Adhyaya 33
Devahūti’s Prayers, Kapila’s Departure, and Devahūti’s Liberation (Siddhapada)
ကပိလမုနိ၏ စာṅခယ-ဘက္တိနှင့် ကိုယ်တိုင်သိမြင်ခြင်းလမ်းညွှန်ကို ဆက်လက်၍ ဤအခန်းတွင် အကျိုးဖြစ်ထွန်းမှုကို ဖော်ပြသည်။ မૈထရေယက ဒေဝဟူတီသည် အဝိဇ္ဇာမှ လွတ်မြောက်ပြီး ဘြဟ္မာနှင့် အနန္တကမ္ဘာများ၏ မူလအရင်းအမြစ်၊ ဂုဏသုံးပါးကို ဦးစီးညွှန်ကြားသူ၊ ကျဆုံးသူများကို မြှောက်တင်ကယ်တင်ရန် ဆင်းသက်လာသော ကရုဏာအဝတာရဟု ဘုရားရှင်ကို အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ ဆုတောင်းချီးမွမ်းကြောင်း ပြောသည်။ နာမ-သင်္ကီရတန—နားထောင်ခြင်း၊ သီချင်းဆိုချီးမွမ်းခြင်း၊ သတိရခြင်း—၏ ပြောင်းလဲစေသော အာနိသင်ကြောင့် နိမ့်ကျသော မွေးဖွားမှုရှိသူများပင် ဝေဒပဝိတရမှုနှင့် ထိုက်တန်လာနိုင်ကြောင်းလည်း အလေးပေးသည်။ ကပိလမုနိသည် နှစ်သက်၍ ဤလမ်းသည် လွယ်ကူပြီး လျင်မြန်စွာ မုက္ခသို့ ပို့ဆောင်ကြောင်း အာမခံကာ မိမိတာဝန်ပြီးဆုံးသဖြင့် လမ်းခွဲ၍ အရှေ့မြောက်သို့ သွားကာ ဒေဝတားဂုဏ်ပြုခြင်းကို ခံယူသည်။ ထို့နောက် သတ္တဝါချုပ်နှောင်ခံများ ကယ်တင်ရေးအတွက် သမာဓိထဲတွင် တည်နေပြီး စာṅခယ အာစာရျများက ပူဇော်ကြသည်။ ဒေဝဟူတီသည် ကရ္ဒမ၏ ခမ်းနားသော အာရှရမ်၌ နေသော်လည်း သက်သာမှုကို စွန့်လွှတ်ကာ ဗိෂ္ဏုကို ဓ്യာနပြုခြင်းကို တိုးမြှင့်၍ ဂုဏသုံးပါးကို ကျော်လွန်ကာ မုက္ခရသည်။ သူမ၏ ပြည့်စုံရာနေရာကို စိဒ္ဓပဒ ဟု ခေါ်လာပြီး ကိုယ်ခန္ဓာဓာတ်များသည် သန့်ရှင်းမြစ်အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ရေချိုးသူများအား စိဒ္ဓိပေးသည်။
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच एवं निशम्य कपिलस्य वचो जनित्री सा कर्दमस्य दयिता किल देवहूति: । विस्रस्तमोहपटला तमभिप्रणम्य तुष्टाव तत्त्वविषयाङ्कितसिद्धिभूमिम् ॥ १ ॥
သီရိ မૈထရေယ က ပြောသည်—ကပိလဒေဝ၏ မိန့်ခွန်းကို ကြားပြီးနောက် ကာဒမမုနိ၏ ချစ်မြတ်နိုးရသော ဇနီး၊ ကပိလ၏ မိခင် ဒေဝဟူတီသည် ဘက္တိယောဂနှင့် အလွန်မြင့်သော ဉာဏ်ပညာအပေါ် မသိမှုမိုးမှောင်ကင်းလွတ်သွား하였다။ မောက္ခ၏ အခြေခံဖြစ်သော စာင်ခ்ய သဘောတရားကို ထူထောင်သူ ဘဂဝန်အား ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး အောက်ပါ ဆုတောင်းသီချင်းများဖြင့် ပူဇော်ချီးမွမ်း하였다။
Verse 2
देवहूतिरुवाच अथाप्यजोऽन्त:सलिले शयानं भूतेन्द्रियार्थात्ममयं वपुस्ते । गुणप्रवाहं सदशेषबीजं दध्यौ स्वयं यज्जठराब्जजात: ॥ २ ॥
