Adhyaya 20
Brahmaṇa-parīkṣā (Examination/Doctrine of the Pitṛs in Śrāddha Context)
ဤအဓ್ಯಾಯ (śrāddha-kalpa အခြေအနေအတွင်း) ကို Bṛhaspati ကဟောကြားပြီး Pitṛs (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်/ဘိုးဘွားများ) ၏ အတ္ထဗေဒဆိုင်ရာအနေအထားနှင့် ပူဇော်ပွဲအလယ်ဗဟိုဖြစ်မှုကို အဓိကထားသည်။ Pitṛs ကို တည်မြဲကြာရှည်၍ နေရာ ၇ ခုတွင် တည်ရှိကာ “ဘုရားတို့၏ဘုရား” ဟုတင်မြှောက်သဖြင့် လက်တွေ့တွင် pitṛ-kārya ကို deva-kārya ထက် ဦးစားပေးရမည်ဟုဆိုသည်။ Prajāpati ၏ မျိုးဆက်များနှင့်ဆက်နွယ်သော အုပ်စုများကို ခွဲခြားကာ varṇa နှင့် āśrama အလိုက် ပူဇော်မှုကိုညှိနှိုင်းပြီး မျိုးစုံလူမှုအုပ်စုများနှင့် mleccha များအပါအဝင် အားလုံးက pitṛ ပူဇော်မှုအမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်ကြသည်ဟုဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ထိရောက်မှုကိုရှင်းလင်း၍ အမည်-ဂိုထရ ဖော်ပြကာ မန္တရဖြင့် ပေးအပ်သော piṇḍa သုံးလုံးက ရည်ရွယ်သူထံသို့ တိတိကျကျရောက်သကဲ့သို့ အာဟာရနှင့် အသိအမှတ်ပြုမှု ဥပမာများ (နွားကလေးက မိခင်ကိုရှာတွေ့သကဲ့သို့) ဖြင့်ဆိုသည်။ kuśa တင်ပုံ၊ apasavya ဦးတည်မှု၊ ငွေခွက်များ၏ သန့်စင်သင့်တော်မှုတို့ကိုလည်း ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် Brahmā (Parameṣṭhin) ၏ တည်မြဲသော အမိန့်တော်အပေါ် အခြေခံ၍ ကျေနပ်မှုသည် မွေးဖွားမှုများစွာကို ဖြတ်သန်းကာ လိုက်ပါနိုင်ကြောင်း သဘောတရားဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे ब्रह्मणपरीक्षा नाम एकोनविंशो ऽध्यायः // १९// बृहस्पतिरुवाच इत्येते पितरो देवा देवानामपि देवताः / सप्तस्वेते स्थिता नित्यं स्थानेषु पितरो ऽव्ययाः
ဤသို့ သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ (ဝါယု မိန့်ကြားသော) အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ ဥပေါဓ္ဓာတပဒ၊ ရှရဒ္ဓကల్ప၌ “ဗြာဟ္မဏပရိက္ခာ” ဟူသော အခန်း ၁၉ ဖြစ်၏။ ဗြဟစပတိ မိန့်တော်မူသည်—ဤပိတೃတို့သည် ဒေဝသဘောရှိ၍ ဒေဝတို့၏ အဓိဒေဝတားပင် ဖြစ်ကြသည်; မပျက်မယွင်းသော ပိတೃတို့သည် နေရာ ခုနစ်ခု၌ အမြဲတည်ရှိကြသည်။
Verse 2
प्रजापतिसुता ह्येते सर्वेषां तु महात्मनाम् / आद्यो गणस्तु योगानामनुयोगविवर्द्धनः
ဤတို့သည် အမှန်တကယ် ပ္ရဇာပတိ၏ သားများဖြစ်၍ မဟာတ္မာအားလုံးနှင့် ဆက်နွယ်ကြသည်။ ယောဂအုပ်စုများအနက် ဤသည် ပထမဂဏ ဖြစ်ပြီး အနုယောဂ (အကျင့်အဆက်/အနုရှ္ဌာန်) ကို တိုးပွားစေသည်။
Verse 3
द्वितीयो देवतानां तु तृतीयो दानवादिनाम् / शेषास्तु वर्णिंनां ज्ञेया इति सर्वे प्रकीर्त्तिताः
