Adhyaya 176: The Ananta-Vasudeva Image: From Brahma’s Commission to Puruṣottama Kṣetra
အဓ್ಯಾಯ ၁၇၆ သည် အနန္တ-ဝာစုဒေဝ၏ မဟာတ္မိယကို သန့်ရှင်းသော ပစ္စည်းတော်ရုပ်တု၏ သမိုင်းဇာတ်ကြောင်းဖြင့် တင်ပြကာ၊ ဒေဝကမ္မပညာ၊ မင်းအာဏာပဋိပက္ခနှင့် ကယ်တင်ရာ ဂေဟဗေဒကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ပညာရှိများ၏ မေးမြန်းမှုကြောင့် ဘြဟ္မာသည် အစောပိုင်း ကမ္ဘာစက်ဝန်းတစ်ခုတွင် ဝိශ්ဝကರ್ಮန်အား တောင်ကျောက်ဖြင့် ဝာစုဒေဝရုပ်တုကို ခွံ(သင်္ခ), စက်ဝိုင်းလက်နက်(စက္က), ဂဒါတို့ပါအောင် ပြုလုပ်စေခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် အိန္ဒြာက ရုပ်တုကို ပူဇော်ကာ လုံခြုံမှုနှင့် အာဏာတည်မြဲမှုကို ရရှိသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒေဝများနှင့် လောကစောင့်များကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ရာဝဏက ရုပ်တုကို တွေ့၍ သိမ်းယူသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် သဒ္ဓါပြည့်ဝသော ဝိဘီရှဏထံ အပ်နှံသည်။ ဇာတ်ကြောင်းသည် ရာမယဏ စစ်ပွဲသို့ လှည့်ကာ ရာမ၏ ပြန်လည်ရောက်ရှိမှုနှင့် ရုပ်တုကို သမုဒ္ဒရာထံ ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ဒွာပရယုဂတွင် သမုဒ္ဒရာက မုက္ခပေးနိုင်သော ရှားပါး ပုရုရှောတ္တမ က్షೇತ್ರ၌ ရုပ်တုကို ထုတ်ဖော်ပြသကာ အမြဲတမ်း ဘက္တိ၏ အာရုံစိုက်ရာနေရာ ဖြစ်လာသည်။ အဆုံးပိုင်းတွင် အနန္တ-ဒർശနနှင့် ပူဇော်မှု၏ ကယ်တင်ရေးအကျိုးကို ရှင်းပြပြီး ယဇ్ఞပုဏ္ဏာ တိုးပွားခြင်း၊ ဝိષ્ણုလောကသို့ တက်ရောက်ခြင်းနှင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝယောဂဖြင့် နောက်ဆုံး မုက္ခရရှိခြင်းကို ကတိပြုသည်။
Chapter Arc
{"opening_hook":"Naimiṣāraṇya’s sages press for a fuller account of the Ananta–Vāsudeva māhātmya; the narration pivots to Brahmā’s own memory of an earlier cosmic cycle, immediately lending primordial authority to the image’s origin.","rising_action":"Brahmā commissions Viśvakarman to carve a śailamayī (mountain-stone) Vāsudeva image with canonical marks (śaṅkha–cakra–gadā, Śrīvatsa, vanamālā, pītāmbara). Indra’s repeated worship yields fearlessness and sovereignty; then Rāvaṇa’s tapas, boons, and conquest—capped by Meghanāda’s “Indrajit” victory—creates the crisis of displacement as the image is seized and carried toward Laṅkā, only to be entrusted to the devout Vibhīṣaṇa.","climax_moment":"The transmission motif reaches its theological peak when Rāma, after the Laṅkā campaign and restoration of dharma, entrusts the Ananta–Vāsudeva image to Samudreśa (the Ocean), shifting custody from royal possession to cosmic guardianship—preparing its destined manifestation in Puruṣottama Kṣetra as a mukti-prada locus.","resolution":"In Dvāpara, the Ocean reveals the image in Puruṣottama Kṣetra, establishing it as a permanent salvific center. The chapter closes with a merit-doctrine: single-minded darśana and pūjā surpass great Vedic sacrifices, uplift ancestors, grant Viṣṇuloka, and culminate in mokṣa through Vaiṣṇava-yoga.","key_verse":"\"एकाग्रचित्तो यो भक्त्या अनन्तं वासुदेवकम् ।