
रामस्य हिमवद्गमनम् (Rama’s Journey to Himavat)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဝသိဋ္ဌ၏ မိန့်ကြားချက်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဗြဟ္မာဏ္ဍပုရာဏအလယ်ပိုင်းတွင် တွေ့ရသော ရှင်တော်မှ ရှင်တော်သို့ ဆက်လက်လက်ဆင့်ကမ်းပုံစံကို ဆက်တင်ပြသည်။ ရာမသည် သင့်တော်သော ဂုဏ်ပြုမှုဖြင့် ခွင့်တောင်းကာ ဘೃဂုနှင့် ချျာတီတို့ကို ပတ်လည်လှည့်၍ ဦးချကန်တော့ပြီး အ拥抱နှင့် အာသီသပေးခြင်းကို ခံယူကာ မုနိများ၏ အတည်ပြုမှုကို ရရှိသည်။ တပသ္ယာပြုရန် ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် ဂုရုညွှန်ကြားသည့် လမ်းကြောင်းအတိုင်း အာရှရမ်မှ ထွက်ခွာ၍ ဟိမဝတ်သို့ ခရီးဆက်သည်။ ထို့နောက် ဖော်ပြချက်ပုံစံသို့ ပြောင်းကာ တောင်တန်း၊ မြစ်ချောင်း၊ တောအုပ်၊ အာရှရမ်များနှင့် တီရ္ထများကို ဖြတ်သန်းပြီး အထူးမြတ်သော ဟိမလယသို့ ရောက်ရှိသည်။ ဟိမဝတ်ကို ကမ္ဘာဗေဒဆိုင်ရာ အမှတ်တိုင်အဖြစ် ဖော်ပြ၍ မိုးကောင်းကင်ကို ထိမိသကဲ့သို့ မြင့်မားသော တောင်ထိပ်များ၊ သတ္တုနှင့် ရတနာပြည့်သော တောင်စောင်းများ၊ တောက်ပသော ဆေးပင်များနှင့် လေတိုက်ပွတ်မှု၊ နေရောင်အပူ၊ နှင်းရေကျခြင်း၊ တောမီးကဲ့သို့ မျိုးစုံသော ရာသီဥတုအလှုပ်အရှားများကို ပြသည်။ ဤအခန်းသည် တပသ္ယာ၏ သန္နိဋ္ဌာန်ကို ဘုရားဖူးလမ်းကြောင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ရှင်တော်ယဉ်ကျေးမှု၊ ယက္ခတို့၏ ရှိနေမှုနှင့် သဘာဝအံ့ဩဖွယ်များ ဆုံရာအဖြစ် ဟိမလယကို သန့်ရှင်း-ကမ္ဘာဗေဒ အ축တိုင်အဖြစ် တင်ထားသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे एकविंशति तमौध्यायः // २१// वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तो भृगुणा तथेत्युक्त्वा प्रणम्य च / रामस्तेनाभ्यनुज्ञातश्चकार गमने मनः
ဤသို့ဖြင့် ဝါယုက ပြောကြားသော သီရိ ဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၏ အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ ဥပေါဒ္ဓာတပဒ၌ အခန်း ၂၁ ပြီးဆုံး၏။ ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—ဘೃဂုက ဤသို့ဆိုသော် ရာမသည် “ထိုသို့ပင်” ဟုဆိုကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး၊ သူ၏ ခွင့်ပြုချက်ရသဖြင့် ထွက်ခွာရန် စိတ်ဆုံးဖြတ်하였다။
Verse 2
भृगुं ख्यातिं च विधिवत्परिक्रम्य प्रणम्यच / परिष्वक्तस्तथा ताभ्यामाशीर्भिराभिनन्दितः
ရာမသည် ဗိဓိတရားအတိုင်း ဘൃဂုနှင့် ချျာတီတို့ကို ပတ်လည်လှည့်ကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်하였다; သူတို့နှစ်ဦးက ရာမကို ဖက်လှုပ်ကာ မင်္ဂလာကောင်းချီးများဖြင့် ချီးမွမ်းအပ်하였다။
Verse 3
मुनींश्च तान्नमस्कृत्य तैः सर्वैरनुमोदितः / निश्चक्रमाश्रमात्तस्मात्तपसे कृतनिश्चयः
ထိုမုနိတို့ကို ဦးညွှတ်ကာ အားလုံး၏ အနုမောဒနာကို ရပြီးနောက်၊ တပသ်ကျင့်ရန် दृঢ়ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် သူသည် ထိုအာရှရမ်မှ ထွက်ခွာ하였다။
Verse 4
ततो गुरुनियोगेन तदुक्तेनैव वर्त्मना / हिमवन्तं गिरिवरं ययौ रामो महामनाः
ထို့နောက် ဆရာ၏ အမိန့်အတိုင်း၊ ဆရာညွှန်ပြသော လမ်းကြောင်းတည်းဟူ၍ လိုက်နာကာ၊ စိတ်ဓာတ်မြင့်မြတ်သော ရာမသည် အထွတ်အထိပ်တောင် ဟိမဝန္တသို့ ခရီးထွက်하였다။
Verse 5
सो ऽतीत्य विविधान्देशान्पर्वतान्सरितस्तथा / वनानि मुनिमुख्यानामावासांश्चात्यगाच्छनैः
သူသည် နိုင်ငံဒေသမျိုးစုံ၊ တောင်တန်းများနှင့် မြစ်များကို ဖြတ်ကျော်ကာ၊ မုနိအထွတ်အထိပ်တို့၏ တောများနှင့် အာရှရမ်နေရာများကို ဖြည်းဖြည်းချင်း လွန်သွား하였다။
Verse 6
तत्रतत्र निवासेषु मुनीनां निवसन्पथि / तीर्थेषु क्षेत्रमुख्येषु निवसन्वा ययौ शनैः