ဒုတိယဂဏသည် ဒေဝတို့၏ ဖြစ်ပြီး တတိယဂဏသည် ဒာနဝတို့ စသည့်အဖွဲ့၏ ဖြစ်သည်။ ကျန်ဂဏများကို ဝဏ္ဏများနှင့် ဆက်နွယ်သည်ဟု သိရမည်—ဤသို့ အားလုံးကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 4
देवास्छैतान्यजन्ते वै सर्वज्ञानेष्ववस्थितान् / आश्रमश्च यजन्त्येनांश्चत्वारस्तु यथाक्रमम्
ဒေဝတို့သည်လည်း အရာရာ၏ ဉာဏ်တော်၌ တည်ရှိသော ဤပိတೃတို့ကို ယဇ္ဉာဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။ ထို့အပြင် အာရှ్రమ လေးပါးလည်း အစဉ်လိုက် ဤတို့ကို ပူဇော်ကြသည်။
Verse 5
सर्वे वर्णा यजन्त्येनांश्चत्वारस्तु यथागमम् / तथा संकरजात्यश्च म्लेच्छाश्चापि यजन्ति वै
ဝဏ္ဏအားလုံးသည် အာဂမအတိုင်း ဤတို့ကို ယဇ္ဉာပြုကြသည်—နည်းလမ်း လေးမျိုးဖြင့် ယഥာဝိဓိ။ ထို့အတူ စံကရဇာတိများနှင့် မလေစ္ဆများပင်လည်း အမှန်တကယ် ဤတို့ကို ပူဇော်ကြသည်။
Verse 6
पितृंस्तु यो यजेद्भक्त्या पितरः प्रीणयन्ति ते / पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः
ဘက္တိဖြင့် ပိတೃတို့ကို ယဇ်ပူဇော်သူအား ပိတೃများ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ကြသည်။ အာဟာရပြည့်ဝမှု သို့မဟုတ် သားသမီးလိုသူတို့အားလည်း အကျိုးပေးကြသည်။
Verse 7
पुष्टिं प्रजां तु स्वर्गं च प्रयच्छन्ति पितामहाः / देवकार्यादपि तथा पितृकार्यं विशिष्यते
ပိတামဟာများသည် အာဟာရပြည့်ဝမှု၊ သားသမီးနှင့် ကောင်းကင်ဘုံကို ပေးတော်မူကြသည်။ ထို့ပြင် ဒေဝကာရျထက် ပိတೃကာရျက ပို၍ ထူးမြတ်ဟု ဆိုသည်။
Verse 8
देवतानां हि पितरः पूर्वमाप्यायनं स्मृताः / न हि योगगतिः सूक्ष्मा पितॄणां ज्ञायते नरैः
ဒေဝများအတွက်တောင် ပိတೃများကို အရင်ဆုံး အာဟာရပံ့ပိုးရာ အခြေခံအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။ ပိတೃတို့၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော ယောဂဂတိကို လူတို့ မသိနိုင်ကြ။
Verse 9
तपसा हि प्रसिद्धेन किं पुनर्मांसचक्षुषा / सर्वेषां राजतं पात्रमथ वा रजतान्वितम्
ထင်ရှားသော တပသဖြင့် သိနိုင်သော်၊ အသားမျက်စိဖြင့်တော့ ဘာလိုသနည်း။ အားလုံးအတွက် ငွေပန်းကန် သို့မဟုတ် ငွေပါဝင်သည့် ပန်းကန်သည် သင့်တော်သည်။
Verse 10
पावनं ह्युत्तमं प्रोक्तं देवानां पितृभिः सह / येषां दास्यन्ति पिण्डांस्त्रीन्बान्धवा नामगोत्रतः
ဒေဝများနှင့် ပိတೃများကိုပါ ထည့်သွင်း၍ ပြုလုပ်သော ဤကర్మကို အမြင့်ဆုံး သန့်စင်မှုဟု ဆိုကြသည်။ သူတို့အတွက် ဆွေမျိုးများက အမည်နှင့် ဂိုထရအလိုက် ပိဏ္ဍ သုံးလုံး ပူဇော်မည်။
Verse 11
भूमौ कुशोत्तरायां च अपसव्यविधानतः / सर्वत्र वर्त्तमानास्ते पिण्डाः प्रीणन्ति वै पितॄन्
