
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents (Pitāmaha-gṛha-gamana)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ယခင် Śrāddha-kalpa အဆုံးသတ်အမှတ်အသားပြီးနောက် ချက်ချင်းဆက်လက်ကာ၊ ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာညွှန်ကြားချက်မှ ဗသိဋ္ဌ၏ မင်းကြီးအား ပြောသော ဥပမာဇာတ်လမ်းသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ဓမ္မကို ထမ်းဆောင်သူ၊ ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂများကို ကျွမ်းကျင်သော ရာမသည် နှစ်များစွာ မိဘတို့ကို စည်းကမ်းတကျ သေချာစွာပြုစုဝန်ဆောင်၍ နေ့စဉ်အကျင့်ဖြင့် မိဘမေတ္တာကို တိုးပွားစေသည်။ ထို့နောက် အဖဘက်အဘိုးအဘွားအိမ်သို့ သွားရောက်လည်ပတ်လိုကြောင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ဖိတ်ခေါ်မှုနှင့် အဘွား၏ တွေ့လိုစိတ်ကြောင့် ထုတ်ဖော်သည်။ လက်အုပ်ချီ၍ နှိမ့်ချစွာ ခွင့်တောင်းရာ မိဘတို့က စိတ်လှုပ်ရှားကာ ကောင်းချီးပေးပြီး အကြီးအကဲများကို လေးစားဝန်ဆောင်ရန်၊ သင့်တော်သလောက် နေထိုင်ရန်၊ လုံခြုံစွာ ပြန်လာရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဤအခန်းသည် မိဘကိုရိုသေကတိပြုခြင်း၊ မျိုးဆက်ဆက်လက်မှုနှင့် ဝంశဆက်ကူးပြောင်းမှု၏ လူမှု-ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားကို ဖော်ပြကာ śrāddha သီအိုရီမှ မျိုးရိုးဓမ္မကျင့်ဝတ်သို့ ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पो नाम विंशतितमो ऽध्यायः // २०// समाप्तश्चायं श्राद्धकल्पः / वसिष्ठ उवाच इत्थं प्रवर्त्तमानस्य जमदग्नेर्महात्मनः / वर्षाणि कतिचिद्राजन्व्यतीयुरमितौजसः
ဤသို့ ဝါယုက ဟောကြားသော သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၏ အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ ဥပေါဓ္ဓာတပဒ၌ ‘ရှ్రာဒ္ဓကల్ప’ ဟူသော အခန်း ၂၀ ပြီးဆုံး၏။ ဝသಿಷ್ಠက ပြောသည်—အို မင်းကြီး၊ ဤသို့ လုပ်ဆောင်နေသော အမိတတေဇရှိ မဟာတ္မာ ဇမဒဂ္နိ၏ နှစ်အချို့ ကုန်လွန်သွားသည်။
Verse 2
रामो ऽपि नृपशार्दूल सर्वधर्मभृतां वरः / वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः
အို မင်းတို့၏ ခြင်္သေ့တော်၊ ရာမလည်း ဓမ္မကို ထမ်းဆောင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ သူသည် ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့၏ အနှစ်သာရကို သိသူ၊ သာස්တရအားလုံး၌ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်၏။
Verse 3
पित्रोश्चकार शुश्रूषां विनीतात्मा महामतिः / प्रीतिं च निजचेष्टाभिरन्वहं पर्यवर्त्तयत्
နှိမ့်ချသောစိတ်ရှိသည့် မဟာမတိသည် မိဘတို့ကို ပြုစုဝန်ဆောင်၍ မိမိ၏ကောင်းသောအကျင့်များဖြင့် နေ့စဉ် သူတို့၏ပျော်ရွှင်မှုကို တိုးပွားစေ하였다။
Verse 4
इत्थं प्रवर्त्तमानस्य वर्षाणि कतिचिन्नृप / पित्रोः शुश्रूषयानैषीद्रामो मतिमतां वरः
အရှင်မင်းကြီး၊ ဤသို့ပြုမူနေစဉ် နှစ်အနည်းငယ် ကုန်လွန်သွား၏။ ဉာဏ်ရှိသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ရာမသည် မိဘတို့ကို ပြုစုဝန်ဆောင်ခြင်း၌ပင် အချိန်ကို ကုန်ဆုံးစေ하였다။
Verse 5
स कदाचिन्महातेजाः पितामह गुहं प्रति / गन्तुं व्यवसितो राजन्दैवेन च नियोजितः
အရှင်မင်းကြီး၊ မဟာတေဇရှိသူသည် တစ်နေ့တွင် ပိတామဟ၏ ဂူသို့ သွားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး၊ ဒေဝကံတရားကလည်း ထိုအမှုအတွက် သူ့ကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
Verse 6
निपीड्य शिरसा पित्रोश्चरणौ भृगुपुङ्गवः / उवाच प्राञ्जलिर्भूतवा सप्रश्रयमिदं वचः
ဘೃဂုမျိုးရိုး၏ အမြတ်ဆုံးသူသည် ဖခင်၏ ခြေတော်ကို ခေါင်းဖြင့် နမസ്കာရပြု၍ လက်အုပ်ချီကာ လေးစားစွာ ဤစကားကို ပြော하였다။