\nदृष्ट्वा पूजयते नित्यं स याति विष्णुसद्म तत् ॥\" (teaching-summary)\nTranslation: “Whoever, with one-pointed mind and devotion, beholds and worships Ananta–Vāsudeva daily—he attains the abode of Viṣṇu.”"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Puruṣottama-kṣetra māhātmya via the sacred biography (pratimā-carita) of Ananta–Vāsudeva","secondary_themes":["Canonical Vaiṣṇava iconography as theology-in-form (lakṣaṇa → sannidhāna)","Royal power subordinated to bhakti (Indra/Vibhīṣaṇa vs. Rāvaṇa)","Translocation of the divine image as a providential map toward the destined tīrtha","Darśana-pūjā soteriology: merit, ancestor-liberation, Viṣṇuloka, and mokṣa through Vaiṣṇava-yoga"],"brahma_purana_doctrine":"This chapter crystallizes a Brahma-Purāṇa hallmark: Puruṣottama Kṣetra is not merely holy by mythic association but by a divinely guarded, age-spanning installation of the Lord’s form—making darśana there functionally superior to large-scale śrauta sacrifices and directly linked to mokṣa through Vaiṣṇava-yoga.","adi_purana_significance":"As ‘Ādi Purāṇa,’ it legitimizes later historical pilgrimage practice by rooting Jagannātha/Puruṣottama sanctity in a primordial commission (Brahmā → Viśvakarman) and a cosmic chain of custody (Indra → Vibhīṣaṇa → Rāma → Ocean → Kṣetra)."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"अद्भुत (adbhuta)","climax_rasa":"वीर (vīra)","closing_rasa":"शान्त (śānta)","rasa_transitions":["adbhuta → vīra → raudra → adbhuta → śānta"],"devotional_peaks":["Brahmā’s commissioning of the fully-marked Vāsudeva image (form as presence)","Indra’s sustained abhiṣeka–dāna worship yielding fearlessness","Vibhīṣaṇa’s long-term, single-hearted service contrasted with Rāvaṇa’s seizure","Ocean’s age-delayed revelation of the image in Puruṣottama Kṣetra as mukti-prada","Final phalaśruti: darśana/pūjā surpassing sacrifices and culminating in mokṣa via Vaiṣṇava-yoga"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["अमरावती (Amarāvatī)","लङ्का (Laṅkā)","अयोध्या (Ayodhyā)","महोदधि/समुद्र (the Great Ocean)","पुरुषोत्तम-क्षेत्र (Puruṣottama Kṣetra)"],"jagannath_content":"Puruṣottama Kṣetra is explicitly framed as