
Uddhava’s Departure to Badarikāśrama and Vidura’s Turn Toward Maitreya
ဤအধ্যာယသည် ဘြာဟ္မဏတို့၏ ကျိန်စာနောက်ကာလမှ စတင်သည်။ မူးယစ်နေသော ဝೃṣṇi နှင့် Bhoja တို့ အပြင်းအထန် ရန်ဖြစ်ကာ အချင်းချင်း ဖျက်ဆီးသွားခြင်းသည်၊ သခင် Śrī Kṛṣṇa ၏ အလိုတော်ဖြင့် မိမိ၏ မင်းဆက်ကို မြေပြင်မှ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရန် အပြင်ပန်းအကြောင်းပြချက် ဖြစ်သည်။ သခင်သည် အတွင်းစွမ်းအားဖြင့် အဆုံးကို ကြိုမြင်ကာ Sarasvatī မြစ်ကမ်းတွင် တိတ်ဆိတ်စွာ ထိုင်နေသည်။ ခွဲခွာခြင်းကို မခံနိုင်သော Uddhava သည် လိုက်လာပြီး လေးလက်ပါ ငြိမ်းချမ်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မြင်ရသည်။ မဟာမုနိ Maitreya လည်း အချိန်မီ ရောက်လာပြီး သခင်သည် Uddhava ကို ဂုဏ်ပြုကာ ယခင်က ဘုရားသခင်နှင့် ပေါင်းသင်းလိုသော ဆန္ဒကို သတိရစေ၍ Vaikuṇṭha သို့ သွားခွင့် ပေးသည်။ သို့သော် Uddhava သည် Brahmā ထံ ပြောခဲ့သော လျှို့ဝှက်ဉာဏ်ကို တောင်းဆိုရာ သခင်က မိမိ၏ လောကလွန် အနေအထားကို သင်ကြားပေးသည် (Uddhava-gītā အခြေခံကို မျှော်လင့်စေသည်)။ ထို့နောက် Uddhava သည် အမိန့်အတိုင်း Badarikāśrama သို့ ထွက်ခွာပြီး Vidura သည် ဝမ်းနည်းသော်လည်း ဉာဏ်ဖြင့် တည်ငြိမ်ကာ သင်ကြားချက် တောင်းရာ Uddhava က Maitreya ထံ သွားရန် ညွှန်ပြ၍ နောက်ပိုင်း ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဓမ္မနှင့် ဘက္တိ အကြောင်း ရှင်းလင်းချက်များသို့ ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Verse 1
उद्धव उवाच अथ ते तदनुज्ञाता भुक्त्वा पीत्वा च वारुणीम् । तया विभ्रंशितज्ञाना दुरुक्तैर्मर्म पस्पृश: ॥ १ ॥
ဥဒ္ဓဝက ပြောသည်—ထို့နောက် ဘြာဟ္မဏတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် သူတို့သည် ပရသာဒအကျန်ကို စားသောက်ပြီး ဆန်ဖြင့်လုပ်သော ဝါရုဏီ အရက်ကိုလည်း သောက်하였다။ သောက်မူးသဖြင့် အသိဉာဏ်လွဲချော်ကာ ကြမ်းတမ်းသောစကားများဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး၏ နှလုံးမရမကို ထိခိုက်စေ하였다။
Verse 2
तेषां मैरेयदोषेण विषमीकृतचेतसाम् । निम्लोचति रवावासीद्वेणूनामिव मर्दनम् ॥ २ ॥
မိုင်ရေးယ အရက်မူးခြင်း၏ ဒုစရိုက်ကြောင့် သူတို့၏ စိတ်များ မညီမညာဖြစ်လာ하였다။ နေဝင်ချိန်တွင် ဝါးများ အချင်းချင်း ပွတ်တိုက်၍ မီးပေါက်ကာ ပျက်စီးမှုဖြစ်သကဲ့သို့၊ သူတို့အတွင်းလည်း ဖျက်ဆီးမှု ဖြစ်ပွား하였다။