Verse 7
कञ्चिदर्थमहं तात मातरं त्वां च साम्प्रतम् / विज्ञापयितुमिच्छामि मम तच्छ्रोतुमर्हथः
အဖေကြီး၊ ယခုအခါ မိခင်နှင့် အဖေတို့အား အကြောင်းတစ်ခုကို လျှောက်ထားလိုပါသည်။ ကျွန်ုပ်၏စကားကို ကြားနာပေးပါ။
Verse 8
पितामहमहं द्रष्टुमुत्कण्ठितमनाश्चिरम् / तस्मात्तत्पार्श्वमधुना गमिष्ये वामनुज्ञया
ကျွန်ုပ်သည် ပိတာမဟာကို ဒർശနပြုလိုစိတ်ဖြင့် ကြာမြင့်စွာ လွမ်းဆွတ်နေခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် ယခု ဝာမန၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် သူ၏ အနီးသို့ သွားမည်။
Verse 9
आहूतश्चासकृत्तात सोत्कण्ठं प्रीयमाणया / पितामह्या बहुमुखैरिच्छन्त्या मम दर्शनम्
အဖေတော်၊ ပိတာမဟီသည် ဝမ်းမြောက်၍ ကျွန်ုပ်၏ ဒർശနကို လိုလားသဖြင့် အလွန်တောင့်တကာ မကြာခဏ ခေါ်ယူခဲ့သည်။
Verse 10
पितॄन्पितामहस्यापि प्रियमेव प्रदर्शनम् / सदीयं तेन तत्पार्श्वं गन्तुं मामनुजानत
ပိတೃတို့နှင့် ပိတာမဟာအတွက်လည်း ကျွန်ုပ်ကို မြင်ဒർശနပြုခြင်းသည် နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သည်; ထို့ကြောင့် သူသည် မိမိအနီးသို့ သွားရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
Verse 11
वसिष्ठ उवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा संभ्रान्तं समुदीरितम् / हर्षेण महता युक्तौ साश्रुनेत्रौ बभूवतुः
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—ထိုစိတ်လှုပ်ရှားစွာ ပြောသောစကားကို ကြားသော် သူတို့နှစ်ဦးလုံး မဟာဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ မျက်လုံးများ မျက်ရည်ဝဲလာကြသည်။
Verse 12
तमालिङ्ग्य महाभागं मूर्ध्न्युपाघ्राय सादरम् / अभिनन्द्याशिषा तात ह्युभौ ताविदमाहतुः
သူတို့သည် မဟာဘုန်းရှိသူကို ဖက်လှုပ်ကာ၊ လေးစားစွာ ခေါင်းထိပ်ကို နမ်း/နံ့ရှု၍၊ ကောင်းချီးပေးကာ ကြိုဆိုသဖြင့်—အို သားရေ—သူတို့နှစ်ဦးက ဤသို့ ပြောကြသည်။
Verse 13
पितामहगृहं तात प्रयाहि त्वं यथासुखम् / पितामहपितामह्योः प्रीतये दर्शनाय च
သားရေ၊ သင်အေးချမ်းစွာ ပိတামဟ၏အိမ်သို့ သွားပါ; ပိတামဟနှင့် ပရပိတামဟတို့၏ ပီတိနှင့် ဒർശနအတွက် ဖြစ်သည်။
Verse 14
तत्र गत्वा यथान्यायं तं शुश्रूषा परायणः / कञ्चित्कालं तयोर्वत्स प्रीतये वस तद्गृहे
အဲဒီကိုရောက်လျှင် ထုံးတမ်းအတိုင်း သူတို့ကို စေတနာဖြင့် ပြုစုပါ; သားရေ၊ သူတို့နှစ်ဦး ပီတိရစေရန် အိမ်မှာ အချိန်တစ်ခဏ နေပါ။
Verse 15
स्थित्वा नातिचिरं कालं तयोर्भूयो ऽप्यनुशय / अत्रागच्छ महाभाग क्षेमेणास्मद्दिदृक्षया
သူတို့နားမှာ အချိန်မကြာခင်သာ နေပြီး ပြန်လာပါ; မဟာဘဂါရေ၊ ကျွန်ုပ်တို့ သင့်ကိုတွေ့ချင်သောကြောင့် အန္တရာယ်ကင်းစွာ ဒီကိုလာပါ။
Verse 16
क्षणार्द्धमपि शक्ताः स्थो न विना पुत्रदर्शनम् / तस्मात्पितामह गृहे न चिरात्स्थातुमर्हसि
သားကို မမြင်ရဘဲ ကျွန်ုပ်တို့ အချိန်တစ်ဝက်ခဏတောင် မခံနိုင်ပါ; ထို့ကြောင့် ပိတামဟအိမ်မှာ အကြာကြီး မနေသင့်ပါ။
Verse 17
तदाज्ञयाथ वा पुत्र प्रपितामहसन्निधिम् / गतो ऽपि शीघ्रमागच्छ क्रमेण तदनुज्ञया
သူ၏အမိန့်အတိုင်း သားရေ၊ ပရပိတামဟ၏အနီးသို့လည်း သွားပါ; သို့သော် အဆင့်လိုက် ခွင့်ပြုချက်ယူပြီး မြန်မြန် ပြန်လာပါ။
Verse 18
वसिष्ठ उवाच इत्युक्तस्तौ परिक्रम्य प्रणम्य च महामतिः / पितरावप्यनुज्ञाप्य पितामहगृहं ततः
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—ထိုသို့ဆိုသည်ကို ကြားပြီး ဉာဏ်ကြီးသူသည် သူတို့နှစ်ဦးကို ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ကာ ဦးချ၍၊ မိဘတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ကိုလည်း တောင်းယူပြီးနောက် ပိတာမဟ၏ အိမ်သို့ သွား하였다။
Verse 19
