Adhyaya 39
Anushanga PadaAdhyaya 3953 Verses

Adhyaya 39

Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma (Bhārgava-Charita)

ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဝသိဋ္ဌ၏ ပြောကြားမှုအတွင်း «ဘ္ဟာရ္ဂဝ-ചരിത» ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ «မత్సယ-ရာဇာ» ကျဆုံးပြီးနောက် ဟိုင်းဟယ မင်းကြီး ကာရ္တ္တဝီရ္ယ အర్జုန သည် ရာဇേന്ദ്രများစွာကို စုစည်းကာ စစ်မြေပြင်တွင် ပူးပေါင်းတုံ့ပြန်စေသည်။ ထို့နောက် ဘೃಹဒ္ဗလ၊ သောမဒတ္တ၊ ဝိဒರ್ಭ၊ မိထိလာ၏ အရှင်၊ နိෂဓ မင်း၊ မဂဓ မင်း စသည့် မင်းများနှင့် နိုင်ငံများကို စာရင်းပြု၍ က္ෂတ္တရိယ ကွန်ယက်ကို ဂုဏ်သိက္ခာဖြင့် မှတ်တမ်းတင်သည်။ အာஸ္တရ စစ်ပွဲတွင် နာဂပာရှ သုံးရာမှ ဂာရုဍာஸ္တရ ဖြင့် ဖြတ်တောက်ခံရပြီး၊ သတ္တရ-အာஸ္တရ ကျွမ်းကျင်သူ ဇာမဒဂ္နျ ရာမ (ပရာရှုရာမ) သည် ရုဒ္ရ ပေးအပ်သော ရုဒ္ရဒတ္တ ရှူလ နှင့် တိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် အင်အားတိုးမြှင့်သည်။ မြားကွင်းကြီးက စစ်မြေပြင်ကို ဖုံးလွှမ်းသော်လည်း ရာမသည် ဝာယဝျာස්္တရ ဖြင့် ရှရာဇာလ ကို ဖြိုခွဲကာ မိုးခိုးမှ နေထွက်သကဲ့သို့ ပြန်လည်ပေါ်ထွန်း၍ မအနိုင်ယူနိုင်မှုနှင့် ဟိုင်းဟယတို့၏ ရှုံးနိမ့်မလွဲကို ထင်ရှားစေသည်။ အဓ್ಯಾಯ၏ အဓိကအချက်မှာ မဟာမိတ်မင်းစာရင်းနှင့် နိုင်ငံအညွှန်းများကို ဝంశဆက်သဘောဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यम भागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते अष्टात्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३८// वसिष्ठ उवाच मत्स्यराजे निपतिते राजा युद्धविशारदः / राजेन्द्रान्प्रेरयामास कार्त्तवीर्यो महाबलः

ဤသို့လျှင် သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍမဟာပုရာဏကျမ်းတွင်... ၃၈ ခန်းမြောက် ပြီးဆုံး၏။ ဝသိဋ္ဌ ပြောကြားသည်မှာ - မစ္ဆရာဇ် ကျဆုံးသောအခါ စစ်မှုကျွမ်းကျင်သော မဟာဗလ ကာတဝီရိယသည် အခြားသော မင်းမြတ်တို့ကို စေလွှတ်လေ၏။

Verse 2

बृहद्बलः सोमदत्तो विदर्भो मिथिलेश्वरः / निषधाधिपतिश्चैव मगधाधिपतिस्तथा

ဗြိဟဒ်ဗလ၊ သောမဒတ္တ၊ ဝိဒဗ္ဘ၊ မိထိလာပြည့်ရှင်၊ နိသဓပြည့်ရှင် နှင့် မဂဓပြည့်ရှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 3

आययुः समरे योद्धं भार्गवेद्रेण भूपते / वर्षन्तः शरजालानि नानायुद्धविशारदाः

အို မင်းကြီး၊ ဘာရ္ဂဝအမြတ်နှင့် စစ်မြေပြင်၌ စစ်ပညာမျိုးစုံကျွမ်းကျင်သော စစ်သူရဲများ ရောက်လာ၍ မြားကွန်ယက်ကို မိုးကဲ့သို့ ပစ်ချလေ၏။