ဒေဝဟူတီ က ပြောသည်—ဗြဟ္မာကို ‘အဇ’ ဟု ခေါ်ကြသည်မှာ သင်သည် စကြဝဠာအောက်ခြေရှိ ရေထဲတွင် လဲလျောင်းနေစဉ် သင်၏ နာဘီပန်းကန်မှ သူ မွေးဖွားလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဗြဟ္မာတောင်မှ ဗူတ၊ အင်ဒြိယ နှင့် အာရုံတို့၏ အခြေခံဖြစ်၍ ဂုဏ်လှိုင်း၏ မူလနှင့် အနန္တ စကြဝဠာတို့၏ မျိုးစေ့ဖြစ်သော သင်၏ ဒိဗ္ဗရုပ်ကိုသာ သမาธိပြုခဲ့သည်။
Verse 3
स एव विश्वस्य भवान्विधत्ते गुणप्रवाहेण विभक्तवीर्य: । सर्गाद्यनीहोऽवितथाभिसन्धिर् आत्मेश्वरोऽतर्क्यसहस्रशक्ति: ॥ ३ ॥
အရှင်ဘုရား၊ ဂုဏ်လှိုင်း၏ အပြန်အလှန်တွင် သင်၏ စွမ်းအားများကို ခွဲဝေထားသဖြင့် စကြဝဠာ၏ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပျက်သိမ်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်—သို့ရာတွင် သင်သည် ကိုယ်တိုင် အကർത്തသကဲ့သို့ အလွတ်တည်ရှိသည်။ သင်၏ သံကల్పသည် မမှားမယွင်း; သင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ ပရမအာတ್ಮေရှ್ವರ ဖြစ်သည်။ တစ်ပါးတည်းဖြစ်သော်လည်း သင်၏ အတွေးမမီသော အနန္တစွမ်းအားများသည် မျိုးစုံလှုပ်ရှားနိုင်သည်—ဤသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် မနက်မီ။
Verse 4
स त्वं भृतो मे जठरेण नाथ कथं नु यस्योदर एतदासीत् । विश्वं युगान्ते वटपत्र एक: शेते स्म माया-शिशुरङ्घ्रिपान: ॥ ४ ॥
အရှင်နာထ၊ သင်သည် ကျွန်ုပ်၏ ဝမ်းဗိုက်မှ မွေးဖွားလာခဲ့သည်—ဤသည် မည်သို့ ဖြစ်နိုင်သနည်း? စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို မိမိ၏ ဝမ်းအတွင်း ထားရှိသော ပရမပုရုಷသည် ကျွန်ုပ်၏ ဝမ်းမှ မည်သို့ မွေးဖွားနိုင်မည်နည်း? သို့သော် ယုဂအဆုံးတွင် သင်သည် ဗန်ယန်ရွက်တစ်ရွက်ပေါ်တွင် တစ်ပါးတည်း လဲလျောင်း၍ မာယာကလေးကဲ့သို့ မိမိ၏ ကြာပန်းခြေ၏ လက်မကို လျှာဖြင့် လိမ်းလျက်ရှိသည်—ထို့ကြောင့် ဤအံ့ဩမှု ဖြစ်နိုင်သည်။
Verse 5
त्वं देहतन्त्र: प्रशमाय पाप्मनां निदेशभाजां च विभो विभूतये । यथावतारास्तव सूकरादयस् तथायमप्यात्मपथोपलब्धये ॥ ५ ॥
အရှင်ဗိဘို၊ ပျက်စီးကျဆုံးသူတို့၏ အပြစ်ကို သက်သာစေရန်နှင့် သင်၏ အမိန့်ကို အားကိုးနေသူတို့၏ အကျိုးတိုးပွားစေရန် သင်သည် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို ခံယူသည်။ သင်သည် ဝရာဟာ စသည့် အဝတားများကို ကိုယ်တိုင်ဆန္ဒဖြင့် ဆင်းသက်သကဲ့သို့၊ ဤအဝတားလည်း သင်၏ အားကိုးသူတို့အား အာတ್ಮမાર્ગ၏ ဒိဗ္ဗဉာဏ်ကို ပေးရန် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 6