स गत्वा भृगुवर्यस्य ऋचीकस्य महात्मनः / प्रविवेशाश्रमं रामो मुनिशिष्योपशोभितम्
ထို့နောက် ရာမသည် ဘೃဂုဝంశ၏ အထွတ်အမြတ် မဟာအတ္မာ ရ္ဋစီက ထံသို့ သွား၍ ရှင်မုနိ၏ တပည့်များဖြင့် တင့်တယ်လှပသော အာရှရမ်သို့ ဝင်ရောက်하였다။
Verse 20
स्वाध्यायघोषैर्विपुलैः सर्वतः प्रतिनादितम् / प्रशान्तवैर सत्त्वाढ्यं सर्वसत्त्वमनोहरम्
အာရှရမ်သည် နေရာအနှံ့ အကျယ်ပြန့်သော စွာဓျာယ သံမြည်များဖြင့် ပြန်လည်တုန်ဟုန်နေပြီး၊ ရန်ငြိုးမရှိ သတ္တဝါဂုဏ်ပြည့်ဝကာ သတ္တဝါအားလုံး၏ စိတ်ကို ဆွဲဆောင်လေသည်။
Verse 21
स प्रविश्यश्रमं रम्यमृचीकं स्थितमासने / ददर्श रामो राजेन्द्र स पितामहमग्रतः
အို ရာဇേന്ദ്ര၊ သူသည် လှပသော အာရှရမ်သို့ ဝင်ရောက်ပြီး အာသနပေါ် ထိုင်နေသော ရ္ဋစီကကို တွေ့မြင်하였다။ ထို့အပြင် သူ၏ ပိတာမဟကိုလည်း အရှေ့တွင် တွေ့မြင်하였다။
Verse 22
जाज्वल्यमानं तपसा धिष्ण्यस्थमिव पावकम् / उपासितं सत्यवत्या यथा दक्षिणायऽध्वरम्
သူသည် တပဿာကြောင့် တောက်လောင်နေ၍ ယဇ္ဉဝေဒီပေါ်ရှိ မီးတောက်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ စတျဝတီသည် ယဇ္ဉတွင် ဒက္ခိဏာကို ဂုဏ်ပြုသကဲ့သို့ သူ့ကို ဂါရဝပြု၍ အုပ်သနာပြု하였다။
Verse 23
स्वसमीपमुपायान्तं राममालोक्य तौ नृप / सुचिरं तं विमर्शेतां समाज्ञापूर्वदर्शनौ
မိမိတို့အနီးသို့ လာရောက်နေသော ရာမကို မြင်သော်၊ အမိန့်အရသာ ယခင်က တွေ့ဖူးသူ အရာရှိကြီးနှစ်ဦးသည် ကြာကြာကြည့်ရှုကာ စိတ်တွင် စဉ်းစားနေကြ၏။
Verse 24
को ऽयमेष तपोराशिः सर्वलत्रणपूजितः / बालो ऽयं बलवान्भातिगांभीर्यात्प्रश्रयेण च
ဤသူကား မည်သူနည်း—တပဿ၏ အစုအဝေး၊ အလက္ခဏာကောင်းစုံကြောင့် ပူဇော်ထိုက်သူ။ ကလေးဖြစ်သော်လည်း အင်အားကြီးသကဲ့သို့ ထင်ရှားပြီး၊ တည်ငြိမ်နက်ရှိုင်းမှုနှင့် နှိမ့်ချမှုလည်း ထူးကဲ၏။
Verse 25
एवं तयोश्चिन्तयतोः सहर्षं हृदि कौतुकात् / आससाद शनै रामः समीपे विनयान्वितः
သူတို့နှစ်ဦးသည် ဝမ်းမြောက်မှုနှင့် စိတ်ထဲက စူးစမ်းလိုစိတ်ဖြင့် ထိုသို့ စဉ်းစားနေစဉ်၊ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့သော ရာမသည် တဖြည်းဖြည်း နီးကပ်လာ၍ ရောက်ရှိလာ၏။
Verse 26
स्वनामगोत्रे मतिमानुक्त्वा पित्रोर्मुदान्वितः / संस्पृशंश्चरणौ मूर्ध्ना हस्ताभ्यां चाभ्यवादयत्
ဉာဏ်ပညာရှိသော ရာမသည် မိဘနှစ်ပါးရှေ့တွင် ဝမ်းမြောက်စွာ မိမိအမည်နှင့် ဂိုတ်ရကို ပြောကြားပြီး၊ ထို့နောက် ခေါင်းဖြင့် သူတို့၏ ခြေတော်ကို ထိကာ လက်နှစ်ဖက်ပေါင်း၍ ဂါရဝပြု၏။
Verse 27
ततस्तौ प्रीतमनसौ समुथाप्य च सत्तमम् / आशीर्भिरभिनन्देतां पृथक् पृथगुभावपि
ထို့နောက် စိတ်ပျော်ရွှင်သော သူတို့နှစ်ဦးသည် ထိုအမြတ်ဆုံးသူကို ထူထောင်ပေးပြီး၊ နှစ်ဦးစလုံးက သီးသန့်သီးသန့် ကောင်းချီးစကားများဖြင့် ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 28
तमाश्लिष्याङ्कमारोप्य हर्णाश्रुप्लुतलोचनौ / वीक्षन्तौ तन्मुखांभोजं परं हर्षमवापतुः
သူ့ကို ပွေ့ဖက်၍ ပေါင်ပေါ်တင်ထိုင်စေကာ၊ ဝမ်းမြောက်မျက်ရည်ဖြင့် စိုစွတ်သော မျက်လုံးများဖြင့် နှစ်ဦးစလုံး သူ၏ ကြာပန်းမျက်နှာကို ကြည့်၍ အမြင့်ဆုံးသော ပီတိကို ရရှိ하였다။
Verse 29
ततः सुखोपविष्टं तमात्मवंशसमुद्वहम् / अनामयमपृच्छेतां तावुभौ दंपती तदा
ထို့နောက် သက်တောင့်သက်သာ ထိုင်နေသော မိမိတို့ မျိုးနွယ်ကို ထမ်းဆောင်သူအား၊ ထိုဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးက ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို မေးမြန်း하였다။
Verse 30
पितरौ ते कुशलिनो वत्स किंभ्रातरस्तथा / अनायासेन ते वृत्तिर्वर्तते चाथ कर्हिचित्
သားရေ၊ မိဘတွေ ကျန်းမာချမ်းသာလား? ညီအစ်ကိုတွေကော? နောက်ပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းက အခက်အခဲမရှိဘဲ လည်ပတ်နေသလား?