မြေပြင်ပေါ်တွင် ကုရှမြက်ကို မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူအောင်ထား၍ အပသဗျ နည်းအတိုင်း ပြုလုပ်ထားသော ပိဏ္ဍများသည် မည်သည့်နေရာတွင်ရှိနေစေကာမူ ပိတೃများကို အမှန်တကယ် စိတ်ကျေနပ်စေသည်။
Verse 12
यदाहारो भवेज्जन्तुराहारः सो ऽस्य जायते / यथा गोष्ठे प्रनष्टां वै वत्सो विन्दति मातरम्
သတ္တဝါတစ်ဦး၏ အာဟာရက ဘယ်လိုဖြစ်သနည်းဆိုသလို အာဟာရသည်လည်း သူ့ထံသို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ နွားခြံထဲတွင် ပျောက်သွားသော နွားကလေးက မိခင်ကို ပြန်တွေ့သကဲ့သို့။
Verse 13
तथा तं नयते मन्त्रो जन्तुर्यत्रावतिष्ठति / नामगोत्रं च मन्त्रं च दत्तमन्नं नयन्ति तम्
ထိုနည်းတူ မန္တရသည် သတ္တဝါသည် တည်ရှိနေသော နေရာသို့ သူ့ကို ဦးတည်စေသည်။ အမည်၊ ဂိုತ್ರနှင့် မန္တရ၊ ထို့ပြင် ဆက်ကပ်သော အစာသည် သူ့ထံသို့ ရောက်စေသည်။
Verse 14
अपि योनिशतं प्राप्तांस्तृप्तिस्ताननुगच्छति / एवमेषा स्थिता सत्ता ब्रह्मणः परमेष्ठिनः
သူတို့သည် ယိုးနီ ရာချီကို ရောက်ရှိသော်လည်း တృप्तိ (စိတ်ကျေနပ်မှု) သည် သူတို့ကို ဆက်လက်လိုက်ပါသည်။ ဤသို့ပင် ပရမေဋ္ဌင် ဘြဟ္မာ၏ တည်ငြိမ်သော စည်းကမ်းတရား ဖြစ်သည်။
Verse 15
पितॄणमादिसर्गेतु लोकानामक्षयार्थिनाम् / इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरस्तथा
အစဦးဖန်ဆင်းခြင်း၌ ပိတೃများအတွက်နှင့် လောကများ၏ မပျက်မယွင်းတည်တံ့မှုကို မျှော်လင့်၍—ဤတို့ကို ပိတೃများဟုလည်း၊ လောကများဟုလည်း၊ ထို့အပြင် ‘ဒုဟိတရ’ (သမီးများ) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
Verse 16
दौहित्रा यजमानश्च प्रोक्ताश्चैव मयानघ / कीर्त्तिताः पितरस्ते वै तव पुत्र यथाक्रमम्
အပြစ်ကင်းသူရေ၊ သမီးမှမြေးများ (dauhitra) နှင့် ယဇမာန (ယဇ္ဉာပိုင်ရှင်) ကိုလည်း ငါဖော်ပြပြီးပြီ။ သားရေ၊ သင်၏ ပိတೃများကို အစဉ်လိုက် ချီးမွမ်းဖော်ပြထားသည်။
Verse 17
शंयुरुवाच अहो दिव्यस्त्वया तात पितृसर्गस्तु कीर्तितः / लोका दुहितरश्चैव दोहित्राश्च श्रुतास्तथा
ရှမ်ယူက ပြောသည်—“အို အဖေ၊ သင်က ပိတೃများ၏ စೃဂ် (pitṛ-sarga) ကို အလွန်သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်စွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ လောကများ၊ သမီးများနှင့် သမီးမှမြေးများကိုလည်း ထိုနည်းတူ ကြားရသည်။”
Verse 18
दानानि सह शौचेन कीर्त्तितानि फलानि च / अक्षय्यत्वं द्विजांश्चैव सर्वमेतदुदाहृतम् / अद्यप्रभृति कर्त्तास्मि सर्वमेतद्यथातथम्
