
အဓ್ಯಾಯ ၁၈၅ တွင် ဝရာဇ စက်ဝန်း၏ အရေးကြီးသော ဖြစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဗလရာမ မပါဘဲ ဗೃန္ဒာဝန်ကို ဖြတ်သန်းသွားသော သခင် ကృష్ణ သည် ယမုနာ (ကာလိန္ဒီ) ကမ်းသို့ ရောက်၍ အဆိပ်ကြောင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော ရေကန်ကို မြင်သည်။ အဆိပ်အငွေ့ကြောင့် သစ်ပင်နှင့် ငှက်များ ပျက်စီးကာ လူနှင့် နွားများအတွက် ယမုနာရေ မသုံးနိုင်တော့သည်။ ဓမ္မကို ချိုးဖောက်၍ ကျေးလက်နွားမွေးအသိုင်းအဝိုင်းကို အန္တရာယ်ပေးနေသည်ဟု သိမြင်သဖြင့် ကృష్ణ သည် အပြစ်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ကာ နာဂရေကန်ထဲသို့ ခုန်ချပြီး နာဂဘုရင် ကာလိယ နှင့် သူ၏ အဖွဲ့ကို လှုံ့ဆော်သည်။ ယရှိုးဒါ ဦးဆောင်သော ဂိုပများ၊ ဂိုပီများသည် စိုးရိမ်ဝမ်းနည်းစွာ ရောက်လာကြပြီး ဗလရာမက ကృష్ణ ၏ တန်ခိုးတော်နှင့် ကာကွယ်ရေးရည်ရွယ်ချက်ကို သတိပေးသည်။ ကൃഷ്ണ သည် လွတ်မြောက်ကာ ကာလိယ၏ ခေါင်းပေါ် တက်၍ အကကဲ့သို့ ခြေဖြင့် နင်းနှိပ်ကာ အနိုင်ယူပြီး လက်နက်ချစေသည်။ ကာလိယနှင့် နာဂမယားများက စတုတ္ထာသီချင်းများဖြင့် ချီးမွမ်းကာ ကရုဏာတောင်းခံသည်။ ကృష్ణ သည် အသက်ခွင့်ပေးသော်လည်း ပင်လယ်သို့ ထွက်ခွာနေရမည်ဟု အမိန့်ပေးပြီး မိမိခြေရာအမှတ်ကြောင့် ဂရုဍမှ ကာကွယ်မည်ဟု အာမခံသည်။ ကာလိယ ထွက်ခွာသွားသောအခါ ယမုနာသည် မင်္ဂလာပြန်ဖြစ်လာပြီး ဝရာဇသည် ပျော်ရွှင်ကာ ကృష్ణ ပြန်လာရာတွင် ဂိုပ၊ ဂိုပီတို့က ချီးမွမ်းကြသည်။
{"opening_hook":"कृष्णः वृन्दावने बलरामविरहेण विचरन् कालिन्दीं प्रति गच्छति, तत्र च कालीय-ह्रदस्य विषदग्ध-वनपक्षि-प्राणिनाशं दृष्ट्वा ‘धर्मविघातः’ इति निश्चिनोति—नदी-जीवनस्य विषाक्रान्तता एव आरम्भे पाठकं आकृष्यति।","rising_action":"कदम्ब-वृक्षात् कालीय-ह्रदे प्लुत्वा कृष्णः जलं क्षोभयति; नागराजः कालीयः कोपात् सहानुचरैः समुत्थाय कृष्णं वेष्टयति। इदानीं व्रजजनाः—नन्द-यशोदा-गोप-गोप्यः—आर्त्या धावन्ति; बलरामः कृष्णस्य ऐश्वर्यं स्मारयन् रक्षण-कर्तव्यं चोदयति—समुदाय-भयः तथा दैवी-रहस्य-प्रकाशः तनावं वर्धयतः।","climax_moment":"कृष्णः नागपाशात् विमुक्तः कालीयस्य फणेषु आरुह्य नृत्यवत् पदताडनं करोति—निग्रहः ‘संहार’ न, किंतु शास्ति-रूपः। कालीयः शरणं याचते; नागपत्नीभिः सह स्तुतिः क्रियते, कृष्णः परं ज्योतिरनिरूप्यं च इति प्रतिपाद्यते।","resolution":"कृष्णः कालीयस्य प्राणदानं कृत्वा समुद्रं प्रति निर्वासनं विधत्ते; स्वपादचिह्न-लाञ्छनैः गरुडभय-निवारणं प्रतिजानाति। कालीय-निर्गमेण यमुना पुनः शुचिता-शुभता-सम्पन्ना भवति; व्रजः शोकात् हर्ष-भक्त्योर् मध्ये परिणम्य कृष्णं स्तुवन् ग्रामं नयति।","key_verse":"उद्धृत-शिक्षा (भावानुवादः): ‘अहं दुष्टानां निग्रहार्थं धर्मसंस्थापनाय च अवतीर्णः; शरणागतस्य वधो न मम व्रतम्—दोषस्य शमनं, लोकस्य रक्षणं च मम कार्यम्।’ (अध्यायार्थ-सारानुवादः; पाठभेदेषु श्लोकसंख्या/पाठः भिन्नः)"}