यन्नामधेयश्रवणानुकीर्तनाद् यत्प्रह्वणाद्यत्स्मरणादपि क्वचित् । श्वादोऽपि सद्य: सवनाय कल्पते कुत: पुनस्ते भगवन्नु दर्शनात् ॥ ६ ॥
အို ဘဂဝန်! သင်၏ နာမတော်ကို နားထောင်ခြင်း၊ သီဆိုကီရတန်ပြုခြင်း၊ ဦးညွတ်ပူဇော်ခြင်း သို့မဟုတ် သတိရခြင်းသာဖြင့်ပင် ခွေးစားသူတို့၏ မျိုးရိုး၌ မွေးဖွားသူတောင် ချက်ချင်း ယဇ္ဍပူဇာ ပြုရန် အရည်အချင်းရသည်; ထို့ကြောင့် သင်ကို မျက်နှာချင်းဆိုင် ဒർശနရခြင်း၏ မဟာဂုဏ်ကို မည်သို့ဆိုနိုင်မည်နည်း။
Verse 7
अहो बत श्वपचोऽतो गरीयान् यज्जिह्वाग्रे वर्तते नाम तुभ्यम् । तेपुस्तपस्ते जुहुवु: सस्नुरार्या ब्रह्मानूचुर्नाम गृणन्ति ये ते ॥ ७ ॥
အို အံ့ဩစရာ! ခွေးစားသူတို့၏ မျိုးရိုး၌ မွေးဖွားသူတောင် သူ၏ လျှာထိပ်ပေါ်တွင် သင်၏ နာမတော် ရှိနေပါက အလွန်မြတ်သည်။ သင်၏ နာမတော်ကို သီဆိုသူတို့သည် တပသ္စျာ ပြုခဲ့ပြီး၊ ယဇ္ဍပူဇာများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ တီရ္ထများတွင် ရေချိုးခဲ့ပြီး၊ ဝေဒများကို လေ့လာခဲ့သူများပင် ဖြစ်ရမည်။
Verse 8
तं त्वामहं ब्रह्म परं पुमांसं प्रत्यक्स्रोतस्यात्मनि संविभाव्यम् । स्वतेजसा ध्वस्तगुणप्रवाहं वन्दे विष्णुं कपिलं वेदगर्भम् ॥ ८ ॥
အို ပရဗြဟ္မ! သင်သည် ပရမပုရုရှ ဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်၍ အတွင်းသို့ ပြန်လှည့်သော စီးဆင်းမှုအတွင်းရှိ အာတ್ಮ၌ သင်ကို သမాధိပြုတော်မူ၏။ သင်၏ ကိုယ်ပိုင် တေဇောဖြင့် ဂုဏသုံးပါး၏ စီးဆင်းမှုကို ဖျက်ဆီးတော်မူသည်။ ဝေဒတို့၏ အာသ్రయဖြစ်သော ကပိလနာမ ဝိෂ္ဏုကို ကျွန်ုပ် ဝန္ဒနာပြုပါ၏။
Verse 9
मैत्रेय उवाच ईडितो भगवानेवं कपिलाख्य: पर: पुमान् । वाचाविक्लवयेत्याह मातरं मातृवत्सल: ॥ ९ ॥
မૈတြေးယက ပြောသည်—ဤသို့ မိခင်၏ စကားများဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသော မိခင်ကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသည့် ပရမပုရုရှ ဘဂဝန် ကပိလသည် တည်ငြိမ်ဂంభीरသော စကားဖြင့် မိခင်အား ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 10
कपिल उवाच मार्गेणानेन मातस्ते सुसेव्येनोदितेन मे । आस्थितेन परां काष्ठामचिरादवरोत्स्यसि ॥ १० ॥
ကပိလက မိန့်တော်မူသည်—အမေ၊ ကျွန်ုပ် သင်ကြားပေးထားသော ဤလမ်းစဉ်သည် လွယ်ကူ၍ ကောင်းစွာ လိုက်နာနိုင်သည်။ ဤလမ်း၌ တည်မြဲစွာ လိုက်နာပါက သင်သည် မကြာမီပင် ဤကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းရှိနေစဉ်တည်းက ပရမအဆင့် (မုက္ခ) ကို ရရှိလိမ့်မည်။