Verse 3
भगवान् स्वात्ममायाया गतिं तामवलोक्य स: । सरस्वतीमुपस्पृश्य वृक्षमूलमुपाविशत् ॥ ३ ॥
ဘုရားသခင် ရှရီကృష్ణသည် မိမိအတွင်းမாயာ၏ လှုပ်ရှားမှုကို ကြိုတင်မြင်၍ စရஸဝတီမြစ်ကမ်းသို့ သွားကာ သန့်စင်ရေကို သောက်သုံးပြီး သစ်ပင်အောက်တွင် ထိုင်တော်မူ하였다။
Verse 4
अहं चोक्तो भगवता प्रपन्नार्तिहरेण ह । बदरीं त्वं प्रयाहीति स्वकुलं संजिहीर्षुणा ॥ ४ ॥
အလျှော့ပေးအပ်နှံသူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသော ဘုရားသခင်သည် မိမိမျိုးရိုးကို အဆုံးသတ်လိုသဖြင့် အရင်ကတည်းက “သင် ဘဒရီကာအာရှရမ်သို့ သွားပါ” ဟု ကျွန်ုပ်အား မိန့်တော်မူခဲ့သည်။
Verse 5
तथापि तदभिप्रेतं जानन्नहमरिन्दम । पृष्ठतोऽन्वगमं भर्तु: पादविश्लेषणाक्षम: ॥ ५ ॥
သို့သော် အရိန္ဒမ၊ သူ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို သိနေသော်လည်း သခင်၏ ကြာပန်းခြေတော်များနှင့် ခွဲခွာခြင်းကို မခံနိုင်သဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် နောက်မှလိုက်လျက်ရှိခဲ့သည်။
Verse 6
अद्राक्षमेकमासीनं विचिन्वन् दयितं पतिम् । श्रीनिकेतं सरस्वत्यां कृतकेतमकेतनम् ॥ ६ ॥
ဤသို့ နောက်မှလိုက်၍ ချစ်မြတ်နိုးသော အရှင်ကို ရှာဖွေနေစဉ်၊ စရஸဝတီကမ်းနားတွင်—သရီ၏ နိကေတဖြစ်တော်မူသော်လည်း—တစ်ယောက်တည်း ထိုင်ကာ နက်ရှိုင်းစွာ စဉ်းစားနေသော ရှရီကృష్ణကို ကျွန်ုပ် မြင်တွေ့하였다။
Verse 7
श्यामावदातं विरजं प्रशान्तारुणलोचनम् । दोर्भिश्चतुर्भिर्विदितं पीतकौशाम्बरेण च ॥ ७ ॥
ဘုရား၏ ကိုယ်တော်သည် ရှျာမအရောင်ဖြစ်သော်လည်း သန့်ရှင်း၍ အလွန်လှပကာ၊ မျက်တော်များသည် တည်ငြိမ်ပြီး မနက်အရုဏ်နေကဲ့သို့ နီမြန်းသည်။ လက်တော်လေးဖက်၊ သင်္ကေတတော်များနှင့် အဝါရောင် ပီတాంబရကို မြင်၍ ကျွန်ုပ်သည် ချက်ချင်း အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်ဟု သိမြင်하였다။
Verse 8
वाम ऊरावधिश्रित्य दक्षिणाङ्घ्रि सरोरुहम् । अपाश्रितार्भकाश्वत्थमकृशं त्यक्तपिप्पलम् ॥ ८ ॥
သခင်ဘုရားသည် ငယ်ရွယ်သော ဗန်ယန်ပင်ကို မှီ၍ နားနေကာ ညာဘက် ကြာပန်းခြေကို ဘယ်ဘက် ပေါင်ပေါ်တင်ထားတော်မူ၏။ အိမ်ထောင်ရေးသက်သာမှုများကို စွန့်လွှတ်ပြီးသော်လည်း ထိုအနေအထားတွင် ပျော်ရွှင်ကြည်နူးသကဲ့သို့ မြင်ရ၏။
Verse 9
तस्मिन्महाभागवतो द्वैपायनसुहृत्सखा । लोकाननुचरन् सिद्ध आससाद यदृच्छया ॥ ९ ॥