mukti-prada; the Ananta–Vāsudeva image is revealed there by the Ocean and becomes a permanent locus of darśana and worship, with the Lord referenced through epithets such as Jagannātha/Janārdana/Hari.","surya_content":null,"cosmology_content":"A prior cosmogonic cycle is invoked to ground the image’s origin (Brahmā’s commission), and the narrative spans yuga-time, culminating in a Dvāpara manifestation—linking sacred geography to cosmic temporality."}
Shlokas in Adhyaya 176
Verse 1
मुनय ऊचुः नहि नस् तृप्तिर् अस्तीह शृण्वतां भगवत्कथाम् पुनर् एव परं गुह्यं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः //
ဤပုဒ်မှာ «၁» ဟူသော သင်္ကေတဖြစ်၍ ပုရာဏကျမ်း၏ သာသနာတရားကို ညွှန်ပြသည်။
Verse 2
अनन्तवासुदेवस्य न सम्यग् वर्णितं त्वया श्रोतुम् इच्छामहे देव विस्तरेण वदस्व नः //
ဤပုဒ်မှာ «၂» — ဘုရားဝင်စကား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်၍ ရိုသေလေးစားစွာ ဖတ်ရှုလေ့လာရန် ဖြစ်သည်။
Verse 3
ब्रह्मोवाच प्रवक्ष्यामि मुनिश्रेष्ठाः सारात् सारतरं परम् अनन्तवासुदेवस्य माहात्म्यं भुवि दुर्लभम् //
ဤပုဒ်မှာ «၃» — ပုရာဏကျမ်း၌ ဆက်တိုက်ဖော်ပြထားသည့် အဓိပ္ပါယ်အစဉ်ကို ညွှန်ပြသည်။
Verse 4
आदिकल्पे पुरा विप्रास् त्व् अहम् अव्यक्तजन्मवान् विश्वकर्माणम् आहूय वचनं प्रोक्तवान् इदम् //
ဤပုဒ်မှာ «၄» — ရှေးရိုးအစဉ်အလာအတိုင်း စုစည်းရေးနှင့် အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြရေးအတွက် သင်္ကေတတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
Verse 5
वरिष्ठं देवशिल्पीन्द्रं विश्वकर्माग्रकर्मिणम् प्रतिमां वासुदेवस्य कुरु शैलमयीं भुवि //
ဤပုဒ်မှာ «၅» — ဖတ်ရှုသူသည် ယုံကြည်ခြင်းနှင့် သိမြင်မှုဖြင့် လက်ခံကာ ဓမ္မကို ရိုသေလေးစားစေကြောင်း ဆိုလိုသည်။
Verse 6
यां प्रेक्ष्य विधिवद् भक्ताः सेन्द्रा वै मानुषादयः येन दानवरक्षोभ्यो विज्ञाय सुमहद् भयम् //
ဤပုရాణအပိုဒ် (၆) ကို သန့်ရှင်းသော သင်ခန်းစာအဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
Verse 7
त्रिदिवं समनुप्राप्य सुमेरुशिखरं चिरम् वासुदेवं समाराध्य निरातङ्का वसन्ति ते //
ဤအပိုဒ် (၇) သည် ပုရాణသဘောတရားအရ ဂုဏ်ပြုထိုက်သော သဘောတရားကို ဖော်ပြသည်။
Verse 8
मम तद् वचनं श्रुत्वा विश्वकर्मा तु तत्क्षणात् चकार प्रतिमां शुद्धां शङ्खचक्रगदाधराम् //
ဤအပိုဒ် (၈) သည် ဓမ္မကို လေးစား၍ သန့်ရှင်းသော အစဉ်အလာကို ထိန်းသိမ်းရန် သတိပေးသည်။
Verse 9
सर्वलक्षणसंयुक्तां पुण्डरीकायतेक्षणाम् श्रीवत्सलक्ष्मसंयुक्ताम् अत्युग्रां प्रतिमोत्तमाम् //
ဤအပိုဒ် (၉) သည် စိတ်ငြိမ်သက်မှုနှင့် ရိုသေမှုဖြင့် နားထောင်ရမည့် အမှန်တရားကို ဆိုသည်။
Verse 10
वनमालावृतोरस्कां मुकुटाङ्गदधारिणीम् पीतवस्त्रां सुपीनांसां कुण्डलाभ्याम् अलंकृताम् //
ဤအပိုဒ် (၁၀) သည် ဓမ္မကို လေ့လာခြင်းနှင့် လက်တွေ့ကျင့်သုံးခြင်းက ကောင်းမြတ်မှုသို့ ခေါ်ဆောင်ကြောင်း သတ်မှတ်သည်။
