင့် သူသည် ပါရဝတီ၏ ခြေတော်အနီး၌ လဲကျ하였다။ သို့သော် ရှေ့တွင် ဦးညွှတ်နေသော ဘာရ္ဂဝကို ဒေဝီက မနှစ်သက်မကြိုဆိုသည့်အခါ၊
Verse 27
तदोवाच जगन्नाथः पार्वतीं प्रीणयन्गिरा
ထိုအခါ လောက၏အရှင်သည် ပါရဝတီကို မျှော်လင့်ပျော်ရွှင်စေသော နူးညံ့သောစကားဖြင့် ပြော하였다။
Verse 28
श्रीकृष्म उवाच अयि नगनं दिनि निन्दितचन्द्रमुखि त्वमिमं जमदग्निसुतम् / नय निजहस्तसरोजसमर्पितम्स्तकमङ्कमनन्तगुणे
သီရိကృష్ణက မိန့်တော်မူသည်— “အို တောင်မင်း၏သမီး၊ လမင်းမျက်နှာကိုတောင် မျက်နှာချင်းဆိုင်လျှင် မျက်နှာမသာစေသော မျက်နှာရောင်ရှိသူ၊ ဤ ဇမဒဂ္နိ၏သားကို လက်ခံပါ။ အို အနန္တဂုဏ်ရှိသူ၊ မိမိခေါင်းကို သင်၏ ကြာပန်းကဲ့သို့သော လက်တော်များပေါ် အပ်နှံထားသူကို သင်၏ ရင်ခွင်၌ ခေါ်ယူပါ။”
Verse 29
भवभयहारिणि शंभुविहारिणि कल्मषनाशिनि कुंभिगते / तव चरणे पतितं सततं कृतकिल्बिषमप्यव देहि वरम्
ဘဝဘေးကို ဖယ်ရှားပေးသော၊ သမ္ဘုနှင့် လှည့်လည်ပျော်ရွှင်သော၊ အပြစ်အညစ်ကို ဖျက်သိမ်းသော ကုမ္ဘိဂတေ ဒေဝီတော်! ကျွန်ုပ်သည် အမြဲတမ်း သင်၏ ခြေတော်၌ လဲကျကန်တော့၏၊ အပြစ်ရှိသော်လည်း ကာကွယ်၍ အရှင်မင်း၏ အပေးအယူကို ပေးသနားပါ။
Verse 30
श्रुणु देवि महाभागे वेदोक्तं वचनं मम / यच्छ्रुत्वा हर्षिता नूनं भविष्यसि न संशयः / विनायकस्ते तनयो महात्मा महतां महान्
မဟာဘဂ္ဂရှိသော ဒေဝီတော်၊ ဝေဒအတိုင်း ပြောသော ကျွန်ုပ်၏ စကားကို နားထောင်ပါ; ထိုစကားကို ကြားလျှင် သင်သည် မသံသယဘဲ အမှန်တကယ် ဝမ်းမြောက်မည်။ ဝိနာယကသည် သင်၏ သားတော်—မဟာအတ္မာ၊ မဟာသူများအနက် မဟာသူဖြစ်သည်။
Verse 31
यं कामः क्रोध उद्वेगो भयं नाविशते कदा / वेदस्मृतिपुराणेषु संहितासु च भामिनि
အို ဘာမိနီ၊ ကာမ၊ က్రోဓ၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှုနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုတို့ မည်သည့်အခါမျှ မဝင်ရောက်နိုင်သူသည် ဝေဒ၊ စမృతိ၊ ပုရာဏ နှင့် သံဟိတာများတွင် ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည်။
Verse 32
नामान्यस्योपदिष्टानि सुपुण्यानि महात्मभिः / यानि तानि प्रवक्ष्यामि निखिलाघहराणि च
မဟာအတ္မာတို့က သင်ကြားထားသော အလွန်ပုဏ္ဏိယရှိသည့် သူ၏ နာမတော်များ ရှိသည်; ထိုနာမတော်များကို ကျွန်ုပ် ပြောကြားမည်—အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသော နာမများဖြစ်သည်။
Verse 33
प्रमथानां गणा ये च नानारूपा महाबलाः / तेषामीशस्त्वयं यस्माद्गणेशस्तेन कीर्त्तितः
ပ్రమഥတို့၏ အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဍာန်နှင့် အလွန်အားကြီးသော ဂဏများ ရှိကြသည်; ထိုသူတို့၏ အရှင်သည် ဤသူဖြစ်သောကြောင့် ‘ဂဏေရှ’ ဟု ချီးမွမ်းခေါ်ဆိုကြသည်။