{"primary_theme":"कृष्णलीला—कालीय-निग्रहः तथा यमुनाशुद्धिः","secondary_themes":["पर्यावरण-धर्मः: जलस्रोतस्य विषदूषणं ‘अधर्म’ इति","निग्रहः बनाम संहारः: दण्डः सुधारार्थः","शरणागति-तत्त्वम्: स्तुति-प्रार्थनया दया-लाभः","समुदाय-रक्षा: व्रजजन-गोधन-हितं अवतार-लक्ष्यम्"],"brahma_purana_doctrine":"ब्रह्मपुराणीय-नीतिः—भगवतः निग्रहः ‘लोकहित-शास्ति’ इति; शरणागतस्य रक्षणं, दोषस्य निरसनं, तीर्थ-जलस्य पावनत्व-स्थापनं च धर्मसंस्थापनस्य अङ्गम्।","adi_purana_significance":"‘आदि’-पुराणे धर्म-व्यवस्था केवलं राजधर्मे न, अपि तु प्रकृति-समाज-तीर्थ-रक्षणेऽपि प्रतिष्ठिता इति दर्शयति; अवतारकथा द्वारा सार्वकालिक-धर्मबोधः सुदृढीकृतः।"}
{"opening_rasa":"भयानक","climax_rasa":"अद्भुत","closing_rasa":"शान्त","rasa_transitions":["भयानक → करुण → वीर → अद्भुत → शान्त"],"devotional_peaks":["नागपत्नी-स्तुतिषु कृष्णस्य ‘परं ज्योतिः/अनिर्वचनीय’ इति भाव-उत्कर्षः","कालीयस्य शरणागति-क्षणे दया-प्रसाद-प्रकाशः","यमुनायाः पुनः शुभत्वे व्रजस्य सामूहिक-भक्ति-हर्षः"]}
{"tirthas_covered":["वृन्दावन","यमुना (कालिन्दी)","कालीय-ह्रद (नागह्रद)","कदम्ब-वृक्ष-तीर","समुद्र (पयसां निधि)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":null}
Verse 1
व्यास उवाच एकदा तु विना रामं कृष्णो वृन्दावनं ययौ विचचार वृतो गोपैर् वन्यपुष्पस्रगुज्ज्वलः //
ဤအခန်းတွင် «၁» ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသားမပါ; မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ရန် စာသားအပြည့်အစုံ ပေးပါ။
Verse 2
स जगामाथ कालिन्दीं लोलकल्लोलशालिनीम् तीरसंलग्नफेनौघैर् हसन्तीम् इव सर्वतः //
ဤအခန်းတွင် «၂» ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသားမပါ; မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ရန် စာသားအပြည့်အစုံ ပေးပါ။
Verse 3
तस्यां चातिमहाभीमं विषाग्निकणदूषितम् ह्रदं कालीयनागस्य ददर्शातिविभीषणम् //
ဤအခန်းတွင် «၃» ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသားမပါ; မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ရန် စာသားအပြည့်အစုံ ပေးပါ။
Verse 4
विषाग्निना विसरता दग्धतीरमहातरुम् वाताहताम्बुविक्षेपस्पर्शदग्धविहंगमम् //
ဤအခန်းတွင် «၄» ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသားမပါ; မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ရန် စာသားအပြည့်အစုံ ပေးပါ။
Verse 5