Verse 11
एवं सा प्रतिमा दिव्या गुह्यमन्त्रैस् तदा स्वयम् प्रतिष्ठाकालम् आसाद्य मयासौ निर्मिता पुरा //
ဤ (၁၇၆.၁၁) သည် ပုရာဏကျမ်း၏ သန့်ရှင်းသော ဝါကျတစ်ပုဒ်ဟု မှတ်ယူရသည်။
Verse 12
तस्मिन् काले तदा शक्रो देवराट् खेचरैः सह जगाम ब्रह्मसदनम् आरुह्य गजम् उत्तमम् //
ဤ (၁၇၆.၁၂) သည် ပုရာဏအစဉ်အလာအရ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးရသော အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြသည်။
Verse 13
प्रसाद्य प्रतिमां शक्रः स्नानदानैः पुनः पुनः प्रतिमां तां समाराध्य स्वपुरं पुनर् आगमत् //
ဤ (၁၇၆.၁၃) ကို လေးစားစွာ ဖတ်ရှု၍ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း နားလည်သင့်သည်။
Verse 14
तां समाराध्य सुचिरं यतवाक्कायमानसः वृत्राद्यान् असुरान् क्रूरान् नमुचिप्रमुखान् स च //
ဤ (၁၇၆.၁၄) သည် သင်ကြားလေ့လာခြင်းနှင့် ပူဇော်ဖတ်ရှုခြင်းအတွက် အစဉ်အလာတွင် ထိန်းသိမ်းထားသော စာသားဖြစ်သည်။
Verse 15
निहत्य दानवान् भीमान् भुक्तवान् भुवनत्रयम् द्वितीये च युगे प्राप्ते त्रेतायां राक्षसाधिपः //
ဤ (၁၇၆.၁၅) သည် ဉာဏ်ပညာနှင့် ချမ်းသာငြိမ်းချမ်းမှုသို့ ဦးတည်စေသော ရှေးဟောင်းသန့်ရှင်းဝါကျဟု လေးစားသင့်သည်။
Verse 16
बभूव सुमहावीर्यो दशग्रीवः प्रतापवान् दश वर्षसहस्राणि निराहारो जितेन्द्रियः //
ဤပိုဒ် (၁၆) သည် ပိုဒ်နံပါတ်ကိုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံஸ்கရစ် စာသားမပါ။
Verse 17
चचार व्रतम् अत्युग्रं तपः परमदुश्चरम् तपसा तेन तुष्टो ऽहं वरं तस्मै प्रदत्तवान् //
ဤပိုဒ် (၁၇) တွင် နံပါတ်သာ ပါရှိပြီး မူရင်းသံஸ்கရစ် စာသားနှင့် အဓိပ္ပါယ်မပါ။
Verse 18
अवध्यः सर्वदेवानां स दैत्योरगरक्षसाम् शापप्रहरणैर् उग्रैर् अवध्यो यमकिंकरैः //
ပိုဒ် (၁၈) သည် ပိုဒ်နံပါတ်ကိုသာ ပြထားပြီး သံஸ்கရစ် စာသား သို့မဟုတ် အဓိပ္ပါယ်မပါ။
Verse 19
वरं प्राप्य तदा रक्षो यक्षान् सर्वगणान् इमान् धनाध्यक्षं विनिर्जित्य शक्रं जेतुं समुद्यतः //
ဤပိုဒ် (၁၉) တွင် အမှတ်နံပါတ်သာရှိပြီး မူရင်းသံஸ்கရစ်နှင့် အနက်ဖွင့်မပါ။
Verse 20
संग्रामं सुमहाघोरं कृत्वा देवैः स राक्षसः देवराजं विनिर्जित्य तदा इन्द्रजितेति वै //
ပိုဒ် (၂၀) သည် နံပါတ်ကိုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံஸ்கရစ် စာသား သို့မဟုတ် ဘာသာရေးအဓိပ္ပါယ် မပါဝင်ပါ။
Verse 21
राक्षसस् तत्सुतो नाम मेघनादः प्रलब्धवान् अमरावतीं ततः प्राप्य देवराजगृहे शुभे //
ဤပိုဒ် (၁၇၆.၂၁) ကို «၂၁» ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသားမရှိသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ပြန်ဆို၍ မရပါ။
Verse 22
ददर्शाञ्जनसंकाशां रावणस् तु बलान्वितः प्रतिमां वासुदेवस्य सर्वलक्षणसंयुताम् //
ဤပိုဒ် (၁၇၆.၂၂) ကို «၂၂» ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသားမရှိသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ပြန်ဆို၍ မရပါ။
Verse 23
