
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဘృဟஸပတိ၏ သင်ကြားချက်အဖြစ် စွဝဂ္ဂ၌ ပူဇော်ခံရသော ပိတೃဂဏများကို ရေတွက်ဖော်ပြ၍ မူရ္တ (ကိုယ်ထည်ရှိ) နှင့် အမူရ္တ (ကိုယ်ထည်မရှိ) ဟူ၍ ခွဲခြားသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းတို့၏ လောကများ၊ ပေါ်ထွန်းပုံ (ဝိသဂ္ဂ) နှင့် ဆွေမျိုးဆက် (သမီးများ၊ မြေးများ) ကို စာရင်းပြုမည်ဟု ကတိပြုကာ ကောသမောဂရဖီနှင့် မျိုးရိုးစာရင်းကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ စံတானက-လောကများကို အလင်းရောင်ပြည့်ဝသော အမူရ္တ ပိတೃများ၏ နေရာဟု ဆိုပြီး ပရာဇာပတိ၏ သားများ၊ ဝိရာဇနှင့် ဆက်နွယ်သဖြင့် “ဝૈရာဇ” ဟု ခေါ်သည်။ ထို့နောက် ရှရဒ္ဓ ပူဇော်သက္ကာများက ပိတೃများကို အာဟာရဖြည့်တင်းပြီး ပိတೃများက ဆိုမကို အင်အားတိုးစေကာ ဆိုမက လောကများကို ပြန်လည်အသက်သွင်းသည်ဟူသော လူ့ပူဇော်မှုက ကမ္ဘာလောက၏ အသက်ဓာတ်ကို ထိန်းသိမ်းပေးသည့် စက်ဝိုင်းကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မေနာ (စိတ်မွေးသမီး) နှင့် ဟိမဝတ်တို့၏ ဆက်စပ်မှု၊ မိုင်နာက၊ ကရန်ချ စသည့် တောင်တန်းသားများကို ရှင်းလင်းပြီး သမီးသုံးဦး—အပရ္ဏာ၊ ဧကပရ္ဏာ၊ ဧကပါဋလာ—တို့၏ တပသ္ယာ (ရွက်တစ်ရွက်/ပါဋလာတစ်ပွင့်သာ စားသောက်ခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း) ကို ဖော်ပြသည်။ အမိ၏ စကားကြောင့် အပရ္ဏာကို “ဉမာ” ဟု အမည်ပေးကာ တပသ္ယာသည် ဖန်တီးတည်တံ့စေသော အင်အားဖြစ်၍ မြေကြီးတည်ရှိသမျှ ကမ္ဘာကို ထောက်တည်ကြောင်း ပြသသည်။
Verse 1
एति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे पितृकल्पो नाम नवमो ऽध्यायः // ९// बृहस्पतिरुवाच सप्तैते जयतां श्रेष्ठाः स्वर्गे पितृगणाः स्मृताः / चत्वारो मुर्त्तिमन्तश्च त्रयस्तेषाममूर्त्तयः
ဤသို့ဖြင့် ဝါယုမဟာသီလဝင်က ပြောကြားသော သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၏ အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ ဥပေါဒ္ဓာတပာဒ၌ ‘ပိတೃကల్ప’ ဟု အမည်ရ နဝမ အခန်း ဖြစ်သည်။ ဘృဟස්ပတိ မိန့်တော်မူသည်—ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဤပိတೃဂဏ ခုနစ်ပါးသည် အောင်မြင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဟု မှတ်ယူကြသည်; ထိုတို့အနက် လေးပါးမှာ ရုပ်ရှိ၍ သုံးပါးမှာ ရုပ်မရှိ။
Verse 2
तेषां लोकान्विसर्गं च कीर्त्तयिष्ये निबोधत / यावै दुहितरस्तेषां दौहित्राश्चेव ये स्मृताः
သူတို့၏ လောကများ ပေါ်ထွန်းဖြန့်ကျက်မှုကို ငါ ချီးမွမ်း၍ ရှင်းပြမည်—နားထောင်ကြလော့။ သူတို့၏ သမီးများနှင့် စမൃတိ၌ ဖော်ပြထားသော သမီးဘက်မြေးများကိုပါ။
Verse 3
लोकाः संतानका नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः / अमूर्त्तयः पितृगणास्ते वै पुत्राः प्रजापतेः
‘သန္တာနက’ ဟုခေါ်သော လောကများတွင် တောက်ပ၍ ရုပ်မဲ့သော ပိတೃဂဏများ နေထိုင်ကြသည်။ ထိုသူတို့သည် ပရဇာပတိ၏ သားများဖြစ်သည်။
Verse 4
विराजस्य द्विजश्रेष्ठा वैराजा इति विश्रुताः / एते वै पितरस्तात योगानां योगवर्धनाः
ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ဝိရာဇမှ ဆင်းသက်သူတို့ကို ‘ဝိုင်ရာဇ’ ဟု လူသိများသည်။ သားရေ၊ သူတို့သည် ပိတೃများဖြစ်၍ ယောဂတို့ကို တိုးပွားစေသူများ ဖြစ်သည်။
Verse 5
अप्याययन्ति ये नित्यं योगायोगबलेन तु / श्राद्धैराप्यायितास्ते वै सोममाप्याययन्ति च
ယောဂနှင့် အယောဂ၏ အင်အားဖြင့် အမြဲတမ်း ပြည့်ဝစေသူတို့သည်၊ ရှရဒ္ဓကర్మဖြင့် တೃप्तလာသောအခါ ဆိုမကိုပါ တೃप्तစေကြသည်။
Verse 6
आप्यायितस्ततः सोमो लोकानाप्याययत्युत / एतेषां मानसी कन्या मेना नाम महागिरेः
ထို့နောက် တೃप्तသွားသော ဆိုမသည် လောကများကိုပါ တೃप्तစေသည်။ သူတို့၏ စိတ်မှ ပေါ်ထွန်းသော သမီး ‘မေနာ’ သည် မဟာဂိရိ၏ သမီးဖြစ်သည်။
Verse 7
पत्नी हिमवतः पुत्रो यस्या मैनाक उच्यते / पर्वतप्रवरः सो ऽथ क्रैञ्चश्चास्य गिरेः सुतः
ဟိမဝတ်၏ မဟာမိဖုရားမှ မွေးဖွားသော သားတော်ကို ‘မိုင်နာက’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ သူသည် တောင်တန်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ထိုတောင်၏ သားတော် ‘ကြိုင်ဉ္စ’ လည်း ရှိ၏။
Verse 8
तिस्रः कन्यास्तु मेनायां जनयामास शैलाराट् / अपर्णामेकपर्णां च तृतीयामेकपाटलाम्
မေနာ၏ ဝမ်း၌ တောင်ဘုရင်သည် သမီးသုံးပါးကို မွေးဖွားစေ၏—အပရ္ဏာ၊ ဧကပရ္ဏာ၊ နှင့် တတိယ ဧကပာဋလာ။
Verse 9
न्यग्रोधमे कपर्णा तु पाठलं त्वेकपाटला / आशिते द्वे अपर्णा तु ह्यनिकेता तपो ऽचरत्
ဧကပရ္ဏာသည် နျဂ္ရောဓကို အာဟာရပြု၍၊ ဧကပာဋလာသည် ပာဋလပန်းကို အာဟာရပြု၏။ သို့သော် အပရ္ဏာသည် နှစ်မျိုးလုံးကို စွန့်၍ အိမ်မဲ့အဖြစ် တပစ်ကို ကျင့်၏။
Verse 10
शतं वर्षसहस्राणां दुश्चरं देवदानवैः / आहारमेकपर्णेन ह्येकपर्णा समाचरत्
ဧကပရ္ဏာသည် ဒေဝနှင့် ဒါနဝတို့အတွက်ပင် ခက်ခဲလှသော တပစ်ကို နှစ်တစ်သိန်းကြာ ကျင့်၍၊ အရွက်တစ်ရွက်တည်းဖြင့်သာ အာဟာရပြုခဲ့သည်။
Verse 11
पाटलेनैव चैकेन व्यदधादेकपाटला / पूर्णे वर्षसहस्रे द्वे चाहारं वै प्रजक्रतुः