Verse 4

वीराभिमानिनः सर्वे हैहयस्याज्ञया तदा / पिनाकहस्तः स भृगुर्ज्वलदग्निशिखोपमः

ထိုအခါ ဟိုင်းဟယ၏ အမိန့်ဖြင့် သူရဲကောင်းဟု မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်သူအားလုံး စုဝေးလာကြသည်။ ပီနာကကိုင်ထားသော ဘೃဂုသည် မီးလျှံတောက်ပသကဲ့သို့ ထင်ရှားလေ၏။

Verse 5

चिक्षेप नागपाशं च आभिमन्त्र्य शरोत्तमम् / तदस्त्रं भार्गवे द्रेण क्षिप्तं संग्राममूर्द्धनि

သူသည် အကောင်းဆုံးမြားကို မန္တရဖြင့် သန့်စင်ကာ နာဂပာရှ အစတြကို ပစ်လွှတ်하였다။ ထိုဒေဝအာယုဓသည် စစ်ပွဲအထွတ်အထိပ်၌ ဘာရ္ဂဝအမြတ်က အသုံးပြုခဲ့သည်။

Verse 6

चकर्त्त गारुडास्त्रेण सोमदत्तो महाबलः / ततः क्रुद्धो महाभागो रामः शत्रुविदारणः

အလွန်အားကြီးသော ဆိုမဒတ္တသည် ဂါရုဍာစတြဖြင့် ထိုအရာကို ဖြတ်တောက်ဖျက်ဆီး하였다။ ထို့နောက် ရန်သူဖျက်ဆီးရှင် မဟာဘုန်းရှိ ရာမသည် ဒေါသထွက်လေ၏။

Verse 7

रुद्रदत्तेन शूलेन सोमदत्तं जघान ह / बृहद्बलं च गदया विदर्भं मुष्टिना तथा

ရုဒ္ရပေးသော သုံးချွန် (ရှူးလ) ဖြင့် သူသည် ဆိုမဒတ္တကို သတ်လေ၏။ ထို့နောက် ဘృဟဒ္ဗလကို ဂဒါဖြင့်၊ ဝိဒರ್ಭကို လက်သီးထိုးဖြင့်လည်း ထိုးနှက်လေ၏။

Verse 8

मैथिलं मुद्गरेणैव शक्त्या च निषधाधिपम् / मागधञ्चरणाघातैरस्त्रजालेन सैनिकान्

သူသည် မိုင်သီလကို လက်တံတုတ်ဖြင့်၊ နိဿဓာအධိပတိကို သက္တိလှံဖြင့်၊ မာဂဓကို ခြေထောက်ထိုးနှက်မှုဖြင့်၊ စစ်သည်တို့ကို လက်နက်ကွန်ယက်ဖြင့် ချေမှုန်း하였다။

Verse 9

निहत्य निखिलां सेनां संहाराग्निसमीरणे / दुद्राव कार्त्तवीर्यं च जामदग्न्यो महाबलः

ဖျက်ဆီးမီး၏လေကဲ့သို့ ပြင်းထန်လာ၍ စစ်တပ်တစ်ခုလုံးကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် မဟာဗလရှိသော ဇာမဒဂ္နျသည် ကာတ္တဝီရျကိုပါ တိုက်ခိုက်ရန် ပြေးဝင်하였다။

Verse 10

दृष्ट्वा तं योद्धुमायान्तं राजानो ऽन्ये महारथाः / कार्य्याकार्यविधानज्ञाः पृष्टे कृत्वा च हैहयम्

သူ့ကို စစ်တိုက်ရန် လာနေသည်ကို မြင်သော်၊ လုပ်သင့်မလုပ်သင့်၏ စည်းကမ်းကို သိသော အခြား မဟာရထ ဘုရင်များသည် ဟိုင်းဟယကို နောက်ဘက်ထား၍ ရှေ့သို့ ထွက်လာကြသည်။

Verse 11

रामेण युयुधुश्चैव दर्शयन्तश्च सौहृदम् / कान्यकुब्जाश्च शतशः सौराष्ट्रावन्तयस्तथा

သူတို့သည် ရာမနှင့် တိုက်ခိုက်သော်လည်း မိတ်သဟာယကိုလည်း ပြသကြသည်။ ကာန်ယကုပ္ဇမှ ဘုရင်များ ရာချီရှိပြီး၊ ဆောရာෂ്ടရနှင့် အဝန္တီမှလည်း ထိုနည်းတူရှိသည်။