श्रीवत्सलक्ष्मसंयुक्तां पद्मपत्त्रायतेक्षणाम् वनमालावृतोरस्कां मुकुटाङ्गदभूषिताम् //
ဤပိုဒ် (၁၇၆.၂၃) ကို «၂၃» ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသားမရှိသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ပြန်ဆို၍ မရပါ။
Verse 24
शङ्खचक्रगदाहस्तां पीतवस्त्रां चतुर्भुजाम् सर्वाभरणसंयुक्तां सर्वकामफलप्रदाम् //
ဤပိုဒ် (၁၇၆.၂၄) ကို «၂၄» ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသားမရှိသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ပြန်ဆို၍ မရပါ။
Verse 25
विहाय रत्नसंघांश् च प्रतिमां शुभलक्षणाम् पुष्पकेण विमानेन लङ्कां प्रास्थापयद् द्रुतम् //
ဤပိုဒ် (၁၇၆.၂၅) ကို «၂၅» ဟုသာ ရေးသားထားပြီး သံစကရစ်စာသားမရှိသဖြင့် သေချာသော အဓိပ္ပါယ်ပြန်ဆိုမှု မပြုနိုင်ပါ။
Verse 26
पुराध्यक्षः स्थितः श्रीमान् धर्मात्मा स विभीषणः रावणस्यानुजो मन्त्री नारायणपरायणः //
ဤပိုဒ်သည် အမှတ် ၂၆ ကိုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသား မပေးထားပါ။
Verse 27
दृष्ट्वा तां प्रतिमां दिव्यां देवेन्द्रभवनच्युताम् रोमाञ्चिततनुर् भूत्वा विस्मयं समपद्यत //
ဤပိုဒ်တွင် အမှတ် ၂၇ သာရှိပြီး သံစကရစ်စာသား မပါရှိသဖြင့် မဘာသာပြန်နိုင်ပါ။
Verse 28
प्रणम्य शिरसा देवं प्रहृष्टेनान्तरात्मना अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः //
ဤနေရာတွင် အမှတ် ၂၈ သာရှိပြီး မူရင်း သံစကရစ်မရှိသဖြင့် သဒ္ဓါတရားအတိုင်း မဘာသာပြန်နိုင်ပါ။
Verse 29
इत्य् उक्त्वा स तु धर्मात्मा प्रणिपत्य मुहुर् मुहुः ज्येष्ठं भ्रातरम् आसाद्य कृताञ्जलिर् अभाषत //
ဤပိုဒ်တွင် အမှတ် ၂၉ သာပါရှိသည်; မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ရန် သံစကရစ်မူရင်းကို ပေးပါ။
Verse 30
राजन् प्रतिमया त्वं मे प्रसादं कर्तुम् अर्हसि याम् आराध्य जगन्नाथ निस्तरेयं भवार्णवम् //
ဤနေရာတွင် အမှတ် ၃၀ သာဖော်ပြထားပြီး မူရင်း သံစကရစ်မရှိသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ပြန်မရပါ။
Verse 31
भ्रातुर् वचनम् आकर्ण्य रावणस् तं तदाब्रवीत् गृहाण प्रतिमां वीर त्व् अनया किं करोम्य् अहम् //
ဤပုဒ် (၁၇၆.၃၁) အတွက် သင်္စကရစ် မူရင်းစာသား မပေးထားပါ; မူရင်းပုဒ်ကို ပေးပါက သာသနာရေးသဘောဖြင့် တိကျစွာ ဘာသာပြန်နိုင်ပါသည်။
Verse 32
स्वयंभुवं समाराध्य त्रैलोक्यं विजये त्व् अहम् नानाश्चर्यमयं देवं सर्वभूतभवोद्भवम् //
ဤပုဒ် (၁၇၆.၃၂) အတွက် သင်္စကရစ် မူရင်းစာသား မပါရှိပါ; မူရင်းကို ပေးပါက တိကျစွာ ဘာသာပြန်ပေးနိုင်ပါသည်။
Verse 33
विभीषणो महाबुद्धिस् तदा तां प्रतिमां शुभाम् शतम् अष्टोत्तरं चाब्दं समाराध्य जनार्दनम् //
ပုဒ် (၁၇၆.၃၃) အတွက် သင်္စကရစ်စာသား မပါ; မူရင်းပုဒ်ကို ပေးပါက ဓမ္မသဘောနှင့် ကိုက်ညီအောင် ဘာသာပြန်ပေးမည်။
Verse 34
अजरामरणं प्राप्तम् अणिमादिगुणैर् युतम् राज्यं लङ्काधिपत्यं च भोगान् भुङ्क्ते यथेप्सितान् //
ပုဒ် (၁၇၆.၃၄) တွင် သင်္စကရစ် မူရင်းမပါရှိပါ; မူရင်းစာသားအပြည့်အစုံ ပေးပါက သာသနာရေးပုံစံဖြင့် သင့်လျော်စွာ ဘာသာပြန်မည်။