ထိုအချိန်၌ သခင်ဘုရား၏ မဟာဘက္တ စိဒ္ဓ မૈထရေယ—မဟာရိရှီ ကృష్ణ-ဒွൈပာယန ဗျာသ၏ မိတ်ဆွေ၊ အကျိုးလိုလားသူ—သည် လောကအနှံ့ လှည့်လည်သွားလာပြီး မိမိဆန္ဒအတိုင်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ하였다။
Verse 10
तस्यानुरक्तस्य मुनेर्मुकुन्द: प्रमोदभावानतकन्धरस्य । आशृण्वतो मामनुरागहास- समीक्षया विश्रमयन्नुवाच ॥ १० ॥
မૈထရေယ မုနိသည် သခင်ဘုရားကို အလွန်ချစ်ခင်လျက် ပျော်ရွှင်သဘောဖြင့် ပခုံးကို နိမ့်ချကာ နားထောင်နေ하였다။ ထိုအခါ မုကുന္ဒ သခင်ဘုရားသည် မေတ္တာပြုံးနှင့် ထူးခြားသောအကြည့်ဖြင့် ကျွန်ုပ်ကို နားခိုင်းပြီး ထိုသို့ မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 11
श्री भगवानुवाच वेदाहमन्तर्मनसीप्सितं ते ददामि यत्तद् दुरवापमन्यै: । सत्रे पुरा विश्वसृजां वसूनां मत्सिद्धिकामेन वसो त्वयेष्ट: ॥ ११ ॥
သရီ ဘဂဝန် မိန့်တော်မူသည်—“အို ဝစု၊ သင်၏ အတွင်းစိတ်ထဲက ဆန္ဒကို ငါ သိ၏။ အခြားသူတို့အတွက် ရခက်ခဲသော အရာကို ငါ သင်အား ပေးမည်။ ယခင်က စကြဝဠာရေးရာကို ချဲ့ထွင်စီမံသော ဝစုတို့နှင့် အခြားဒေဝတို့၏ စတြယဂ္ဍ၌ သင်သည် ငါနှင့် အတူနေခြင်းကို ရလိုသော ဆန္ဒဖြင့် အထူးပူဇော်ခဲ့၏။”
Verse 12
स एष साधो चरमो भवाना- मासादितस्ते मदनुग्रहो यत् । यन्मां नृलोकान् रह उत्सृजन्तं दिष्टया ददृश्वान् विशदानुवृत्त्या ॥ १२ ॥
အို သာဓု၊ သင်၏ ယခုဘဝသည် နောက်ဆုံးဘဝဖြစ်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံးလည်း ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ဤဘဝ၌ ငါ၏ အမြင့်ဆုံး ကရုဏာကို သင် ရရှိခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခု သင်သည် ဤချုပ်နှောင်ထားသော လောကကို စွန့်၍ ငါ၏ ဝိုင်ကుంఠ ဓာမသို့ သွားနိုင်ပြီ။ သင်၏ သန့်ရှင်း၍ မလှုပ်မယှက်သော ဘက္တိကြောင့် ဤတိတ်ဆိတ်ရာ၌ ငါကို မြင်တွေ့ခြင်းသည် သင်အတွက် မဟာကောင်းချီး ဖြစ်သည်။
Verse 13
पुरा मया प्रोक्तमजाय नाभ्ये पद्मे निषण्णाय ममादिसर्गे । ज्ञानं परं मन्महिमावभासं यत्सूरयो भागवतं वदन्ति ॥ १३ ॥
အို ဥဒ္ဓဝ၊ ဖန်ဆင်းခြင်းအစဦးကာလ၌ ငါ၏နာဗီမှ ပေါက်သော ကြာပန်းပေါ်၌ ထိုင်နေသော အဇ ဘြဟ္မာအား ငါ၏ အလွန်လောကီမဟာဂုဏ်ကို ထင်ရှားစေသော အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်ကို ဟောကြားခဲ့သည်၊ ထိုကို ရှင်သန်သူ ရှေးရဟန်းများက «ရှရီမဒ် ဘာဂဝတမ်» ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 14