Verse 11
श्रद्धत्स्वैतन्मतं मह्यं जुष्टं यद्ब्रह्मवादिभि: । येन मामभयं याया मृत्युमृच्छन्त्यतद्विद: ॥ ११ ॥
အမေ၊ ဗြဟ္မဝါဒီတို့လည်း လိုက်နာသော ငါ၏ ဤအယူအဆကို ယုံကြည်ပါ။ ဤကိုယ်တိုင်သိမြင်ခြင်းလမ်းကို ပြည့်စုံစွာ လျှောက်လှမ်းလျှင် လောကီကြောက်ရွံ့မှုနှင့် အညစ်အကြေးမှ လွတ်ကင်းကာ နောက်ဆုံးတွင် ငါ့ထံသို့ ရောက်မည်။ ဤဘက္တိဝန်ဆောင်မှုနည်းကို မသိသူတို့သည် မွေးဖွားသေဆုံး ဝန်းကျင်မှ မလွတ်နိုင်။
Verse 12
मैत्रेय उवाच इति प्रदर्श्य भगवान्सतीं तामात्मनो गतिम् । स्वमात्रा ब्रह्मवादिन्या कपिलोऽनुमतो ययौ ॥ १२ ॥
မૈထရေယက ပြောသည်—ဤသို့ ဘဂဝန် ကပီလသည် သန့်ရှင်းသော မိခင်အား အတ္တမဂ္ဂတိကို ပြသ၍ သင်ကြားပြီးနောက်၊ ဗြဟ္မဝါဒီ မိခင်ထံမှ ခွင့်တောင်းကာ တာဝန်ပြီးစီးသဖြင့် အိမ်မှ ထွက်ခွာသွားသည်။
Verse 13
सा चापि तनयोक्तेन योगादेशेन योगयुक् । तस्मिन्नाश्रम आपीडे सरस्वत्या: समाहिता ॥ १३ ॥
သား၏ ယောဂအမိန့်အတိုင်း ဒေဝဟူတီသည်လည်း ထိုအာရှရမ်၌ပင် ဘက္တိယောဂကို လေ့ကျင့်하였다။ ဆရಸ್ವတီမြစ်ကမ်းရှိ ကර්ဒမမုနိ၏ အိမ်သည် ပန်းများဖြင့် အလွန်လှပစွာ အလှဆင်ထား၍ ဆရಸ್ವတီ၏ ပန်းမကူဋ်တော်ကဲ့သို့ ထင်ရှားခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် သူမသည် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ သမာဓိ၌ နေ하였다။
Verse 14
अभीक्ष्णावगाहकपिशान्जटिलान्कुटिलालकान् । आत्मानं चोग्रतपसा बिभ्रती चीरिणं कृशम् ॥ १४ ॥
သူမသည် တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရေချိုးလေ့ရှိလာ၍ ကောက်ကွေးသော အနက်ရောင်ဆံပင်များသည် တဖြည်းဖြည်း ဖြူဖျော့လာသည်။ ပြင်းထန်သော တပဿာကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပို၍ ပိန်ပါးလာပြီး အဟောင်းအဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်하였다။
Verse 15
प्रजापते: कर्दमस्य तपोयोगविजृम्भितम् । स्वगार्हस्थ्यमनौपम्यं प्रार्थ्यं वैमानिकैरपि ॥ १५ ॥
ပရဇာပတိ ကර්ဒမ၏ အိမ်နှင့် အိမ်ထောင်ရေးပစ္စည်းများသည် တပဿာနှင့် ယောဂမဟာစွမ်းအားကြောင့် မတူညီအောင် ကြီးပွားလာခဲ့သည်။ ထိုအိုင်ရှဝရယသည် ဗိမာနာဖြင့် အာကာသတွင် သွားလာသူများအတွက်တောင် လိုလားဖွယ်ဖြစ်ပြီး၊ တခါတရံ သူတို့ကပင် မနာလိုဖြစ်ကြသည်။
Verse 16
पय:फेननिभा: शय्या दान्ता रुक्मपरिच्छदा: । आसनानि च हैमानि सुस्पर्शास्तरणानि च ॥ १६ ॥