Verse 31
समस्ताभ्यां ततो राजन्नाचचक्षे यथोदितः / तथा स्वानुगतं पित्रोर्भ्रातॄणां चैव चेष्टितम्
ထို့နောက် အရှင်မင်းကြီး၊ ဖြစ်ပျက်သမျှကို အဖြစ်မှန်အတိုင်း သူသည် နှစ်ဦးစလုံးအား ပြောပြခဲ့ပြီး၊ မိဘနှင့် ညီအစ်ကိုများ၏ အပြုအမူကိုလည်း မိမိတွေ့ကြုံသလို ရှင်းလင်း하였다။
Verse 32
एवं तयोर्महाराज सत्प्रीतिजनितैगुणैः / प्रीयमाणो ऽवसद्रामः पितुः पित्रोर्न्निवेशने
မဟာရာဇာ၊ ထိုနှစ်ဦး၏ သန့်ရှင်းသော ချစ်ခင်ပီတိမှ ပေါ်ထွန်းသော ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ရာမသည် ပျော်ရွှင်၍ မိဘနှင့် အဘိုး၏ အိမ်တော်၌ နေထိုင်လာ하였다။
Verse 33
स तस्मिन्सर्वभूतानां मनोनयननन्दनः / उवास कतिचिन्मासांस्तच्छुश्रूषापरायणः
သူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ စိတ်နှင့် မျက်စိကို ပီတိဖြစ်စေသူဖြစ်၍ လအနည်းငယ် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ကာ သူတို့ကို ဆည်းကပ်ပြုစုခြင်း၌ အလွန်တက်ကြွနေ하였다။
Verse 34
अथानुज्ञाप्य तौ राजन्भृगुवर्यो महामनाः / पितामहगुरोर्गन्तुमियेषाश्रयमाश्रमम्
ထို့နောက်၊ အရှင်မင်းကြီး၊ ထိုနှစ်ဦးထံမှ ခွင့်ပြုချက်ယူပြီး စိတ်ဓာတ်ကြီးမားသော ဘൃဂုမဟာဣသီသည် ပိတామဟ-ဂုရု၏ အားကိုးရာ အာရှရမ်သို့ သွားလိုက်ရန် ဆန္ဒပြု하였다။
Verse 35
स ताभ्यां प्रीतियुक्ताभ्यामाशीर्भिरभिनन्दितः / यथा चाभ्यां प्रदिष्टेन यया वौर्वाश्रमं प्रति
သူသည် ထိုနှစ်ဦး၏ ချစ်ခင်ပြည့်ဝသော အာශီರ್ವာဒများဖြင့် ချီးမွမ်းခံရပြီး၊ သူတို့ညွှန်ပြသော လမ်းအတိုင်း ဝေါရွဝ အာရှရမ်သို့ ထွက်ခွာ하였다။
Verse 36
तं नमस्कृत्य विधिवच्च्यवनं च महातपाः / सप्रहर्षं तदाज्ञातः प्रययावाश्रमं भृगोः
တပသီကြီးသည် ထိုသူနှင့် ချျဝနကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ဦးညွှတ်နမಸ್ಕာရပြု၍၊ သူတို့၏ အမိန့်ရသဖြင့် ဝမ်းမြောက်စွာ ဘൃဂု၏ အာရှရမ်သို့ ထွက်ခွာ하였다။
Verse 37
स गत्वामुनिमुख्यस्य भृगोराश्रममण्डलम् / ददर्श शान्तचेतोभिर्मुनिभिः सर्वतो वृतम्
သူသည် မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး ဘൃဂု၏ အာရှရမ်ဝန်းကျင်သို့ ရောက်သော်၊ စိတ်ငြိမ်သက်သော မုနိများက အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းရံထားသည်ကို မြင်하였다။
Verse 38
सुस्निग्धशीतलच्छायैः सर्वर्तुकगुणान्वितैः / तरुभिः संवृतं प्रीतः फलपुष्पोत्तरान्वितैः
အေးမြနူးညံ့သော အရိပ်ပေး၍ ရာသီအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးဂုဏ်များနှင့် ပြည့်စုံကာ သစ်သီးပန်းပွင့်များစုံလင်သော သစ်ပင်များဖြင့် ဝန်းရံထားသည့် တောအတွင်းသည် အလွန်ပီတိဖြစ်စေ၏။
Verse 39
नानाखगकुलारावैर्मनःश्रोत्रसुखावहैः / ब्रह्मघोषैश्च विविधैः सर्वतः प्रतिनादितम्
စိတ်နှင့် နားကို ချမ်းသာစေသော ငှက်အုပ်အမျိုးမျိုး၏ သံမြည်သံကြားများနှင့် မျိုးစုံသော ဗြဟ္မဃောသ (သန့်ရှင်းသော မంత్రသံ) တို့ကြောင့် ထိုနေရာသည် အရပ်ရပ်မှ ပြန်လည်တုန်ဟုန်လျက်ရှိ၏။
Verse 40
समन्त्राहुतिहोमोत्थधूमगन्धेन सर्वतः / निरस्तनिखिलाघौघं वनान्तरविसर्पिणा
မန္တရများနှင့်အတူ အာဟုတိပူဇာပြု၍ ဆောင်ရွက်သော ဟိုးမမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် မီးခိုးနံ့သာသည် အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့ကာ တောအတွင်းသို့ စိမ့်ဝင်၍ အပြစ်အစုအဝေးအားလုံးကို ဖယ်ရှားပေး하였다။