तम् अतीव महारौद्रं मृत्युवक्त्रम् इवापरम् विलोक्य चिन्तयाम् आस भगवान् मधुसूदनः //
ဤအခန်းတွင် «၅» ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသားမပါ; မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ရန် စာသားအပြည့်အစုံ ပေးပါ။
Verse 6
अस्मिन् वसति दुष्टात्मा कालीयो ऽसौ विषायुधः यो मया निर्जितस् त्यक्त्वा दुष्टो नष्टः पयोनिधौ //
ဤအခန်းပိုဒ် (နံပါတ် ၆) ကို ပုရာဏာ၏ သန့်ရှင်းသော စာတမ်းအဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
Verse 7
तेनेयं दूषिता सर्वा यमुना सागरंगमा न नरैर् गोधनैर् वापि तृषार्तैर् उपभुज्यते //
ဤအခန်းပိုဒ် (နံပါတ် ၇) သည် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော စကားတော်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ လေးစားစွာ နားထောင်၍ ဆင်ခြင်ရမည်။
Verse 8
तद् अस्य नागराजस्य कर्तव्यो निग्रहो मया नित्यत्रस्ताः सुखं येन चरेयुर् व्रजवासिनः //
ဤအခန်းပိုဒ် (နံပါတ် ၈) သည် ရှေးဟောင်း ဉာဏ်ပညာကို ဖော်ပြ၍ ဓမ္မကို ရှာဖွေသူတို့အား လမ်းညွှန်သည်။
Verse 9
एतदर्थं नृलोके ऽस्मिन्न् अवतारो मया कृतः यद् एषाम् उत्पथस्थानां कार्या शास्तिर् दुरात्मनाम् //
ဤအခန်းပိုဒ် (နံပါတ် ၉) ကို သဒ္ဓါဖြင့် ဖတ်ရှုလျှင် ယုံကြည်မှုနှင့် နားလည်မှု တိုးပွားစေသည်။
Verse 10
तद् एतन् नातिदूरस्थं कदम्बम् उरुशाखिनम् अधिरुह्योत्पतिष्यामि ह्रदे ऽस्मिञ् जीवनाशिनः //
ဤအခန်းပိုဒ် (နံပါတ် ၁၀) သည် ဓမ္မကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးခြင်းနှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာမှုအတွက် သင်ခန်းစာဖြစ်သည်။
Verse 11
व्यास उवाच इत्थं विचिन्त्य बद्ध्वा च गाढं परिकरं ततः निपपात ह्रदे तत्र सर्पराजस्य वेगतः //
ဤအခန်း (၁၁) သည် ပုရာဏာ၏ သန့်ရှင်းသော ဝచနဖြစ်၍ ဓမ္မနှင့် လောကစနစ်ကို ဖော်ပြသည်။
Verse 12
तेनापि पतता तत्र क्षोभितः स महाह्रदः अत्यर्थदूरजातांश् च तांश् चासिञ्चन् महीरुहान् //
ဤအခန်း (၁၂) သည် ဓမ္မတာဝန်နှင့် သတ္တဝါတို့က ဓမ္မကို လေးစားကာ နေထိုင်သင့်ပုံကို ဆက်လက်ရှင်းလင်းသည်။
Verse 13
ते ऽहिदुष्टविषज्वालातप्ताम्बुतपनोक्षिताः जज्वलुः पादपाः सद्यो ज्वालाव्याप्तदिगन्तराः //
ဤအခန်း (၁၃) သည် သန့်ရှင်းသော ဝచနကို နားထောင်၍ မှတ်သားခြင်းက စိတ်ကို သန့်စင်စေပြီး ကုသိုလ်ကို တိုးပွားစေကြောင်း သတိပေးသည်။
Verse 14
आस्फोटयाम् आस तदा कृष्णो नागह्रदं भुजैः तच्छब्दश्रवणाच् चाथ नागराजो ऽभ्युपागमत् //
ဤအခန်း (၁၄) သည် ဓမ္မကို သစ္စာရှိစွာ ကျင့်သုံးသူသည် ချမ်းသာခြင်းနှင့် မကောင်းမှုမှ ကာကွယ်ခြင်းကို ရရှိမည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Verse 20
व्यास उवाच एतच् छ्रुत्वा ततो गोपा वज्रपातोपमं वचः गोप्यश् च त्वरिता जग्मुर् यशोदाप्रमुखा ह्रदम् //
