Adhyaya 9
Brahmā’s Prayers to Lord Nārāyaṇa and the Lord’s Empowering Instructions for Creation
ဖန်ဆင်းခြင်းစက်ဝန်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြရာတွင်၊ သခင်၏ နာဘီမှ ပေါက်လာသော ကြာပန်းမှ မွေးဖွားသော ဘြဟ္မာသည် အမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ် နာရာယဏကိုသာ အဆုံးစွန် သိနိုင်သည့် အမှန်တရားဟု သိမြင်ပြီးနောက် ရှည်လျားသော စတုတိ (ဆုတောင်းတော်) များကို ပူဇော်သည်။ သခင်၏ အနန္တ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် ဗြဟ္မန်တောက်ပမှုကို ခွဲခြားပြပြီး၊ အခြေအနေချုပ်နှောင်ခံ ဇီဝများ၏ စိတ်ပူပန်မှုနှင့် အာရုံခံစားမှုကြောင့် ဒုက္ခကို ဝမ်းနည်းကာ၊ śravaṇa-kīrtana ကို နှလုံးအတွင်း သခင်ရောက်ရှိလာရန် တံခါးဟု ချီးမွမ်းသည်။ ဘြဟ္မာသည် သခင်ကို ကာလ (အချိန်)၊ ကမ္ဘာ့သစ်ပင်၏ အမြစ်၊ ဖန်ဆင်း-ထိန်းသိမ်း-ပျက်သိမ်းကို အုပ်ချုပ်သူဟု လက်ခံကာ၊ မာနမရှိဘဲ မသန့်ရှင်းမှုမကပ်ဘဲ visarga ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်နှင့် ဝేదသံတုန်ခါမှု၌ တည်ကြည်ရန် ဆုတောင်းသည်။ မaitreya သည် ပျက်စီးရေများအလယ်တွင် လောကစနစ်များ ဖွဲ့စည်းရန် ဘြဟ္မာ၏ တိတ်ဆိတ်မှုနှင့် စိုးရိမ်မှုကို ဖော်ပြသည်။ သခင်သည် ကောင်းချီးကို ရပြီးသားဟု အာမခံကာ tapas၊ သမาธိ၊ bhakti-yoga ကို သင်ကြားပြီး၊ အတွင်းမြင်ကွင်းဖြင့် သခင်ကို နေရာတိုင်းတွင် မြင်နိုင်ခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာအယူအဆမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် သားသမီးဖန်ဆင်းစဉ် ရာဇသ်မှ ကာကွယ်ပေးမည်ဟု ကတိပေးသည်။ သခင်သည် ထိုသို့ ဆုတောင်းသူတို့လည်း ပြည့်စုံမည်ဟု ပေးသနားကာ ဘြဟ္မာကို ဖန်ဆင်းခွင့်ပြုပြီး အန္တရာယ်ကင်းစွာ ပျောက်ကွယ်သွား၍ နောက်ထပ် ဒုတိယဖန်ဆင်းခြင်း၏ အသေးစိတ်အဆင့်သို့ ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच ज्ञातोऽसि मेऽद्य सुचिरान्ननु देहभाजां न ज्ञायते भगवतो गतिरित्यवद्यम् । नान्यत्त्वदस्ति भगवन्नपि तन्न शुद्धं मायागुणव्यतिकराद्यदुरुर्विभासि ॥ १ ॥
ဗြဟ္မာက မိန့်ကြားသည်—အို ဘဂဝန်၊ ယနေ့ အလွန်ရှည်လျားသော တပဿာပြီးနောက် သင်ကို ငါ သိမြင်လာပြီ။ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော သတ္တဝါတို့သည် သင်၏ ဂတိကို မသိနိုင်ကြသဖြင့် အလွန်ကံမကောင်းကြသည်။ သင်မှတပါး အမြင့်ဆုံး မရှိ; သင်ထက် မြင့်သည်ဟု ထင်မြင်သမျှသည် အပြည့်အဝ သစ္စာမဟုတ်။ မာယာဂုဏ်တို့၏ ပေါင်းစည်းမှုဖြင့် ဖန်ဆင်းအင်အားကို ပြသကာ သင်သည် ပရမေශ්ဝရအဖြစ် ထင်ရှားတော်မူ၏။
Verse 2
रूपं यदेतदवबोधरसोदयेन शश्वन्निवृत्ततमस: सदनुग्रहाय । आदौ गृहीतमवतारशतैकबीजं यन्नाभिपद्मभवनादहमाविरासम् ॥ २ ॥
ငါမြင်ရသော ဤရုပ်သဏ္ဌာန်သည် ဉာဏ်ရသ၏ ထွန်းပေါက်မှုကြောင့် အမြဲတမ်း ပစ္စည်းမလွှမ်းမိုးသော အမှောင်မှ လွတ်ကင်းပြီး၊ ဘက္တများကို ကရုဏာပြရန် အတွင်းသက္တိအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဤအဝတာရသည် အဝတာရများစွာ၏ မျိုးစေ့ဖြစ်ပြီး၊ သင်၏ နာဘီမှ ပေါက်သော ကြာပန်းအိမ်မှ ငါ ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 3
नात: परं परम यद्भवत: स्वरूप- मानन्दमात्रमविकल्पमविद्धवर्च: । पश्यामि विश्वसृजमेकमविश्वमात्मन् भूतेन्द्रियात्मकमदस्त उपाश्रितोऽस्मि ॥ ३ ॥
အို အမြင့်ဆုံးသခင်၊ သင်၏ ဤသဘောသဏ္ဌာန်ထက် မြင့်သော ရုပ်ကို ငါ မမြင်ရ—၎င်းသည် သန့်ရှင်းသော အာနန္ဒနှင့် ဉာဏ်သာဖြစ်၍ ပြောင်းလဲမှုမရှိ၊ တောက်ပမှုမလျော့။ သင်သည် တစ်ပါးတည်းဖြစ်သော်လည်း ကမ္ဘာကို ဖန်ဆင်းသူဖြစ်ပြီး ပစ္စည်းကမ္ဘာက မထိခိုက်နိုင်။ ငါသည် ဓာတ်နှင့် အင်္ဒြိယတို့ဖြင့် ဖွဲ့သော ကိုယ်ခန္ဓာအဟံကာရ၌ မာန်တက်နေသဖြင့် မာယာမထိနိုင်သော သင်၏ အရိပ်အာဝါသသို့ လက်အုပ်ချီ အပ်နှံ၏။