ဤနေရာတွင် ကർဒမ မုနိ၏ အိမ်ထောင်ရေး ဂုဏ်ဝင်အလှကို ဖော်ပြထားသည်။ နို့ဖျော်ဖျားကဲ့သို့ ဖြူစင်သော အိပ်ရာခင်းနှင့် မတ်တပ်ရပ်; ဆင်စွယ်ထိုင်ခုံများကို ရွှေဇာလီအလှဆင်အဝတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားပြီး ရွှေအိပ်ရာပေါ်တွင် အလွန်နူးညံ့သော ခေါင်းအုံးများရှိသည်။
Verse 17
स्वच्छस्फटिककुड्येषु महामारकतेषु च । रत्नप्रदीपा आभान्ति ललना रत्नसंयुता: ॥ १७ ॥
အိမ်၏နံရံများသည် ကြည်လင်သော စဖတိက်နှင့် အဆင့်မြင့် မြရကတ်ရတနာများဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားပြီး ရတနာမီးအိမ်များ တောက်ပနေသည်။ ထိုရတနာရောင်ခြည်များကြောင့် အိမ်တစ်လုံးလုံး အလင်းရောင်ပြည့်ဝနေ၏။ အိမ်ရှိ အမျိုးသမီးများလည်း ရတနာအလှဆင်များဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 18
गृहोद्यानं कुसुमितै रम्यं बह्वमरद्रुमै: । कूजद्विहङ्गमिथुनं गायन्मत्तमधुव्रतम् ॥ १८ ॥
အိမ်ဝင်းကို မွှေးကြိုင်သော ပန်းများပွင့်လန်းသည့် လှပသော ဥယျာဉ်များက ဝန်းရံထားပြီး အသီးသစ်များပေးသော မြင့်မားလှပသည့် သစ်ပင်များ များစွာရှိသည်။ သစ်ပင်ပေါ်တွင် ငှက်အတွဲများ ကူးကူးသံထွက်ကာ၊ ပျားများက မধုရည်မူး၍ ဂုန်ဂုန်မြည်သဖြင့် အလုံးစုံသော လေထုသည် အလွန်ပင် သာယာလှသည်။
Verse 19
यत्र प्रविष्टमात्मानं विबुधानुचरा जगु: । वाप्यामुत्पलगन्धिन्यां कर्दमेनोपलालितम् ॥ १९ ॥
ဒေဝဟူတီသည် ထိုလှပသော ဥယျာဉ်ထဲသို့ ဝင်ကာ ကြာပန်းနံ့သင်းသော ရေကန်တွင် ရေချိုးရန် သွားသောအခါ၊ နတ်လောက၏ အဖော်အပါး ဂန္ဓဗ္ဗများက ကർဒမ၏ ဂೃಹಸ್ಥဘဝ၏ ဂုဏ်သတင်းကို သီဆိုကြသည်။ သူမ၏ မဟာပင်္ဂလိက ခင်ပွန်း ကർဒမသည် အမြဲတမ်း ကာကွယ်ပေးခဲ့သည်။
Verse 20
हित्वा तदीप्सिततममप्याखण्डलयोषिताम् । किञ्चिच्चकार वदनं पुत्रविश्लेषणातुरा ॥ २० ॥
ဒေဝဟူတီ၏ အနေအထားသည် အလွန်ထူးခြားပြီး ကောင်းကင်လောက အမျိုးသမီးများတောင် မနာလိုမဖြစ်နိုင်သော သက်သာချမ်းသာမှုများရှိသော်လည်း သူမသည် ထိုအရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်하였다။ သူမ၏ ဝမ်းနည်းမှုမှာ မဟာသားတော်နှင့် ခွဲခွာရခြင်းတစ်ခုတည်းကြောင့်ဖြစ်၍ မျက်နှာမှာ အနည်းငယ် မောပန်းသွားသည်။
Verse 21
वनं प्रव्रजिते पत्यावपत्यविरहातुरा । ज्ञाततत्त्वाप्यभून्नष्टे वत्से गौरिव वत्सला ॥ २१ ॥
ခင်ပွန်းသည် သံဃာဘဝသို့ ဝင်ကာ အိမ်မှ ထွက်သွားပြီးနောက်၊ တစ်ဦးတည်းသော သား ကပိလလည်း ထွက်ခွာသွားသဖြင့် ဒေဝဟူတီသည် သားကွာခြားမှုကြောင့် အလွန်ဝမ်းနည်းခဲ့သည်။ အသက်နှင့် သေခြင်း၏ သစ္စာကို သိရှိပြီး စိတ်နှလုံးသန့်စင်နေသော်လည်း နွားမက နွားကလေးဆုံးရှုံးသကဲ့သို့ စိုးရိမ်ဝမ်းနည်းခဲ့သည်။