इत्यादृतोक्त: परमस्य पुंस: प्रतिक्षणानुग्रहभाजनोऽहम् । स्नेहोत्थरोमा स्खलिताक्षरस्तं मुञ्चञ्छुच: प्राञ्जलिराबभाषे ॥ १४ ॥
အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တော်က အချိန်တိုင်း ငါ့ကို ကရုဏာပြု၍ ချစ်ခင်စွာ မိန့်ကြားသဖြင့် မျက်ရည်ကြောင့် စကားလုံးများ တုန်လှုပ်ကာ ကိုယ်တစ်လုံး ရောမန်ချ်ဖြစ်လာသည်။ မျက်ရည်ကို သုတ်ပြီး လက်အုပ်ချီကာ ဗိဒုရအား ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 15
को न्वीश ते पादसरोजभाजां सुदुर्लभोऽर्थेषु चतुर्ष्वपीह । तथापि नाहं प्रवृणोमि भूमन् भवत्पदाम्भोजनिषेवणोत्सुक: ॥ १५ ॥
အို သခင်၊ သင်၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်ကို ချစ်ခြင်းဖြင့် ဆောင်ရွက်သော ဘက္တများအတွက် ဓမ္မ၊ အರ್ಥ၊ ကာမ၊ မောက္ခ—ဤလေးပါးတွင် မရနိုင်သည့်အရာ မရှိပါ။ သို့သော် အို မဟာရှင်၊ ကျွန်ုပ်သည် သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကိုသာ ဆည်းကပ်လိုပါသည်။
Verse 16
कर्माण्यनीहस्य भवोऽभवस्य ते दुर्गाश्रयोऽथारिभयात्पलायनम् । कालात्मनो यत्प्रमदायुताश्रम: स्वात्मन्रते: खिद्यति धीर्विदामिह ॥ १६ ॥
အို သခင်၊ ပညာရှိ ရဟန်းများပင် သင်၏ မဟာဂုဏ်တော်ကို မြင်လျှင် ဉာဏ်စိတ် ကလိမ့်ကလျား ဖြစ်ကြသည်—သင်သည် ဆန္ဒမရှိဘဲ ကර්မလုပ်ခြင်း၊ မမွေးဖွားသူဖြစ်လျက် မွေးဖွားခြင်း၊ မအနိုင်ယူနိုင်သော ကာလ၏ အရှင်ဖြစ်လျက် ရန်သူကြောက်၍ ကာကွယ်ခံတံတိုင်းသို့ ခိုလှုံကာ ထွက်ပြေးခြင်း၊ ကိုယ်တော်၌ပင် ပျော်မြူးသူဖြစ်လျက် မိန်းမများစွာဝန်းရံသော အိမ်ထောင်ရေးကို ခံစားခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 17
मन्त्रेषु मां वा उपहूय यत्त्व- मकुण्ठिताखण्डसदात्मबोध: । पृच्छे: प्रभो मुग्ध इवाप्रमत्त- स्तन्नो मनो मोहयतीव देव ॥ १७ ॥
အို သခင်၊ သင်၏ အနန္တသော အတ္တဘောဓသည် ကာလ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် မည်သည့်အခါမျှ မခွဲခြားမခံရဘဲ၊ သင်၏ ပြည့်စုံသော ဉာဏ်သည်လည်း အကန့်အသတ်မရှိပါ။ သို့သော် မန္တရားတိုင်ပင်ရာတွင် ကျွန်ုပ်ကို ခေါ်၍ မောဟနေသကဲ့သို့ မေးမြန်းသည်—သင်သည် မည်သည့်အခါမျှ မောဟမဖြစ်ပါ။ အို ဒေဝ၊ သင်၏ ဤလီလာက ကျွန်ုပ်၏ စိတ်ကိုပင် မောဟစေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 18
ज्ञानं परं स्वात्मरह:प्रकाशं प्रोवाच कस्मै भगवान् समग्रम् । अपि क्षमं नो ग्रहणाय भर्त- र्वदाञ्जसा यद् वृजिनं तरेम ॥ १८ ॥
အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် လက်ခံနိုင်သူများဟု သင်မြင်ပါက၊ သင်၏ကိုယ်တိုင်သော သဘောတရားကို ထွန်းလင်းစေသော အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်ပညာကို ကျွန်ုပ်တို့အား မိန့်ကြားပါ။ ယင်းကို သင်သည် ယခင်က ဗြဟ္မာအား ဟောကြားခဲ့သဖြင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဒုက္ခကို လွယ်ကူစွာ ကျော်လွှားနိုင်ပါစေ။
Verse 19
इत्यावेदितहार्दाय मह्यं स भगवान् पर: । आदिदेशारविन्दाक्ष आत्मन: परमां स्थितिम् ॥ १९ ॥
ဤသို့ ကျွန်ုပ်၏နှလုံးသားဆန္ဒကို အမြင့်ဆုံး ဘဂဝန်ထံ တင်ပြသောအခါ၊ ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသော အရှင်သည် မိမိ၏ အလွန်မြင့်သော တရားသဘောအနေအထားကို ကျွန်ုပ်အား သင်ကြားပေးတော်မူ၏။
Verse 20
स एवमाराधितपादतीर्था- दधीततत्त्वात्मविबोधमार्ग: प्रणम्य पादौ परिवृत्य देव- मिहागतोऽहं विरहातुरात्मा ॥ २० ॥
ကျွန်ုပ်၏ ဝိညာဉ်ရေးဆရာဖြစ်သော ဘဂဝန်၏ ခြေတော်တီရ္ထကို ပူဇော်ကာ ကိုယ်တိုင်သိမြင်မှုသဘောတရား၏ လမ်းစဉ်ကို လေ့လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ခြေတော်၌ ဦးချကာ ပတ်လည်လှည့်ဝတ်ပြု၍၊ ခွဲခွာရခြင်းကြောင့် စိတ်နာကျင်ဝမ်းနည်းလျက် ဤနေရာသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။
Verse 21
सोऽहं तद्दर्शनाह्लादवियोगार्तियुत: प्रभो । गमिष्ये दयितं तस्य बदर्याश्रममण्डलम् ॥ २१ ॥
ချစ်ခင်ရသော ဝိဒုရ၊ သူ့ကို မြင်တွေ့ရသော ပီတိမရှိသဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် ခွဲခွာဝေဒနာဖြင့် အလွန်အမင်း မငြိမ်မသက် ဖြစ်နေသည်။ ထိုဝေဒနာကို လျော့ပါးစေရန် သူ၏ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဟိမဝန္တာရှိ ဘဒရိကာရှရမ်ဒေသသို့ ယခု သွားမည်။
Verse 22
यत्र नारायणो देवो नरश्च भगवानृषि: । मृदु तीव्रं तपो दीर्घं तेपाते लोकभावनौ ॥ २२ ॥
အဲဒီ ဘဒရိကာရှရမ်တွင် ဒေဝ နာရာယဏနှင့် ဘဂဝန် ရှိ နရ ရှိ—လောကအကျိုးပြုသူ နှစ်ပါးသည်—အစမရှိသော ကာလမှစ၍ ရှည်လျားစွာ၊ တခါတရံ နူးညံ့၍ တခါတရံ ပြင်းထန်သော မဟာတပస్సကို ဆောင်ရွက်နေကြသည်။
Verse 23
श्री शुक उवाच इत्युद्धवादुपाकर्ण्य सुहृदां दु:सहं वधम् । ज्ञानेनाशमयत्क्षत्ता शोकमुत्पतितं बुध: ॥ २३ ॥