လမ်းခရီးတွင် သူသည် မုနိတို့၏ နေရာနေထိုင်ရာများ၌ တစ်နေရာတစ်နေရာ တည်းခိုကာ၊ သို့မဟုတ် အထွတ်အထိပ် တီရ္ထများနှင့် ပုဏ္ဏကေတ္တရများ၌ နေထိုင်ရင်း ဖြည်းဖြည်းချင်း ခရီးဆက်하였다။
Verse 7
अतीत्य सुबहून्देशान्पश्यन्नपि मनोरमान् / आससादच लश्रेष्ठं हिमवन्तमनुत्तमम्
လှပ၍စိတ်ကြည်နူးဖွယ် နိုင်ငံဒေသများစွာကို ကျော်ဖြတ်ကာ ကြည့်ရှုသွားရင်း ထိုမြတ်သူသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဟိမဝန်တောင်တော်သို့ ရောက်ရှိ하였다။
Verse 8
स गत्वा पर्वतवरं नानाद्रुमलतास्थितम् / ददर्श विपुलैः शृङ्गैरुल्लिखन्तमिवांबरम्
သူသည် သစ်ပင်နှင့် လျှောပင်မျိုးစုံဖြင့် ပြည့်နှက်သော အထူးကောင်းမြတ်သည့် တောင်သို့ သွားရောက်ကာ၊ ကြီးမားသော တောင်ထိပ်များက မိုးကောင်းကင်ကို ခြစ်ထိုးနေသကဲ့သို့ မြင်တွေ့하였다။
Verse 9
नानाधातुविचित्रैश्च प्रदेशैरुपशोभितम् / रत्नौषधीभिरभितः स्फुरद्भिरभिशोभितम्
တောင်သည် သတ္တုမျိုးစုံကြောင့် အရောင်အဆင်းစုံလင်သော နေရာဒေသများဖြင့် လှပကာ၊ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တောက်ပနေသော ရတနာဆေးပင်များကြောင့် ပိုမိုတောက်ပ하였다။
Verse 10
मरुत्संघट्टनाघृष्टनीरसांघ्रिपजन्मना / सानिलेनानलेनोच्छैर्दह्यमानं नवं क्वचित्
တချို့နေရာတွင် လေတိုက်ခတ်မှုကြောင့် ထိခိုက်၍ ခြစ်မိသည့် အခြောက်ဝါးမှ ပေါ်ထွန်းလာသော တောမီးသည် လေနှင့်အတူ ပြင်းထန်စွာ လောင်ကျွမ်းကာ အသစ်ပေါက်တောကို မြင့်မြင့်မားမား မီးလောင်စေ하였다။
Verse 11
क्वचिद्रविकरामर्शज्वलदर्केपलाग्निभिः / द्रवद्धिमाशिलाजातुजलशान्तदवानलम्
တချို့နေရာတွင် နေရောင်ခြည်ထိတွေ့မှုကြောင့် အာရကာရွက်မီး တောက်လောင်လာသော်လည်း၊ အရည်ပျော်နေသော ရေခဲကျောက်များမှ စီးဆင်းလာသည့် ရေကြောင့် ထိုတောမီးသည် ငြိမ်းသက်သွား하였다။
Verse 12
स्फटिकाञ्जनदुर्वर्णस्वर्णराशिप्रभाकरैः / स्फुरत्परस्परच्छायाशरैर्द्दीप्तवनं क्वचित्
ကြည်လင်သလင်းကျောက်ကဲ့သို့ တောက်ပမှု၊ အဉ္ဇနကဲ့သို့ မည်းနက်ရောင်နှင့် ရွှေတောင်ပုံများ၏ ရောင်ခြည်တို့ကြောင့်၊ အချင်းချင်း တောက်လက်သည့် အရိပ်မြားကဲ့သို့ ရောင်ခြည်များဖြင့် တစ်နေရာရာ၌ တောအုပ်သည် ထွန်းလင်းတောက်ပလေ၏။
Verse 13
उपत्यकशिलापृष्ठवालातपनिषेविभिः / तुषारक्लिन्नसिद्धौघौरुद्भासितवनं क्वचित्
ချိုင့်ဝှမ်းကျောက်ပြားပေါ်တွင် နေရောင်ကိုခံယူနေကြပြီး၊ နှင်းခဲစိုစွတ်နေသော စိဒ္ဓအုပ်စုများကြောင့် တစ်နေရာရာ၌ တောအုပ်သည် အံ့ဖွယ်တောက်ပလေ၏။
Verse 14
क्वचिदर्काशुसंभिन्नश्चामीकरशिलाश्रितैः / यक्षौघैर्भासितोपान्तं विशद्भिरिवपावकम्
တစ်နေရာရာ၌ နေရောင်ခြည်ထိုးဖောက်၍ တောက်ပနေသော ရွှေရောင်ကျောက်တုံးများပေါ်တွင် အခြေချနေသည့် ယက္ခအုပ်စုများကြောင့် ထိုအနားသတ်သည် ကြည်လင်သော မီးတောက်ကဲ့သို့ တောက်ပလေ၏။
Verse 15
दरीमुखविनिष्क्रान्ततरक्षूत्पतनाकुलैः / मृगयूथार्त्तसन्नादैरापूरितगुहं क्वचित्
တစ်နေရာရာ၌ ချိုင့်ပေါက်ဝမှ ထွက်ပြေးခုန်လှုပ်နေသော တရက္ရှုတို့၏ ရုန်းကန်သံနှင့် မုဆိုးမိသော တိရစ္ဆာန်အုပ်စုများ၏ စိတ်လှုပ်ရှား အော်ဟစ်သံတို့ကြောင့် ဂူအတွင်း ပြည့်နှက်လေ၏။
Verse 16
युद्ध्यद्वराहशार्दूलयूथपैरित स्तेरम् / प्रसभोन्मृष्टकान्तोरुशिलातरुतटं क्वचित्
တစ်နေရာရာ၌ တိုက်ခိုက်နေသော ဝရာဟနှင့် ရှာဒူလ အုပ်စုများက ဝိုင်းရံထားသည့် ကမ်းနားရှိ၍၊ အင်အားကြီးစွာ ပွတ်တိုက်ခံရသဖြင့် တောက်ပြောင်နေသော ကြီးမားသည့် ကျောက်တုံးများနှင့် သစ်ပင်ကမ်းတန်းများ ရှိလေ၏။
Verse 17
कलभोन्मेषणाकृष्टकरिणीभिरनुद्रुतैः / गवयैः खुरसंक्षुण्णशिलाप्रस्थतटङ्क्वचित्