Verse 4
तद्वा इदं भुवनमङ्गल मङ्गलाय ध्याने स्म नो दर्शितं त उपासकानाम् । तस्मै नमो भगवतेऽनुविधेम तुभ्यं योऽनादृतो नरकभाग्भिरसत्प्रसङ्गै: ॥ ४ ॥
အို ကမ္ဘာလောကအတွက် မင်္ဂလာဖြစ်တော်မူသော သခင်၊ သင်၏ ဤရုပ်သည် စကြဝဠာအားလုံးအတွက် မင်္ဂလာတူညီစွာ ဖြစ်၏။ သင်၏ ဘက္တများ၏ သမာဓိ၌ သင်သည် ဤနိစ္စရုပ်ကို ပြသတော်မူ၏။ ထို ဘဂဝန်အား ငါ နမസ്കာရပြု၏; ငါတို့သည် သင်၏ ဝန်ဆောင်မှုကို လိုက်နာမည်။ အဆတ်သော လောကီအကြောင်းအရာများနှင့် ပေါင်းသင်း၍ နရကလမ်းသို့ သွားရမည့်သူတို့သည် သင်၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရုပ်ကို လျစ်လျူရှုကြ၏။
Verse 5
ये तु त्वदीयचरणाम्बुजकोशगन्धं जिघ्रन्ति कर्णविवरै: श्रुतिवातनीतम् । भक्त्या गृहीतचरण: परया च तेषां नापैषि नाथ हृदयाम्बुरुहात्स्वपुंसाम् ॥ ५ ॥
အို နာထ၊ နားပေါက်များမှတဆင့် ဝေဒသံ၏ လေက သယ်ဆောင်လာသော သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်၏ အနံ့ကို ‘ရှူရှိုက်’ သောသူတို့သည် ဘက္တိဖြင့် သင်၏ ခြေတော်ကို ဆုပ်ကိုင်အပ်နှံကြသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အမြင့်မြတ်ဘက္တများ၏ နှလုံးကြာပန်းမှ သင်သည် မည်သည့်အခါမျှ မခွာမသွား။
Verse 6
तावद्भयं द्रविणदेहसुहृन्निमित्तं शोक: स्पृहा परिभवो विपुलश्च लोभ: । तावन्ममेत्यसदवग्रह आर्तिमूलं यावन्न तेऽङ्घ्रिमभयं प्रवृणीत लोक: ॥ ६ ॥
အို သခင်ဘုရား၊ ဥစ္စာ၊ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် မိတ်ဆွေတို့ကြောင့် လူတို့သည် ကြောက်ရွံ့မှု၊ ဝမ်းနည်းမှု၊ လောဘတဏှာ၊ အရှက်ကွဲမှုနှင့် အလွန်ကြီးသော လောဘကို ခံစားကြရသည်။ ‘ငါ့ဟာ၊ ငါ့ပိုင်’ ဟူသော မတည်မြဲသည့် အယူအဆကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ သင်၏ အဘယ ပဒပဒ္မကို မခိုလှုံသရွေ့ ထိုစိုးရိမ်ပူပန်မှုများက မပျောက်ကင်းပါ။
Verse 7
दैवेन ते हतधियो भवत: प्रसङ्गा- त्सर्वाशुभोपशमनाद्विमुखेन्द्रिया ये । कुर्वन्ति कामसुखलेशलवाय दीना लोभाभिभूतमनसोऽकुशलानि शश्वत् ॥ ७ ॥
အို သခင်ဘုရား၊ သင်၏ အလွန်မင်္ဂလာဖြစ်သော လီလာများကို နားထောင်ခြင်းနှင့် ချီးမွမ်းခြင်းဆိုသည့် သုခမင်္ဂလာဆက်ဆံရေးမှ ဝေးကွာသူတို့သည် ကံကြမ္မာကြောင့် ဉာဏ်မဲ့၍ ကံမကောင်းသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ခဏတာ အာရုံခံပျော်ရွှင်မှု အနည်းငယ်အတွက် လောဘက လွှမ်းမိုးထားသော စိတ်ဖြင့် သူတို့သည် အမြဲ အကူသလ ကမ္မများကို ပြုလုပ်နေကြသည်။
Verse 8
क्षुत्तृट्त्रिधातुभिरिमा मुहुरर्द्यमाना: शीतोष्णवातवरषैरितरेतराच्च । कामाग्निनाच्युत रुषा च सुदुर्भरेण सम्पश्यतो मन उरुक्रम सीदते मे ॥ ८ ॥
အို အချျုတ၊ အို ဥရုက్రమ၊ ဒီဆင်းရဲသား သတ္တဝါတွေဟာ ဆာလောင်မှု၊ ရေငတ်မှုနဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာဓာတ်သုံးပါး၏ ချို့ယွင်းမှုကြောင့် မကြာခဏ နှိပ်စက်ခံရတယ်။ အအေး၊ အပူ၊ လေ၊ မိုးနဲ့ အခြားအနှောင့်အယှက်များကလည်း တိုက်ခိုက်တယ်။ ထို့ပြင် ကာမ၏မီးနှင့် မခံနိုင်လောက်သော ဒေါသကလည်း ဖိနှိပ်နေတယ်—ဒါတွေကိုမြင်ရတော့ ငါ့စိတ် အလွန်ဝမ်းနည်းရတယ်။
Verse 9
यावत्पृथक्त्वमिदमात्मन इन्द्रियार्थ- मायाबलं भगवतो जन ईश पश्येत् । तावन्न संसृतिरसौ प्रतिसंक्रमेत व्यर्थापि दु:खनिवहं वहती क्रियार्था ॥ ९ ॥
အို အရှင်၊ အတ္တမန်အတွက် ပစ္စည်းဆိုင်ရာ ဒုက္ခတွေမှာ အမှန်တကယ် အရှိတရား မရှိပါ။ သို့သော် သင်၏ ပြင်ပမာယာ၏ အင်အားကြောင့် ချုပ်နှောင်ခံရသော ဇီဝသည် အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုအတွက် ကိုယ်ခန္ဓာကို ‘ငါ’ ဟုယူဆပြီး ခွဲခြားမှုကို မြင်နေသရွေ့၊ သံသရာချည်နှောင်မှုမှ မလွတ်နိုင်ဘဲ အကျိုးမဲ့ ဒုက္ခအစုအဝေးကို ထမ်းဆောင်နေရသည်။