Verse 41
समित्कुशाहरैर्दण्डमेखलाजिनमण्डितैः / अभितः शोभितं राजन्रम्यैर्मुनिकुमारकैः
အို မဟာရာဇာ၊ သစ်မီးဖွား (samit) နှင့် ကုရှမြက်ကို ကိုင်ဆောင်ကာ တံတောင်၊ မေခလာခါးပတ်နှင့် သားရေဝတ်စုံတို့ဖြင့် အလှဆင်ထားသော လှပသည့် မုနိကူမာရများကြောင့် ထိုတောသည် အရပ်ရပ်မှ တင့်တယ်လှပနေ၏။
Verse 42
प्रसूनजलसंपूर्मपात्रहस्ताभिरन्तरा / शोभितं मुनिकल्याभिश्चरन्तीभिरितस्ततः
ပန်းများနှင့် ရေဖြင့် ပြည့်နေသော အိုးခွက်များကို လက်တွင်ကိုင်ဆောင်၍ မုနိကန్యာများသည် ဒီဘက်ဟိုဘက် လှည့်လည်သွားလာကြသဖြင့် ထိုတော၏ အတွင်းပိုင်းတိုင်အောင် လှပတင့်တယ်လာ၏။
Verse 43
सपोतहरिणीयूथैर्विस्रंभादविशङ्किभिः / उटजाङ्गणपर्यन्ततरुच्छायास्वधिष्ठितम्
သားငယ်များပါသော မျောက်မများ (ဒရယ်မ) အုပ်စုများသည် ယုံကြည်မှုကြောင့် မကြောက်မရွံ့ လှည့်လည်ကာ၊ တဲအိမ်အဝင်းတိုင်အောင် ပျံ့နှံ့သော သစ်ပင်အရိပ်များအောက်၌ ထိုနေရာသည် သာယာစွာ တည်ရှိနေသည်။
Verse 44
रोमन्थतः परामृष्टियूथ साक्षिकमुत्प्रदैः / प्रारब्धताण्डवं केकीमयूरैर्मधुरस्वरैः
ပြန်လည်ဝါးစားနေသော တိရစ္ဆာန်အုပ်စုများသည် ချစ်ခင်သော ထိတွေ့မှု၏ သက်သေဖြစ်ကာ၊ သံချိုမြိန်သော ကေကီမယုရများက တာဏ္ဍဝကို စတင်ကခုန်သဖြင့် အာရှ్రమ်သည် ပိုမိုလှပလာသည်။
Verse 45
प्रविकीर्णकणोद्देशं मृगशब्दैः समीपगैः / अनालीढातपच्छायाशुष्यन्नीवारराशिभिः
အနီးရှိ ဒရယ်သံများကြောင့် မြည်ဟည်းနေပြီး၊ ပြန့်ကျဲနေသော စပါးစေ့အမှုန်များဖြင့် ပြည့်နှက်သည့် ထိုဒေသတွင်၊ နေရောင်နှင့် အရိပ်မထိသကဲ့သို့ အခြောက်ခံနေသော နီဝါရ စပါးပုံများလည်း ရှိသည်။
Verse 46
हूयमानानलं काले पूज्यमानातिथिव्रजम् / अभ्यस्यमानच्छन्दौघं चिन्त्यमानगमोदितम्
အချိန်တော်တော်တွင် ဟോമမီးကို မီးထွန်း၍ အာဟုတီများ ဆက်ကပ်ကြပြီး၊ အတিথိအုပ်စုကို ပူဇော်ဧည့်ခံကြသည်။ ချန်ဒ်များကို ဆက်တိုက်လေ့ကျင့်ကာ၊ သွားလာရေးကိုလည်း စဉ်းစားကြသည်။
Verse 47
पठ्यमानाखिलस्मार्त्तं श्रौतार्थप्रविचारणम् / प्रारब्धपितृदेवेज्यं सर्वभूतमनोहरम्
စမာရ္တ ဝိဓိများအားလုံးကို ရွတ်ဖတ်ကြပြီး၊ ရှရောတ အဓိပ္ပါယ်များကို ဆန်းစစ်ကြသည်။ ပိတೃနှင့် ဒေဝတို့အား ပူဇော်ပွဲ စတင်နေ၍၊ ထိုအရာအားလုံးသည် သတ္တဝါအပေါင်း၏ စိတ်ကို ဆွဲဆောင်သည်။
Verse 48
तपस्विजनभूयिष्ठमाकापुरुषसेवितम् / तपोवृद्धिकरं पुण्यं सर्वसत्त्वसुखास्पदम्
ထိုအာရှရမ်သည် တပသီများဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ဒေဝပုရုရှတို့က စေဝာပြုသောနေရာဖြစ်သည်။ တပကို တိုးပွားစေသော ပုဏ္ဏမြတ်ရာ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ ချမ်းသာရာ အားကိုးရာဖြစ်၏။
Verse 49
तपोधनानन्दकरं ब्रह्मलोकमिवापरम् / प्रसूनसौरभभ्राम्यन्मधुपारावनादितम्
ထိုနေရာသည် တပဓန မုနိတို့အား ပီတိပေး၍ အခြားတစ်ခုသော ဘြဟ္မလောကကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ပန်းရနံ့ကြောင့် ပျားများ လှည့်ပတ်ဟုန်းဟုန်းမြည်နေ၏။
Verse 50
सर्वतो वीज्यमानेन विविधेन नभस्वता / एवंविधगुणोपेतं पश्यन्नाश्रममुत्तमम्