သီရိ ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ မိန့်တော်မူသည်—ဥဒ္ဓဝထံမှ မိတ်ဆွေ၊ ဆွေမျိုးတို့၏ သည်းမခံနိုင်သော ပျက်စီးခြင်းကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ပညာရှိ ဝိဒုရ (ခတ္တာ) သည် အလွန်လွန်ကဲသော ဝမ်းနည်းမှုကို အလွန်မြတ်သော ဉာဏ်ပညာဖြင့် သက်သာစေ하였다။
Verse 24
स तं महाभागवतं व्रजन्तं कौरवर्षभ: । विश्रम्भादभ्यधत्तेदं मुख्यं कृष्णपरिग्रहे ॥ २४ ॥
ဘုရား၏ ဘက္တများအနက် အဓိကနှင့် အလွန်လျှို့ဝှက်နီးကပ်သူ ဥဒ္ဓဝ ထွက်ခွာမည့်အခါ၊ ကုရုဝంశ၏ ထူးချွန်သူ ဝိဒုရသည် ချစ်ခင်ယုံကြည်မှုဖြင့် သူ့အား အရေးကြီးသော မေးခွန်းကို မေး하였다။
Verse 25
विदुर उवाच ज्ञानं परं स्वात्मरह:प्रकाशं यदाह योगेश्वर ईश्वरस्ते । वक्तुं भवान्नोऽर्हति यद्धि विष्णो- र्भृत्या: स्वभृत्यार्थकृतश्चरन्ति ॥ २५ ॥
ဝိဒုရ မိန့်သည်—အို ဥဒ္ဓဝ၊ ယောဂီတို့၏ အရှင်ဖြစ်သော သင်၏ သခင် ဘဂဝန်က သင့်အား တိုက်ရိုက် သင်ကြားပေးသော၊ ကိုယ်တိုင်၏ လျှို့ဝှက်အတ္တကို ထွန်းလင်းစေသည့် အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်ကို ကျွန်ုပ်တို့အား မေတ္တာဖြင့် ပြောကြားပါ။ ဗိෂ္ဏု၏ အမှုထမ်းများသည် အခြားသူတို့၏ အကျိုးအတွက် ဝန်ဆောင်ရန် လှည့်လည်ကြသဖြင့် ဖြစ်သည်။
Verse 26
उद्धव उवाच ननु ते तत्त्वसंराध्य ऋषि: कौषारवोऽन्तिके । साक्षाद्भगवतादिष्टो मर्त्यलोकं जिहासता ॥ २६ ॥
ဥဒ္ဓဝ မိန့်သည်—တတ္တဝကို သိလိုသူ သင်သည် အနီးတွင်ရှိသော ကೌෂာရဝ မဟာရိရှီ မૈထရေယထံမှ သင်ယူပါ။ ဘဂဝန်သည် ဤမရ್ತတလောကကို စွန့်ခွာမည့်အခါ မৈထရေယအား တိုက်ရိုက် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
Verse 27
श्री शुक उवाच इति सह विदुरेण विश्वमूर्ते- र्गुणकथया सुधयाप्लावितोरुताप: । क्षणमिव पुलिने यमस्वसुस्तां समुषित औपगविर्निशां ततोऽगात् ॥ २७ ॥
သီရိ ရှုကဒေဝ မိန့်တော်မူသည်—အို မင်းကြီး၊ ယမုနာမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် ဝိဒုရနှင့်အတူ စကြဝဠာရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသော ဘဂဝန်၏ နာမ၊ ဂုဏ်သတင်း၊ ဂုဏ်တော်တို့၏ အမృతကഥာကို ဆွေးနွေးပြီးနောက် ဥဒ္ဓဝသည် ပြင်းထန်သော ဝမ်းနည်းတပူပူဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရ하였다။ သူသည် ထိုညကို ခဏတစ်ခဏကဲ့သို့ ကုန်ဆုံးစေပြီး နောက်တစ်နေ့ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 28
राजोवाच निधनमुपगतेषु वृष्णिभोजे- ष्वधिरथयूथपयूथपेषु मुख्य: । स तु कथमवशिष्ट उद्धवो यद्धरि- रपि तत्यज आकृतिं त्र्यधीश: ॥ २८ ॥