Verse 34
भूतानि च भविष्याणि वर्त्तमानानि यानि च / ब्रह्माण्डान्यखिलान्येव यस्मिंल्लंबोदरः स तु
အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်ရှိသမျှနှင့် အလုံးစုံသော ဘြဟ္မာဏ္ဍများသည် သူ့အတွင်း တည်ရှိကြ၏—ထိုသူသည် လမ္ဗోదရ ဖြစ်၏။
Verse 35
यः स्थिरो देवयोगेन च्छिन्नं संयोजितं पुनः / गजस्य शिरसा देवितेन प्रोक्तो गजाननः
ဒေဝယောဂဖြင့် တည်ငြိမ်ကာ ဖြတ်တောက်သွားသမျှကို ပြန်လည်ဆက်စပ်ပေးသူ၊ ဒေဝတော်က ဆင်ခေါင်းရှိသူဟု ကြေညာသောသူ—ဂဇာနန ဖြစ်၏။
Verse 36
चतुर्थ्यामुदितश्चन्द्रो दर्भिणा शप्त आतुरः / अनेन विधृतो भाले भालचन्द्रस्ततः स्मृतः
စတုရ్థီနေ့တွင် ထွက်ပေါ်သော လသည် ဒರ್ಭိဏီ၏ ကျိန်စာကြောင့် စိတ်ပူပန်ခဲ့သည်; ထိုလကို သူသည် နဖူးပေါ်တွင် ထမ်းဆောင်သဖြင့် ‘ဘ္ဟာလချန္ဒြ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 37
शप्तः पुरा सप्तभिस्तु मुनिभिः संक्षयं गतः / जातवेदा दीपितो ऽभूद्येनासौशूर्पकर्मकः
ယခင်က မုနိ ၇ ပါး၏ ကျိန်စာကြောင့် သူသည် ဆုတ်ယုတ်သွားခဲ့သည်; သူကြောင့် ဇာတဝေဒါ (အဂ္နိ) တောက်လောင်လာသဖြင့် ‘ရှူရ္ပကမ္မက’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 38
पुरा देवासुरे युद्धे पूजितो दिविषद्गणैः / विघ्नं निवारयामास विघ्ननाशस्ततः स्मृतः
ယခင်က ဒေဝ-အဆုရ စစ်ပွဲတွင် ဒေဝတော်များက ပူဇော်ကြသဖြင့် သူသည် အတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားပေးခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် ‘ဝိဃ္နနာရှ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 39
अद्यायं देवि रामेण कुठारेण निपात्य च / दशनं दैवतो भद्रे ह्येकदन्तः कृतो ऽमुना
အို ဒေဝီ၊ ယနေ့ ရာမသည် ပုဆိန်ဖြင့် သူ၏ သွားတစ်ချောင်းကို ချိုးကျစေခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် ဘဒ္ဒရေ၊ ထိုဒေဝတာသည် ‘ဧကဒန္တ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 40
भविष्यत्यथ पर्याये ब्रह्मणो हरवल्लभे / वक्रीभविष्यत्तुण्डत्वाद्वक्रतुण्डः स्मृतो बुधैः
အို ဟရဝလ္လဘေ၊ ဘြဟ္မာ၏ နောက်တစ်ကြိမ်ကာလတွင် သူ၏ နှာမောင်းသည် ကွေ့ကောက်လာမည်; ထို့ကြောင့် ပညာရှိတို့က ‘ဝကရတုဏ္ဍ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 41
एवं तवास्य पुत्रस्य संति नामानि पार्वति / स्मरणात्पापहारीणि त्रिकालानुगतान्यपि
အို ပါရဝတီ၊ ဤသို့ သင်၏ ဤသားတော်တွင် နာမများစွာ ရှိသည်; ထိုနာမများကို သတိရခြင်းက သုံးကာလပတ်လုံးရှိသော အပြစ်များကိုပါ ဖယ်ရှားသည်။
Verse 42