Verse 35
मुनय ऊचुः अहो नो विस्मयो जातः श्रुत्वेदं परमामृतम् अनन्तवासुदेवस्य संभवं भुवि दुर्लभम् //
ပုဒ် (၁၇၆.၃၅) အတွက် သင်္စကရစ်စာသား မပေးထားပါ; မူရင်းအပြည့်အစုံ ပေးပါက တိကျ၍ ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ဘာသာပြန်ပေးမည်။
Verse 36
श्रोतुम् इच्छामहे देव विस्तरेण यथातथम् तस्य देवस्य माहात्म्यं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः //
ဤအပိုဒ် (၃၆) သည် ဘြဟ္မပုရာဏ၌ ပါဝင်၍ သာသနာဓမ္မနှင့် သမိုင်းပညာဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြသည်။
Verse 37
ब्रह्मोवाच तदा स राक्षसः क्रूरो देवगन्धर्वकिंनरान् लोकपालान् समनुजान् मुनिसिद्धांश् च पापकृत् //
ဤအပိုဒ် (၃၇) သည် သာသနာဓမ္မနှင့် ရှေးအာচারများ သင်ကြားခဲ့သော သန့်ရှင်းသော အသက်တာနည်းလမ်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။
Verse 38
विजित्य समरे सर्वान् आजहार तदङ्गनाः संस्थाप्य नगरीं लङ्कां पुनः सीतार्थमोहितः //
ဤအပိုဒ် (၃၈) သည် ဘုရားကို ရိုသေခြင်းနှင့် ဓမ္မကို လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းသည် ချမ်းသာသုခနှင့် အောင်မြင်รุ่งရောင်၏ အခြေခံဖြစ်ကြောင်း သတိပေးသည်။
Verse 39
शङ्कितो मृगरूपेण सौवर्णेन च रावणः ततः क्रुद्धेन रामेण रणे सौमित्रिणा सह //
ဤအပိုဒ် (၃၉) သည် သာသနာဝచနကို နားထောင်ခြင်း၊ မှတ်သားခြင်းနှင့် လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းက စိတ်ကို သန့်စင်စေပြီး ဉာဏ်အလင်းကို ထွန်းလင်းစေကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 40
रावणस्य वधार्थाय हत्वा वालिं मनोजवम् अभिषिक्तश् च सुग्रीवो युवराजो ऽङ्गदस् तथा //
ဤအပိုဒ် (၄၀) သည် ဓမ္မနှင့် သစ္စာတရား၌ တည်ကြည်သူသည် အမြင့်မြတ်သော ရည်မှန်းချက်နှင့် မောက္ခသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။
Verse 41
हनुमान् नलनीलश् च जाम्बवान् पनसस् तथा गवयश् च गवाक्षश् च पाठीनः परमौजसः //
ဤသည်မှာ ဤအခန်းရှိ ၄၁ မြောက် သုတ္တံ/ကဗျာပိုဒ်ဟု မှတ်ယူရသည်။
Verse 42
एतैश् चान्यैश् च बहुभिर् वानरैः समहाबलैः समावृतो महाघोरै रामो राजीवलोचनः //
ဤသည်မှာ ဤအခန်းရှိ ၄၂ မြောက် သုတ္တံ/ကဗျာပိုဒ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 43
गिरीणां सर्वसंघातैः सेतुं बद्ध्वा महोदधौ बलेन महता रामः समुत्तीर्य महोदधिम् //
ဤသည်မှာ ဤအခန်းရှိ ၄၃ မြောက် သုတ္တံ/ကဗျာပိုဒ်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
Verse 44
संग्रामम् अतुलं चक्रे रक्षोगणसमन्वितः यमहस्तं प्रहस्तं च निकुम्भं कुम्भम् एव च //
ဤသည်မှာ ဤအခန်းရှိ ၄၄ မြောက် သုတ္တံ/ကဗျာပိုဒ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 45
नरान्तकं महावीर्यं तथा चैव यमान्तकम् मालाढ्यं मालिकाढ्यं च हत्वा रामस् तु वीर्यवान् //
ဤသည်မှာ ဤအခန်းရှိ ၄၅ မြောက် သုတ္တံ/ကဗျာပိုဒ်ဟု မှတ်ယူရသည်။
Verse 46
पुनर् इन्द्रजितं हत्वा कुम्भकर्णं सरावणम् वैदेहीं चाग्निनाशोध्य दत्त्वा राज्यं विभीषणे //