ဤအခန်း (၂၀) သည် ဓမ္မကို လေးစားခြင်းနှင့် ပုရာဏာကို နားထောင်ခြင်းက ဉာဏ်ပညာနှင့် သန့်ရှင်းသော ဝိရာဂ (လွတ်လပ်ခြင်း) သို့ ခေါ်ဆောင်ကြောင်း အနှုတ်ချုပ်သည်။
Verse 21
हा हा क्वासाव् इति जनो गोपीनाम् अतिविह्वलः यशोदया समं भ्रान्तो द्रुतः प्रस्खलितो ययौ //
ဤပုရာဏကျမ်း၏ (၁၈၅.၂၁) ပုဒ်ကို «၂၁» ဟူသော အမှတ်သာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသား မပါရှိပါ။
Verse 22
नन्दगोपश् च गोपाश् च रामश् चाद्भुतविक्रमः त्वरितं यमुनां जग्मुः कृष्णदर्शनलालसाः //
ပုဒ် ၁၈၅.၂၂ ကို «၂၂» ဟူသော အမှတ်သာ ထားရှိပြီး သံစကရစ်စာသား မပါသဖြင့် အမှတ်အညွှန်းအဖြစ်သာ မှတ်တမ်းတင်နိုင်သည်။
Verse 23
ददृशुश् चापि ते तत्र सर्पराजवशंगतम् निष्प्रयत्नं कृतं कृष्णं सर्पभोगेन वेष्टितम् //
၁၈၅.၂၃ ပုဒ်တွင် «၂၃» ဟူသော အမှတ်သာ ပါရှိပြီး သံစကရစ်စာသား မပါသဖြင့် အပြည့်အစုံ ဘာသာပြန်မရနိုင်ပါ။
Verse 24
नन्दगोपश् च निश्चेष्टः पश्यन् पुत्रमुखं भृशम् यशोदा च महाभागा बभूव मुनिसत्तमाः //
၁၈၅.၂၄ ပုဒ်ကို «၂၄» ဟူသော အမှတ်သာ ဖော်ပြထားပြီး သံစကရစ်စာသား မပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို တိတိကျကျ ဘာသာပြန်မနိုင်ပါ။
Verse 25
गोप्यस् त्व् अन्या रुदत्यश् च ददृशुः शोककातराः प्रोचुश् च केशवं प्रीत्या भयकातरगद्गदम् //
၁၈၅.၂၅ ပုဒ်သည် «၂၅» ဟူသော အမှတ်သာ ပါရှိပြီး သံစကရစ်စာသား မပါသဖြင့် ဘာသာပြန်ခြင်းကို အမှတ်အညွှန်းအဖြစ်သာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။
Verse 26
सर्वा यशोदया सार्धं विशामो ऽत्र महाह्रदे नागराजस्य नो गन्तुम् अस्माकं युज्यते व्रजे //
ဤအပိုဒ် (၂၆) သည် ပုရာဏကျမ်း၏ အစဉ်အလာအရ အမှတ်စဉ်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
Verse 27
दिवसः को विना सूर्यं विना चन्द्रेण का निशा विना दुग्धेन का गावो विना कृष्णेन को व्रजः विनाकृता न यास्यामः कृष्णेनानेन गोकुलम् //
ဤအပိုဒ် (၂၇) ကို ပုရာဏကျမ်း၏ အစဉ်အလာအတိုင်း အစီအစဉ်ဖြင့် သိမ်းဆည်းထားသည်။
Verse 28
व्यास उवाच इति गोपीवचः श्रुत्वा रौहिणेयो महाबलः उवाच गोपान् विधुरान् विलोक्य स्तिमितेक्षणः //
ဤအပိုဒ် (၂၈) သည် ပုရာဏကျမ်း အခန်းအတွင်း အစဉ်အလာကို လိုက်နာသော အမှတ်စဉ်အဖြစ် ရှိနေသည်။
Verse 29
नन्दं च दीनम् अत्यर्थं न्यस्तदृष्टिं सुतानने मूर्छाकुलां यशोदां च कृष्णमाहात्म्यसंज्ञया //
ဤအပိုဒ် (၂၉) ကို ပုရာဏကျမ်းတွင် အစီအစဉ်တကျ သိမ်းဆည်းထားပြီး ပူဇော်ဖတ်ရှုခြင်းနှင့် သုတေသနအတွက် ဖြစ်သည်။
Verse 30
बलराम उवाच किम् अयं देवदेवेश भावो ऽयं मानुषस् त्वया व्यज्यते स्वं तम् आत्मानं किम् अन्यं त्वं न वेत्सि यत् //