တစ်နေရာရာတွင် ကလေးဆင်၏ ပျော်ရွှင်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံရသော ဆင်မများကို လိုက်ပြေးသည့် ဂဝယာများ၏ ခြေခွာကြောင့် ကျောက်ပြင်ကမ်းပါးများ ပျက်စီးကြေမွသွားသည်။
Verse 18
वासितर्थे ऽभिसंवृद्धमदोन्मत्तमतङ्गजैः / युद्ध्यद्भिश्चूर्णितानेकगण्डशैलवनं क्वचित्
တစ်နေရာရာတွင် မွှေးရနံ့ရည်ကြောင့် မတ်သ်မူးယစ်မှု ပိုမိုတက်ကြွလာသော ဆင်များက တိုက်ခိုက်ကြ၍ ဂဏ္ဍကျောက်တောင်များပြည့်သော တောကို ကြေမွပျက်စီးစေသည်။
Verse 19
बृंहितश्रवणामर्षान्मातं गानभिधावताम् / सिंहानां चरणक्षुण्णनखभिन्नोपरं क्वचित्
တစ်နေရာရာတွင် ဟိန်းသံကြား၍ ဒေါသထန်ကာ ပြေးဝင်လာသော ခြင်္သေ့များ၏ ခြေထောက်ဖိနှိပ်မှုကြောင့် ကျောက်တုံးများ ကြေမွပြီး လက်သည်းဖြင့် အပေါ်ယံကျောက်လွှာ ပ裂သွားသည်။
Verse 20
सहसा निपतत्सिंहनखनिर्भिन्नमस्तकैः / गजैराक्रन्दनादेन पूर्यमामं वनं क्वचित्
တစ်နေရာရာတွင် ခြင်္သေ့လက်သည်းကြောင့် ခေါင်းခွံကွဲပြားနေသော ဆင်များ ရုတ်တရက် လဲကျပြီး သူတို့၏ အော်ဟစ်ငိုကြွေးသံကြောင့် တောအနှံ့ ပြည့်နှက်သွားသည်။
Verse 21
अष्टपादबलाकृष्टकेसरा दारुणाखैः / भेद्यमानाखिलशिलागंभीरकुहरं क्वचित्
တစ်နေရာရာတွင် ကြမ်းတမ်းသော လက်သည်းရှိသည့် ခြင်္သေ့များက အရှစ်ခြေသတ္တဝါ၏ အင်အားကဲ့သို့ ဆွဲငင်ခံရသော မျက်နှာဖုံး (mane) နှင့်အတူ ကျောက်တုံးအားလုံးကို ဖောက်ခွဲကာ နက်ရှိုင်းသော ဂူဝကို ခွဲဖောက်သည်။
Verse 22
संरब्धा नेकशबरप्रसक्तैरृयूथपैः / इतरेतरसंमर्दं विप्रभग्नदृषत्क्वचित्
ရှဘရလူမျိုးများနှင့် ရောနှောနေသော အုပ်စုခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ သူတို့သည် ဒေါသထွက်လာကြသည်။ အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ထိပ်တိုက်တွေ့ပြီး၊ တစ်နေရာရာတွင် ဘြာဟ္မဏများ ခွဲဖောက်ထားသော ကျောက်တုံးများ၏ ထိခိုက်မှုကို ခံရသည်။
Verse 23
गिरिकुञ्जेषु संक्रीडत्करिणीमद्विपं क्वचित् / करेणुमाद्रवन्मत्तगजाकलितकाननम्
တစ်နေရာရာတွင် တောင်တန်းအုပ်စုများအတွင်း မတ်တပ်ရပ်မောဟိုက်နေသော ဆင်雄သည် ဆင်မနှင့် ကစားမြူးတမ်းခဲ့သည်။ အခြားတစ်နေရာတွင် မူးမောဆင်များဖြင့် ပြည့်နေသော တောအုပ်သည် ဆင်မဆီသို့ ပြေးလွှားလာသည်။
Verse 24
स्वपत्सिंहमुखश्वासमरुत्पुर्मदरीशतम् / गहनेषु गुरुत्राससाशङ्कविहरन्मृगम्
မိမိကလေး၏ စင်္ဟမုခကဲ့သို့သော အသက်ရှူလေပြင်းကြောင့် ဂူများသည် မူးယစ်သလို ပြည့်နှက်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ တောနက်ထဲတွင် ထိုတိရစ္ဆာန်သည် ကြောက်ရွံ့မှုကြီးနှင့် သံသယဖြင့် လှည့်လည်နေသည်။
Verse 25
कण्टाकश्लिष्टलाङ्गूललोमत्रुटनकातरैः / क्रीडितं चमरीयूथैर्मन्दमन्दविचारिभिः
မြှားဆူးများနှင့်ကပ်နေသော အမြီးမွှေးများ ပြတ်တောက်သွားသဖြင့် နာကျင်ကာ စိတ်မငြိမ်ဖြစ်နေသော၊ ဖြည်းဖြည်းလျှောက်သည့် ချမရီအုပ်စုများသည် ထိုနေရာတွင် ကစားမြူးတမ်းကြသည်။
Verse 26
गिरिकन्दरसंसक्तकिन्नरीसमुदीरितैः / सतालनादैरुदिनैर्भृताशेषदिशामुखम्
တောင်ဂူများတွင် ပဲ့တင်ထပ်နေသော ကိန္နရီတို့၏ သီချင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသည့်၊ တာလနာဒ (တီးဝိုင်းသံ) နှင့်ပေါင်းစပ်သော မြင့်မားသံများသည် အရပ်ရှစ်မျက်နှာလုံးကို ပြည့်နှက်စေသည်။
Verse 27
अरण्यदेवतानां च चरेतीनामितस्ततः / अलक्तकरसक्लिन्नचरणाङ्कितभूतलम्
တောအတွင်း၏ ဒေဝတာများနှင့် ချရေးတီတို့ လှည့်လည်သွားလာရာအရပ်အနှံ့ အလက္တကရည်စိုသော ခြေရာများဖြင့် မြေပြင်သည် အမှတ်အသားတင်နေသည်။
Verse 28
मयूरकेकिरीवृन्दैः संगीत मधुरस्वरैः / प्रवृत्तनृत्तं परितो विततोदग्रबर्हिभिः