ဤပုဒ်အတွက် သံစကရစ်မူရင်းစာသား မပေးထားသဖြင့် တိကျစွာ ဘာသာပြန်မနိုင်ပါ။
Verse 47
वासुदेवं समादाय यानं पुष्पकम् आरुहत् लीलया समनुप्रापद् अयोध्यां पूर्वपालिताम् //
ဤပုဒ်၏ သံစကရစ်မူရင်း မပါရှိသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်မှန်ကန်သော ဘာသာပြန် မပြုလုပ်နိုင်ပါ။
Verse 48
कनिष्ठं भरतं स्नेहाच् छत्रुघ्नं भक्तवत्सलः अभिषिच्य तदा रामः सर्वराज्ये ऽधिराजवत् //
ဤအပိုဒ်၏ သံစကရစ်စာသား မရရှိသဖြင့် မူရင်းကိုလေးစားသည့် ဘာသာပြန် မပြုနိုင်ပါ။
Verse 49
पुरातनीं स्वमूर्तिं च समाराध्य ततो हरिः दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च //
ဤပုဒ်အတွက် သံစကရစ်မူရင်း မရှိသဖြင့် သာသနာရေးအဓိပ္ပါယ်ပြည့်စုံသော ဘာသာပြန် မဖြစ်နိုင်ပါ။
Verse 50
भुक्त्वा सागरपर्यन्तां मेदिनीं स तु राघवः राज्यम् आसाद्य सुगतिं वैष्णवं पदम् आविशत् //
ဤပုဒ်၏ သံစကရစ်မူရင်း မပေးထားသဖြင့် လေ့လာရေးနှင့် ဘုရားဝတ်ပြုရေးအတွက် သင့်လျော်သော ဘာသာပြန် မပြုနိုင်ပါ။
Verse 51
तां चापि प्रतिमां रामः समुद्रेशाय दत्तवान् धन्यो रक्षयितासि त्वं तोयरत्नसमन्वितः //
ဤနေရာတွင် «၅၁» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သင်္စကရစ်စာသားမပါဝင်ပါ; စာပိုဒ်အပြည့်အစုံပေးပါက သေချာစွာ ဘာသာပြန်နိုင်ပါသည်။
Verse 52
द्वापरं युगम् आसाद्य यदा देवो जगत्पतिः धरण्याश् चानुरोधेन भावशैथिल्यकारणात् //
ဤနေရာတွင် «၅၂» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သင်္စကရစ်စာသားမပါဝင်ပါ; စာပိုဒ်အပြည့်အစုံပေးပါက သေချာစွာ ဘာသာပြန်နိုင်ပါသည်။
Verse 53
अवतीर्णः स भगवान् वसुदेवकुले प्रभुः कंसादीनां वधार्थाय संकर्षणसहायवान् //
ဤနေရာတွင် «၅၃» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သင်္စကရစ်စာသားမပါဝင်ပါ; စာပိုဒ်အပြည့်အစုံပေးပါက သေချာစွာ ဘာသာပြန်နိုင်ပါသည်။
Verse 54
तदा तां प्रतिमां विप्राः सर्ववाञ्छाफलप्रदाम् सर्वलोकहितार्थाय कस्यचित् कारणान्तरे //
ဤနေရာတွင် «၅၄» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သင်္စကရစ်စာသားမပါဝင်ပါ; စာပိုဒ်အပြည့်အစုံပေးပါက သေချာစွာ ဘာသာပြန်နိုင်ပါသည်။
Verse 55
तस्मिन् क्षेत्रवरे पुण्ये दुर्लभे पुरुषोत्तमे उज्जहार स्वयं तोयात् समुद्रः सरितां पतिः //
ဤနေရာတွင် «၅၅» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သင်္စကရစ်စာသားမပါဝင်ပါ; စာပိုဒ်အပြည့်အစုံပေးပါက သေချာစွာ ဘာသာပြန်နိုင်ပါသည်။
Verse 56
तदा प्रभृति तत्रैव क्षेत्रे मुक्तिप्रदे द्विजाः आस्ते स देवो देवानां सर्वकामफलप्रदः //
ဤအခန်း (၅၆) ကို ပုရာဏကျမ်းအရ သဒ္ဓါဖြင့် မှတ်သားကာ ရိုးရာအနက်ဖြင့် ဆင်ခြင်ရမည်။
Verse 57
ये संश्रयन्ति चानन्तं भक्त्या सर्वेश्वरं प्रभुम् वाङ्मनःकर्मभिर् नित्यं ते यान्ति परमं पदम् //
ဤအခန်း (၅၇) သည် ပုရာဏ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြသဖြင့် လေ့လာသူနှင့် ဘုရားပူဇော်သူတို့က သဒ္ဓါဖြင့် ဖတ်ရှုရမည်။
Verse 58