အရပ်ရပ်မှ လေမျိုးစုံ တိုက်ခတ်၍ အေးမြစေသော၊ ဤသို့သော ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသည့် အထူးကောင်းသော အာရှရမ်ကို ကြည့်မြင်လေ၏။
Verse 51
प्रविवेश विनीतात्मा सुकृतीवामरालयम् / संप्रविश्यश्रमोपान्तं रामः स्वप्रपितामहम्
နှိမ့်ချသောစိတ်ရှိသည့် ရာမသည် ကုသိုလ်ရှိသူက ဒေဝအိမ်တော်သို့ ဝင်သကဲ့သို့ အာရှရမ်အနီးသို့ ဝင်ရောက်ကာ မိမိ၏ ပရပိတామဟ (အဘိုးကြီး၏အဘိုး) ထံသို့ ချဉ်းကပ်လေ၏။
Verse 52
ददर्श परितो राजन्मुनिशिष्यशतावृतम् / व्याख्यानवेदिकामध्ये निविष्टं कुशविष्टरे / सितश्मश्रुजटाकूर्चब्रह्मसूत्रोपशोभितम्
အို မင်းကြီး! ရာမသည် မုနိကို မြင်၏—ပတ်လည်တွင် တပည့်တစ်ရာက ဝိုင်းရံထားပြီး၊ သင်ကြားဟောပြောရာ မဏ္ဍပအလယ်၌ ကုရှမြက်အာසနပေါ် ထိုင်နေသည်။ ဖြူသော မုတ်ဆိတ်၊ ဇဋာ၊ ကုရှကူးရ်ချာ နှင့် ဘြဟ္မစူတရ (သန့်ကြိုး) တို့ဖြင့် တင့်တယ်လှ၏။
Verse 53
वामेतरोरुमध्यास्त वामजङ्घेन जानुना
သူသည် ညာဘက်ပေါင်ပေါ်တွင် ထိုင်၍ ဘယ်ဘက်ခြေထောက်ဖြင့် ဒူးကို ထောက်ထားလေသည်။
Verse 54
योगपट्टेन संवीतस्वदेहमृषिपुङ्गवम् / व्याख्यानमुद्राविलसत्सव्यपाणितलांबुजम्
ယောဂပတ်တဖြင့် ကိုယ်ကို ချည်နှောင်ထားသော ရှင်ရသီမြတ်ကို မြင်ရ၏။ သူ၏ ဘယ်လက်ဖဝါးသည် သင်ကြားမုဒြာဖြင့် ကြာပန်းကဲ့သို့ တောက်ပနေသည်။
Verse 55
योगपट्टोपरिन्यस्तविभ्राजद्वामपाणिकम् / सम्यगारण्यवाक्यानां सूक्ष्मतत्त्वार्थसंहतिम्
ယောဂပတ်တပေါ်တွင် တောက်ပသော ဘယ်လက်ကို တင်ထား၍၊ အာရဏ္ယက ဝါကျများ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော တတ္တဝအဓိပ္ပါယ် စုစည်းချက်ကို မှန်ကန်စွာ ရှင်းလင်းပြောကြားလေသည်။
Verse 56
विवृत्य मुनिमुख्येभ्यः श्रावयन्तं तपोनिधिम् / पितुः पितामहं द्दष्ट्वा रामस्तस्य महात्मनः
မုနိမြတ်များအား အဓိပ္ပါယ်ကို ဖွင့်ဟ၍ ကြားနာစေသော တပဿာ၏ خزانہ ဖြစ်သည့် မဟာတ္မာကို ရာမသည် မိမိအဖ၏ အဖိုးအဖြစ် မြင်၍ သိမှတ်လေသည်။
Verse 57
शनैरिवमहाराज समीपं समुपागमत् / तमागतमुपालक्ष्य तत्प्रभावप्रधर्षिताः
အို မဟာရာဇာ၊ ရာမသည် တဖြည်းဖြည်း နီးကပ်လာ၏။ သူရောက်လာသည်ကို မြင်သော် အနီးအနားရှိသူတို့သည် သူ၏ အာနုభာဝကြောင့် အံ့ဩ၍ လွှမ်းမိုးခံရကြ၏။
Verse 58
शङ्कामवापुर्मुनयो दूरादेवाखिला नृप / तावदूभृगुरमेयात्मा तदागमनतोषितः
အို မင်းကြီး၊ မုနိတို့အားလုံးသည် အဝေးမှပင် သံသယဝင်ကြ၏။ ထိုအခါ အတိုင်းမသိသော အတ္တရှိသည့် ဘൃဂုသည် သူတို့ရောက်လာခြင်းကြောင့် ဝမ်းမြောက်လေ၏။
Verse 59
निवृत्तान्यकथालापस्तं पश्यन्नास पार्थिव / रामो ऽपि तमुपागम्य विनयावनताननः
အို မင်းကြီး၊ သူသည် အခြားစကားပြောမှုများကို ရပ်တန့်ပြီး ထိုသူကို ကြည့်နေ၏။ ရာမလည်း လေးစားသဖြင့် မျက်နှာငုံ့ကာ သူ့ထံသို့ ချဉ်းကပ်သွား၏။
Verse 60
अवन्दत यथान्ययमुपेन्द्र इव वेधसम् / अभिवाद्य यथान्यायं ख्यातिं च विनयान्वितः
ရာမသည် ဥပေန္ဒြက ဝေဓသကို ဂါရဝပြုသကဲ့သို့ တရားနည်းအတိုင်း ထိုသူကို ဦးညွှတ်ဝတ်ပြု하였다။ ထုံးတမ်းအတိုင်း နှုတ်ဆက်ကာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်အတူ ဂုဏ်သတင်းကိုလည်း ရရှိ하였다။
Verse 61
तांश्च संभावयामास मुनीन्रामोयथावयः / तैश्च सर्वैर्मुदोपेतैराशीर्भिरभिवर्द्धितः
ရာမသည် မုနိတို့ကို အသက်အရွယ်အလိုက် ဂုဏ်ပြုလေ၏။ ထိုမုနိအားလုံးသည် ဝမ်းမြောက်စွာ ကောင်းချီးများဖြင့် သူ့ကို ပိုမိုတိုးတက်စေကြ၏။