Verse 10
अह्न्यापृतार्तकरणा निशि नि:शयाना । नानामनोरथधिया क्षणभग्ननिद्रा: । दैवाहतार्थरचना ऋषयोऽपि देव युष्मत्प्रसङ्गविमुखा इह संसरन्ति ॥ १० ॥
အို ဒေဝ၊ ဘက္တိမရှိသူတွေက နေ့ခင်းမှာ အာရုံခံအင်္ဂါတွေကို အလွန်ပင်ပန်းစေတဲ့ ကျယ်ပြန့်သော အလုပ်တွေထဲ ထည့်သုံးကြပြီး၊ ညမှာလည်း စိတ်အေးအေးနဲ့ မအိပ်နိုင်ကြဘူး။ အမျိုးမျိုးသော စိတ်ကူးယဉ်အစီအစဉ်တွေက သူတို့အိပ်စက်မှုကို ခဏခဏ ချိုးဖောက်တယ်။ ကံကြမ္မာ၏ အင်အားက သူတို့ရဲ့ စီမံချက်တွေကို ပျက်စီးစေတယ်။ သင်၏ သာသနာတရားဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများမှ ဝေးကွာလျှင် မဟာရိရှီများတောင် ဒီလောကမှာ လှည့်လည်နေရတယ်။
Verse 11
त्वं भक्तियोगपरिभावितहृत्सरोज आस्से श्रुतेक्षितपथो ननु नाथ पुंसाम् । यद्यद्धिया त उरुगाय विभावयन्ति तत्तद्वपु: प्रणयसे सदनुग्रहाय ॥ ११ ॥
အို သခင်နာထာ! ဘက္တိယောဂဖြင့် သန့်စင်လာသော နှလုံးပန်းကန်ထဲ၌ သမ္မာသော နားထောင်ခြင်းအားဖြင့်ပင် သင်ကို ‘မြင်’ နိုင်ကြပြီး သင်သည် ထိုနေရာ၌ တည်နေပါသည်။ အို ဥရုဂါယ! ဘက္တများ စဉ်ဆက်မပြတ် စိတ်တွင်ထားသော နిత္တိယ ဒိဗ္ဗရုပ်အတိုင်း ကရုဏာဖြင့် သင်သည် ထင်ရှားပြတော်မူပါသည်။
Verse 12
नातिप्रसीदति तथोपचितोपचारै- राराधित: सुरगणैर्हृदिबद्धकामै: । यत्सर्वभूतदययासदलभ्ययैको नानाजनेष्ववहित: सुहृदन्तरात्मा ॥ १२ ॥
အို प्रभု! လောကီဆန္ဒများနဲ့ ချည်နှောင်နေသော ဒေဝတাগဏများက အလှအပကြီးစွာ အမျိုးမျိုးသော ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ကိုးကွယ်သော်လည်း သင်သည် အလွန်မပျော်ရွှင်ပါ။ သင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးတွင် ပရမာတ္မာ၊ အမြဲတမ်း မိတ်ဆွေ အန္တရာတ္မာအဖြစ် အကြောင်းမဲ့ကရုဏာဖြင့် တည်ရှိသော်လည်း၊ အဘက္တအတွက် သင်သည် မရောက်မီနိုင်။
Verse 13
पुंसामतो विविधकर्मभिरध्वराद्यै- र्दानेन चोग्रतपसा परिचर्यया च । आराधनं भगवतस्तव सत्क्रियार्थो धर्मोऽर्पित: कर्हिचिद्म्रियते न यत्र ॥ १३ ॥
ထို့ကြောင့် လူတို့၏ ယဇ္ဉာနှင့် ဝేదပူဇော်ပွဲများ၊ ဒါန၊ ပြင်းထန်သော တပဿ၊ နှင့် အထက်လောကီဝန်ဆောင်မှုတို့ကို သင့်ကို အာရాధနာပြုရန်နှင့် အကျိုးဖလကို သင့်ထံ အပ်နှံ၍ ပြုလုပ်ပါက အကျိုးရှိသည်။ ထိုသို့သော ဓမ္မသည် မည်သည့်အခါမျှ အလဟဿ မဖြစ်; ဘယ်နေရာတွင်မှ မပျောက်ကွယ်။
Verse 14
शश्वत्स्वरूपमहसैव निपीतभेद- मोहाय बोधधिषणाय नम: परस्मै । विश्वोद्भवस्थितिलयेषु निमित्तलीला- रासाय ते नम इदं चकृमेश्वराय ॥ १४ ॥
အမြဲတမ်းသော ကိုယ်ပိုင်သဘောတရား၏ အလင်းတော်ဖြင့် ခွဲခြားမောဟကို ဖျက်ဆီးကာ ကိုယ်တိုင်သိမြင်မှုအတွက် ဉာဏ်ကို နိုးကြားစေသော အမြင့်ဆုံးတတ္တဝါတော်အား နမಸ್ಕာရ။ ကမ္ဘာလောက၏ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ တည်တံ့ခြင်း၊ ပျက်သိမ်းခြင်းတို့တွင် နိမိတ်ဖြစ်၍ လီလာရသကို ခံစားတော်မူသော အီශ්ဝရတော်အား ဤပရဏာမကို ဆက်ကပ်ပါ၏။
Verse 15
यस्यावतारगुणकर्मविडम्बनानि नामानि येऽसुविगमे विवशा गृणन्ति । तेऽनैकजन्मशमलं सहसैव हित्वा संयान्त्यपावृतामृतं तमजं प्रपद्ये ॥ १५ ॥
လောကီအမှုအရာကို ဆန်းကြယ်စွာ တုပသကဲ့သို့ ထင်ရသော အဝတား၊ ဂုဏ်နှင့် လီလာကမ္မများရှိသည့် အဇ (မမွေးဖွား) သခင်၏ ပန်းကန်ခြေတော်များကို ကျွန်ုပ် ခိုလှုံပါ၏။ အသက်ဆုံးချိန်တွင် မသိမသာပင် သူ၏ ဒိဗ္ဗနာမကို ခေါ်ဆိုမိသူသည် များစွာသော မွေးဖွားမှုများ၏ အပြစ်ကို ချက်ချင်း စွန့်ပစ်ကာ၊ မလွဲမသွေ ဖွင့်လှစ်ထင်ရှားသော အမృతသခင်ထံ ရောက်ရှိသည်။