ချိုမြိန်သောအသံဖြင့် သီချင်းဆိုကာ အော်ဟစ်နေသော မော်ရ်ငှက်အုပ်စုများကြောင့် ပတ်လည်တွင် အကစတင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ မြင့်မားစွာ ဖြန့်ကျက်သော အမြီးပ羽များက အရပ်အနှံ့ ပြန့်နှံ့နေသည်။
Verse 29
जलस्थलरुहानेककुसुमोत्करवर्षिभिः / गात्राह्लादकरैर्मन्दं वीज्यमानं वनानिलैः
ရေနှင့် မြေပြင်ပေါ် ပေါက်ဖွားသော ပန်းအစုအဝေးများသည် မိုးကဲ့သို့ ကျလာပြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို ပျော်ရွှင်စေသော တောလေညင်းသည် ဖြည်းဖြည်း ပန်ကာကဲ့သို့ လှုပ်ခတ်ပေးသည်။
Verse 30
भूतार्त्तवरसास्वादमाद्यत्पुंस्कोकिलारवैः / आकुलीकृतपर्यन्तसहकारवनान्तरम्
မူးယစ်သကဲ့သို့ ရွှင်လန်းသော အထီးကိုကီလာငှက်တို့၏ ကူးကူးသံက တောကို ချိုမြိန်သော ရသာသွားစေပြီး၊ သရက်တောအတွင်းနှင့် အနားသတ်တိုင်အောင် အသံလှုပ်ရှားမှုဖြင့် ရောယှက်နေသည်။
Verse 31
नानापुष्पासवोन्माद्यद्भृङ्गसंगीतनादितम् / अनेकविहगारावबधिरीकृतकाननम्
ပန်းမျိုးစုံ၏ အရည်ချိုကြောင့် မူးယစ်နေသော ပျားများ၏ သီချင်းသံက တောကို မြည်ဟည်းစေပြီး၊ မရေတွက်နိုင်သော ငှက်သံများက ကာနနကို နားမခံနိုင်အောင် ထင်ရစေသည်။
Verse 32
मधुद्रवार्द्राविरलप्रत्यग्रकुसुमोत्करैः / वनान्तमारुताकीर्णैरलङ्कृतमहीतलम्
ပျားရည်ရည်စိုစွတ်နေသော အသစ်ပွင့်ပန်းအစုအဝေးများနှင့် တောအတွင်းလေက ပျံ့နှံ့စေသော ပန်းမှုန်တို့ကြောင့် မြေပြင်သည် အလှဆင်လျက်ရှိ၏။
Verse 33
उपरिष्टान्निपततां विषमोपलसंकटे / निर्झराणां महारावैः समन्ताद्बधिरीकृतम्
အပေါ်မှကျဆင်းသော ရေတံခွန်များသည် မညီညာသော ကျောက်တုံးများပြည့်နှက်သည့် ခက်ခဲရာနေရာတွင် မဟာဟုန်းသံဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်အားလုံးကို တိတ်ဆိတ်နားမကြားသကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။
Verse 34
विततानेकसंसक्तशाखाग्राविरलच्छदैः / पाटलैर्विटपच्छायैरुपशल्यसमुत्थितैः
ပျံ့နှံ့၍ အချင်းချင်းချိတ်ဆက်နေသော များစွာသော ကိုင်းဖျားများပေါ်တွင် ရွက်နည်းနည်းသာရှိပြီး၊ ပာတလ သစ်ပင်တို့၏ ကိုင်းရိပ်များသည် ဥပသလျ မြက်ပင်အကြားမှ ထွက်ပေါ်နေသည်။
Verse 35
कदंबनिंबहिन्तालसर्जबेधूकतिन्दुकैः / कपित्थपनसाशोकसहकारेगुदाशनैः
ထိုတောသည် ကဒမ္ဗ၊ နിംဗ၊ ဟိန္တာလ၊ စර්ဇ၊ ဘေဓူက၊ တိန္ဒုက၊ ကပိတ္ထ၊ ပနသ၊ အရှೋಕ၊ သဟကာရ (သရက်) နှင့် အေဂုဒ သစ်ပင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။
Verse 36
नागचंपकपुन्नागकोविदारप्रियङ्गुभिः / प्रियालनीपबकुलबन्धूकाक्षतमालकैः
ထိုတောသည် နာဂချမ္ပက၊ ပုန္နာဂ၊ ကိုဝိဒါရ၊ ပရိယင်ဂု၊ ပရိယာလ၊ နီပ၊ ဘကူလ၊ ဘန္ဓူက၊ အက္ခတ နှင့် တမာလ သစ်ပင်ပန်းများဖြင့် လှပစွာ တင့်တယ်နေ၏။
Verse 37
द्राक्षामधूकामलकजंबूकङ्कोलजातिभिः / बिल्वार्जुनकरञ्जाम्रबीजपूराङ्घ्रिपैरपि
ထိုနေရာသည် စပျစ်၊ မဓူက၊ အာမလက၊ ဇမ္ဗူ၊ ကင်ကိုလ စသောအပင်များနှင့် ဘိလ္ဝ၊ အာရ္ဇုန၊ ကရဉ္ဇ၊ သရက်၊ ဘီဇပူရ စသောသစ်ပင်များဖြင့် ပြည့်ဝနေသည်။
Verse 38
पिचुलांबष्ठकनकवैकङ्कतशमीधवैः / पुत्रजीवाभयारिष्टलोहोदुंबरपिप्पलैः
ထိုနေရာကို ပိချုလာ၊ အမ္ဗဿဌ၊ ကနက၊ ဝိုင်ကင်ကတ၊ ရှမီ၊ ဓဝ နှင့် ပုတ္တရဇီဝ၊ အဘယ၊ အရိဋ္ဌ၊ လောဟ၊ ဥဒုမ္ဗရ၊ ပိပ္ပလ သစ်ပင်များက တင့်တယ်စေ하였다။
Verse 39
अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः समन्तादुपशोभितम् / निरन्तरतरुच्छायासुदूरविनिवारितैः
အခြားအမျိုးမျိုးသော သစ်ပင်များကလည်း ပတ်လည်အနှံ့ အလှဆင်ထားပြီး၊ မပြတ်မတောက် ထူထပ်သော အရိပ်က နေရောင်ခြည်ကို အဝေးတွင်ပင် တားဆီးထားသည်။
Verse 40
समन्तादर्ककिरणैरनासादितभूतलम् / नानापक्वफलास्वादबलपुष्टैः प्लवेगमैः