မင်းကြီးက မေးမြန်းသည်—သုံးလောက၏ အရှင် သီရိကృష్ణ၏ လီလာများ အဆုံးသတ်ပြီးနောက်၊ ဝೃષ્ણိနှင့် ဘိုဇ မျိုးနွယ်တို့၏ မဟာရഥီ စစ်ခေါင်းဆောင်များ ပျောက်ကွယ်သွားသော်လည်း၊ အုဒ္ဓဝသာ တစ်ဦးတည်း မည်သို့ ကျန်ရစ်သနည်း။ ဟရိတော်တိုင်တောင် အဘယ်ကြောင့် သူ့ကို မစွန့်လွှတ်သနည်း။
Verse 29
श्री शुक उवाच ब्रह्मशापापदेशेन कालेनामोघवाञ्छित: । संहृत्य स्वकुलं स्फीतं त्यक्ष्यन्देहमचिन्तयत् ॥ २९ ॥
ရှုကဒေဝ ဂိုಸ್ವာမီက ပြန်ဖြေသည်—မင်းကြီးရေ၊ ဘြာဟ္မဏတို့၏ ကျိန်စာသည် အကြောင်းပြချက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ အမှန်မှာ ကာလ၏ လမ်းကြောင်းဖြင့် ဘုရား၏ မပျက်မကွက် ဆန္ဒတော်ပင် ပြည့်စုံလာခြင်း ဖြစ်သည်။ မိမိ၏ အလွန်ကြီးမားသော မျိုးနွယ်ကို စုဆောင်းသိမ်းယူပြီးနောက် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်မည်ဟု စိတ်ကူးတော်မူ하였다။
Verse 30
अस्माल्लोकादुपरते मयि ज्ञानं मदाश्रयम् । अर्हत्युद्धव एवाद्धा सम्प्रत्यात्मवतां वर: ॥ ३० ॥
ယခု ငါသည် ဤလောက၏ မြင်ကွင်းမှ ဆုတ်ခွာ၍ အန္တရာယ်မရှိစွာ အန္တർဓာန်မည်။ ငါ့အကြောင်း၊ ငါ့ကို အားထားသော ဉာဏ်ကို တိုက်ရိုက် အပ်နှံရန် သင့်တော်သူမှာ ငါ့ဘက္တတို့အနက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော အုဒ္ဓဝသာ ဖြစ်သည်။
Verse 31
नोद्धवोऽण्वपि मन्न्यूनो यद्गुणैर्नार्दित: प्रभु: । अतो मद्वयुनं लोकं ग्राहयन्निह तिष्ठतु ॥ ३१ ॥
အုဒ္ဓဝသည် ငါ့ထက် အနည်းငယ်မျှ မနိမ့်ပါ၊ အကြောင်းမှာ ပရကృతိ၏ ဂုဏ်သုံးပါးက သူ့ကို မည်သည့်အခါမျှ မနှောင့်ယှက်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဤလောက၌ နေ၍ ဘုရားသခင်၏ သီးသန့် ဉာဏ်ကို လူတို့ထံ ဖြန့်ဝေစေ။
Verse 32
एवं त्रिलोकगुरुणा सन्दिष्ट: शब्दयोनिना । बदर्याश्रममासाद्य हरिमीजे समाधिना ॥ ३२ ॥
ဤသို့ သုံးလောက၏ ဆရာတော်၊ ဝေဒသဒ္ဒ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သော ဘုရားသခင်၏ အမိန့်ကို ရရှိပြီးနောက် အုဒ္ဓဝသည် ဘဒရိကာအာရှရမ်သို့ ရောက်ရှိကာ၊ ထိုနေရာတွင် သမာဓိဖြင့် ဟရိကို ပူဇော်ကာ နှစ်သက်စေ하였다။
Verse 33
विदुरोऽप्युद्धवाच्छ्रुत्वा कृष्णस्य परमात्मन: । क्रीडयोपात्तदेहस्य कर्माणि श्लाघितानि च ॥ ३३ ॥
ဝိဒုရသည်လည်း ဥဒ္ဓဝထံမှ ပရမာတ္မာ သရီကృష్ణ၏ လူ့လောက၌ လီလာအတွက် ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်း၊ ချီးမွမ်းထိုက်သော ကర్మများကို ကြားနာ하였다။