Verse 12

चक्रुश्च शरजालानि रामस्य च समन्ततः / शरजालावृतस्तेषां रामः संग्राममूर्द्धनि

သူတို့သည် ရာမ၏ ပတ်လည်တွင် မြားကွန်ယက်များကို ဖန်တီး하였다။ ထိုမြားကွန်ယက်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းခံရသော်လည်း ရာမသည် စစ်မြေ၏ အထွတ်အထိပ်တွင် မတုန်မလှုပ် ရပ်တည်하였다။

Verse 13

न चादृश्यत राजेन्द्र तदा स त्वकृतव्रणः / सस्मार रामचरितं यदुक्तं हरिणेन वै

အို မင်းကြီးရဇင်ဒြ! ထိုအခါ ဒဏ်ရာမရှိသူသည် မမြင်ရတော့ပေ။ ဟရီက မိန့်ကြားခဲ့သော ရာမဇာတ်တော်ကို သူ သတိရလေ၏။

Verse 14

कुशलं भार्गवेन्द्रस्य याचमानो हरिं मुनिः / एतस्मिन्नेव काले तु रामः शस्त्रास्त्रकोविदः

ရသီသည် ဟရီကို ပန်ကြား၍ ဘာရ္ဂဝင်ဒြ၏ ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို မေးမြန်းလေ၏။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် လက်နက်အက်စတြာကျွမ်းကျင်သော ရာမလည်း ရှိနေ၏။

Verse 15

विधूय शरजालानि वायव्यास्त्रेण मन्त्रवित् / उदतिष्ठद्रणाकाङ्क्षी नीहारादिव भास्करः

မန္တရားကျွမ်းကျင်သော ရာမသည် ဝါယဝျအက်စတြာဖြင့် မြားကွန်ယက်များကို ဖယ်ရှား၍ စစ်ပွဲလိုလားစိတ်ဖြင့် မြူခိုးထဲမှ ထွက်လာသော နေမင်းကဲ့သို့ ထမြောက်လေ၏။

Verse 16

त्रिरात्रं समरे रामस्तैः सार्द्धं युयुधे बली / द्वादशाक्षौहिणीस्तत्र चिच्छेद लघुविक्रमः

အားကြီးသော ရာမသည် စစ်မြေပြင်၌ သူတို့နှင့် သုံးညတိုင်တိုင် တိုက်ခိုက်လေ၏။ ထိုနေရာတွင် လျင်မြန်သတ္တိရှိသူသည် အက္ရှောဟိဏီတပ် ၁၂ စင်းကို ခွဲဖျက်လေ၏။

Verse 17

रम्भास्तम्भवनं यद्वत् परश्वधवरायुधः / सर्वांस्तान्भूपवर्गांश्च तदीयश्च महाचमूः

အကောင်းဆုံး ပရရှု (တံပုဆိပ်) လက်နက်ကိုင်သူသည် ရမ္ဘားတိုင်တောကို ဖြတ်တောက်သကဲ့သို့ ထိုဘုရင်အုပ်စုများနှင့် သူတို့၏ မဟာတပ်ကို ဖျက်ဆီးလေ၏။

Verse 18

दृष्ट्वा विनिहतां तेन रामेण सुमहात्मना / आजगाम महावीर्यः सुचन्द्रः सूर्यवंशजः

မဟာအတ္တမ ရာမက သူ့ကို သတ်နှိမ်ပြီးသားကို မြင်သဖြင့်၊ နေမျိုးဆက် မဟာဗီရ စုချန္ဒြာ သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ하였다။

Verse 19

लक्षराजन्यसंयुक्तः सप्ताक्षौहिणिसंयुतः / तत्रानेकमहावीरा गर्जन्तस्तोयदा इव

စစ်သူရဲကောင်းများ အလွန်များစွာနှင့် အက္ရှောဟိဏီ စစ်တပ် ခုနစ်တပ် ပေါင်းစည်းကာ၊ ထိုနေရာတွင် မဟာဗီရများသည် မိုးတိမ်ကဲ့သို့ ဟုန်းဟုန်းမြည်ကြသည်။

Verse 20

कंपयन्तो भुवं राजन् युयुधुर्भार्गवेण च / तेः प्रयुक्तानि शस्त्राणि महास्त्राणि च भूपते