ဧကပာဋလာသည် ပာဋလပန်းတစ်ပွင့်တည်းဖြင့်သာ အာဟာရပြု၏။ နှစ်နှစ်ထောင် ပြည့်သောအခါ ထိုနှစ်ဦးလုံးသည် အာဟာရကိုပါ စွန့်လွှတ်ကြ၏။
Verse 12
एका तत्र निराहारा तां माता प्रत्यभाषत / निषेधयन्ती सोमेति मातृस्रेहेन दुःखिता
အဲဒီနေရာမှာ မိန်းကလေးတစ်ဦး အစာမစားဘဲ အတိအကျအုပ်ဝါနေသည်။ မိခင်က မိခင်မေတ္တာကြောင့် ဝမ်းနည်းကာ တားမြစ်ရင်း “ဆိုမေ” ဟု ခေါ်ပြော하였다။
Verse 13
सा तथोक्ता तदापर्णा देवी दुश्चरचारिणी / उमेति हि महाभागा त्रिषु लोकेषु विश्रुता
ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် ခက်ခဲသော တပဿာကို ကျင့်သုံးသော ဒေဝီသည် ထိုအခါ “အပရ္ဏာ” ဟု ခေါ်ဝေါ်ခံရသည်။ ထိုမဟာဘဂဝတီသည် လောကသုံးပါးတွင် “ဥမာ” ဟူသောနာမဖြင့်လည်း ကျော်ကြားသည်။
Verse 14
तथैव नाम्ना तेनासौ निरुक्तोक्तेन कर्मणा / एतत्तु त्रिकुमारीकं जगत्स्थावरजङ्ग मम्
နိရုတ္တ၌ ဖော်ပြထားသည့် ထိုကမ္မကြောင့်ပင် သူမ၏ နာမသည် ထိုသို့ပင် သတ်မှတ်လာသည်။ ဤ “သုံးကညာ (တရိကုမာရီ)” အကြောင်းသည် တည်ငြိမ်သတ္တဝါနှင့် လှုပ်ရှားသတ္တဝါ အပါအဝင် လောကတစ်ခုလုံးတွင် ကျော်ကြားသည်။
Verse 15
एतासां तपसा सृष्टं यावद्भूमिर्द्धरिष्यति / तपःशरीरास्ताः सर्वास्थिस्रो योगबलान्विताः
ဤကညာတို့၏ တပဿာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသောအရာသည် မြေကြီးက ထမ်းဆောင်နေသမျှကာလပတ်လုံး တည်တံ့မည်။ သူတို့အားလုံးသည် တပဿာကိုယ်တော်ဖြစ်၍ အရိုးသာကျန်သော်လည်း ယောဂဗလဖြင့် ပြည့်စုံကြသည်။
Verse 16
सर्वास्ताः सुमहाभागाः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः / सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यः सर्वाश्चैवोर्ध्वरेतसः
သူတို့အားလုံးသည် အလွန်မဟာဘဂဝတီများဖြစ်၍ ယောဝနသည် မတုန်မလှုပ်တည်မြဲသည်။ သူတို့အားလုံးသည် ဗြဟ္မဝါဒိနီများဖြစ်ပြီး၊ အားလုံးလည်း ဥဓ္ဓဝရေတစ် (အပြည့်အဝ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းသူ) များဖြစ်ကြသည်။
Verse 17
उमा तासां वरिष्ठा च श्रेष्ठा च वरवर्णिनी / महायोगबलोपेता महादेवमुपस्थिता
သူတို့အနက် ဥမာသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး၊ အကောင်းဆုံး၊ အလှအပပြည့်ဝသူ ဖြစ်၍ မဟာယောဂအင်အားနှင့်ပြည့်စုံကာ မဟာဒေဝကို ဆည်းကပ်နေ하였다။
Verse 18
दत्तकश्चोशान्स्तस्याः पुत्रो वै भृगुनन्दनः / असितस्यैकपर्णा तु पत्नी साध्वी पतिव्रता
သူမ၏သားမှာ ဘೃဂုနန္ဒန ဥရှန် (ရှုကရ) ဖြစ်ပြီး ‘ဒတ္တက’ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အစိတ၏ ဇနီး ဧကပဏ္ဏာ သည် သန့်ရှင်းသော သာဓွီ၊ ခင်ပွန်းသစ္စာရှိသူ ဖြစ်하였다။
Verse 19
दत्ता हिमवता तस्मै योगाचार्याय धीमते / देवलं सुषुवे सा तु ब्रह्मिष्ठं ज्ञानसंयुता
ဟိမဝန်သည် သူမကို ဉာဏ်ပညာရှိသော ယောဂအာချာရျာထံ ပေးအပ်하였다။ ဉာဏ်တရားပြည့်စုံသူမက ဘြဟ္မနಿಷ್ಠ ဒေဝလကို မွေးဖွား하였다။
Verse 20
या वै तासां कुमारीणां तृतीया चैकपाटला / पुत्रं शतशलाकस्य जैगीषव्यमुपस्थिता
အဲဒီ ကုမာရီများအနက် တတိယမြောက်မှာ ဧကပာဋလာ ဖြစ်သည်။ သူမသည် ရှတရှလာက၏ သား ဂျိုင်ဂီရှဗျကို အနီးကပ် ဆည်းကပ်၍ ရှိ하였다။
Verse 21
तस्यापि शङ्खलिशितौ स्मृतौ पुत्रावयोनिजौ / इत्येता वै महाभागाः कन्या हिमवतः शुभाः
သူ့တွင်လည်း သင်္ခလိ နှင့် ရှိတ ဟူသော အယောနိဇ သားနှစ်ဦး ရှိသည်ဟု မှတ်သားကြသည်။ ဤသို့ပင် ဟိမဝန်၏ မင်္ဂလာရှိ၍ ကံကောင်းသော သမီးများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 22
रुद्राणी सा तु प्रवरा स्वैर्गुणैरतिरिच्यते / अन्योन्यप्रीतमनसोरुमाशङ्करयोरथ
ရုဒ္ရాణီသည် အထူးမြတ်သော မဟာဒေဝီဖြစ်၍ ကိုယ်ပိုင်ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ပိုမိုထင်ရှားလေသည်။ ထိုအခါ ဥမာနှင့် ရှင်ကရတို့၏ စိတ်သည် အပြန်အလှန် ချစ်မြတ်နိုးမှုဖြင့် ပြည့်ဝနေ하였다။
Verse 23
श्लेषं संसक्तयोर्ज्ञात्वा शङ्कितः किल वृत्रहा / ताभ्यां मैथुनशक्ताभ्यामपत्योद्भवभीरुणा
သူတို့နှစ်ဦး၏ နီးကပ်သော ဖက်တွယ်မှုကို သိသွားသောအခါ ဝෘတြဟာ (အင်ဒြ) သံသယနှင့် ကြောက်ရွံ့လေသည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့နှစ်ဦးသည် သမဂ္ဂမေထုန်အင်အားရှိပြီး သားသမီးပေါ်ပေါက်လာမည်ကို သူက ကြောက်ခဲ့သည်။
Verse 24
तयोः सकाशमिन्द्रेण प्रेषितो हव्यवाहनः / अनायो रतिविघ्नं च त्वमाचर हुताशन
အင်ဒြက စေလွှတ်သော ဟဗျဝါဟန (အဂ္ဂနိ) သည် သူတို့နှစ်ဦးထံ သွားရောက်하였다။ (အင်ဒြက) “ဟုတားရှန၊ နှောင့်နှေးမနေဘဲ သူတို့၏ ရတိကို အတားအဆီး ဖြစ်စေပါ” ဟု ဆို하였다။
Verse 25
सर्वत्र गत एव त्वं न दोषो विद्यते तव / इत्येवमुक्ते तु तदा वह्निना च तथा कृतम्
သင်သည် နေရာတိုင်းသို့ သွားနိုင်သူဖြစ်၍ သင့်တွင် အပြစ်မရှိ။ ထိုသို့ ပြောကြားသဖြင့် ထိုအခါ ဝဟ္နိ (အဂ္ဂနိ) သည် ထိုအတိုင်း ပြုလုပ်하였다။
Verse 26
उमां देवः समुत्सृज्य शुक्रं भूमौ व्यसर्जयत् / ततो रुषितया सद्यः शप्तो ऽग्निरुमया तया
ဒေဝ (ရှင်ကရ) သည် ဥမာကို ခွဲကာ မိမိ၏ သုက္ကရကို မြေပြင်ပေါ်သို့ ချလိုက်သည်။ ထို့နောက် ဒေါသထွက်သော ဥမာသည် ချက်ချင်း အဂ္ဂနိကို ကျိန်စာပေး하였다။