Verse 16
यो वा अहं च गिरिशश्च विभु: स्वयं च स्थित्युद्भवप्रलयहेतव आत्ममूलम् । भित्त्वा त्रिपाद्ववृध एक उरुप्ररोह- स्तस्मै नमो भगवते भुवनद्रुमाय ॥ १६ ॥
အရှင်ဘုရား၊ ကိုယ်တော်သည် လောကဂြိုဟ်စနစ်တို့၏ သစ်ပင်ကြီး၏ အမြစ်မူလဖြစ်တော်မူ၏။ ပရကృతိကို ထိုးဖောက်၍ ဘြဟ္မာ၊ ရှိဝ နှင့် ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် အာဏာရှင်အဖြစ် ပေါ်ထွန်းကာ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပျက်သုဉ်းခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်တော်မူပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့ သုံးပါးသည် များစွာသော မျက်နှာခွဲသစ်ခက်များကဲ့သို့ ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာလောကသစ်ပင်ဖြစ်သော ဘဂဝန်အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။
Verse 17
लोको विकर्मनिरत: कुशले प्रमत्त: कर्मण्ययं त्वदुदिते भवदर्चने स्वे । यस्तावदस्य बलवानिह जीविताशां सद्यश्छिनत्त्यनिमिषाय नमोऽस्तु तस्मै ॥ १७ ॥
လူအများစုသည် အကျိုးမရှိသော အပြစ်ကမ္မများတွင် မူးမောလျက်၊ ကိုယ်တော်က ညွှန်ကြားထားသော အမှန်တကယ် ကောင်းကျိုးပေးသည့် လုပ်ငန်းများကို မလိုက်နာကြပါ။ ကိုယ်တော်ကို ကိုးကွယ်ပူဇော်ခြင်းဟူသော ကမ္မ၌ မဝင်ရောက်သရွေ့၊ မိုက်မဲသော အလုပ်အလေ့နှင့် အသက်ရှင်လိုသည့် မျှော်လင့်ချက်က အားကောင်းနေသရွေ့ သူတို့၏ အစီအစဉ်အားလုံးသည် ခဏချင်း ဖြတ်တောက်ခံရမည်။ ထို့ကြောင့် မျက်တောင်မခတ်သော နိရန္တရကာလ-သဘောရှိ ဘုရားအား ဦးညွှတ်ပါ၏။
Verse 18
यस्माद्बिभेम्यहमपि द्विपरार्धधिष्ण्य- मध्यासित: सकललोकनमस्कृतं यत् । तेपे तपो बहुसवोऽवरुरुत्समान- स्तस्मै नमो भगवतेऽधिमखाय तुभ्यम् ॥ १८ ॥
အရှင်ဘုရား၊ နှစ်ပါရာဓာကြာမြင့်တည်တံ့မည့် နေရာ၌ ကျွန်ုပ်တည်ရှိနေသော်လည်း ကိုယ်တော်ကို ကြောက်ရွံ့ပါသည်။ ကျွန်ုပ်၏ အဆင့်အတန်းကို လောကအားလုံးက ဦးညွှတ်ကြပြီး၊ ကိုယ်ကိုသိမြင်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ တပစ်ဆာ ပြုခဲ့သော်လည်း၊ ယဇ္ဉအားလုံး၏ အရသာခံသူ၊ မနားမနေ ကာလ-သဘောရှိ ဘဂဝန်တော်အား ထပ်မံ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။
Verse 19
तिर्यङ्मनुष्यविबुधादिषु जीवयोनि- ष्वात्मेच्छयात्मकृतसेतुपरीप्सया य: । रेमे निरस्तविषयोऽप्यवरुद्धदेह- स्तस्मै नमो भगवते पुरुषोत्तमाय ॥ १९ ॥
အရှင်ဘုရား၊ ကိုယ်တော်သည် ကိုယ်တော်၏ ဆန္ဒတော်ဖြင့် တိရစ္ဆာန်၊ လူနှင့် ဒေဝတို့အပါအဝင် အသက်ရှိသတ္တဝါတို့၏ မျိုးရိုးမျိုးစုံတွင် အဝတားယူကာ အလောကီကင်းသော လီလာများကို ပြုတော်မူသည်။ ကိုယ်တော်သည် ပစ္စည်းမလင်မှုမှ မထိခိုက်ဘဲ၊ ကိုယ်တော်၏ ဓမ္မ-စေတု စည်းကမ်းကို ပြည့်စုံစေရန်သာ ကိုယ်ခန္ဓာကို ခံယူတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ပုရုရှောတ္တမ ဘဂဝန်တော်အား ဦးညွှတ်ပါ၏။
Verse 20
योऽविद्ययानुपहतोऽपि दशार्धवृत्त्या निद्रामुवाह जठरीकृतलोकयात्र: । अन्तर्जलेऽहिकशिपुस्पर्शानुकूलां भीमोर्मिमालिनि जनस्य सुखं विवृण्वन् ॥ २० ॥
အရှင်ဘုရား၊ ကိုယ်တော်သည် အဝိဒ္ယာကြောင့် မထိခိုက်သော်လည်း ယောဂနိဒ္ဒရာ၌ အနားယူသကဲ့သို့ အိပ်စက်တော်မူပြီး၊ လောကဂြိုဟ်အားလုံးကို ကိုယ်တော်၏ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း၌ ထားရှိတော်မူသည်။ ပျက်သုဉ်းရေ၏ ကြမ်းတမ်းသော လှိုင်းများကြားတွင် မြွေခင်းပေါ်၌ လဲလျောင်းကာ ကိုယ်တော်၏ အိပ်စက်ခြင်း၏ သာယာမှုကို ပညာရှိတို့အား ထင်ရှားစေတော်မူသည်။
Verse 21
यन्नाभिपद्मभवनादहमासमीड्य लोकत्रयोपकरणो यदनुग्रहेण । तस्मै नमस्त उदरस्थभवाय योग- निद्रावसानविकसन्नलिनेक्षणाय ॥ २१ ॥