အို မင်းကြီး၊ မြေကြီးကို တုန်ခါစေကာ သူတို့သည် ဘာရ္ဂဝနှင့် တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အို ဘုရင်၊ သူတို့က လက်နက်များနှင့် မဟာအာஸ္တရများကို ပစ်လွှတ်ကြသည်။

Verse 21

क्षणेन नाशयामास भार्गवेन्द्रः प्रतापवान् / गृहीत्वा परशुं दिव्यं कालातकयमोपमम्

တန်ခိုးကြီးသော ဘာရ္ဂဝေန္ဒြာသည် ခဏအတွင်း ဖျက်ဆီးပစ်하였다။ ကာလအဆုံးဖျက်ဆီးသူ ယမနှင့်တူသော ဒိဗ္ဗ ပရရှုကို ကိုင်ဆောင်၍။

Verse 22

कालयन्सकला सेनां चिच्छेद भुगुनन्दनः / कर्षकस्तु यथा क्षेत्रे पक्वं धान्यं तथा तृणम्

ဘൃဂုနန္ဒနသည် စစ်တပ်တစ်ခုလုံးကို ဖျက်ဆီးရင်း ဖြတ်တောက်ပစ်하였다။ လယ်သမားက လယ်ကွင်း၌ ရင့်မှည့်သော စပါးနှင့် မြက်ကို ဖြတ်သကဲ့သို့။

Verse 23

निशेषयति दात्रेण तथा रामेण तत्कृतम् / लक्षराजन्यसैन्यं तददृष्ट्वा रामेण दारितम्

ရာမသည် ဒာတ်ရ (သန့်ရှင်းသော ပုဆိန်) ဖြင့် ထိုသို့ပင် အကုန်လုံးကို အဆုံးသတ်ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ သူ့ကို မမြင်မီကပင် လက္ခများသော ရာဇနွယ်စစ်တပ်သည် ရာမ၏လက်ဖြင့် ခွဲဖြတ်ခံရသည်။

Verse 24

सुचन्द्रः पृथिवीपालो युयुधे संगरे नृप / तावुभौ तत्र संक्षुब्धौ नानाशस्त्रास्त्रकोविदौ

အို မင်းကြီး၊ မြေပြင်ကိုအုပ်စိုးသော စုချန္ဒြသည် စစ်မြေပြင်တွင် တိုက်ခိုက်하였다။ ထိုနေရာ၌ နှစ်ဦးစလုံး ဒေါသထန်ကာ လက်နက်မျိုးစုံနှင့် အစတြာများတွင် ကျွမ်းကျင်၍ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ကြသည်။

Verse 25

युयुधाते महावीरौ मुनीशनृपतीश्वरौ / रामो ऽस्मै यानि शस्त्राणि चिक्षेपास्त्राणि चापि हि

မဟာဗီရ နှစ်ဦး—မုနီတို့၏အရှင်နှင့် မင်းတို့၏အရှင်—သည် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ကြသည်။ ရာမသည် သူ့အပေါ်သို့ ပစ်လွှတ်သော လက်နက်များနှင့် အစတြာများအားလုံးကိုလည်း ပစ်ချခဲ့သည်။

Verse 26

तानि सर्वाणि चिच्छेद सुचन्द्रो युद्ध पण्डितः / ततः क्रुद्धो रणे रामः सुचन्द्रं पृथिवीश्वरम्

စစ်ပညာကျွမ်းကျင်သော စုချန္ဒြသည် အားလုံးကို ဖြတ်တောက်ပစ်하였다။ ထို့နောက် စစ်မြေပြင်တွင် ဒေါသထန်သော ရာမသည် မြေပြင်အရှင် စုချန္ဒြကို ရင်ဆိုင်하였다။

Verse 27

कृतप्रतिकृताभिज्ञं ज्ञात्वोपस्पृश्य वार्यथ / नारायणास्त्रं विशिखे संदधे चानिवारितम्

ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူဟု သိပြီး ရာမသည် ရေကိုထိ၍ သန့်စင်အာချမန် ပြု하였다။ ထို့နောက် တားဆီးမရအောင် မြားပေါ်တွင် နာရာယဏာစတြာကို ချိတ်ဆက်၍ သုံးရန် စည်းကမ်းတင်하였다။

Verse 28

तदस्त्रं शतसूर्याभं क्षिप्तं रामेण धीमता / हृष्टोत्तीर्य रथात्सद्यः सुचन्द्रः प्रणनाम ह