Verse 27
इदं चोक्तवती वह्निं रोषगद्गदया गिरा / यस्मान्नाववितृप्ताभ्यां रतिविघ्नं हुताशन
ထိုအခါ မိန်းမသည် ဒေါသကြောင့် အသံတုန်တုန်ဖြင့် မီးတော်ကို ဆိုသည်— “ဟုတားရှနာ၊ ငါတို့ မပြည့်ဝသေးခင် ရတိကို အနှောင့်အယှက် ပြုခဲ့သည်။”
Verse 28
कृतवानस्य कर्त्तव्यं तस्मात्त्वमसि दुर्मतिः / यदेवं विगतं गर्भं रौद्रं शुक्रं महाप्रभम्
သင် လုပ်သင့်သည့်အရာကို လုပ်ပြီးပြီ; ထို့ကြောင့် သင်သည် မကောင်းသောဉာဏ်ရှိသူ— ရောဒြ၊ မဟာတောက်ပသော သုက္ကရသည် ကိုယ်ဝန်မှ လွတ်ကျသွားပြီ။
Verse 29
गर्भे त्वं धारयस्वैवमेषा ते दण्डधारणा / स शापदोषाद्रुद्राण्या अन्तर्गर्भो हुताशनः
ထို့ကြောင့် ဤအရာကို ကိုယ်ဝန်ထဲတွင်ပင် ထမ်းဆောင်လော့—ဤသည်ပင် သင့်အတွက် ဒဏ်ဖြစ်သည်။ ရုဒြာဏီ၏ ကျိန်စာဒုက္ခကြောင့် ဟုတားရှနာသည် အတွင်း၌ ကိုယ်ဝန်ရှိသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 30
बहून्वर्षगणान्गर्भं धारयामास वै द्विज / स गङ्गामभिगम्याह श्रूयतां सरिदुत्तमे
အို ဒွိဇာ၊ သူသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ထိုကိုယ်ဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဂင်္ဂါမြစ်ထံ သွားကာ “အို မြစ်တို့အထွဋ်အမြတ်၊ နားထောင်ပါ” ဟု ဆို၏။
Verse 31
सुमहान्परिखेदो मे जायते गर्भधारणात् / मद्धितार्थ मथो गर्भमिमं धारय निम्नगे
ကိုယ်ဝန်ထမ်းဆောင်ရခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် အလွန်ကြီးမားသော ဆင်းရဲဒုက္ခကို ခံစားနေရသည်။ ကျွန်ုပ်အကျိုးအတွက်၊ အို နိမ့်သို့စီးသော မြစ်မယ်၊ ဤကိုယ်ဝန်ကို ထမ်းဆောင်ပါ။
Verse 32
मत्प्रसादाच्च तनयो वरदस्ते भविष्यति / तथेत्युक्त्वा तदा सा तु संप्रत्दृष्टा महानदी
ကျွန်ုပ်၏ကရုဏာကြောင့် သင်သည် ကောင်းချီးပေးနိုင်သော သားတော်ကို ရရှိမည်။ သူမက “တထာස්တု” ဟုဆိုသည့်အခါ မဟာနဒီ (ဂင်္ဂါ) သည် ချက်ချင်း ပေါ်ထွက်လာသည်။
Verse 33
तं गर्भं धारयामास दह्यमानेन चेतसा / सापि कृच्छ्रेण महता खिद्यमाना महानदी
စိတ်နှလုံး မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေစဉ် သူမသည် ထိုကိုယ်ဝန်ကို ထိန်းထားခဲ့သည်။ မဟာနဒီလည်း အလွန်ကြီးမားသော ဒုက္ခကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခဲ့သည်။
Verse 34
प्रकृष्टं व्यसृजद्गर्भं दीप्यमान मिवानलम् / रुद्राग्निगङ्गातनयस्तत्र जातो ऽरुणप्रभः
သူမသည် အလွန်မြတ်သော ကိုယ်ဝန်ကို ထုတ်လွှတ်လိုက်သည်၊ မီးကဲ့သို့ တောက်လောင်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထိုနေရာတွင် ရုဒြ-အဂ္နိ-ဂင်္ဂါ၏ သားတော် အရုဏပရဘ ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 35
आदित्यशतसंकाशो महातेजाः प्रतापवान् / तस्मिञ्जाते महाभागे कुमारे जाह्नवीसुते
သူသည် နေရောင်တစ်ရာကဲ့သို့ တောက်ပ၍ မဟာတေဇနှင့် အာနုဘော်ပြည့်ဝသူ ဖြစ်သည်။ ဂင်္ဂါ (ဇာဟ္နဝီ) ၏ သားတော်ဖြစ်သော အလွန်ကံကောင်းသည့် ကုမာရ ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ၊
Verse 36
विमानयानैराकाशं पतत्र्रिभिरिवावृतम् / देवदुन्दुभयो नेदुराकाशे मधुरस्वनाः
ဗိမာန်ယာဉ်များကြောင့် ကောင်းကင်သည် ငှက်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ ကောင်းကင်တွင် နတ်ဒုန္ဒုဘီများသည် ချိုမြိန်သော အသံဖြင့် မြည်ဟည်းလေ၏။
Verse 37
मुमुचुः पुष्पवर्षं च खेचराः सिद्धचारणाः / जगुर्गन्धर्वमुख्याश्च सर्वशस्तत्र तत्र ह
ကောင်းကင်သွား ခေချရ၊ သိဒ္ဓ-ချာရဏတို့သည် ပန်းမိုးကို ကြဲချခဲ့ကြသည်။ ဂန္ဓဗ္ဗအကြီးအကဲတို့လည်း နေရာတိုင်းတွင် သီချင်းဆိုကြသည်။
Verse 38
यक्षा विद्याधराः सिद्धाः किन्नराश्चैव सर्वशः / महानागसहस्राणि प्रवराश्च पतत्र्रिणः
ယက္ခ၊ ဝိဒ္ဓျာဓရ၊ သိဒ္ဓ၊ ကိန္နရတို့သည် အရပ်ရပ်မှ စုဝေးလာကြသည်။ ထို့ပြင် မဟာနာဂ အထောင်များနှင့် မြတ်သောငှက်များလည်း ရောက်လာသည်။
Verse 39
उपतस्थुर्महाभागमाग्नेयं शङ्करात्मजम् / प्रभावेण हतास्तेन दैत्यवानरराक्षसाः
သူတို့သည် မဟာဘုန်းတန်ခိုးရှိသော အဂ္နိမှ မွေးဖွား၍ ရှင်ကရ၏ သားတော်ကို ဝတ်ပြုရန် ချဉ်းကပ်လာကြသည်။ သူ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဒೈတျ၊ ဝါနရ၊ ရာက္ခသတို့ ပျက်စီးခဲ့သည်။
Verse 40
स हि सप्तर्षिभार्याभिरारादेवाग्निसंभवः / अभिषेकप्रयाताभिर्दृष्टो वर्ज्य त्वरुन्धतीम्
အဂ္နိမှ မွေးဖွားသော ထိုဒေဝကို စပ္တရိရှီတို့၏ ဇနီးများသည် အဘိသေကအတွက် ထွက်ခွာစဉ် အဝေးမှပင် မြင်တွေ့ခဲ့ကြသည်—အရုန္ဓတီကို မပါဝင်စေဘဲ။
Verse 41
ताभिः स बालार्कनिभो रौद्रः परिवृतः प्रभुः / स्निह्यमानाभिरत्यर्थं स्वकभिरिव मातृभिः
သူတို့က ဝိုင်းရံထားသဖြင့် ထိုပရဘုသည် ကလေးနေကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ရောဒြရূপအာနုဘော်ဖြင့် ထင်ရှားနေသည်။ သူတို့သည် မိမိတို့၏ မိခင်များကဲ့သို့ အလွန်ချစ်ခင်စွာ စောင့်ရှောက်ကြသည်။
Verse 42
युगपत्सर्वदेवीभिर्दिधित्सुर्जाह्नवीं सुतः / षण्मुखान्यसृजच्छ्रीमांस्तेनायं षण्मुखः स्मृतः