ပတ်လည်အနှံ့ နေရောင်ခြည်သည် မြေပြင်ကို မထိနိုင်အောင် ဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးမျိုးသော သီးမှည့်ရသာကို ခံစား၍ အားကောင်းပျော်ရွှင်သော မျောက်များသည် လျင်မြန်စွာ ခုန်ပေါက်လှုပ်ရှားကြသည်။
Verse 41
आक्रान्तचकितानेकवनपङ्क्तिशताकुलम् / तत्र तत्रातिरम्यैश्च शिलाकुहरनिर्गतैः
အမျိုးမျိုးသော တောတန်းများ အစုအဝေးရာချီဖြင့် ထူထပ်နေပြီး၊ နေရာနေရာတွင် လှည့်လည်နေသော သတ္တဝါများသည် အနှောင့်အယှက်ကြောင့် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ကြသည်။ ထို့ပြင် နေရာနေရာတွင် ကျောက်ဂူအတွင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော အလွန်လှပသည့် ရေစီးများလည်း ရှိသည်။
Verse 42
प्रतापविषमैराजन्ह्रास्यमानं सरिच्छतैः / सारोवरैश्च विपुलैः कुमुदोत्पलमण्डितैः
အရှင်မင်းမြတ်၊ ထိုဒေသသည် တန်ခိုးအာနုභာဝကြောင့် မညီမညာဖြစ်၍ မြစ်စီးကြောင်းများကြောင့် အချို့နေရာများတွင် လျော့နည်းသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ထို့ပြင် ကုမုဒနှင့် ဥတ္ပလ ပန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသော ကျယ်ဝန်းသည့် ရေကန်များကြောင့် တင့်တယ်လှသည်။
Verse 43
नानाविहगसंघुष्टैः समन्तादुपशोभितम् / समासाद्यथ शैलेन्द्रं तुषारशिशिरं गिरिम्
ထိုနေရာသည် ငှက်မျိုးစုံ၏ သံလွင်သံကြားဖြင့် မြည်ဟည်း၍ အရပ်ရပ်မှ လှပတင့်တယ်နေသည်။ ထို့နောက် သူတို့သည် နှင်းနှင့် တုရှာရ၏ အေးမြမှုရှိသော တောင်မင်းကြီးထံ ရောက်ရှိကြသည်။
Verse 44
आरुरोह भगुश्रेष्ठस्तरसा तं मुदान्वितः / तस्य प्रविश्य गहनं वनं रामो महामनाः
ထို့နောက် ဘൃဂုဝంశ၏ အထွတ်အမြတ် (ရာမ) သာယာပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ အလျင်အမြန် ထိုတောင်ကို တက်ရောက်하였다။ မဟာမနာရှိသော ရာမသည် ထိုတောင်၏ ထူထပ်သော တောအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်하였다။
Verse 45
विचचार शनै राजन्नुपशल्यमहीरुहम् / स तत्र विचरन्दिक्षु हरिणीभिः समन्ततः
အရှင်မင်းမြတ်၊ သူသည် မျှင်မဲ့သော သစ်ပင်လျားများကြားတွင် တဖြည်းဖြည်း လှည့်လည်သွားလာ하였다။ ထိုနေရာတွင် သူသည် အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်စဉ် အနားပတ်လည်တွင် မိခင်သမင်များက ဝိုင်းရံနေ하였다။
Verse 46
विक्ष्यमाणो मुदं लेभे साशङ्कं मुग्धदृष्टिभिः / स तत्र कुसुमामोदगन्धिभिर्वनवायुभिः
မိခင်သမင်တို့၏ မျက်လုံးအပြစ်ကင်းသည့် အကြည့်ကို မြင်ရသဖြင့် သူသည် အနည်းငယ် ရှက်ရွံ့သံသယနှင့်တကွ ပျော်ရွှင်မှုကို ရရှိ하였다။ ထိုနေရာတွင် ပန်းရနံ့မွှေးကြိုင်သည့် တောလေများ လှုပ်ရှားတိုက်ခတ်နေ하였다။
Verse 47
वीज्यमानो जहर्षे स वीक्ष्योदारां वनश्रियम् / विविधाश्च स्थरीः सूक्ष्ममुपरिक्रम्य भार्गवः
လေတိုက်ခတ်၍ ပန်ကာဖြင့်လှုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေစဉ် ဘာရ္ဂဝသည် တောအလှအပ အလွန်မြတ်ကို မြင်၍ ဝမ်းမြောက်하였다; နေရာမျိုးစုံကို သေးသိမ်စွာ လှည့်လည်ကြည့်ရှု하였다။
Verse 48
द्वन्द्वांश्च धातून्विविधान्पश्यन्नेवमतर्कयत् / अहो ऽयं सर्वशैलानामाधिपत्ये ऽभिषेचितः
ဓာတ်မျိုးစုံနှင့် ဆန့်ကျင်မှုတို့ကို မြင်ရင်း သူသည် စိတ်တွင်—“အဟို! ဤသူသည် တောင်တန်းအားလုံး၏ အုပ်စိုးမှုအတွက် အဘိသေကခံရသူပင်” ဟု တွေး하였다။
Verse 49
ब्रह्मणा यज्ञभाक्चैव स्थाने संप्रतिपादितः / अस्य शैलाधिराजत्वं सुव्यक्तमभिलक्ष्यते
ဗြဟ္မာသည် သူ့ကို ယဇ్ఞအပိုင်းကို ခံယူထိုက်သူအဖြစ် သင့်တော်သောနေရာ၌ တည်ထောင်ပေးခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် သူ၏ တောင်ဘုရင်ဖြစ်မှုသည် ထင်ရှားစွာ မြင်ရသည်။
Verse 50
रवैः कीचकवेणुनां मधुरीकृतकाननः / नितंबस्थलसंसक्ततुषारनिचयैग्यम्