ထိုအခါ ဉာဏ်ပညာရှိသော ရာမသည် နေတစ်ရာကဲ့သို့ တောက်ပသော အာஸ္တရကို ပစ်လွှတ်하였다။ စုချန္ဒရသည် ဝမ်းမြောက်၍ ချက်ချင်း ရထားမှ ဆင်းကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်하였다။

Verse 29

सर्वास्त्रपूज्यं तच्चापि नारायणविनिर्मितम् / तमेवं प्रणतं त्यक्त्वा यथौ नारायमन्तिकम्

ထိုအာဝုဓသည်လည်း အာဝုဓအားလုံးက ပူဇော်ထိုက်သောအရာဖြစ်ပြီး နာရာယဏ၏ ဖန်ဆင်းမှုဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဦးညွှတ်နေသည်ကို မြင်၍ ထုံးစံအတိုင်း နာရာယဏ၏ အနီးသို့ သွားလေ၏။

Verse 30

विस्मितो ऽभूत्तदा रामः समरे शत्रसूदनः / दृष्ट्वा व्यर्थं महास्त्रं तद्भूपं स्वस्थं विलोक्य च

ထိုအခါ စစ်မြေပြင်၌ ရန်သူဖျက်ဆီးသူ ရာမသည် အံ့ဩသွားသည်။ မဟာအာဝုဓသည် အကျိုးမရှိသွားသည်ကိုမြင်ပြီး ဘုရင်သည် အေးချမ်းကောင်းမွန်နေသည်ကိုလည်း တွေ့မြင်하였다။

Verse 31

रामः शक्तिं च मुसलं तोमरं पट्टिशं तथा / गदां च परशुं कोपाच्छिक्षेप नृपमूर्द्धनि

ဒေါသဖြင့် ရာမသည် သက္တိ၊ မုဆလ၊ တိုမရ၊ ပတ္တိသ၊ ဂဒါနှင့် ပရသုတို့ကို ဘုရင်၏ ခေါင်းပေါ်သို့ ပစ်ချ하였다။

Verse 32

जग्राह तानि सर्वाणि सुचन्द्रो लीलयैव हि / चिक्षेप शिवशूलं च रामो नृपतये यदा

စုချန္ဒရသည် ထိုအာဝုဓအားလုံးကို ကစားသလိုပင် လွယ်လင့်တကူ ဖမ်းယူ하였다။ ရာမသည် ဘုရင်အပေါ်သို့ ရှိဝ၏ သုံးခွလည်း ပစ်လွှတ်သောအခါတွင်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်하였다။

Verse 33

बभूव पुष्पमालां च तच्छूलं नृपतेर्गले / ददर्श च पुरस्तस्य भद्रकालीं जगत्प्रसूम्

ထိုသုံးချွန်လှံသည် မင်း၏လည်ပင်းတွင် ပန်းမော်လီအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပြီး၊ မျက်နှာရှေ့တွင် ကမ္ဘာကိုမွေးဖွားသော ဘဒ္ဒရကာလီကို မြင်တွေ့하였다။

Verse 34

वहन्तीं मुण्डमालां च विकटास्यां भयङ्करीम् / सिंहस्थां च त्रिनेत्रां च त्रिशूलवरधारिणीम्

သူမသည် ခေါင်းခွံမော်လီကို ဆောင်ထား၍ မျက်နှာကြမ်းတမ်း ကြောက်မက်ဖွယ်; စင်္ဟာပေါ်တင်၍ မျက်စိသုံးလုံးရှိကာ သုံးချွန်လှံနှင့် ကောင်းချီးပေးသော လက်မုဒ္ရာကို ကိုင်ထားသည်။

Verse 35

दृष्ट्वा विहाय शस्त्रास्त्रं नमस्कृत्य समैडत / राम उवाच नमोस्तु ते शङ्करवल्लभायै जगत्सवित्र्यै समलङ्कृतायै

ဤအရာကိုမြင်၍ ရာမသည် လက်နက်များကိုချထားကာ ဦးညွှတ်နမസ്കာရပြု၍ ချီးမွမ်းဆိုသည်— “ရှင်ကရာ၏ချစ်သူ၊ ကမ္ဘာ၏ စာဝိတရီ၊ အလှဆင်ပြည့်စုံသော ဒေဝီတော်၊ သင့်အား နမস্কာရပါ၏။”