ဇာဟ္နဝီ၏သားတော်သည် ဒေဝီအားလုံးက တပြိုင်နက်တည်း ထမ်းဆောင်နိုင်စေရန် ဆန္ဒဖြင့် မျက်နှာခြောက်ပါးကို တန်ခိုးတော်ဖြင့် ဖန်ဆင်းခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် “ရှဏ္မုခ” ဟု မှတ်မိကြသည်။
Verse 43
तेन जातेन महाता देवानामसहिष्णवः / स्कन्दिता दानवगणास्तस्मात्स्कन्दः प्रतापवान्
ထိုမဟာတန်ခိုးရှင် မွေးဖွားလာသဖြင့် ဒေဝတို့ကို မခံနိုင်သော ဒာနဝအုပ်စုတို့သည် ထိခိုက်၍ ပြန်လှန်ဆုတ်ခွာကာ ခွဲကွာသွားကြသည်; ထို့ကြောင့် သူသည် တန်ခိုးကြီး “စကန္ဒ” ဟု ကျော်ကြားသည်။
Verse 44
कृत्तिकाभिस्तु यस्मात्स वर्द्धितो हि पुरातनः / कार्त्तिकेय इति ख्यातस्तस्मादसुरसूदनः
ရှေးဦးဒေဝတော်သည် ကೃတ္တိကာတို့က ပြုစုမွေးမြူ၍ ကြီးပွားလာသဖြင့် “ကာရ္တ္တိကေယ” ဟု ကျော်ကြားလာပြီး အသူရသတ်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 45
जृंभतस्तस्य दैत्यारेर्ज्वाला मालाकुला तदा / मुखाद्विनिर्गता तस्य स्वशक्तिरपराजिता
ဒೈತ್ಯတို့၏ ရန်သူသည် ပါးစပ်ဖွင့်၍ ဂျೃಂಭသည့်အခါ မီးလျှံပန်းကုံးကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းပျံ့နှံ့လာပြီး၊ သူ၏ ပါးစပ်မှ မရှုံးနိုင်သော ကိုယ်ပိုင် “ရှက္တိ” သည် ထွက်ပေါ်လာသည်။
Verse 46
क्रीडार्थं चैव स्कन्दस्य विष्णुना प्रभविष्णुना / गरुडादतिसृष्टौ हि पक्षिणौ द्वौ प्रभद्रकौ
စကန္ဒ၏ ကစားပွဲအတွက် တန်ခိုးရှင် ဗိဿဏုသည် ဂရုဍထက်ပင် ထူးမြတ်သော “ပရဘဒ္ရက” ဟုခေါ်သော ငှက်နှစ်ကောင်ကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။
Verse 47
मयूरः कुक्कुटश्चैव पताका चैव वायुना / यस्य दत्ता सरस्वत्या महावीणा महास्वना
ဒေါင်း၊ ကြက်ဖ၊ လေဒေဝါ (ဝါယု) ပေးသည့် အလံနှင့် စရஸဝတီ ပေးသည့် အသံကြီးမားသော မဟာဝီဏာ—ထိုသူ၏ ဖြစ်သည်။
Verse 48
अजः स्वयंभुवा दत्तो मेषो दत्तश्च शंभुना / मायाविहरणे विप्र गिरौ क्रैञ्चे निपातिते
စွယံဘူက ဆိတ်ကို ပေး၍၊ ရှမ္ဘူက သိုးထီးကို ပေး၏; ဟေ ဗြာဟ္မဏ၊ မာယာကစားရာတွင် ကရိဉ္စ တောင်ပေါ်၌ (၎င်း) ကျစေခဲ့သည်။
Verse 49
तारके चासुरवरे समुदीर्णे निपातिते / सेंद्रोपेन्द्रैर्महाभागैर्देवैरग्निसुतः प्रभुः
အဆုရတို့၏ အမြတ်တော် တာရကာ ထကြွလာပြီး ကျဆုံးစေခံရသော်၊ အင်ဒြာနှင့် ဥပေန္ဒြာတို့সহ မဟာဘဂ် ဒေဝတော်များက မီးဒေဝါ၏ သားတော် အရှင်ကို မြှောက်တင်ကြ၏။
Verse 50
सेनापत्येन दैत्यारिरभिषिक्तः प्रतापवान् / देवसेनापतिस्त्वेष पठ्यते सुरनायकः
ဒေတ္တယတို့၏ ရန်သူ အင်အားကြီးသူ (စကန္ဒ) ကို စစ်တပ်မူးအဖြစ် အဘိသိက္က ခံစေ၏; ထိုသူကို ဒေဝစေနာပတိ၊ ဆုရနာယက ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 51
देवारिस्कन्दनः स्कन्दः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः / प्रमथैर्विधैर्देवस्तथा भूतगणैरपि
ဒေဝတော်တို့၏ ရန်သူများကို ချေမှုန်းသော စကန္ဒသည် လောကအားလုံး၏ အရှင်ပရဘု ဖြစ်၏; အမျိုးမျိုးသော ပရမထများနှင့် ဘူတဂဏများကလည်း ဝန်းရံ၍ စေဝါပြုကြ၏။
Verse 52
मातृभिर्विविधाभिश्च विनायकगणैस्ततः / लोकाः सोमपदा नाम मरीचेर्यत्र वै सुताः
ထို့နောက် မာတೃများအမျိုးမျိုးနှင့် ဝိနာယကဂဏများနှင့်အတူ ‘ဆိုမပဒါ’ ဟုခေါ်သော လောကများရှိ၍၊ ထိုနေရာ၌ မရီချိ၏ သားတော်များ နေထိုင်ကြသည်။
Verse 53
तत्र ते दिवि वर्त्तन्ते देवास्तान्पूजयन्त्युत / श्रुता बर्हिषदो नाम पितरः सोमपास्तु ते
ထိုနေရာ၌ သူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်ကြပြီး၊ ဒေဝတားတို့လည်း သူတို့ကို ပူဇော်ကြသည်။ ‘ဗရ္ဟိષဒ’ ဟုခေါ်သော ပိတೃများသည် ဆိုမသောက်သူများဖြစ်သည်။
Verse 54
एतेषां मानसी कन्या अच्छोदा नाम निम्नगा / अच्छौदं नाम तद्दिव्यं सरो यस्मात्समुत्थिता
သူတို့၏ စိတ်မှ ပေါ်ထွန်းသော သမီးက ‘အချ္ချောဒါ’ ဟုခေါ်သော မြစ်ဖြစ်သည်။ သူမ ပေါ်ထွန်းလာသော ဒိဗ္ဗရေကန်ကို ‘အချ္ချೌဒ’ ဟုခေါ်သည်။
Verse 55
तथा न दृष्टपूर्वास्तु वितरस्ते कदाचन / संभूता मानसी तेषां पितॄन्स्वान्नाभिजानती
ထိုအတိုင်းပင် ‘ဝိတရ’ ပိတೃများသည် သူမကို ယခင်က တစ်ခါမှ မမြင်ဖူးကြ။ စိတ်မှ မွေးဖွားလာသော ထိုကညာသည် မိမိ၏ ပိတೃများကို မသိမမြင်နိုင်ခဲ့။
Verse 56
सा त्वन्यं पितरं वव्रे तानतिक्रम्य वै पितॄन् / अमावसुमिति ख्यातमैलपुत्रं नभश्चरम्
သူမသည် ထိုပိတೃများကို ကျော်လွန်၍ အခြားသော ဖခင်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်—‘အမာဝစု’ ဟု နာမည်ကြီးသော အဲလ၏ သား၊ မိုးကောင်းကင်၌ လှည့်လည်သူ။
Verse 57
अद्रिकाप्सरसा युक्तं विमानाधिष्ठितं दिवि / सा तेन व्यभिचारेण गगने नाप्रजारिणी
အဒြိကာ အပ်ဆရာနှင့်အတူ သူမသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဝိမာနပေါ်တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဖောက်ပြန်မှုကြောင့် ကောင်းကင်တွင်ပင် သားသမီးမရနိုင်ခဲ့။
Verse 58
पितरं प्रार्थयित्वान्यं योगभ्रष्टा पपात ह / त्रीण्यवश्यद्विमानानि पतन्ती सा दिवश्च्युता
အခြားသော ပိတရကို ဆုတောင်းပြီးနောက် ယောဂပျက်ကွက်၍ သူမ ကျသွားသည်။ ကောင်းကင်ဘုံမှ ကျဆင်းလာစဉ် ဝိမာန သုံးစင်းကိုပင် အလိုမတူဘဲ လိုက်ပါစေခဲ့သည်။