အို ငါ၏ပူဇော်ရာ အရှင်ဘုရား၊ သင်၏ ပဒ္မနာဘီမှ ပဒ္မအိမ်တော်ကနေ သင်၏ကရုဏာဖြင့် ငါ မွေးဖွားလာ၍ သုံးလောကကို ဖန်ဆင်းရန် တာဝန်ယူရသည်။ ယောဂနိဒ္ဒရာတွင် လောကအားလုံး သင်၏ အလွန်မြင့်မြတ်သော ဝမ်းဗိုက်အတွင်း တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ယခု အိပ်စက်ခြင်းဆုံးသဖြင့် သင်၏ မျက်လုံးများသည် မနက်ခင်း ပဒ္မပန်းကဲ့သို့ ပွင့်လင်းနေသည်—နမස්ကာရ။
Verse 22
सोऽयं समस्तजगतां सुहृदेक आत्मा सत्त्वेन यन्मृडयते भगवान् भगेन । तेनैव मे दृशमनुस्पृशताद्यथाहं स्रक्ष्यामि पूर्ववदिदं प्रणतप्रियोऽसौ ॥ २२ ॥
အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာထားပါစေ။ သူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ တစ်ဦးတည်းသော မိတ်ဆွေ၊ အာတ်မန်ဖြစ်ပြီး၊ မိမိ၏ ဒိဗ္ဗအိုင်ශ්ဝရယများဖြင့် အဆုံးစွန်သော သုခအတွက် အားလုံးကို ထိန်းသိမ်းတော်မူသည်။ သူ၏ကရုဏာဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ မြင်ကွင်းကို ထိတွေ့ပေးပါစေ၊ အရင်ကကဲ့သို့ ဖန်ဆင်းရေးအတွက် အတွင်းမြင်တတ်မှုကို အားပေးခံရရန်; အကြောင်းမူကား သူသည် အလျှော့ပေးဆက်ကပ်သူတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးပြီး ကျွန်ုပ်လည်း ဆက်ကပ်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
Verse 23
एष प्रपन्नवरदो रमयात्मशक्त्या यद्यत्करिष्यति गृहीतगुणावतार: । तस्मिन् स्वविक्रममिदं सृजतोऽपि चेतो युञ्जीत कर्मशमलं च यथा विजह्याम् ॥ २३ ॥
အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရားသခင်သည် ဆက်ကပ်အပ်နှံသူတို့အတွက် အမြဲတမ်း အကျိုးပြု၍ အပေးအယူပြုတော်မူသူဖြစ်သည်။ သူ၏ လုပ်ဆောင်မှုများသည် အတွင်းသက္တိ ရမာ (သရီ) — ကံကောင်းခြင်း၏ ဒေဝီ — မှတဆင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ဂုဏာဝတားအဖြစ် ရုပ်ယူသောအခါ သူလုပ်သမျှ အောင်မြင်တတ်သည်။ ကျွန်ုပ်သည် ဖန်ဆင်းရေးလုပ်ငန်းတွင်ပါ သူ၏ ဗီရယကို စိတ်နှလုံးချိတ်ဆက်ထားနိုင်စေပြီး ကర్మမလ မကပ်စေကာ ‘ငါပဲ ဖန်ဆင်းသူ’ ဟူသော မုသာဂုဏ်မာန်ကို စွန့်လွှတ်နိုင်စေပါရန် ဆုတောင်းပါသည်။
Verse 24
नाभिहृदादिह सतोऽम्भसि यस्य पुंसो विज्ञानशक्तिरहमासमनन्तशक्ते: । रूपं विचित्रमिदमस्य विवृण्वतो मे मा रीरिषीष्ट निगमस्य गिरां विसर्ग: ॥ २४ ॥
အနန္တအင်အားရှိသော ဘုရားသခင်၏ သက္တိများသည် မရေတွက်နိုင်။ ပရလယရေထဲ၌ အိပ်စက်တော်မူစဉ်၊ ပဒ္မပန်းပေါက်ရာ နာဘီရေကန်မှ ကျွန်ုပ်သည် ဗိဇ္ဈာနသက္တိအဖြစ် မွေးဖွားလာသည်။ ယခု ကျွန်ုပ်သည် သူ၏ မျိုးစုံသော သက္တိများကို ကမ္ဘာလောကအဖြစ် ဖော်ထုတ်နေသည်; ထို့ကြောင့် ပစ္စည်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများအတွင်း၌ပင် ဝေဒမంత్రသံမှ ကျွန်ုပ် မလွဲချော်စေပါရန် ဆုတောင်းပါသည်။
Verse 25
सोऽसावदभ्रकरुणो भगवान् विवृद्ध- प्रेमस्मितेन नयनाम्बुरुहं विजृम्भन् । उत्थाय विश्वविजयाय च नो विषादं माध्व्या गिरापनयतात्पुरुष: पुराण: ॥ २५ ॥
အဟောင်းဆုံး ပုရာဏပုရုရှ ဘုရားသခင်သည် အကန့်အသတ်မဲ့ ကရုဏာတော်ရှိသည်။ ချစ်ခြင်းပြည့်ဝသော အပြုံးဖြင့် သူ၏ ပဒ္မမျက်လုံးများကို ဖွင့်ကာ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကောင်းချီးပေးပါစေ။ သူသည် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို မြှောက်တင်နိုင်ပြီး၊ မధുരသော ညွှန်ကြားစကားများဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်ညစ်မှုကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်သည်။
Verse 26
मैत्रेय उवाच स्वसम्भवं निशाम्यैवं तपोविद्यासमाधिभि: । यावन्मनोवच: स्तुत्वा विरराम स खिन्नवत् ॥ २६ ॥