Verse 36

नानाविभूषाभिरिभारिगायै प्रपन्नरक्षाविहितोद्यमायै / दक्षप्रसूत्यै हिमवद्भवायै महेश्वरार्द्धङ्गसमास्थितायै

အမျိုးမျိုးသော အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တင့်တယ်၍ ဆင်၏ရန်သူ (စင်္ဟာ) ပေါ်တင်နေသူ; အားကိုးလာသူတို့ကို ကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းသူ; ဒက္ခ၏သမီး၊ ဟိမဝန်၏သမီး၊ မဟေရှ್ವರ၏ အရံခန္ဓာတစ်ဝက်အဖြစ် တည်ရှိသော ဒေဝီတော်အား နမസ്കာရ။

Verse 37

काल्यै कलानाथकलाधरायै भक्तप्रियायै भुवनाधिपायै / ताराभिधायै शिवतत्परायै गणेश्वराराधितपादुकायै

ကလီဒေဝီ—ကလာနာထ (လ) ၏ လကွေးကို ဆောင်ထားသူ; ဘက္တတို့ချစ်မြတ်နိုးရာ၊ လောကအုပ်စိုးသူ; ‘တာရာ’ ဟု အမည်ကျော်၊ ရှိဝတတ်ပရ; ဂဏေရှဝရက ပူဇော်သော ပာဒုကာရှိသည့် ဒေဝီတော်အား နမസ്കာရ။

Verse 38

परात्परायै परमेष्ठिदायै तापत्रयोन्मूलनचिन्तनायै / जगद्धितायास्तपुरत्रयायै बालादिकायै त्रिपुराभिधायै

အမြင့်ဆုံးထက်လည်း မြင့်သော၊ ပရမေဋ္ဌိကို ပေးသနားသော၊ ဒုက္ခသုံးပါးကို အမြစ်မှ ဖယ်ရှားစေသော; လောကအကျိုးပြု၊ တြိပုရကို ဖျက်ဆီးသော၊ ဘာလာစသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိ ‘တြိပုရာ’ ကို နမಸ್ಕာရ။

Verse 39

समस्तविद्यासुविलासदायै जगज्जनन्यै निहिताहितायै / बकाननायै बहुसाख्यदायै विध्वस्तनानासुरदान्वायै

ဗဟုသုတအမျိုးမျိုး၏ လှပသော ပြည့်ဝမှုကို ပေးသနားသော၊ လောကမိခင်၊ အကျိုးကို ထိန်းသိမ်းထားသော; ဘကာ(ငှက်)မျက်နှာရှိသော၊ လမ်းခွဲ/ဌာနခွဲများစွာ ပေးသော၊ အမျိုးမျိုးသော အသူရနှင့် ဒါနဝတို့ကို ဖျက်ဆီးသောအရှင်မကို နမಸ್ಕာရ။

Verse 40

वराभयालङ्कृतदोर्लतायै समस्तगीर्वाणनमस्कृतायै / पीतांबरायै पवनाशुगायै शुभप्रदायै शिवसंस्तुतायै

ကောင်းချီးနှင့် အကြောက်ကင်းခြင်းဖြင့် လက်တံလှပစွာ အလှဆင်ထားသော၊ နတ်အားလုံးက ဦးညွှတ်သော; အဝါရောင်ဝတ်စုံဆင်သော၊ လေကဲ့သို့ လျင်မြန်သော၊ မင်္ဂလာပေးသော၊ ရှိဝက ချီးမွမ်းသောအရှင်မကို နမಸ್ಕာရ။

Verse 41

नागारिगायै नवखण्डपायै नीलाचलाभां गलसत्प्रभायै / लघुक्रमायै ललिताभिधायै लेखाधिपायै लवणाकरायै

နာဂတို့၏ ရန်သူ (ဂရုဍ) ပေါ် စီးနင်းသော၊ နဝခဏ္ဍများကို ကာကွယ်ပိုင်ရှင်မ; နီလာချလကဲ့သို့ တောက်ပ၍ လည်ပင်းတွင် ရောင်ခြည်ထွန်းသော; ခြေလှမ်းပေါ့ပါးသော၊ ‘လလိတာ’ ဟု အမည်ရှိသော၊ အက္ခရာ/ရေးသားမှု၏ အධిపတိ၊ ဆားပင်လယ် (လဝဏာကရ) သဘောရှိသူကို နမಸ್ಕာရ။