Verse 22
तमेव ध्यायती देवमपत्यं कपिलं हरिम् । बभूवाचिरतो वत्स नि:स्पृहा तादृशे गृहे ॥ २२ ॥
အို ဝိဒူရ၊ ဒေဝဟူတီသည် မိမိသားဖြစ်သော အမြင့်မြတ်သခင် ဟရီ ကပိလဒေဝကို အမြဲတမ်း သမาธိဖြင့် စဉ်းစားနေသဖြင့် မကြာမီ အလှဆင်ထားသော အိမ်အပေါ်တောင် ဆန္ဒကင်း၍ မကပ်လှမ်းတော့하였다။
Verse 23
ध्यायती भगवद्रूपं यदाह ध्यानगोचरम् । सुत: प्रसन्नवदनं समस्तव्यस्तचिन्तया ॥ २३ ॥
ထို့နောက် အမြဲပြုံးနေသော မျက်နှာရှိသည့် သားဖြစ်သော ဘုရားကပိလဒေဝထံမှ အရာအားလုံးကို အသေးစိတ် စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြားနာပြီးနောက် ဒေဝဟူတီသည် အမြင့်မြတ်သခင်၏ ဝိෂ္ဏုရုပ်ကို မပြတ်မတောက် သမาธိဖြင့် တရားထိုင်စဉ်းစားလေသည်။
Verse 24
भक्तिप्रवाहयोगेन वैराग्येण बलीयसा । युक्तानुष्ठानजातेन ज्ञानेन ब्रह्महेतुना ॥ २४ ॥ विशुद्धेन तदात्मानमात्मना विश्वतोमुखम् । स्वानुभूत्या तिरोभूतमायागुणविशेषणम् ॥ २५ ॥
မပြတ်မတောက်သော ဘက္တိစီးဆင်းယောဂဖြင့်၊ အားကောင်းသော ဝိုင်ရာဂျျဖြင့်၊ မှန်ကန်သော အကျင့်အထုံးမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ဘြဟ္မန်သို့ ဦးတည်စေသော ဉာဏ်ဖြင့် သူမသည် အလွန်သန့်စင်လာ하였다။ သန့်ရှင်းသော စိတ်နှလုံးဖြင့် အရပ်အားလုံးသို့ မျက်နှာမူသော အမြင့်မြတ်ပုဂ္ဂိုလ်၌ သမาธိလုံးဝ လျှံဝင်ကာ၊ မာယာ၏ ဂုဏ်များကြောင့် ဖြစ်သော သံသယအားလုံးသည် ကိုယ်တိုင်အတွေ့အကြုံဖြင့် ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
Verse 25
भक्तिप्रवाहयोगेन वैराग्येण बलीयसा । युक्तानुष्ठानजातेन ज्ञानेन ब्रह्महेतुना ॥ २४ ॥ विशुद्धेन तदात्मानमात्मना विश्वतोमुखम् । स्वानुभूत्या तिरोभूतमायागुणविशेषणम् ॥ २५ ॥
မပြတ်မတောက်သော ဘက္တိစီးဆင်းယောဂဖြင့်၊ အားကောင်းသော ဝိုင်ရာဂျျဖြင့်၊ မှန်ကန်သော အကျင့်အထုံးမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ဘြဟ္မန်သို့ ဦးတည်စေသော ဉာဏ်ဖြင့် သူမသည် အလွန်သန့်စင်လာ하였다။ သန့်ရှင်းသော စိတ်နှလုံးဖြင့် အရပ်အားလုံးသို့ မျက်နှာမူသော အမြင့်မြတ်ပုဂ္ဂိုလ်၌ သမาธိလုံးဝ လျှံဝင်ကာ၊ မာယာ၏ ဂုဏ်များကြောင့် ဖြစ်သော သံသယအားလုံးသည် ကိုယ်တိုင်အတွေ့အကြုံဖြင့် ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
Verse 26