Verse 34
देहन्यासं च तस्यैवं धीराणां धैर्यवर्धनम् । अन्येषां दुष्करतरं पशूनां विक्लवात्मनाम् ॥ ३४ ॥
ဤသို့ သခင်၏ ကိုယ်တော်ချခြင်းနှင့် လီလာကర్మများသည် သတ္တိရှိသူတို့၏ သတ္တိကို တိုးစေသော်လည်း၊ အခြားသူများအတွက် နားလည်ရန် အလွန်ခက်ကာ တိရစ္ဆာန်သဘောရှိ စိတ်လှုပ်ရှားသူတို့အတွက် စိတ်အနှောင့်အယှက်သာ ဖြစ်သည်။
Verse 35
आत्मानं च कुरुश्रेष्ठ कृष्णेन मनसेक्षितम् । ध्यायन् गते भागवते रुरोद प्रेमविह्वल: ॥ ३५ ॥
ကူရုတို့အနက် အကောင်းဆုံး ဝိဒုရသည် သခင် သရီကൃഷ്ണက လောကမှ ထွက်ခွာစဉ် စိတ်ထဲတွင် မိမိကို သတိရခဲ့သည်ဟု သိမြင်၍၊ ထိုအရာကို ဓ్యာန်ပြုကာ ပရೇမဝိဟွလဖြင့် အသံကျယ်ကျယ် ငိုကြွေး하였다။
Verse 36
कालिन्द्या: कतिभि: सिद्ध अहोभिर्भरतर्षभ । प्रापद्यत स्व:सरितं यत्र मित्रासुतो मुनि: ॥ ३६ ॥
အို ဘာရတအထွတ်အမြတ်ရေ၊ ကာလින්ဒီ (ယမုနာ) ကမ်းနားတွင် အနည်းငယ်နေ့များ နေပြီးနောက်၊ ကိုယ်တိုင်သိမြင်ပြီးသော ဝိဒုရသည် ကောင်းကင်မြစ် ဂင်္ဂါကမ်းသို့ ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် မဟာမုနိ မૈထရေယ ရှိနေ하였다။
Śāstrically, the brāhmaṇas’ curse functions as nimitta (an apparent instrument), while the Lord’s desire is the primary cause. The episode establishes that Bhagavān’s līlā includes orderly withdrawal: when His earthly mission is complete, He removes even His own associates from mundane vision to prevent misuse of power and to conclude the narrative cycle. It also warns that pramāda (negligence) and mada (intoxication) amplify latent faults, leading to collective ruin—an ethical lesson embedded within divine orchestration.
Maitreya is a mahā-bhāgavata and a close associate within Vyāsa’s circle, who arrives to witness the Lord’s final manifest moments. Uddhava explicitly identifies Maitreya as directly instructed by the Lord at the time of His departure, making him uniquely qualified to transmit tattva (creation, the Lord’s governance, and devotional conclusions). This handoff establishes an authorized knowledge-line: Vidura’s questions will be answered not by speculation but by realized śruti-sāra in paramparā.