ကီစက ဝေဏုသံများကြောင့် သူ၏ တောကန်နန်သည် ချိုမြိန်သံလွင် ဖြစ်လာသည်; ထို့ပြင် ခါးတောင်စောင်းများတွင် ကပ်နေသော နှင်းတောင်များကြောင့် တစ်ပြိုင်နက် ဖြူဝင်းသကဲ့သို့ မြင်ရသည်။
Verse 51
विभातीवाहितस्वच्छपरीतधवलांशुकः / निबिडश्रितनीहारनिकरेण तथोपरि
သူသည် သန့်ရှင်းကြည်လင်သော အဖြူရောင်အဝတ်ကို ခြုံထားသကဲ့သို့ တောက်ပမြင်ရသည်; ထို့အပြင် အပေါ်ဘက်တွင်လည်း ထူထပ်စွာကပ်နေသော မြူအစုအဝေးကြောင့် ထိုနည်းတူ လှပသည်။
Verse 52
नानावर्णोत्तरासंगावृत्ताङ्ग इवल्क्ष्यते / चन्दनागुरुकर्पूरकस्तूरीकुङ्कुमादिभिः
စန္ဒန၊ အဂရု၊ ကာပူရ၊ ကသ္တူရီ၊ ကုမ္ကုမ စသည့် အနံ့သာရောင်စုံလိမ်းခြယ်မှုကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများသည် အရောင်မျိုးစုံဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသကဲ့သို့ မြင်ရသည်။
Verse 53
अलङ्कृतागः सुव्यक्तं दृश्यते ऽही विलासिवत् / मृगेन्द्राहतदन्तीन्द्रकुंभस्थलपरिच्युतैः
အလှဆင်ထားသော ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် အပျော်အပါးရှင်တစ်ဦးကဲ့သို့ ထင်ရှားမြင်ရသည်—ခြင်္သေ့၏ ထိုးနှက်မှုကြောင့် ဒဏ်ရာရသော ဆင်မင်း၏ ကုမ္ဘနေရာမှ ကျသွားသော မုတိ/ရတနာများကြောင့်။
Verse 54
स्थूलमुक्तोत्करैरेष विभाति परितो गिरिः / नानावृक्षलतावल्लीपुष्पालङ्कृतमूर्द्धजः
ဤတောင်သည် အနားပတ်လည်တွင် ကြီးမားသော မုတိအစုအဝေးများကြောင့် တောက်ပလင်းလက်ပြီး၊ ထိပ်ပိုင်းသည် သစ်ပင်၊ လျားပင်၊ ဝလ္လီနှင့် ပန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသော ဆံပင်ကဲ့သို့ ရှုမောဖွယ် ဖြစ်သည်။
Verse 55
नीरन्ध्राञ्चितमे घौघवितानसमलङ्कृतः / नानाधातुविचित्राङ्गः सर्वरत्नविभूषितः
မပြတ်မတောက် ထူထဲသော မိုးတိမ်အစုအဝေး၏ မိုးကာဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး၊ သတ္တုမျိုးစုံ၏ အရောင်အဆင်းကြောင့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ထူးခြားကာ၊ ရတနာအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်စုံစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 56
कैलासव्याजविलसत्सितच्छत्रविराजितः / गजाश्वमुखयूथैश्च समन्तात्परिवारितः
ကိုင်လာသကို အလားတူ တောက်ပသော အဖြူရောင် ချတ်တရဖြင့် ထင်ရှားလျက်၊ အနားပတ်လည်တွင် ဆင်တပ်၊ မြင်းတပ်နှင့် အခြား အဓိက အစုအဖွဲ့များက ဝိုင်းရံထားသည်။
Verse 57
रत्नद्वीपमहाद्वारशिलाकन्दरमन्दिरः / विविक्तगह्वरास्थानमध्यसिंहासनाश्रयः
ရတနဒွီပ မဟာတံခါးရှိ ကျောက်ဂူဘုရားတွင်၊ တိတ်ဆိတ်သော ချိုင့်ဝှမ်းအလယ်ရှိ စင်္ဟာသနကို အားထား၍ နေတော်မူ၏။
Verse 58
समन्तात्प्रतिसंसक्ततरुवेत्रवतां शनैः / दृष्ट्वा जनैरनासाद्यो महाराजाधिराजवत्
ပတ်လည်တွင် သစ်ပင်နှင့် နွယ်ပင်များ တဖြည်းဖြည်း ထူထပ်စွာ ချိတ်ဆက်ဝန်းရံနေသဖြင့်၊ လူတို့အတွက် မဟာရာဇာဓိရာဇကဲ့သို့ မရောက်နိုင်သူဟု မြင်ရသည်။
Verse 59
दोधूयमानो विचरच्चमरीचा रुचामरैः / मयूरैरुपनृत्यद्भिर्गायद्भिश्चैव किन्नरैः
ချာမရာပန်ကာတို့၏ တောက်ပသော အလင်းရောင်ဖြင့် လင်းလက်ကာ သူသည် လှည့်လည်သွားလာသည်။ မယုရများ ကပြပြီး ကိန္နရများ သီချင်းဆိုကြသည်။
Verse 60
सत्त्वजातैरनेकैश्च सेव्यमानो विराजते / व्यक्तमेवाचलेन्द्राणामधिराज्यपदे स्थितः
အမျိုးမျိုးသော သတ္တဝါများ၏ ဝတ်ပြုမှုဖြင့် သူသည် ထင်ရှားစွာ တောက်ပနေသည်။ ထင်ရှားစွာပင် တောင်မင်းတို့၏ အဓိရာဇာရာထူး၌ တည်ရှိသည်။
Verse 61
भुनक्त्याक्रम्य वसुधां समग्रां श्रियमोजसा / एवं संचिन्तयानः स हिमाद्रिवनगह्वरे