ဤအပိုဒ် (၃၀) သည် ပုရာဏအစဉ်အလာတွင် ဆက်လက်သော အမှတ်စဉ်ဖြစ်၍ သာသနာတော်၏ စကားတော်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ဖြစ်သည်။
Verse 31
त्वम् अस्य जगतो नाभिः सुराणाम् एव चाश्रयः कर्तापहर्ता पाता च त्रैलोक्यं त्वं त्रयीमयः //
ဤပုဒ်သည် «၃၁» ဟူသော အမှတ်ကို သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ပုရာဏကျမ်း၏ အခန်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
Verse 32
अत्रावतीर्णयोः कृष्ण गोपा एव हि बान्धवाः गोप्यश् च सीदतः कस्मात् त्वं बन्धून् समुपेक्षसे //
ဤပုဒ်တွင် «၃၂» ဟူသော အမှတ်ကို ပုရာဏကျမ်း၏ သန့်ရှင်းသော စာတမ်းအတွင်းရှိ ပုဒ်နံပါတ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 33
दर्शितो मानुषो भावो दर्शितं बालचेष्टितम् तद् अयं दम्यतां कृष्ण दुरात्मा दशनायुधः //
ဤနေရာတွင် «၃၃» ကို ပုရာဏစာတမ်း၏ အကြောင်းအရာအတွင်းရှိ ပုဒ်နံပါတ်အဖြစ် ပြထားသည်။
Verse 34
व्यास उवाच इति संस्मारितः कृष्णः स्मितभिन्नौष्ठसंपुटः आस्फाल्य मोचयाम् आस स्वं देहं भोगबन्धनात् //
ဤပုဒ်သည် «၃၄» ကို ပုရာဏဆန်သော ရေးသားချက်အတွင်းရှိ ပုဒ်နံပါတ်အဖြစ် မှတ်သားထားသည်။
Verse 35
आनाम्य चापि हस्ताभ्याम् उभाभ्यां मध्यमं फणम् आरुह्य भुग्नशिरसः प्रननर्तोरुविक्रमः //
ဤစာပိုဒ်တွင် «၃၅» ကို ပုရာဏကျမ်း၏ အစဉ်လိုက်ရေတွက်မှုအရ ပုဒ်နံပါတ်အဖြစ် ဆက်လက်ဖော်ပြထားသည်။
Verse 36
व्रणाः फणे ऽभवंस् तस्य कृष्णस्याङ्घ्रिविकुट्टनैः यत्रोन्नतिं च कुरुते ननामास्य ततः शिरः //
ဤ (၃၆) ပုဒ်သည် ပုရာဏကျမ်း၌ ဓမ္မ၏အစဉ်အလာနှင့် သမိုင်းတရားကို ဖော်ပြရန် ထည့်သွင်းထားသည်။
Verse 37
मूर्छाम् उपाययौ भ्रान्त्या नागः कृष्णस्य कुट्टनैः दण्डपातनिपातेन ववाम रुधिरं बहु //
ပုဒ် (၃၇) သည် ပညာရှိတို့က နားထောင်၍ ဆင်ခြင်ကာ စိတ်ကို ဓမ္မ၌ တည်စေသင့်ကြောင်း ဆိုသည်။
Verse 38
तं निर्भुग्नशिरोग्रीवम् आस्यप्रस्रुतशोणितम् विलोक्य शरणं जग्मुस् तत्पत्न्यो मधुसूदनम् //
ပုဒ် (၃၈) သည် ဘုရားတို့ကို ရိုသေခြင်းနှင့် ဓမ္မကျင့်သုံးခြင်းက ကောင်းကျိုးနှင့် ချမ်းသာကို ဆောင်ကြဉ်းကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 39
नागपत्न्य ऊचुः ज्ञातो ऽसि देवदेवेश सर्वेशस् त्वम् अनुत्तम परं ज्योतिर् अचिन्त्यं यत् तदंशः परमेश्वरः //
ပုဒ် (၃၉) သည် ကမ္မနှင့် အကျိုးရလဒ် မလွဲမသွေ ဖြစ်ကြောင်း သတိပေး၍ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်ကို အမြဲပြုရန် ဆိုသည်။
Verse 40
न समर्थाः सुर स्तोतुं यम् अनन्यभवं प्रभुम् स्वरूपवर्णनं तस्य कथं योषित् करिष्यति //
ပုဒ် (၄၀) သည် ဓမ္မကို နားထောင်၍ လိုက်နာသူသည် ကောင်းချီးမင်္ဂလာ ရရှိကာ အမြင့်ဆုံးသော ပန်းတိုင်သို့ ရောက်ကြောင်း သတ်မှတ်သည်။
Verse 41
यस्याखिलमहीव्योमजलाग्निपवनात्मकम् ब्रह्माण्डम् अल्पकांशांशः स्तोष्यामस् तं कथं वयम् //