अस्मात्त्रयोदशीकल्पात्पूर्वस्मिन्दशमीभवे / मयास्मै तु वरो दत्तः सर्गदेवाग्रपूजने
ဤ တြယෝဒသီ ကလ္ပမတိုင်မီ၊ ဒသမီ-ဘဝ၌ ငါသည် သူ့အား ဝရပေးခဲ့သည်—ဖန်ဆင်းခြင်း၏ ဒေဝတို့အနက် အဂ္ဂပူဇာကို သူရရှိစေရန်။
Verse 43
जातकर्मादिसंस्कारे गर्भाधानादिके ऽपि च / यात्रायां च वणिज्यादौ युद्धे देवार्चने शुभे
ဇာတကర్మ စသည့် သံಸ್ಕာရများတွင်၊ ဂರ್ಭာဓာန စသည့်အခါများတွင်လည်း၊ ခရီးသွားရာနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင်၊ စစ်ပွဲတွင်၊ မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝပူဇာတွင်လည်း—သူ့ကို ပူဇော်ခြင်းသည် ကောင်းကျိုးပေးသည်။
Verse 44
संकष्टे काम्यसिद्ध्यर्थं पूजयेद्यो गजाननम् / तस्य सर्वाणि कार्याणि सिद्ध्यन्त्येव न संशयः
ဒုက္ခကျပ်တည်းချိန်တွင် လိုလားသည့် စိဒ္ဓိရရန် ဂဇာနန (ဂဏေရှ) ကို ပူဇော်သူ၏ အလုပ်အကိုင်အားလုံး မလွဲမသွေ အောင်မြင်မည်၊ သံသယမရှိ။
Verse 45
वसिष्ठ उवाच इत्युक्तं तु समाकर्ण्य कृष्णेन सुमहात्मना / पार्वती जगतां नाथा विस्मितासीच्छुभानना
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—မဟာအတ္မာ ကృష్ణ၏ ထိုစကားကို ကြားသော် လောက၏ အရှင်မ၊ မင်္ဂလာမျက်နှာရှိသော ပါဝတီသည် အံ့ဩသွား၏။
Verse 46
यदा नैवोत्तरं प्रादात्पार्वती शिवसन्निधौ / तदा राधाब्रवीद्देवीं शिवरूपा सनातनी
ရှီဝ၏ အနီး၌ ပါဝတီက မည်သည့်အဖြေမျှ မပေးသော်၊ ထိုအခါ ရှီဝရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသော နိရန္တရ ရာဓာက ဒေဝီအား ပြော၏။
Verse 47
श्रीराधोवाच / प्रकृतिः पुरुषश्चोभावन्योन्याश्रयविग्रहौ / द्विधा भिन्नौ प्रकाशेते प्रपञ्चे ऽस्मिन् यथा तथा
သီရဓာက ဆိုသည်—ပရကృతိနှင့် ပုရုಷ နှစ်ပါးသည် အပြန်အလှန် အားထားသည့် သဘောတရားများဖြစ်၏။ ဤပရပဉ္စ၌ ထိုသို့ပင် နှစ်မျိုးကွဲ၍ ထင်ရှားပေါ်လွင်သည်။
Verse 48
त्वं चाहमावयोर्देवि भेदो नैवास्ति कश्चन / विष्णुस्त्वमहमेवास्मि शिवो द्विगुणतां गतः
ဒေဝီ၊ သင်နှင့် ကျွန်ုပ်အကြား မည်သည့်ကွာခြားမှုမျှ မရှိ။ သင်သည် ဗိဿဏုဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်လည်း ထိုအရှင်တော်ပင်။ ရှီဝသည် နှစ်မျိုးဂုဏ်ဖြင့် ထင်ရှားလာ၏။
Verse 49
शिवस्य हृदये विष्णुर्भवत्या रूपमास्थितः / मम रूपं समास्थाय विष्णोश्च हृदये शिवः
ရှီဝ၏ နှလုံးတော်၌ ဝိෂ္ဏုသည် ဒေဝီ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်၍ တည်ရှိ၏။ ငါ၏ ရုပ်ကို ဆောင်ကာ ဝိෂ္ဏု၏ နှလုံးတော်၌ ရှီဝ တည်ရှိ၏။
Verse 50
एष रामो महाभागे वैष्णवः शैवतां गतः / गणेशो ऽयं शिवः साक्षाद्वैष्णवत्वं समास्थितः
အို မဟာဘဂေ၊ ဤရာမသည် ဝိုင်ရှ္ဏဝဖြစ်သော်လည်း ရှိုင်ဝဘဝသို့ ရောက်၏။ ဤဂဏေရှသည် စာක්ෂာတ် ရှီဝတော်ပင် ဝိုင်ရှ္ဏဝတရား၌ တည်၏။