Verse 62
उपाविवेश मेधावी भूमौ तेषामनुज्ञया / उपविष्टं ततो राममाशीर्भिरभिनन्दितम्
ပညာရှိရာမသည် သူတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် မြေပေါ်တွင် ထိုင်လေ၏။ ထို့နောက် ထိုင်နေသော ရာမကို ကောင်းချီးများဖြင့် ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 63
पप्रच्छकुशलप्रश्नं तमालोक्य भृगुस्तदा / कुशलं खलु ते वत्स पित्रोश्च किमनामयम्
သူကိုမြင်သော် ဘൃဂုရသီက မင်္ဂလာမေးခွန်းဖြင့် မေးသည်— “သားရေ၊ နင်ကောင်းမွန်သလား? မိဘနှစ်ပါးလည်း နာမကျန်းမရှိဘူးလား?”
Verse 64
भ्रातॄणां चैव भवतःपितुः पित्रोस्तथैव च / किमर्थमागतो ऽत्र त्वमधुनामम सन्निधिम्
“နင့်မိဘနှစ်ပါးနဲ့ ညီအစ်ကိုတွေ အားလုံးကောင်းမွန်ကြသလား။ ဒါဆို အခု ငါ့အနီးကို ဘာအကြောင်းကြောင့် လာတာလဲ?”
Verse 65
केनापि वा त्वमादिष्टः स्वयमेवाथवागतः / ततोरामो यथान्यायं तस्मै सर्वमशेषतः
“တစ်ယောက်ယောက်က အမိန့်ပေးပြီး လွှတ်လိုက်တာလား၊ ဒါမှမဟုတ် နင်ကိုယ်တိုင် လာတာလား?” ထို့နောက် ရာမက တရားသဘောအတိုင်း အကုန်လုံး မကျန်ဘဲ ပြောပြ하였다။
Verse 66
कथयामास यत्पृष्टं तदा तेन महात्मना / पितुर्मातुश्च वृत्तान्त भ्रातॄणां च महात्मनाम्
မဟာသတ္တဝါက မေးမြန်းသမျှကို အဲဒီအခါ ရာမက ပြောပြသည်—ဖခင်မိခင်၏ အကြောင်းအရာနှင့် မဟာသတ္တဝါညီအစ်ကိုတို့၏ သတင်းအကြောင်းကိုပါ။
Verse 67
पितुः प्रित्रोश्चकौशल्य दर्शनं च तयोर्नृप / एतदन्यच्च सकलं भृगोः सप्रश्रयं मुदा
အို မင်းကြီး၊ မိဘနှစ်ပါး၏ ကောင်းမွန်မှု၊ သူတို့ကို တွေ့မြင်ခြင်းနှင့် အခြားအရာအားလုံးကို ရာမက ဘൃဂုထံ သ敬နမူနာဖြင့် ဝမ်းမြောက်စွာ တင်ပြ하였다။
Verse 68
न्यवेदयद्यथान्यायमात्मनश्च समीहितम् / श्रुत्वैतदखिलं राजन्रामेण समुदीरितम्
သူသည် ထုံးတမ်းအတိုင်း မိမိစိတ်အလိုကို တင်ပြ하였다။ အို မင်းကြီး၊ ရာမက ပြောကြားသမျှကို ကြားပြီးနောက်။
Verse 69
तं च दृष्ट्वा विशेषेण भृगुः प्रीतो ऽभ्यनन्दत / एवं तस्य प्रियं कुर्वन्नुत्कृष्टैरात्मकर्मभिः
သူကို အထူးသဖြင့် မြင်သောအခါ ဘൃဂုသည် ဝမ်းမြောက်၍ ချီးမွမ်း하였다။ ထို့သို့ မြင့်မြတ်သော ကုသိုလ်ကမ္မများဖြင့် သူ့ကို နှစ်သက်စေ하였다။
Verse 70
तत्राश्रमे ऽवसद्रामो दिनानि कतिचिन्नृप / ततः कदाचिदेकान्ते रामं मुनिवरोत्तमः
အို မင်းကြီး၊ ရာမသည် ထိုအာရှရမ်၌ ရက်အနည်းငယ် နေထိုင်하였다။ ထို့နောက် တစ်ခါတစ်ရံ တိတ်ဆိတ်ရာ၌ အမြင့်မြတ်ဆုံး ရှင်မုနိက ရာမကို ခေါ်하였다။
Verse 71
वत्सागच्छेति तं राजन्नुपाह्वयदुपह्वरे / सो ऽभिगम्य तमासीनमभिवाद्य कृताञ्जलिः
အို မင်းကြီး၊ တိတ်ဆိတ်ရာ၌ “သားရေ လာပါ” ဟု ခေါ်하였다။ သူသည် နီးကပ်သွား၍ ထိုင်နေသူကို ဦးချကန်တော့ပြီး လက်အုပ်ချီကာ ရပ်နေ하였다။
Verse 72
तस्थौ तत्पुरतो रामः सुप्रीतेनान्तरात्मना / आशीर्भिरभिनन्द्याथ भृगुस्तं प्रीत मानसः
ရာမသည် အတွင်းစိတ်အလွန်ပျော်ရွှင်လျက် သူ့ရှေ့တွင် ရပ်နေ하였다။ ထို့နောက် စိတ်ပျော်ရွှင်သော ဘൃဂုသည် အာရှီဝါဒစကားများဖြင့် သူကို ကြိုဆိုချီးမွမ်း하였다။
Verse 73
प्राह नाधिगताशङ्कं राममालोक्य सादरम् / श्रुणु वत्स वचो मह्य यत्त्वां वक्ष्यामि सांप्रतम्
သူသည် သံသယကင်းသော ရာမကို လေးစားစွာကြည့်၍ ပြောသည်— “သားရေ၊ ငါ့စကားကို နားထောင်လော့၊ ငါယခု သင့်အား ပြောမည့်အရာကို။”