Verse 42

लोलेक्षणायै लयवर्जितायै लाक्षारसालङ्कृतपङ्कजायै / रमाभिधायै रतिसुप्रियायै रोगापहायै रचिताखिलायै

မျက်လုံးလှုပ်ရှားတက်ကြွသော၊ လယ (ပျက်စီးခြင်း) မရှိသော အမတ; လက်ရှာရသဖြင့် အလှဆင်ထားသကဲ့သို့ ကြာပန်းတူသော၊ ‘ရမာ’ ဟု အမည်ရှိ၍ ရတိ၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာ; ရောဂါဖယ်ရှားသော၊ အရာအားလုံးကို ဖန်ဆင်းသောအရှင်မကို နမಸ್ಕာရ။

Verse 43

राज्यप्रदायै रमणोत्सुकायै रत्नप्रभायै रुचिरांबरायै / नमो नमस्ते परतः पुरस्तात् पार्श्वाधरोर्ध्वं च नमो नमस्ते

နိုင်ငံတော်ကို ပေးသနားသူ၊ ပျော်ရွှင်မှုကို လိုလားသူ၊ ရတနာကဲ့သို့ တောက်ပ၍ လှပသော ဝတ်ရုံကို ဆင်မြန်းသူ ဒေဝီတော်! သင့်အား ထပ်ထပ် နမස්ကာရ; နောက်၊ ရှေ့၊ ဘေး၊ အောက်၊ အပေါ်—အရပ်အားလုံး၌ နမස්ကာရ။

Verse 44

सदा च सर्वत्र नमो नमस्ते नमो नमस्ते ऽखिलविग्रहायै / प्रसीद देवेशि मम प्रतिज्ञां पुरा कृतां पालय भद्रकालि

အမြဲတမ်းနှင့် နေရာတိုင်း၌ သင့်အား နမස්ကာရ; အရုပ်အဆင်း အလုံးစုံဖြစ်သော သင့်အား နမස්ကာရ။ ဒေဝတို့၏ အရှင်မ ဘဒ္ရကာလီ၊ ကျေးဇူးပြု၍ ကြည်နူးပါ; ယခင်က ပြုခဲ့သော ကျွန်ုပ်၏ ကတိသစ္စာကို ကာကွယ်ပါ။

Verse 45

त्वमेव माता च पिता त्वमेव जगत्त्रयस्यापि नमो नमस्ते / वसिष्ठ उवाच एवं स्तुता तदा देवी भद्रकाली तरस्विनी

သင်သည် မိခင်လည်း သင်၊ ဖခင်လည်း သင်; လောကသုံးပါး၏ အရှင်မကို နမස්ကာရ။ ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—ဤသို့ ချီးမွမ်းခံရသော် ထိုအခါ အင်အားကြီးသော ဒေဝီ ဘဒ္ရကာလီ ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 46

उवाच भार्गवं प्रीता वरदानकृतोत्सवा / भद्रकाल्युवाच वत्स राम महाभाग प्रीतास्मि तव सांप्रतम्

အလှူတော်ပေးရန် ပွဲတော်သဘင်ကဲ့သို့ ဝမ်းမြောက်၍ ပျော်ရွှင်နေသော ဒေဝီသည် ဘာရ္ဂဝကို ပြော하였다။ ဘဒ္ရကာလီ မိန့်သည်—“သားရေ၊ မဟာဘဂ္ဂ ရာမ၊ ယခုအခါ ငါသည် သင့်အပေါ် ကျေနပ်ပီတိ ဖြစ်၏”။

Verse 47

वरं वरय मत्तो यस्त्वया चाभ्यर्थिता हृदि / राम उवाच मातर्यदि वरो देयस्त्वया मे भक्तव त्सले

သင့်နှလုံးထဲတွင် တောင်းတခဲ့သော အလှူတော်ကို ငါထံမှ တောင်းယူလော့။ ရာမက ပြောသည်—“အမေ၊ သင်သည် ကျွန်ုပ်အား အလှူတော်ပေးမည်ဆိုလျှင်၊ ဘက္တများကို ချစ်မြတ်နိုးသူမ!”