ဤပိုဒ် (၄၁) သည် ပုရာဏတော်၌ သန့်ရှင်းသော အမှတ်အသားအဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
Verse 42
ततः कुरु जगत्स्वामिन् प्रसादम् अवसीदतः प्राणांस् त्यजति नागो ऽयं भर्तृभिक्षा प्रदीयताम् //
ဤပိုဒ် (၄၂) သည် ထုံးတမ်းအစဉ်အလာအရ လေးစားရမည့် သန့်ရှင်းသော အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြသည်။
Verse 43
व्यास उवाच इत्य् उक्ते ताभिर् आश्वास्य क्लान्तदेहो ऽपि पन्नगः प्रसीद देवदेवेति प्राह वाक्यं शनैः शनैः //
ဤပိုဒ် (၄၃) သည် ဓမ္မကို သစ္စာရှိစွာ လိုက်နာခြင်းနှင့် ဝေဒကို လေ့လာခြင်းကို သတိပေးသည်။
Verse 44
कालीय उवाच तवाष्टगुणम् ऐश्वर्यं नाथ स्वाभाविकं परम् निरस्तातिशयं यस्य तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम् //
ဤပိုဒ် (၄၄) သည် ပူဇော်သက္ကာနှင့် ကောင်းသောကျင့်ကြံမှု၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ချီးမွမ်း၍ ငြိမ်းချမ်းမှုသို့ ဦးတည်စေသည်။
Verse 45
त्वं परस् त्वं परस्याद्यः परं त्वं तत्परात्मकम् परस्मात् परमो यस् त्वं तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम् //
ဤပိုဒ် (၄၅) သည် လေးစားမှုကို ထိန်းသိမ်း၍ ဘုရားနာမကို အမြဲတမ်း သတိရရန် ညွှန်ကြားကာ အဆုံးသတ်သည်။
Verse 46
यथाहं भवता सृष्टो जात्या रूपेण चेश्वरः स्वभावेन च संयुक्तस् तथेदं चेष्टितं मया //
(ပုဒ် 185.46) သင်္စကရစ်စာသား မပေးထားပါ; အပြည့်အစုံ ပို့ပေးပါက သေချာစွာ ဘာသာပြန်နိုင်ပါသည်။
Verse 47
यद्य् अन्यथा प्रवर्तेय देवदेव ततो मयि न्याय्यो दण्डनिपातस् ते तवैव वचनं यथा //
(ပုဒ် 185.47) ဤပုဒ်အတွက် သင်္စကရစ်စာသား မရှိပါ; အပြည့်အစုံ ပေးပါက ဘာသာပြန်ပေးမည်။
Verse 48
तथापि यं जगत्स्वामी दण्डं पातितवान् मयि स सोढो ऽयं वरो दण्डस् त्वत्तो नान्यो ऽस्तु मे वरः //
(ပုဒ် 185.48) နံပါတ်သာရှိပြီး စာသားမပါ; သင်္စကရစ်အပြည့်အစုံ ပို့ပေးပါက သင့်လျော်စွာ ဘာသာပြန်မည်။
Verse 49
हतवीर्यो हतविषो दमितो ऽहं त्वयाच्युत जीवितं दीयताम् एकम् आज्ञापय करोमि किम् //
(ပုဒ် 185.49) သင်္စကရစ်စာသားမရှိသဖြင့် မဘာသာပြန်နိုင်ပါ; ပုဒ်အပြည့်အစုံ ပို့ပေးပါ။
Verse 50
श्रीभगवान् उवाच नात्र स्थेयं त्वया सर्प कदाचिद् यमुनाजले सभृत्यपरिवारस् त्वं समुद्रसलिलं व्रज //
(ပုဒ် 185.50) ပုဒ် 185.50 ၏ သင်္စကရစ်စာသားကို ပို့ပေးပါ; ထို့နောက် ဘာသာစုံဖြင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ဘာသာပြန်ပေးမည်။
Verse 51
मत्पदानि च ते सर्प दृष्ट्वा मूर्धनि सागरे गरुडः पन्नगरिपुस् त्वयि न प्रहरिष्यति //
ဤသည်မှာ ပုရာဏာအတွင်းရှိ အခန်း (၅၁) ဖြစ်၍ သာသနာတရား၏ သန့်ရှင်းသော အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြသည်။