Verse 74
हितार्थं सर्वलोकानां तव चास्माकमेव च / गच्छ पुत्र ममादेशाद्धिमवन्तं महागिरिम्
လောကအားလုံး၏ အကျိုးအတွက်၊ သင်နှင့် ငါတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက်လည်း— သားရေ၊ ငါ့အမိန့်အတိုင်း ဟိမဝန် မဟာတောင်သို့ သွားလော့။
Verse 75
अधुनैवाश्रमादस्मात्तपसे धृतमानसः / तत्रगत्वा महाभाग कृत्वाश्रमापदं शुभम्
ယခုတင်ပင် ဤအာရှရမ်မှ ထွက်ခွာ၍ တပသအတွက် စိတ်ကို ခိုင်မာစေ; မဟာဘဂါ၊ အဲဒီသို့ ရောက်လျှင် မင်္ဂလာရှိသော အာရှရမ်နေရာကို စီမံတည်ဆောက်လော့။
Verse 76
आराधय महादेवं तपसा नियमेन च / प्रीतिमुत्पाद्य तस्य त्वं भक्त्यानन्यगया चिरात्
တပသနှင့် စည်းကမ်းတို့ဖြင့် မဟာဒေဝကို ပူဇော်အာရాధနာပြုလော့; အချိန်ကြာမြင့်စွာ မခွဲမခွာသော ဘက္တိဖြင့် သူ၏ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေလော့။
Verse 77
श्रेयो महदवाप्नोषि नात्र कार्या विजारणा / तरसा तव भक्त्या च प्रीतो भवति शङ्करः
သင်သည် ကြီးမြတ်သော ကောင်းကျိုးကို ရရှိမည်; ဤအရာ၌ သံသယမထားလော့။ သင်၏ ပြင်းပြသော ဘက္တိကြောင့် ရှင်ကရာသည် လျင်မြန်စွာ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လာသည်။
Verse 78
करिष्यति च ते सर्वं मनसा यद्यदिच्छसि / तुष्टे तस्मिञ्जगन्नाथे शङ्करे भक्तवत्सले
ဘက္တများကိုချစ်မြတ်နိုးသော လောကနာထ် ရှင်ကရ (Śaṅkara) ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လာသောအခါ၊ သင်စိတ်ထဲက ဆန္ဒရှိသမျှကို အကုန်လုံး ပြည့်စုံစေမည်။
Verse 79
अस्त्रग्राममशेषं त्वं वणु पुत्र यथेप्सितम् / त्वया हितार्थं देवानां करणीयं सुदुष्करम्
ဝဏု၏သားရေ၊ သင်လိုသလို အလုံးစုံသော အာသ္တရ (အာယုဓ) များကို လက်ခံယူပါ; ဒေဝတাদের အကျိုးအတွက် သင်က အလွန်ခက်ခဲသော တာဝန်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 80
विद्यते ऽभ्यधिकं कर्म शस्त्रसाध्यमनेकशः / तस्मात्त्वं देवदेवेशं समाराधय शङ्करम्
လက်နက်များဖြင့် အမျိုးမျိုး ဆောင်ရွက်နိုင်သော ပိုမိုကြီးမြတ်သည့် အလုပ်များ ရှိသည်; ထို့ကြောင့် ဒေဝတাদের အရှင် ဒေဝဒေဝေရှ် ရှင်ကရကို စိတ်မှန်ကန်စွာ အာရాధနာပြုပါ။
Verse 81
भक्त्या परमया युक्तस्ततो ऽभीष्टमवाप्स्यसि
အမြင့်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် ယှဉ်တွဲနေပါက၊ ထို့နောက် သင်လိုချင်သမျှကို ရရှိမည်။
The narrative centers on Jamadagni’s household and Rāma’s position within a Bhrgu-linked familial setting (bhṛgupuṅgava), highlighting intergenerational continuity through parents, paternal grandparents (pitāmaha/pitāmahī), and the ethics of lineage maintenance.
No. The sampled portion is ethical-narrative and rite-adjacent: it focuses on filial service, permission protocols, and family movement (visiting elders), rather than bhuvana-kośa descriptions or planetary distances.
No. The content shown is not Lalitopākhyāna/Śākta-yantra material; it is a dharma-illustrative family narrative following a śrāddha-related transition, with no explicit mantra/vidyā/yantra exposition in the provided verses.