သန့်ရှင်းမှုနှင့်အတူ ပြုသော ဒါနများနှင့် ၎င်းတို့၏ အကျိုးဖလများကို ဖော်ပြထားသည်။ အကျိုးမကုန်သော (akṣayya) ကုသိုလ်နှင့် ဒွိဇများကို ဂုဏ်ပြုခြင်းတို့လည်း အားလုံး ရှင်းလင်းထားသည်။ ယနေ့မှစ၍ ငါသည် ဤအရာအားလုံးကို သင့်တော်သလို အတိအကျ ကျင့်သုံးမည်။
Verse 19
बृहस्पतिरुवाच इत्येतदङ्गिराः पूर्वमृषीणामुक्तवान्प्रभुः / पृष्टश्च संशयान्सर्वानृषीनाह नृसंसदि
ဗြဟස්ပတိက ပြောသည်—“ဤသို့ပင် အာဏာရှင် အင်္ဂိရသ်သည် ယခင်က ရှိသမျှ ရိရှီများအား ပြောခဲ့သည်။ သံသယအားလုံး မေးမြန်းခံရသောအခါ လူတို့၏ စည်းဝေးခန်းမတွင် ရိရှီများကို ဖြေကြားခဲ့သည်။”
Verse 20
सत्रे तु वितते पूर्वं तथा वर्षसहस्रके / यस्मिन्सदस्पतिस्नातो ब्रह्मा सीद्देवताप्रभुः
ယခင်က နှစ်တစ်ထောင်ကြာ ဆက်လက်ကျင်းပသော စတြ (satra) တွင်၊ စည်းဝေးပိုင်ရှင်အဖြစ် သန့်စင်ပြီးသူ (sadaspati-snāta) ဖြစ်သော ဘြဟ္မာ—ဒေဝတို့၏ အရှင်—သည် ထိုင်ရာ၌ တည်ရှိခဲ့သည်။
Verse 21
गतानि तत्र वर्षाणां पञ्चाशच्च शतानि वै / श्लोकाश्चात्र पुरा गीता ऋषिभिर्ब्रह्मवादिभिः
ထိုနေရာ၌ နှစ်ပေါင်း ငါးရာငါးဆယ် ကုန်လွန်သွားပြီး၊ အတိတ်ကာလတွင် ဗြဟ္မဝါဒီ ရှိများက သီလောကများကို သီဆိုခဲ့သည်။
Verse 22
दीक्षितस्य पुरा सत्रे ब्रह्ममः परमात्मनः / तत्रैव दत्तमन्नाग्रं पितॄणामक्षयर्थिनाम् / लोकानां च हितार्थाय ब्रह्मणा परमेष्ठिना
ရှေးကာလ၌ ပရမာတ္မန် ဘြဟ္မာ၏ စတြာတွင် ဒိက္ခိတဖြစ်သောအခါ၊ ထိုနေရာ၌ပင် ပိတೃတို့အတွက် မကုန်ခမ်းသော အကျိုးကို မျှော်၍ အစာ၏ ပထမပိုင်းကို ပူဇော်ခဲ့သည်။ လောကအကျိုးအတွက် ပရမေဋ္ဌင် ဘြဟ္မာက ထိုသို့ ပြုခဲ့သည်။
Verse 23
सूत उवाच एवं बृहस्पतिः पूर्वं पृष्टः पुत्रेण धीमता / प्रोवाच पितृसर्गं तु यश्चैव समुदाहृत
စူတက ပြောသည်—ဤသို့ ဉာဏ်ရှိသော သားက မေးမြန်းသဖြင့်၊ ရှေးက ဘృဟஸပတိသည် ယခင်က ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ပိတೃတို့၏ စೃဂ္ဂကို ရှင်းလင်းပြောကြား하였다။
Frequently Asked Questions
They are described as eternal, established in seven stations, and treated as divinities even for the gods—supporting the claim that pitṛ-kārya can be ritually weightier than deva-kārya.
By emphasizing nāma-gotra and mantra: the offered food/piṇḍa is ‘guided’ through identificatory formulas, likened to a calf recognizing and finding its mother, ensuring correct recipient linkage.
Use of kuśa with specified placement, apasavya orientation, three piṇḍas offered by relatives, and the purificatory preference for silver vessels (or silver-adorned vessels).