မૈတြေယက ပြောသည်—မိမိပေါ်ထွန်းလာရာ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ဘဂဝန်ကို မြင်ပြီးနောက် ဘြဟ္မာသည် တပဿ၊ ဗိဒ္ဓာနှင့် သမာဓိတို့ဖြင့် စိတ်နှင့် စကား တတ်နိုင်သမျှ ချီးမွမ်းကာ နောက်ဆုံးတွင် ပင်ပန်းသကဲ့သို့ တိတ်ဆိတ်သွား하였다။
Verse 27
अथाभिप्रेतमन्वीक्ष्य ब्रह्मणो मधुसूदन: । विषण्णचेतसं तेन कल्पव्यतिकराम्भसा ॥ २७ ॥ लोकसंस्थानविज्ञान आत्मन: परिखिद्यत: । तमाहागाधया वाचा कश्मलं शमयन्निव ॥ २८ ॥
ထို့နောက် မဓုသූဒနသည် ဘြဟ္မာ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်၍ ပရလယရေကြောင့် စိတ်ညှိုးနွမ်းကာ လောကစနစ်တည်ဆောက်ရေးအကြံတွင် ပင်ပန်းနေသော ဘြဟ္မာအား နက်ရှိုင်းသော စကားဖြင့် မိန့်တော်မူ၍ ပေါ်လာသော မောဟကလ္မသကို သက်သာစေသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။
Verse 28
अथाभिप्रेतमन्वीक्ष्य ब्रह्मणो मधुसूदन: । विषण्णचेतसं तेन कल्पव्यतिकराम्भसा ॥ २७ ॥ लोकसंस्थानविज्ञान आत्मन: परिखिद्यत: । तमाहागाधया वाचा कश्मलं शमयन्निव ॥ २८ ॥
ထို့နောက် မဓုသූဒနသည် ဘြဟ္မာ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်၍ ပရလယရေကြောင့် စိတ်ညှိုးနွမ်းကာ လောကစနစ်တည်ဆောက်ရေးအကြံတွင် ပင်ပန်းနေသော ဘြဟ္မာအား နက်ရှိုင်းသော စကားဖြင့် မိန့်တော်မူ၍ ပေါ်လာသော မောဟကလ္မသကို သက်သာစေသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။
Verse 29
श्रीभगवानुवाच मा वेदगर्भ गास्तन्द्रीं सर्ग उद्यममावह । तन्मयापादितं ह्यग्रे यन्मां प्रार्थयते भवान् ॥ २९ ॥
သ்ரீဘဂဝန် မိန့်တော်မူသည်—အို ဝేదဂರ್ಭ ဘြဟ္မာ၊ စိတ်ပျင်းရိခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း မဖြစ်စေနှင့်; စೃಷ್ಟिလုပ်ငန်းတွင် ကြိုးစားလှုပ်ရှားလော့။ သင် ငါ့ထံ တောင်းဆိုသောအရာကို ငါသည် အစကတည်းက ပေးအပ်ပြီးသားဖြစ်သည်။
Verse 30
भूयस्त्वं तप आतिष्ठ विद्यां चैव मदाश्रयाम् । ताभ्यामन्तर्हृदि ब्रह्मन् लोकान्द्रक्ष्यस्यपावृतान् ॥ ३० ॥
အို ဘြဟ္မာ၊ ထပ်မံ၍ တပဿနှင့် ဓ്യာန၌ တည်မြဲလော့၊ ထို့ပြင် ငါ့ကို အားကိုးသော ဗိဒ္ဓာ၏ နည်းလမ်းကို လိုက်နာလော့။ ထိုနှစ်ပါးကြောင့် သင်၏ အတွင်းနှလုံး၌ပင် လောကအားလုံးကို ဖုံးကွယ်မှုမရှိဘဲ မြင်ရလိမ့်မည်။
Verse 31
तत आत्मनि लोके च भक्तियुक्त: समाहित: । द्रष्टासि मां ततं ब्रह्यन्मयि लोकांस्त्वमात्मन: ॥ ३१ ॥
အို ဘြဟ္မာ၊ သင်သည် ဘက္တိဖြင့် တည်ငြိမ်စွာ စိတ်တည်ကာ ဖန်ဆင်းရေးလုပ်ငန်းများအတွင်း၌ပင် စူးစိုက်နေသော်လည်း၊ ငါကို သင်၏အတွင်းနှင့် စကြဝဠာတစ်လျှောက်လုံးတွင် ပြန့်နှံ့နေသည်ဟု မြင်ရမည်။ ထို့ပြင် သင်၊ လောကများနှင့် သက်ရှိအားလုံးသည် ငါ့အတွင်း၌ပင် တည်ရှိကြောင်း သိမြင်ရမည်။
Verse 32
यदा तु सर्वभूतेषु दारुष्वग्निमिव स्थितम् । प्रतिचक्षीत मां लोको जह्यात्तर्ह्येव कश्मलम् ॥ ३२ ॥
သင်သည် ငါကို သက်ရှိအားလုံးအတွင်းနှင့် စကြဝဠာတစ်လျှောက်လုံးတွင် သစ်သားအတွင်းရှိ မီးကဲ့သို့ တည်ရှိနေသည်ဟု မြင်သောအခါ၊ ထိုအလွန်လောကီမြင်ကွင်း၌ပင် မောဟနှင့် မလင်းမသန့်မှုတို့ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်မည်။ ထိုအခြေအနေ၌သာ မာယာမှ လွတ်မြောက်နိုင်သည်။
Verse 33
यदा रहितमात्मानं भूतेन्द्रियगुणाशयै: । स्वरूपेण मयोपेतं पश्यन् स्वाराज्यमृच्छति ॥ ३३ ॥
သင်သည် ထူထဲသောကိုယ်နှင့် နူးညံ့သောကိုယ်ဟူသော အယူအဆမှ လွတ်ကင်း၍၊ အာရုံခံများလည်း သဘာဝဂုဏ်သုံးပါး၏ သက်ရောက်မှုမှ လွတ်မြောက်သောအခါ၊ ငါနှင့်အတူရှိခြင်း၌ သင်၏ သန့်ရှင်းသော စစ်မှန်သဘော(စွရူပ)ကို သိမြင်မည်။ ထိုအခါ သင်သည် သန့်ရှင်းသော အသိစိတ်၌ တည်မြဲမည်။
Verse 34