Verse 59
त्रसरेणुप्रमाणानि तेषु चावस्थितान्पितॄन् / सुसूक्ष्मानपरिव्यक्तानग्नीनग्निष्विवाहितान्
ထိုအတွင်း၌ တရစရေဏု အရွယ်သာရှိသော ပိတရများ တည်ရှိကြသည်။ အလွန်သေးငယ်၍ မထင်ရှား၊ မီးအတွင်း၌ မီးတည်နေသကဲ့သို့။
Verse 60
त्रायध्वमित्युवाचार्ता पतती चाप्यवाक्शिराः / तैरुका सा तु मा भैषी रित्यतो ऽधिष्ठिताभवत्
ကျဆင်းနေစဉ် ခေါင်းအောက်ပြန်၍ ဝမ်းနည်းတုန်လှုပ်ကာ “ကယ်တင်ပါ” ဟု အော်ဟစ်သည်။ သူတို့က “မကြောက်ပါနှင့်” ဟု ဆိုသဖြင့် ထိုအခါ သူမကို ထောက်မထားပေးခဲ့သည်။
Verse 61
ततः प्रसादयत्सा वै सीदन्ती त्वनया गिरा / ऊचुस्ते पितरः कन्यां भ्रष्टैश्वर्यां व्यतिक्रमात्
ထို့နောက် ထိုစကားဖြင့် သူမသည် အားနည်းနေသော်လည်း သူတို့ကို ပျော်ရွှင်စေလိုက်သည်။ ပိတရများက ထိုကန్యာအား “လွန်ကျူးမှုကြောင့် သင်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အာနုභာဝ ပျက်စီးသွားပြီ” ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 62
भ्रष्टैश्वर्यां स्वदोषेण पतसि त्वं शुचिस्मिते / यैराचरन्ति कर्मणि शरीरैरिह देवताः
အို သန့်ရှင်းသောအပြုံးရှိသူမ! ကိုယ့်အပြစ်ကြောင့်ပင် သင်သည် အာဏာဂုဏ်ကျဆင်း၍ လဲကျသည်; ဤလောက၌ ဒေဝတားတို့သည် ထိုကိုယ်ခန္ဓာများဖြင့် ကမ္မကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
Verse 63
तैरेव तत्कर्मभलं प्राप्नुवन्ति सदा स्म ह / सद्यः फलन्ति कर्माणि देवत्वे प्रेत्य मानुषे
ထိုကိုယ်ခန္ဓာများဖြင့်ပင် သူတို့သည် ထိုကမ္မ၏အကျိုးကို အမြဲရရှိကြသည်; ဒေဝဖြစ်သည့်အခါ၌လည်း၊ သေပြီးနောက် လူဖြစ်လာသည့်အခါ၌လည်း ကမ္မသည် ချက်ချင်းအကျိုးပေးသည်။
Verse 64
तस्मात्स्वतपसः पुत्रि प्रेत्य संप्राप्स्यसे फलम् / इत्युक्तया तु पितरः पुनस्ते तु प्रसादिताः
ထို့ကြောင့် အို ကိုယ့်တပဿ၏သမီး! သေပြီးနောက် သင်သည် အကျိုးကို ရရှိမည်; ထိုသို့ဆိုသဖြင့် သင်၏ ပိတရ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) တို့သည် ပြန်လည်ကြည်နူးတော်မူကြသည်။
Verse 65
ध्यात्वा प्रसादं ते चक्रुस्तस्यास्तदनुकंपया / अवश्यं भाविनं दृष्ट्वा ह्यर्थमूचुस्तदा तु ताम्
သူမကို သနားကြင်နာ၍ သူတို့သည် ကရုဏာအနုဂ्रहကို ပေးကြသည်; မလွဲမသွေ ဖြစ်လာမည့်အရာကို မြင်သိပြီးနောက် ထိုအကြောင်းကို အချိန်นั้น သူမအား ပြောကြား하였다။
Verse 66
सोमपाः पितरः कन्यां रज्ञो ऽस्यैव त्वमावसोः / उत्पन्नस्य पृथिव्यां तु मानुषेषु महात्मनः
ဆိုမပန်သော ပိတရတို့က ပြောသည်—“အို သမီးရေ! မြေပြင်ပေါ် လူတို့အတွင်း မဟာတ္မာအဖြစ် မွေးဖွားလာမည့် ဤဘုရင် အာဝစု၏သူမ ဖြစ်ရမည်။”
Verse 67
कन्या भूत्वा त्विमांल्लोकान्पुनः प्राप्स्यसि भामिनि / अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा
အို ဘာမိနီ၊ မိန်းကလေးအဖြစ် ဖြစ်လာပြီးနောက် သင်သည် ဤလောကများကို ထပ်မံရရှိလိမ့်မည်။ ဒွာပရယုဂ် အကြိမ် ၂၈ တွင် သင်သည် ငါးမျိုးရင်းမှ (မတ်စျယ-ယောနိဇာ) မွေးဖွားလိမ့်မည်။
Verse 68
अस्यैव राज्ञो दुहिता ह्यद्रिकायाममावसोः / पराशरस्य दायादमृषिं त्वं जनयिष्यसि
သင်သည် ဤဘုရင်၏ သမီးဖြစ်လာမည်။ အဒြိကာ ကမ်းနားတွင် အမဝါသျာ (လကွယ်နေ့) တွင် ပရာရှရ၏ အမွေဆက်ခံ ရှိတော်မူသော ရိရှိကို သင် မွေးဖွားလိမ့်မည်။
Verse 69
स वेदमेकं ब्रह्मर्षि श्चतुर्द्धा विभजिष्यति / महाभिषस्य पुत्रौ द्वौ शन्तनोः कीर्त्तिवर्द्धनौ
ထို ဘြဟ္မရိရှိသည် တစ်ခုတည်းသော ဝေဒကို လေးပိုင်းခွဲမည်။ မဟာဘိရှ၏ သားနှစ်ယောက်—ရှန္တနု—သည် ကီർത്തိကို တိုးပွားစေမည်။
Verse 70
विचित्रवीर्यं धर्मज्ञं त्वमेवोत्पादयिष्यसि / चित्राङ्गदं च राजानं सर्वसत्त्वबलान्वितम्
သင်သည် ဓမ္မကို သိမြင်သူ ဝိစိတ္တရဝီရျကို မွေးဖွားမည်။ ထို့ပြင် သတ္တဝါအားလုံး၏ အင်အားဖြင့် ပြည့်စုံသော ဘုရင် စိတ္ရಾಂಗဒကိုလည်း မွေးဖွားမည်။
Verse 71
एतानुत्पादयित्वाथ पुनर्लोकानवा प्स्यसि / व्यभिचारात्पितॄणां त्वं प्राप्स्यसे जन्म कुत्सितम्
ဤသူတို့ကို မွေးဖွားပြီးနောက် သင်သည် လောကများကို ပြန်လည်ရောက်ရှိလိမ့်မည်။ သို့သော် ပိတೃများအပေါ် လွန်ကျူးမှုကြောင့် သင်သည် အရှက်ရဖွယ် မွေးဖွားခြင်းကိုလည်း ရရှိလိမ့်မည်။
Verse 72
तस्यैव राज्ञस्त्वं कन्या अद्रिकायां भविष्यसि / कन्या भूत्वा ततश्च त्वमिमांल्लोकानवाप्स्यसि
သင်သည် ထိုဘုရင်၏ သမီးအဖြစ် အဒြိကာ၌ မွေးဖွားမည်။ ကညာဖြစ်ပြီးနောက် ဤလောကများကို ရရှိမည်။
Verse 73
एवमुकत्वा तु दाशेयी जाता सत्यवती तु सा / अद्रिकायाः सुता मत्स्या सुता जाता ह्यमावसोः
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ဒါရှေယီသည် စတျဝတီအဖြစ် မွေးဖွားလာသည်။ သူမသည် အဒြိကာ၏ သမီး ‘မတ်စျာ’ ဖြစ်၍ အမဝါသျာနေ့တွင် မွေးသည်။
Verse 74
अदिकामत्स्यसंभूता गङ्गायमुनसंगमे / तस्या राज्ञो हि सा कन्या राज्ञो वीर्येण चैव हि
အဒြိကာ-မတ်စျာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသူမသည် ဂင်္ဂါ-ယမုနာ ဆုံရာ၌ ရှိသည်။ သူမသည် ထိုဘုရင်၏ သမီးဖြစ်ပြီး ဘုရင်၏ မျိုးစေ့အာနုဘော်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 77