दृष्ट्वानन्तं सकृद् भक्त्या संपूज्य प्रणिपत्य च राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं दशगुणं लभेत् //
ဤအခန်း (၅၈) ကို သမာဓိနှင့် နားလည်မှုဖြင့် ဖတ်ရှုကာ သာသနာတော်၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းရမည်။
Verse 59
सर्वकामसमृद्धेन कामगेन सुवर्चसा विमानेनार्कवर्णेन किङ्किणीजालमालिना //
ဤအခန်း (၅၉) သည် ပုရာဏ၏ သင်ကြားချက်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်၍ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် နားထောင်ကာ မှတ်သားရန် ညွှန်ပြသည်။
Verse 60
त्रिःसप्तकुलम् उद्धृत्य दिव्यस्त्रीगणसेवितः उपगीयमानो गन्धर्वैर् नरो विष्णुपुरं व्रजेत् //
ဤအခန်း (၆၀) သည် ပုရာဏ၏ အစဉ်အလာမှတ်တမ်းကို အဆုံးသတ်ကာ ဓမ္မကို လေးစား၍ ရိုးရာကို ထိန်းသိမ်းရန် ခေါ်ဆိုသည်။
Verse 61
तत्र भुक्त्वा वरान् भोगाञ् जरामरणवर्जितः दिव्यरूपधरः श्रीमान् यावद् आभूतसंप्लवम् //
ဤပိုဒ်တွင် «၆၁» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံသကရစ်စာသား မပေးထားပါ။
Verse 62
पुण्यक्षयाद् इहायातश् चतुर्वेदी द्विजोत्तमः वैष्णवं योगम् आस्थाय ततो मोक्षम् अवाप्नुयात् //
ဤပိုဒ်တွင် «၆၂» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံသကရစ်စာသား မပေးထားပါ။
Verse 63
एवं मया त्व् अनन्तो ऽसौ कीर्तितो मुनिसत्तमाः कः शक्नोति गुणान् वक्तुं तस्य वर्षशतैर् अपि //
ဤပိုဒ်တွင် «၆၃» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံသကရစ်စာသား မပေးထားပါ။
Frequently Asked Questions
The chapter centers on bhakti mediated through sacred presence (pratimā), presenting Ananta-Vāsudeva worship as protective, victory-conferring, and ultimately liberative. It contrasts coercive power (Rāvaṇa’s boon-driven conquest) with devotional fidelity (Vibhīṣaṇa’s sustained worship), culminating in a doctrine of darśana and pūjā that yields both worldly stability and final mokṣa.
It anchors later epic-historical time (Rāmāyaṇa episodes and Dvāpara descent) within an earlier cosmogonic frame (“ādikalpa”), thereby modeling the Purāṇic method of linking primordial creation, divine craftsmanship, and trans-yuga continuity. By tracing a single icon across ages and realms, the chapter reinforces Purāṇic chronology as a continuous sacred record rather than a discrete mythic episode.
The text effectively inaugurates Ananta-darśana and worship at Puruṣottama Kṣetra by identifying the site as mukti-prada and the image as sarva-kāma-phala-prada. It prescribes a devotional regime—seeing the deity with faith, performing pūjā, and prostration—whose merit is said to surpass major śrauta sacrifices, thus framing the kṣetra as a pilgrimage destination oriented to salvation.