नानाकर्मवितानेन प्रजा बह्वी: सिसृक्षत: । नात्मावसीदत्यस्मिंस्ते वर्षीयान्मदनुग्रह: ॥ ३४ ॥
သင်သည် အမျိုးမျိုးသော ကర్మအကျယ်ချဲ့မှုဖြင့် မရေတွက်နိုင်သော သားစဉ်မြေးဆက်(ပရာဇာ)ကို တိုးပွားစေလိုပြီး ဝန်ဆောင်မှု၏ ပုံစံမျိုးစုံကို ချဲ့ထွင်လိုသောကြောင့်၊ ဤကိစ္စ၌ သင်သည် မည်သည့်အခါမျှ ချို့တဲ့မည်မဟုတ်။ အကြောင်းမှာ သင့်အပေါ် ငါ၏ အကြောင်းမဲ့ကရုဏာသည် အစဉ်အမြဲ တိုးပွားနေမည်ဖြစ်သည်။
Verse 35
ऋषिमाद्यं न बध्नाति पापीयांस्त्वां रजोगुण: । यन्मनो मयि निर्बद्धं प्रजा: संसृजतोऽपि ते ॥ ३५ ॥
သင်သည် မူလ ရှိ(ṛṣi) ဖြစ်သည်။ သင်သည် သားစဉ်မြေးဆက်များကို ဖန်တီးနေသော်လည်း စိတ်သည် အမြဲ ငါ၌ ခိုင်မြဲစွာ ချည်နှောင်ထားသောကြောင့်၊ ပാപသဘောကို ဆွဲဆောင်သော ရဇိုဂုဏ်သည် သင့်ကို မည်သည့်အခါမျှ မချုပ်နှောင်နိုင်ပါ။
Verse 36
ज्ञातोऽहं भवता त्वद्य दुर्विज्ञेयोऽपि देहिनाम् । यन्मां त्वं मन्यसेऽयुक्तं भूतेन्द्रियगुणात्मभि: ॥ ३६ ॥
ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော သတ္တဝါတို့အတွက် ငါသည် သိရန်ခက်ခဲသော်လည်း ယနေ့ သင်သည် ငါကို သိမြင်နိုင်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ငါ၏သဘောသဘာဝသည် ပစ္စည်းဓာတ်၊ အင်္ဒြိယနှင့် ဂုဏ်တို့ဖြင့် မဖွဲ့စည်းထားကြောင်း သင်သိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 37
तुभ्यं मद्विचिकित्सायामात्मा मे दर्शितोऽबहि: । नालेन सलिले मूलं पुष्करस्य विचिन्वत: ॥ ३७ ॥
သင်သည် ငါ့အကြောင်း စဉ်းစား၍ သံသယဖြင့် မိမိမွေးဖွားရာ ကြာပင်တံ၏ အမြစ်ကို ရှာဖွေကာ ရေထဲတွင် ထိုတံအတွင်းသို့ပင် ဝင်ရောက်ခဲ့သော်လည်း ဘာမျှ မတွေ့ခဲ့။ ထိုအချိန်၌ပင် ငါသည် အတွင်းမှ ငါ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ထင်ရှားစေခဲ့သည်။
Verse 38
यच्चकर्थाङ्ग मतस्तोत्रं मत्कथाभ्युदयाङ्कितम् । यद्वा तपसि ते निष्ठा स एष मदनुग्रह: ॥ ३८ ॥
အို ဘြဟ္မာ၊ ငါ၏ ဒိဗ္ဗလီလာတို့၏ ဂုဏ်တော်ကို ထင်ဟပ်စေသော စတုတ္ထရကို သင်ရွတ်ဆိုခဲ့ခြင်းနှင့် ငါကို သိမြင်ရန် တပသ္ယာ၌ သင်၏ တည်ကြည်မှု—ဤအရာအားလုံးသည် ငါ၏ အနုဂ्रह (ကရုဏာ) ဖြစ်သည်။
Verse 39
प्रीतोऽहमस्तु भद्रं ते लोकानां विजयेच्छया । यदस्तौषीर्गुणमयं निर्गुणं मानुवर्णयन् ॥ ३९ ॥
ကောင်းကျိုးရှိပါစေ၊ အို ဘြဟ္မာ။ လောကများ၏ မင်္ဂလာနှင့် အောင်မြင်မှုကို လိုလား၍ သင်သည် ငါကို ဂုဏ်တော်များဖြင့် ဖော်ပြကာ၊ ဂုဏ်ကင်းသော ပရမတတ္တဝကိုပင် အနုဝဏ္ဏနာ ပြုခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ငါသည် အလွန်ပင် ပျော်ရွှင်၍ သင့်အား ကောင်းချီးများ ပေး၏။
Verse 40
य एतेन पुमान्नित्यं स्तुत्वा स्तोत्रेण मां भजेत् । तस्याशु सम्प्रसीदेयं सर्वकामवरेश्वर: ॥ ४० ॥
ဤစတုတ္ထရဖြင့် နေ့စဉ် ငါကို ချီးမွမ်း၍ ငါကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်သော လူသည် ငါ၏ အလျင်အမြန် ပရသနာကို ရရှိမည်။ အကြောင်းမှာ ငါသည် ကောင်းချီးအပေါင်း၏ အရှင်ဖြစ်၍ သူ၏ ဆန္ဒအားလုံးကို ပြည့်စုံစေသည်။
Verse 41
पूर्तेन तपसा यज्ञैर्दानैर्योगसमाधिना । राद्धं नि:श्रेयसं पुंसां मत्प्रीतिस्तत्त्वविन्मतम् ॥ ४१ ॥
တတ္တဝပညာရှင်တို့၏အမြင်အရ ပူဇာကောင်းမှု၊ တပဿ၊ ယဇ္ဈ၊ ဒါန၊ ယောဂနှင့် သမာဓိတို့၏ အမြင့်ဆုံးရည်ရွယ်ချက်မှာ ငါ၏နှစ်သက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 42
अहमात्मात्मनां धात: प्रेष्ठ: सन् प्रेयसामपि । अतो मयि रतिं कुर्याद्देहादिर्यत्कृते प्रिय: ॥ ४२ ॥
ငါသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အတွင်းရှိ ပရမာတ္မာ၊ အမြင့်ဆုံးအုပ်ချုပ်သူနှင့် အလွန်ချစ်ခင်ရသူ ဖြစ်သည်။ ကြမ်းကိုယ်နှင့် နူးကိုယ်ပေါ် အလွဲသဘောဖြင့် တွယ်တာနေကြသဖြင့် ငါ့ပေါ်တွင်သာ ရတိထားသင့်သည်။