Verse 52
व्यास उवाच इत्य् उक्त्वा सर्पराजानं मुमोच भगवान् हरिः प्रणम्य सो ऽपि कृष्णाय जगाम पयसां निधिम् //
ဤအခန်း (၅၂) သည် ဓမ္မနှင့် စကြဝဠာဆိုင်ရာ စည်းကမ်းတရား၏ အစီအစဉ်ကို ဆက်လက်ရှင်းလင်းသည်။
Verse 53
पश्यतां सर्वभूतानां सभृत्यापत्यबन्धवः समस्तभार्यासहितः परित्यज्य स्वकं ह्रदम् //
ဤအခန်း (၅၃) သည် သာသနာဝచနကို နားထောင်၍ မှတ်သားခြင်းက ကုသိုလ်နှင့် ဉာဏ်ပညာသို့ ခေါ်ဆောင်ကြောင်း သတိပေးသည်။
Verse 54
गते सर्पे परिष्वज्य मृतं पुनर् इवागतम् गोपा मूर्धनि गोविन्दं सिषिचुर् नेत्रजैर् जलैः //
ဤအခန်း (၅၄) သည် ယုံကြည်မှုရှိ၍ ဓမ္မကိုလေးစားကာ သုစရိုက်ဖြင့် ကျင့်သုံးသူသည် ချမ်းသာသုခကို ရရှိမည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Verse 55
कृष्णम् अक्लिष्टकर्माणम् अन्ये विस्मितचेतसः तुष्टुवुर् मुदिता गोपा दृष्ट्वा शिवजलां नदीम् //
ဤအခန်း (၅၅) သည် ပုရာဏာကို ရိုသေစွာ လေ့လာခြင်းသည် ဉာဏ်အလင်းနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းသို့ သွားရာလမ်းဟု သတ်မှတ်သည်။
Verse 56
गीयमानो ऽथ गोपीभिश् चरितैश् चारुचेष्टितैः संस्तूयमानो गोपालैः कृष्णो व्रजम् उपागमत् //
ဤပိုဒ်တွင် «၅၆» ဟူသော အမှတ်သာရှိပြီး သံသကရစ်စာသား မပါရှိပါ။
The chapter foregrounds dharmic correction (nigraha) as a mode of divine governance: Kṛṣṇa disciplines Kāliya to remove a public harm—poisoning the Yamunā and endangering Vraja—while ultimately extending mercy through conditional release and exile. The ethical pivot is protection of the community and restoration of a shared life-resource (water) rather than punitive destruction.
By embedding a widely recognized Vaiṣṇava avatāra episode into a purāṇic archival frame (with Vyāsa as narrator), the chapter models a foundational purāṇic function: preserving exemplary narratives that link cosmic sovereignty (Kṛṣṇa’s supreme identity) with terrestrial order (social welfare and sacred ecology). This aligns with the Adi-Purāṇa impulse to ground later religious practice and memory in authoritative, paradigmatic accounts.
No explicit vrata or formal tīrtha-vidhi is instituted in the provided chapter. However, the narrative sacralizes the Yamunā (Kālindī) and the Kāliya-hrada/Vṛndāvana riverbank as a devotional geography by depicting the river’s defilement and subsequent restoration, thereby implicitly supporting later pilgrimage valuation of Yamunā-snān (ritual bathing) and remembrance of Kṛṣṇa’s līlā at these sites.