Verse 48

तत्सुचन्द्रं जये युद्धे तवानुग्रहभाजनम् / इति मे ऽभिहितं देवि कुरु प्रीतेन चेतसा

အို ဒေဝီ၊ စစ်ပွဲ၌ အောင်မြင်ရန် စုချန္ဒြသည် သင်၏ ကရုဏာကို ခံယူထိုက်သူ ဖြစ်သည်ဟု ငါဆိုခဲ့၏; ပျော်ရွှင်သောစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ပါ။

Verse 49

येन केनाप्युपायेन जगन्मातर्नमो ऽस्तु ते / भद्रकाल्युवाच आग्नेयास्त्रेण राजेन्द्रं सुचन्द्रं नय मद्गृहम्

အို ကမ္ဘာမိခင်၊ မည်သည့်နည်းဖြင့်မဆို သင့်အား နမസ്കာရ။ ဘဒ္ရကာလီက—အဂ္နేయအస్త్రဖြင့် ရာဇာ စုချန္ဒြကို ငါ့အိမ်သို့ ခေါ်လာပါဟု ဆို၏။

Verse 50

ममातिप्रियमद्यैव पार्षदो मे भवत्वयम् / वसिष्ठ उवाच इत्युक्तमाकर्ण्य स भार्गवेन्द्रो देव्याः प्रियं कर्तुमथोद्यतो ऽभूत्

ယနေ့ပင် ဤအရာသည် ငါ့အတွက် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်စေ—သူသည် ငါ၏ ပါရ္ရှဒ ဖြစ်စေ။ ဝသိဋ္ဌက ဆိုသည်—ဤစကားကို ကြားသော် ဘာရ္ဂဝအမြတ်သည် ဒေဝီ၏ စိတ်ကြိုက်ကို ပြုရန် အသင့်ဖြစ်လာ၏။

Verse 51

प्राणान्नियम्याचमनं च कृत्वा सुचन्द्रमुद्दिश्य च तत्समादधे / अस्त्रं प्रयुक्तं नृपतेर्वधाय रामेण राजन् प्रसभं तदा तत्

အသက်ရှူကို ထိန်းချုပ်၍ အာချမန ပြုလုပ်ပြီးနောက် စုချန္ဒြကို ရည်မှန်းကာ ထိုအస్త్రကို စည်းကမ်းတကျ တင်ဆင်၏; အို မင်းကြီး၊ ထိုအခါ ရာမသည် မင်းကို သတ်ရန် ထိုအస్త്രကို ပြင်းထန်စွာ ပစ်လွှတ်၏။

Verse 52

दग्ध्वा वपुर्भूतमयं तदीयं निनाय लोकं परदेवतायाः / ततस्तु रामेण कृतप्रणामा सा भद्रकालो जगदादिकर्त्री

သူ၏ ဓာတ်တရားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ကိုယ်ခန္ဓာကို မီးရှို့ပြီးနောက် သူ့ကို အမြင့်မြတ်သော ဒေဝတ၏ လောကသို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏။ ထို့နောက် ရာမက ပဏာမပြု၏—ထို ဘဒ္ရကာလီသည် ကမ္ဘာ၏ အာဒိကర్తရီ ဖြစ်သည်။

Verse 53

अन्तर्हिताभूदथ जामदग्न्यस्तस्थौ रणेभूपवधाभिकाङ्क्षी

ထို့နောက် ဇာမဒဂ္နျ (ပရရှုရာမ) သည် မျက်ကွယ်ဝင်သွားပြီး စစ်မြေပြင်၌ မင်းများကို သတ်နှိမ်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် တည်ငြိမ်စွာ ရပ်နေ하였다။

Frequently Asked Questions

Rather than a full vamsha list, the chapter preserves a coalition roster: Kārttavīrya (Haihaya) mobilizes kings identified by realms—Vidarbha, Mithilā, Niṣadha, Magadha—plus groups from Kānyakubja, Saurāṣṭra, and Avanti, mapping a Kṣatriya alliance network.

Nāgapāśa is launched; it is countered/cleaved with Gāruḍāstra; later the battlefield’s arrow-net (śarajāla) is dispersed by Vāyavyāstra, and Somadatta is slain with a Rudra-bestowed śūla (rudra-datta śūla).

It functions as historiographic metadata: named rulers and regions are anchored into a time-sequenced narrative of rise and defeat, showing how dynastic power realigns—i.e., Vamsha is expressed through political geography and conflict outcomes.