विरजानाम ते लोका दिवि रोचन्ति ते गणाः / अग्निष्वात्ताः स्मृतास्तत्र पितरो भास्करप्रभाः पुलहस्य प्रजापतेः / एतेषां मानसी कन्या पीवरी नाम विश्रुता
‘ဝိရဇာ’ ဟုခေါ်သော လောကများသည် ကောင်းကင်၌ တောက်ပ၍ ထိုနေရာရှိ အဖွဲ့အစုများလည်း ရောင်ပြန်ထွန်းလင်းသည်။ ထိုတွင် ‘အဂ္နိရှွာတ္တ’ ပိတရများကို မှတ်မိကြသည်—နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ပရဇာပတိ ပုလဟ၏ ပိတရများဖြစ်သည်။ ထိုသူတို့၏ စိတ်မှ ပေါ်လာသော သမီး ‘ပီဝရီ’ ဟု နာမည်ကျော်သည်။
Verse 78
योगिनी योगपत्नी च योगमाता तथैव च / भविता द्वापरं प्राप्य अष्टाविंशतिमेव तु
သူမသည် ယောဂိနီ၊ ယောဂပတ္နီ (ယောဂီ၏ ဇနီး) နှင့် ယောဂမాత (ယောဂ၏ မိခင်) လည်း ဖြစ်မည်။ ဒွာပရယုဂသို့ ရောက်သော် အနှစ်ဆယ့်ရှစ်မြောက်တွင် ဖြစ်မည်။
Verse 79
श्रीमान्व्यासो महायोगी योगस्तस्मिन्द्विजोत्तमाः / व्यासादरण्यां संभूतो विधूम इव पावकः
သီရိမန် ဗျာသ မဟာယောဂီ—ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့—ယောဂသည် ထိုသူ၌ တည်မြဲ၏။ ဗျာသမှ တောအတွင်း၌ မီးခိုးမဲ့ မီးကဲ့သို့ ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 80
पराशरकुलोद्भूतः शुको नाम महातपाः / स तस्यां पितृकन्यायां पीवर्यां जनयद्विभुः
ပရာရှရ မျိုးရိုးမှ ပေါ်ထွန်းသော မဟာတပသဝီ ‘ရှုက’ ဟု အမည်ရ၏။ ထိုအာဏာရှင် ဗိဘူသည် ပိတ္တရ-ကနျာ ပီဝရီ၏ ဝမ်း၌ သူ့ကို မွေးဖွားစေ၏။
Verse 81
पुत्रान्पञ्च योगचर्यापरिबुर्णान्परिश्रुतान् / कृष्णा गौरं प्रभुं शंभुं तथा भूरिश्रुतं च वै
သူ၌ ယောဂကျင့်စဉ်၌ ပြည့်စုံ၍ နာမည်ကျော်သော သားငါးယောက်ရှိ၏—ကృష్ణ၊ ဂေါရ၊ ပရဘူ၊ သမ္ဘူ နှင့် ဘူရိရှရုတ။
Verse 82
कन्यां कीर्तिमतीं चैव योगिनीं योगमातरम् / ब्रह्मदत्तस्य चननी महिषी त्वणुहस्य सा
သူ၌ ကီရ္တိမတီ ဟု အမည်ရသော သမီးတစ်ယောက်လည်းရှိ၏—ယောဂနီ၊ ‘ယောဂမိခင်’ ဟု ချီးမွမ်းခံရသူ။ သူမသည် ဘြဟ္မဒတ္တ၏ မိခင်ဖြစ်၍ အဏုဟ၏ မဟိသီ (မိဖုရား) ဖြစ်သည်။
Verse 83
आदित्यकिरणोपेतमपुनर्मार्गमास्थितः / सर्वव्यापी विनिर्मुक्तो भविष्यति महामुनिः
အာဒိတျ၏ ရောင်ခြည်နှင့် ယှဉ်တွဲကာ သူသည် ပြန်မလာရသော လမ်းကို အာश्रယ ပြု၏။ ထို မဟာမုနိသည် အလုံးစုံသို့ ပြန့်နှံ့၍ အပြည့်အဝ လွတ်မြောက်မည်။
Verse 84
त्रय एते गाणाः प्रोक्ताश्चतुः शेषान्निबोधत / तान्वक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठाः प्रभामूर्त्तिमतो गणान्
ဤဂဏသုံးစုကို ပြောပြီးပြီ၊ ယခုကျန်သော လေးစုကို နားထောင်ကြလော့။ အမြတ်ဆုံး ဗြာဟ္မဏတို့၊ အလင်းရောင်သဏ္ဌာန်ရှိသော ဂဏတို့ကို ငါဖော်ပြမည်။
Verse 85
उत्पन्नास्तु स्वधायां ते काव्या ह्यग्नेः कवेः सुताः / पितरो देवलोकेषु ज्योतिर्भासिषु भास्वराः
သူတို့သည် စွဝဓာ၌ မွေးဖွားသော ကာဗျာများဖြစ်၍ ကဗိအဂ္နိ၏ သားများဖြစ်သည်။ ပိတೃတို့သည် ဒေဝလောက၌ အလင်းတောက်ပသော တေဇောရောင်ခြည်များအတွင်း ရောင်လင်းနေကြသည်။
Verse 86
सर्वकामसमृद्धेषु द्विजास्तान्भावयन्त्युत / एतेषां मानसी कन्या योगोत्पत्तिरितिश्रुता
ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံသော လောကများတွင် ဒွိဇတို့သည် သူတို့ကို စိတ်တည်၍ ပူဇော်သတိပြုကြသည်။ သူတို့၏ စိတ်မှ မွေးဖွားသော သမီးကို ‘ယောဂုတ်ပတ္တိ’ ဟု ကြားသိရသည်။
Verse 87
दत्ता सनत्कुमारेण शुक्रस्य महिषी तु या / एकशृङ्गेति विख्याता भृगूणां कीर्तिवर्द्धिनी
စနတ်ကူမာရက သုက္ရ၏ မဟိသီအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သော သူမသည် ‘ဧကရှೃင်ဂီ’ ဟု ထင်ရှား၍ ဘೃဂုတို့၏ ဂုဏ်သတင်းကို တိုးပွားစေသူ ဖြစ်သည်။
Verse 88
मरीचि गर्भास्ते लोकाः समावृत्य दिवि स्थिताः / एते ह्यङ्गिरसः पुत्राः साध्यैः संवर्द्धिताः पुरा
ထိုလောကများသည် မရီချိ၏ ဂర్భမှ ပေါ်ထွန်း၍ ကောင်းကင်ကို လွှမ်းခြုံကာ အထက်ကမ္ဘာ၌ တည်ရှိကြသည်။ ဤတို့သည် အင်္ဂိရသ၏ သားများဖြစ်ပြီး ရှေးကာလ၌ စာဓျတို့က ပြုစုကြီးပြင်းစေခဲ့သည်။
Verse 89
उपहूताः स्मृतास्ते वै पितरो भास्वरा दिवि / तान्क्षत्रियगणाः सप्त भावयन्ति फलार्थिनः
ကောင်းကင်ဘုံ၌ တောက်ပသော ပိတရဒေဝတို့ကို ‘ဥပဟူတ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ အကျိုးပွားကို မျှော်လင့်၍ က్షတ္တရိယ အုပ်စု ခုနစ်စုက သူတို့ကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ကာ ဂုဏ်ပြုသည်။
Verse 90
एतेषां मानसी कन्या यशोदा नाम विश्रुता / मता या जननी देवी खट्वाङ्गस्य महात्मनः
သူတို့၏ စိတ်မှ မွေးဖွားသော သမီး ‘ယရှောဒါ’ ဟု နာမည်ကျော်ကြားသည်။ ထိုဒေဝီကို မဟာတ္မာ ခဋ္ဝါင်္ဂ၏ မိခင်ဟု ယူဆကြသည်။
Verse 91
यज्ञे यस्य पुरा गीता गाथागीतैर्महर्षिभिः / अग्नेर्जन्म तदा दृष्ट्वा शाण्डिल्यस्य महात्मनः
သူ၏ ယဇ္ဉတွင် ယခင်က မဟာရိရှီတို့က ဂါထာဂီတများဖြင့် သီဆိုချီးမွမ်းခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ မဟာတ္မာ ရှာဏ္ဍိလျသည် အဂ္နိ၏ မွေးဖွားခြင်းကို မျက်မြင်တွေ့ခဲ့သည်။