Verse 43
सर्ववेदमयेनेदमात्मनात्मात्मयोनिना । प्रजा: सृज यथापूर्वं याश्च मय्यनुशेरते ॥ ४३ ॥
ငါ၏အမိန့်ကိုလိုက်နာ၍၊ ဝေဒပြည့်ဝသော သင်၏ပညာအင်အားနှင့် ငါထံမှ တိုက်ရိုက်ရရှိသော ဤကိုယ်ခန္ဓာ၏အင်အားဖြင့်၊ ယခင်ကကဲ့သို့ သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းလော့—ငါ၏အုပ်စိုးမှုအောက်တွင်ရှိသူတို့ကိုပါ။
Verse 44
मैत्रेय उवाच तस्मा एवं जगत्स्रष्ट्रे प्रधानपुरुषेश्वर: । व्यज्येदं स्वेन रूपेण कञ्जनाभस्तिरोदधे ॥ ४४ ॥
မૈထ္ရေယ ရှင်က ပြောသည်—ဤသို့ ကမ္ဘာဖန်ဆင်းသူ ဘြဟ္မာအား ညွှန်ကြားပြီးနောက်၊ အာဒိပုရုရှေရှ್ವರ ဘဂဝန်သည် နာရာယဏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းကာ ထို့နောက် အန္တർဓာန်ဝင်သွားသည်။
Frequently Asked Questions
Brahmā identifies the personal form as the fullest revelation of the Absolute—eternal, blissful, and knowledge-filled—through which the Lord bestows mercy and becomes accessible to devotees. Brahman effulgence is acknowledged as real but described as lacking the reciprocal, devotional accessibility of the Lord’s personal manifestation, which is the object of meditation and surrender in bhakti.
The chapter states that by bona fide hearing of the Lord’s activities, the heart becomes cleansed (citta-śuddhi), and the Lord “takes His seat” within. This inner presence is not imagination but the Lord’s merciful self-manifestation (svayam-prakāśa) in a form the devotee contemplates, making realization a function of purified receptivity rather than speculative effort.
It refers to the Supreme Lord, who enacts creation, maintenance, and dissolution through His energies while remaining transcendental. The phrase underscores līlā: divine action that resembles worldly activity yet is free from karma, revealing the Lord’s sovereignty and compassion rather than material necessity.
Because Brahmā’s capacity for visarga is contingent on divine empowerment already granted. The Lord redirects Brahmā from fear and despondency to disciplined tapas, meditation, and devotion, promising inner comprehension and a purified vision in which Brahmā sees the Lord within himself and throughout the cosmos—removing illusion and restoring confidence for cosmic administration.
Brahmā describes the planetary systems as a tree rooted in the Lord, with three functional ‘trunks’ representing Brahmā (creation), Śiva (dissolution), and the Lord (supreme control and maintenance). The metaphor teaches hierarchical dependence: all administrative powers are branches sustained by the Supreme root, preventing the misconception that secondary creators are independent.
It diagnoses anxiety as arising from bodily identification and possessiveness (“my” and “mine”) under māyā, and prescribes shelter at the Lord’s lotus feet through hearing, chanting, and devotional service. The chapter presents bhakti not as sentiment but as the safe refuge that reorients consciousness from perishable supports to the eternal protector.