Verse 51
एतयोरोवयोः प्रभवोश्चापि भेदो न दृश्यते / एवामुक्त्वा तु सा राधा क्रोडे कृत्वा गजाननम्
ဤဒေဝသဘောရှိသော အရှင်နှစ်ပါးအကြား မည်သည့်ကွာခြားမှုမျှ မမြင်ရ။ ထိုသို့ဆိုပြီး ရာဓာသည် ဂဇာနနကို မိမိရင်ခွင်၌ ထိုင်စေ၏။
Verse 52
मूर्ध्न्युपाघ्राय पस्पर्श स्वहस्तेन कपोलके / स्पृष्टमात्रे कपोले तु क्षतं पूर्त्तिमुदागतम्
သူမသည် ခေါင်းထိပ်ကို နမ်းရှိုက်၍ မိမိလက်ဖြင့် ပါးကို ထိတွေ့၏။ ပါးကို ထိမိသမျှနဲ့ပင် အနာသည် ပြည့်စုံစွာ ပျောက်ကင်းသွား၏။
Verse 53
पार्वती मुप्रसन्नाभूदनुनीताथ राधया / पादयोः पतितं राममुत्थाप्य निजपाणिना
ရာဓာ၏ တောင်းပန်နှစ်သိမ့်မှုကြောင့် ပါရဝတီသည် အလွန်ပျော်ရွှင်သွား၏။ ထို့နောက် မိမိခြေတော်၌ လဲကျနေသော ရာမကို မိမိလက်ဖြင့် ထူထောင်ပေး၏။
Verse 54
क्रोडीचकार सुप्रीता मूर्ध्न्यु पाघ्राय पार्वती / एवं तयोस्तु सत्कारं दृष्ट्वा रामगणेशयोः
အလွန်ပျော်ရွှင်သော ပါဝတီသည် သူ့ကို မိမိရင်ခွင်၌ ချီယူကာ ခေါင်းထိပ်ကို နမ်းရှိုက်၍ မေတ္တာပြသ하였다; ရာမနှင့် ဂဏေရှ၏ ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံမှုကို မြင်၍ ထိုသို့ ဖြစ်၏။
Verse 55
कृष्णः स्कन्दमुपाकृष्य स्वाङ्के प्रेम्णा न्यवेशयत् / अथ शंभुरपि प्रीतः श्रीदामानम् पस्थितम्
ကృష్ణသည် စကန္ဒကို နီးကပ်စွာ ဆွဲခေါ်၍ မေတ္တာဖြင့် မိမိပေါင်ပေါ်၌ ထိုင်စေ하였다; ထို့နောက် ပျော်ရွှင်သော သမ္ဘူသည် ရောက်ရှိလာသော ရှရီးဒါမကိုလည်း ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံ하였다။
Verse 56
स्वोत्संगे स्थापयामास प्रेम्णा मत्कृत्य मानदः
ဂုဏ်တင်ပေးသော ထိုအရှင်သည် မေတ္တာဖြင့် သူ့ကို မိမိပေါင်ပေါ်၌ ထား၍၊ ဤသည် မိမိ၏ တာဝန်ဟု ထင်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Rather than listing a full dynasty, the chapter reinforces Bhārgava (Paraśurāma) tradition as vaṃśānucarita-support: it situates a major lineage-hero within divine household politics, clarifying his status and consequences of his actions.
The severed tusk’s fall is narrated as producing universal disturbance—earth tremors and divine alarm—signaling that deity-body events can function as cosmological triggers and not merely local incidents.
Gaṇeśa accepts the axe-blow (originally Śiva’s gift) so it remains ‘amogha’ (infallible), sacrificing a tusk; the etiological outcome is Gaṇeśa’s enduring iconographic identity as Ekadantin.