အင်အားဖြင့် မြေကြီးတစ်ပြင်လုံးကို သိမ်းပိုက်ကာ သရီ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် စည်းစိမ်ကို ခံစားသည်ဟု စဉ်းစားလျက်၊ သူသည် ဟိမာဒြီတောအတွင်း ချိုင့်ဝှမ်း၌ ရှိနေသည်။
Verse 62
विचचार चिरं रामो मुदा परमया युतः / आससाद वने तस्मिन्विपुले भृगुपुङ्गवः
ရာမသည် အမြင့်မြတ်သော ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကြာမြင့်စွာ လှည့်လည်ခဲ့သည်။ ထိုကျယ်ဝန်းသော တောအတွင်း၌ ဘൃဂုဝంశ၏ အထူးမြတ်သော ရှင်ရသီ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်ရှိ하였다။
Verse 63
सरोवरं महाराज विपुलं विमलोदकम् / कुमुदोत्पलकह्लारनिकरैरुपसोभितम्
မဟာရာဇာ၊ ထိုနေရာတွင် ကျယ်ဝန်းသော ရေကန်တစ်ကန်ရှိ၍ ရေသည် ကြည်လင်သန့်ရှင်းသည်။ ကုမုဒ၊ ဥတ္ပလ၊ ကဟ္လာရ ပန်းအစုများဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 64
पङ्कजैरुत्पलैश्चैव रक्तपीतैः सितासितैः / अन्यैश्च जलचैर्वक्षैः सर्वतः समलङ्कृतम्
ထိုရေကန်သည် အနီ၊ အဝါ၊ အဖြူ၊ အမဲရောင် ကြာပန်းနှင့် ဥတ္ပလပန်းများ၊ ထို့ပြင် အခြား ရေတွင်းပင်များဖြင့် အရပ်ရပ် လှပစွာ အလှဆင်ထားသည်။
Verse 65
हंससारसदात्यूहकारण्डवशतैरपि / जीवजीवकचक्राह्वकुररभ्रमरोत्करैः
ထိုနေရာတွင် ဟံသာ၊ စာရသ၊ ဒာတ်ယူဟ၊ ကာရန်ဒဝ အများအပြားရှိပြီး၊ ထို့ပြင် ဇီဝဇီဝက၊ စက္ကရာဟွ၊ ကုရရ ငှက်များနှင့် ပျားအုပ်များလည်း ရှိသည်။
Verse 66
संघुष्यमाणं परितः सेवितं मन्दवायुना / शफरीमत्स्यसंघैश्च विचरद्भिरितस्ततः
ထိုရေကန်သည် ပတ်လည်လုံးလုံး အသံကလေးများဖြင့် မြည်ဟည်းနေပြီး နူးညံ့သော လေညင်းက ထိတွေ့ပေးနေသည်။ ရှဖရီ ငါးအုပ်များလည်း ဟိုဒီ လှည့်လည်ကူးခတ်နေသည်။
Verse 67
अन्तर्जनितकल्लोलैर्नृत्यमानमिवाभितः / आससाद भृगुश्रेष्ठस्तत्सरोवरमुत्तमम्
အတွင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော လှိုင်းလုံးများကြောင့် အရပ်ရပ်တွင် ကခုန်နေသကဲ့သို့ မြင်ရသော ထိုအထူးမြတ်သော ရေကန်သို့ ဘೃဂုအထွတ်အမြတ် ရှင်ရသီက ရောက်ရှိ하였다။
Verse 68
नानापतत्र्रिविरुतैर्मधुरीकृतदिक्तटम् / स तस्य तीरे विपुलं कृत्वाश्रमपदं शुभम्
အမျိုးမျိုးသော ငှက်တို့၏ ချိုမြိန်သော တေးသံကြောင့် အရပ်မျက်နှာကမ်းပါးများ သာယာလာပြီး၊ ထိုကန်၏ ကမ်းနားတွင် ကျယ်ဝန်း၍ မင်္ဂလာရှိသော အာရှရမ်ကို တည်ဆောက်하였다။
Verse 69
रामो मतिमतां श्रेष्ठस्तपसे च मनो दधे / शाकमूलफलाहारो नियतं नियतेन्द्रियः
ပညာရှိတို့အနက် အထူးမြတ်သော ရာမသည် တပသ်၌ စိတ်ကို တည်စေ၍၊ ဟင်းရွက်၊ အမြစ်၊ အသီးတို့ကိုသာ စားသောက်ကာ အင်ဒြိယများကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်하였다။
Verse 70
तपश्चचार देवेशं विनिवेश्यात्ममानसे / भृगूपदिष्टमार्गेण भक्त्या परमया युतः
ဘೃဂု ဆရာတော်ညွှန်ပြသော လမ်းစဉ်အတိုင်း၊ အမြင့်ဆုံး ဘက္တိဖြင့် ပြည့်ဝကာ၊ ဒေဝေရှကို မိမိအတွင်းစိတ်၌ တည်စေပြီး တပသ်ကို ကျင့်하였다။
Verse 71
पूजयामास देवेशमेकाग्रमनसा नृप / अनिकेतः स वर्षासु शिशिरे जलसंश्रयः
အို မင်းကြီး၊ သူသည် စိတ်တည်ငြိမ်၍ ဒေဝေရှကို ပူဇော်ခဲ့သည်။ အိမ်ရာမရှိဘဲ မိုးရာသီတွင်လည်း ဆောင်းရာသီတွင်လည်း ရေကိုသာ အားထားနေ하였다။
Verse 72
ग्रीष्मे पञ्जाग्निमध्यस्थश्चचारैवं तपश्चिरम् / रिपून्निर्जित्य कामादीनूर्मिषषट्कं विधूय च
နွေရာသီတွင် မီးငါးပုံအလယ်၌ နေ၍ အချိန်ရှည် တပသကို ကျင့်하였다။ ကာမ စသည့် ရန်သူများကို အနိုင်ယူကာ ဆဒ်ဦර්မိ ခြောက်ပါးကို ဖယ်ရှား하였다။
Verse 73
द्वन्द्वैरनुद्वेजितधीस्तापदोषैरनाकुलः / यमैः सनियमैश्चैव शुद्धदेहः समाहितः
ဒွန္ဒွများကြောင့် ဉာဏ်မလှုပ်ရှား၊ အပူဒုက္ခတို့ကြောင့် မရှုပ်ထွေး။ ယမနှင့် နိယမတို့ဖြင့် ကိုယ်သန့်စင်၍ စိတ်တည်ငြိမ်နေ하였다။
Verse 74