Verse 92
यजमानं दिलीपं ये पश्यन्त्यत्र समाहिताः / सत्यव्रतं महात्मानं ते ऽपि स्वर्गजितो नराः
ဤနေရာတွင် စိတ်တည်ငြိမ်၍ ယဇ္ဉပူဇော်သူ ဒိလီပ—သစ္စာဝရတ မဟာတ္မာ—ကို မြင်တွေ့သူတို့သည် လူဖြစ်သော်လည်း ကောင်းကင်ဘုံကို အနိုင်ယူနိုင်ကြသည်။
Verse 93
आज्यपा नाम पितरः कर्दमस्य प्रजा पतेः / समुत्पन्नस्य पुलहादुत्पन्नास्तस्य ते सुताः
‘အာဇ္ယပါ’ ဟု အမည်ရသော ပိတရတို့သည် ပရဇာပတိ ကර්ဒမနှင့် ဆိုင်သည်။ သူတို့သည် ပုလဟမှ မွေးဖွားလာ၍ ထိုသူ၏ သားများဟု ဆိုကြသည်။
Verse 94
लकिषु तेषु वैवर्ताः कामगोषु विहङ्गमाः / एतान्वैश्यगणाः श्राद्धे भाव यन्ति फलार्थिनः
ထို လက္ခီတို့အနက် ဝိုင်ဝရ္တ၊ ကာမဂိုးရှုတို့အနက် ဝိဟင်္ဂမ ရှိကြသည်။ အကျိုးပုဏ္ဏာကို မျှော်လင့်သော ဝိုင်ရှျယ မျိုးစုတို့သည် ရှရာဒ္ဓ ပူဇာတွင် သူတို့ကို श्रद्धာဖြင့် သတိရကြသည်။
Verse 95
एतेषां मानसी कन्या विरजा नाम विश्रुता / ययातेर्जननी साध्वी पत्नी सा नहुषस्य च
သူတို့၏ မနောကန့်သမီးသည် ‘ဝိရာဇာ’ ဟု ကျော်ကြားသည်။ သူမသည် သန့်ရှင်းသည့် သာဓွီဖြစ်၍ ယယာတိ၏ မိခင်၊ နဟုရှ၏ ဇနီးလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 96
सुकाला नाम पितरो वसिष्ठस्य महात्मनः / हैरण्यगर्भस्य सुताः शूद्रास्तां भावयन्त्युत
မဟာတ္မ ဝသိဋ္ဌ၏ ပိတရများကို ‘သုကာလာ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ၏ သားများဖြစ်သော ရှုဒ္ဒရတို့လည်း သူမကို श्रद्धာဖြင့် အာရုံပြုကြသည်။
Verse 97
मानसा नाम ते लोका वर्तन्ते यत्र ते दिवि / एतेषां मानसी कन्या नर्मदा सरितां वरा
ဒေဝလောက၌ သူတို့ တည်ရှိရာ လောကများကို ‘မာနသ’ ဟု ခေါ်သည်။ သူတို့၏ မနောကန့်သမီး နရ္မဒါသည် မြစ်များအနက် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
Verse 98
सा भावयति भूतानि दक्षिणापथगामिनी / जननी सात्रसद्दस्योः पुरुकुत्सपरिग्रहः
ဒက္ခိဏာပထသို့ စီးဆင်းသော သူမ (နရ္မဒါ) သတ္တဝါအားလုံးကို ပျိုးထောင်ပေးသည်။ သူမသည် စာတြစဒ္ဒသျု၏ မိခင်၊ ပုရုကုတ္ဆ၏ ဇနီး ဖြစ်သည်။
Verse 99
एतेषामभ्युपगमान्मनुर्मन्वन्तरेश्वरः / मन्वन्तरादौ श्राद्धानि प्रवर्तयति सर्वशः
ဤနည်းလမ်းများကို လက်ခံပြီး မနုသည် မန္ဝန္တရ၏ အရှင်ဖြစ်သဖြင့် မန္ဝန္တရအစတွင် နေရာအနှံ့ ရှရဒ္ဓ ပူဇော်ပွဲများကို စတင်ပြုလုပ်စေသည်။
Verse 100
पितॄणामानुपूर्व्येण सर्वेषां द्विजसत्तमाः / तस्मादेतत्स्वधर्मेण देयं श्राद्धं च श्रद्धया
အမြတ်ဆုံး ဒွိဇတို့ရေ၊ ဘိုးဘွားတို့၏ အစဉ်အလာအတိုင်း အားလုံးအတွက် ဖြစ်သဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် ကိုယ့်ဓမ္မအတိုင်း ယုံကြည် श्रद्धာဖြင့် ရှရဒ္ဓကို ပေးလှူရမည်။
Verse 101
सर्वेषां राजतैः पात्रैरपि वा रजतान्वितैः / दत्तं स्वधां पुरोधाय श्राद्धं प्रीणाति वै पितॄन्
အားလုံးအတွက် ငွေပန်းကန်များဖြင့်ဖြစ်စေ ငွေပါဝင်သည့်ပန်းကန်များဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ‘ဆွဓာ’ ကို အရင်တင်၍ ပူဇော်သော ရှရဒ္ဓသည် ပိတೃတို့ကို အမှန်တကယ် ကျေနပ်စေသည်။
Verse 102
सौम्यायने वाग्रयणे ह्यश्वमेधं तदप्नुयात् / सोमश्चाप्यायनं कृत्वा ह्यगनेर्वेवस्वतस्य च
ဆော်မျာယန သို့မဟုတ် ဝါဂြယဏ အခါတွင် သူသည် အရှွမေဓ၏ အကျိုးကို ရရှိသည်။ ထို့ပြင် ဆိုမနှင့် ဝိုင်ဝස්ဝတ အဂ္နိတို့ကိုလည်း အာပျာယန (အားဖြည့်ပူဇော်) ပြုသည်။
Verse 103
पितॄन्प्रीणाति यो वंश्यः पितरः प्रीणयन्ति तम् / पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः
ပိတೃတို့ကို ပျော်ရွှင်စေသော မျိုးဆက်သားကို ပိတೃတို့ကလည်း ပျော်ရွှင်စေသည်။ အထူးသဖြင့် အားကောင်းချမ်းသာမှုကို လိုသူ သို့မဟုတ် သားသမီးကို လိုသူအတွက် ဖြစ်သည်။
Verse 104
पुष्टिं प्रजास्तथा स्वर्गं प्रयच्छन्ति न संशयः / देवकार्यादपि सदा पितृकार्यं विशिष्यते
သူတို့သည် သံသယမရှိဘဲ အာဟာရပြည့်ဝမှု၊ မျိုးဆက်နှင့် ကောင်းကင်ဘုံကို ပေးတော်မူသည်။ ဒေဝကိစ္စထက်ပင် ပိတೃကိစ္စသည် အမြဲတမ်း ထူးမြတ်သည်။
Verse 105
देवताभ्यः पितॄणां हि पूर्वमाप्यायनं स्मृतम् / न हि योग गतिः सूक्ष्मा पितॄणां न पितृक्षयः
ဒေဝများထက် အရင်ဆုံး ပိတೃတို့ကို အာဟာရဖြည့်တင်း၍ ကျေနပ်စေခြင်းကို သင်ကြားထားသည်။ ပိတೃတို့၏ လမ်းကြောင်းသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့ပြီး ပိတೃတို့တွင် ပျက်စီးခြင်းမရှိ။
Verse 106
तपसा विप्रसिद्धेन दृश्यते मासचक्षुषा / इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरश्च वै
ဗြာဟ္မဏတို့အကြား နာမည်ကြီးသော တပဿာဖြင့် ‘မာသ-စက္ခု’ ဖြင့် မြင်ရသည်—ဤတို့သည် ပိတೃများဖြစ်ပြီး ဤလောကများသည် သူတို့၏ သမီးများဖြစ်သည်။
Verse 107
दौहित्रा यजमानाश्च प्रोक्ता ये भावयन्ति यान् / चत्वारो मूर्तिमन्तस्तु त्रयस्तेषाममूर्तयः
သမီးဘက်မြေး (dauhitra) နှင့် ယဇမာနတို့ကို ထောက်ပံ့ပျိုးထောင်သူများဟု ဆိုထားသည်။ ထိုအစုတွင် ရုပ်ရှိသူ လေးဦးနှင့် ရုပ်မရှိသူ သုံးဦးရှိသည်။
Verse 108
तेभ्यः श्राद्धानि सत्कृत्य देवाः कुर्वन्ति यत्नतः / भक्त्या प्राञ्जलयः सर्वेसेंद्रास्तद्गतमानसाः
သူတို့အတွက် ဒေဝများလည်း ရှရဒ္ဓကို လေးစားစွာနှင့် ကြိုးစား၍ ဆောင်ရွက်ကြသည်။ အိန္ဒြာအပါအဝင် ဒေဝအားလုံးသည် သဒ္ဓါဖြင့် လက်အုပ်ချီကာ စိတ်ကို သူတို့ထံသို့ တည်စေကြသည်။
Verse 109
विश्वे च सिकताश्चैव पृश्निजाः शृङ्गिणस्तथा / कृष्णाः श्वेतांबुजाश्चैव विधिव त्पूजयन्त्युत
ဝိශ්ဝေ၊ စိကတာ၊ ပೃရှ္နိဇ၊ ရှೃင်္ဂိန်တို့နှင့်အတူ ကృష్ణနှင့် ရှွေတాంగ္ဘုဇတို့လည်း သာသနာတော်အတိုင်း စနစ်တကျ ပူဇော်ကြသည်။
Verse 110
प्रशस्ता वातरसना दिवाकृत्यास्तथैव च / मेघाश्च मरुतश्चैव ब्रह्माद्याश्च दिवौकसः
ဂုဏ်ထူးရှင် ဝါတရသနာ နှင့် ဒိဝါကೃတျယာ; ထို့ပြင် မိုးတိမ်များ၊ မရုတ်များ၊ ဘြဟ္မာစသော နတ်လောကဝాసများလည်း (အဲဒီမှာ ရှိကြသည်)။
Verse 111
अत्रिभृग्वङ्गिराद्याश्च ऋषयः सर्व एव ते / यक्षा नागाः सुपर्णाश्च किन्नरा राक्षसैः सह
အတြိ၊ ဘೃဂု၊ အင်္ဂိရသ စသော ရှိသမျှ ရှိတော်မူသော ရှိရှီများအားလုံး; ယက္ခ၊ နာဂ၊ စုပර්ဏ၊ ကിന്നရ နှင့် ရာက္ခသတို့ပါ (အဲဒီမှာ ရှိကြသည်)။
Verse 112
पितॄंस्ते ऽपूजयन्सर्वे नित्यमेव फलार्थिनः / एवमेते महात्मानः श्राद्धे सत्कृत्य पूजिताः
အကျိုးဖလကို မျှော်လင့်၍ သူတို့အားလုံးသည် ပိတೃများကို အမြဲတမ်း ပူဇော်ကြ၏; ထို့ကြောင့် ရှရာဒ္ဓတွင် ထိုမဟာတ္မာတို့ကို ဂုဏ်ပြု၍ ပူဇော်ကြသည်။
Verse 113
सर्वान्कामान्प्रयच्छन्ति शतशो ऽथ सहस्रशः / हित्वा त्रैलोक्यसंसारं जरामृत्युमयं तथा
သူတို့သည် ဆန္ဒအားလုံးကို ရာချီ ထောင်ချီ အလွန်များစွာ ပေးသနားကြပြီး; အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းပြည့်နှက်သော သုံးလောက သံသရာကိုလည်း စွန့်လွှတ်စေကြသည်။
Verse 114
मोक्षं योगमथैश्वर्यं सूक्ष्मदेहमदेहिनाम् / कृत्स्नं वैराग्यमानन्त्यं प्रयच्छन्ति पितामहाः
ပိတாமဟာ (ဘိုးဘွားသန့်ရှင်းတော်များ) သက်ရှိကာယရှိသူတို့အား မောက္ခ၊ ယောဂ၊ အိශ්ဝရိယ၊ သေးငယ်ကာယ၊ ပြည့်စုံဝైరাগျနှင့် အနန္တတရားကို ပေးသနားတော်မူသည်။
Verse 115
एश्वर्यं विहितं योगमेश्वर्यं योग उच्यते / योगैश्वर्यमृते मोक्षः कथञ्चिन्नोपपद्यते
အိශ්ဝရိယနှင့် သတ်မှတ်ထားသော সাধနာကို ‘ယောဂ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ယောဂ-အိශ්ဝရိယ မရှိလျှင် မောက္ခသည် မည်သို့မျှ မဖြစ်နိုင်။
Verse 116
अपक्षस्येव गमनं गगने पक्षिणो यथा / वरिष्ठः सर्वधर्माणां मोक्षधर्मः सनातनः
တောင်ပံမရှိသော ငှက်သည် ကောင်းကင်၌ မသွားနိုင်သကဲ့သို့၊ ဓမ္မအားလုံးအနက် စနာတန မောက္ခဓမ္မသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
Verse 117
पितॄणां हि प्रसादेन प्राप्यते स महात्मनाम् / मुक्तावैडूर्यवासांसि वाजिनागायुतानि च
ပိတೃတို့၏ ကရုဏာကြောင့် မဟာတ္မာတို့သည် ထိုအကျိုးကို ရရှိကြသည်—မုတိနှင့် ဝိုင်ဒူရျဖြင့် အလှဆင်ထားသော ဝတ်စုံများ၊ ထို့ပြင် အယုတ (သောင်းချီ) မြင်းနှင့် ဆင်များလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 119
किङ्किणीजालनद्धानि सदा पुष्पफलानि च / विमानानां सहस्राणि युक्तान्यप्सरसां गणैः
ကင်ကိဏီ ခေါင်းလောင်းကွန်ယက်ဖြင့် အလှဆင်ထား၍ အမြဲပန်းနှင့် သီးနှံများ ပြည့်ဝကာ အပ္စရာအုပ်စုများနှင့် တွဲဖက်သော ဝိမာနများသည် ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိသည်။
Verse 120
सर्वकामसमृद्धानि प्रयच्छन्ति पितामहाः / प्रजां पुष्टिं स्मृतिं मेधां राज्यमारोग्यमेव च / प्रीता नित्यं प्रयच्छन्ति मानुषाणां पितामहाः
နှစ်သက်တော်မူသော ပိတာမဟာ (ဘိုးဘွားပိတೃ) တို့သည် လူသားတို့အား အလိုဆန္ဒအားလုံး၏ စုံလင်မှု၊ သားသမီး၊ အာဟာရပြည့်ဝမှု၊ မှတ်ဉာဏ်၊ ဉာဏ်ရည်၊ အာဏာရాజ్యం နှင့် ကျန်းမာရေးကို နిత్యం ပေးသနားကြသည်။
Verse 1118
कोटिशश्चापि रत्नानिप्रयच्छन्ति पितामहाः / हंसबर्हिणयुक्तनि मुक्तावैढूर्यवन्ति च
ပိတာမဟာတို့သည် ကောဋိပေါင်းများစွာသော ရတနာများကို ပေးသနားကြသည်—ဟင်္သာငှက်အမွှေးနှင့် မော်ရ်ငှက်အမွှေးဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး၊ မုတိနှင့် ဝိုင်ဍူရျ (ကြောင်မျက်လုံးကျောက်) ပါဝင်သည့်အရာများလည်း ဖြစ်သည်။
A Pitṛ-centered genealogy: amūrta Pitṛs are described as sons of Prajāpati (Vairājāḥ, linked to Virāj), and a downstream mythic lineage is introduced via Menā and Himavat, including their mountainous progeny and the three daughters Aparṇā/Ekaparṇā/Ekapāṭalā.
A ritual-cosmic supply chain: śrāddha offerings nourish the Pitṛs; nourished Pitṛs empower Soma; Soma then nourishes and revitalizes the lokas—presenting cosmic stability as dependent on ritual and ancestral mediation.
Through nirukti-style etymology: the mother’s prohibitive address (“u mā”—do not, dear) to the fasting ascetic is linked to Aparṇā’s identity, making ‘Umā’ a name grounded in tapas, maternal speech, and narrative causality.