वशी चकार पवनं प्राणायामेन देहगम् / जितपद्मासनो मौनी स्थिरचित्तो महामुनिः
မဟာမုနိသည် ပရာဏာယာမဖြင့် ကိုယ်အတွင်းရှိ လေ(ပဝန)ကို ထိန်းချုပ်하였다။ ပဒ္မာသန၌ ကျွမ်းကျင်၍ မောနီဖြစ်ကာ စိတ်တည်ငြိမ်하였다။
Verse 75
वशी चकार चाक्षाणि प्रत्याहारपरायणः / धारणाभिः स्थिरीचक्रे मनश्चञ्चलमात्मवान्
ပရတ္ယာဟာရကို အားထား၍ အင်ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်하였다။ ဓာရဏာဖြင့် လှုပ်ရှားသော စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေ하였다။
Verse 76
ध्यानेन देवदेवेशं ददर्श परमेश्वरम् / स्वस्थान्तः करणो मैत्रः सर्वबाधाविवर्जितः
ဓ്യာနဖြင့် ဒေဝဒေဝေရှ ပရမေရှဝရကို မြင်တွေ့하였다။ အတွင်းစိတ်အေးချမ်း၍ မေတ္တာပြည့်ဝကာ အနှောင့်အယှက်အားလုံးမှ ကင်းလွတ်하였다။
Verse 77
चिन्तयामास देवेशं ध्याने दृष्ट्वा जगद्गुरुम् / ध्येयावस्थि तचित्तात्मा निश्चलेद्रियदेहवान्
သူသည် သမాధိ၌ လောကဂုရု ဒေဝေရှကို မြင်ပြီးနောက် ထိုဘုရားကိုသာ စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူ၏။ စိတ်သည် ဓျေယ၌ တည်ငြိမ်၍ အင်ဒြိယနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာ မလှုပ်မယှက် ဖြစ်၏။
Verse 78
आकालावधि सो ऽतिष्ठन्निवातस्थप्रदीपवत् / जपंश्च देवदेवेशं ध्यायंश्च स्वमनीषया
အချိန်ကန့်သတ်အထိ သူသည် လေမရှိသောနေရာရှိ မီးအိမ်ကဲ့သို့ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်တည်၏။ မိမိပညာဖြင့် ဒေဝတို့၏ ဒေဝေရှကို မန္တန်ရွတ်၍လည်း၊ သမಾಧိဖြင့်လည်း ဆင်ခြင်နေ၏။
Verse 79
आराधयदमेयात्मा सर्वभावस्थमीश्वरम् / ततः स निष्फलं रूपमैश्वरं यन्निरञ्जनम्
အတိုင်းမသိသော အတ္တရှိသူသည် အခြေအနေအားလုံး၌ တည်ရှိသော ဣရှ္ဝရကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြု၏။ ထို့နောက် အစိတ်အပိုင်းမရှိ၊ အညစ်အကြေးကင်းသော အိုင်ရှ္ဝရရုပ်ကို မြင်တော်မူ၏။
Verse 80
परं ज्योतिरचिन्त्यं यद्योगिध्येयमनुत्त मम् / नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम् / आनन्दमात्रमचलं व्याप्ताशेषचराचरम्
ထိုအမြင့်ဆုံး အလင်းရောင်သည် စိတ်ဖြင့် မတွေးမခေါ်နိုင်သော၊ ယောဂီတို့ ဓျာနပြုရာ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။ အမြဲတမ်း သန့်ရှင်း၍ အစဉ်ငြိမ်းချမ်းကာ အင်ဒြိယကျော်လွန်၊ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်; အာနန္ဒသာရ၊ မလှုပ်မယှက်၊ လှုပ်ရှားသမျှ မလှုပ်ရှားသမျှ အားလုံး၌ ပြန့်နှံ့တည်ရှိ၏။
Verse 81
चिन्तयामास तद्रूपं देवदेवस्य भार्गवः / नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम्
ဘာရ္ဂဝသည် ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၏ ထိုရုပ်ကိုသာ ဆင်ခြင်တော်မူ၏—အမြဲတမ်း သန့်ရှင်း၍ အစဉ်ငြိမ်းချမ်းကာ အင်ဒြိယကျော်လွန်၊ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ရုပ်ဖြစ်၏။
Rama, after honoring Bhṛgu and Khyāti and receiving blessings and communal assent from the sages, departs the āśrama under guru instruction and travels toward Himavat to undertake tapas.
It maps an āśrama-and-tīrtha landscape leading into the Himalayan sacral zone, portraying Himavat through peaks, caves, forests, minerals, gem-herbs, and climatic forces—an index of how cosmology becomes navigable terrain.
In the provided passage, the emphasis is not on lineage cataloging or Lalitopakhyana; it is a narrative-geography and tapas setup chapter centered on rishi protocol, pilgrimage movement, and the cosmographic grandeur of Himavat.