ब्रह्मण्यवस्थितमतिर्भगवत्यात्मसंश्रये । निवृत्तजीवापत्तित्वात्क्षीणक्लेशाप्तनिर्वृति: ॥ २६ ॥
သူမ၏စိတ်သည် အတ္တမအာရှရေ ဖြစ်သော အမြင့်ဆုံး ဘဂဝန်၌ အပြည့်အဝ တည်ငြိမ်သွားပြီး၊ ရုပ်မဲ့ ဘြဟ္မန်၏ သဘောတရား ဉာဏ်လည်း အလိုအလျောက် ထင်ရှားလာသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ အမည်တပ်မှုများမှ လွတ်ကင်းသဖြင့် ဒုက္ခအားလုံး ပျောက်ကွယ်ကာ အလွန်မြင့်သော သာသနာရေး အာနန္ဒကို ရရှိ하였다။
Verse 27
नित्यारूढसमाधित्वात्परावृत्तगुणभ्रमा । न सस्मार तदात्मानं स्वप्ने दृष्टमिवोत्थित: ॥ २७ ॥
အမြဲတမ်း သမာဓိ၌ တည်မြဲပြီး ဂုဏ်သုံးပါးက လှုံ့ဆော်သော မောဟမှ လွတ်ကင်းသဖြင့် သူမသည် ကိုယ်ခန္ဓာကိုတောင် မမှတ်မိတော့ဘဲ၊ အိပ်မက်ထဲက ကိုယ်ခန္ဓာများကို နိုးလာသူက မေ့သကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။
Verse 28
तद्देह: परत: पोषोऽप्यकृशश्चाध्यसम्भवात् । बभौ मलैरवच्छन्न: सधूम इव पावक: ॥ २८ ॥
သူမ၏ကိုယ်ခန္ဓာကို ခင်ပွန်း ကර්ဒမ စိတ်ဝိညာဉ်ဆန်သော မိန်းကလေးများဖြင့် စောင့်ရှောက်စေခဲ့သော်လည်း၊ ထိုအချိန်တွင် စိတ်ပူပန်မှု မရှိသဖြင့် မပိန်ပါ။ မလင်များဖုံးလွှမ်းကာ မီးကို မီးခိုးဝိုင်းထားသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။
Verse 29
स्वाङ्गं तपोयोगमयं मुक्तकेशं गताम्बरम् । दैवगुप्तं न बुबुधे वासुदेवप्रविष्टधी: ॥ २९ ॥
သူမ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် တပဿာနှင့် ယောဂ၌ လုံးဝလိမ့်မူးနေ၍ တခါတရံ ဆံပင်ပြေလျော့၊ အဝတ်အစားလည်း ရှုပ်ထွေးသော်လည်း၊ ဗာសုဒေဝ၌ စိတ်ဉာဏ်ဝင်ရောက်လျက်ရှိသဖြင့် ဘုရားသခင်၏ အကာအကွယ်ကဲ့သို့ မသိမသာ ဖြစ်နေ하였다။
Verse 30
एवं सा कपिलोक्तेन मार्गेणाचिरत: परम् । आत्मानं ब्रह्मनिर्वाणं भगवन्तमवाप ह ॥ ३० ॥
ဗိဒုရာရေ၊ ကပိလက သင်ကြားပေးသော လမ်းစဉ်ကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် ဒေဝဟူတီသည် မကြာခင်ပင် ပစ္စည်းဘంధနမှ လွတ်မြောက်ကာ၊ ဘြဟ္မနိဗ္ဗာန်သဘောတရားဖြစ်သော အမြင့်ဆုံး ဘဂဝန်—ပရမာတ္မာ—ကို လွယ်ကူစွာ ရရှိ하였다။
Verse 31
तद्वीरासीत्पुण्यतमं क्षेत्रं त्रैलोक्यविश्रुतम् । नाम्ना सिद्धपदं यत्र सा संसिद्धिमुपेयुषी ॥ ३१ ॥
ဗိဒူရရေ၊ ဒေဝဟူတီ အပြည့်အဝ စိဒ္ဓိကို ရရှိခဲ့သော ထိုနေရာသည် အလွန်သန့်ရှင်းမြတ်သော တီရ္ထဖြစ်ပြီး သုံးလောကလုံးတွင် ‘စိဒ္ဓပဒ’ ဟု ကျော်ကြားသည်။
Verse 32
तस्यास्तद्योगविधुतमार्त्यं मर्त्यमभूत्सरित् । स्रोतसां प्रवरा सौम्य सिद्धिदा सिद्धसेविता ॥ ३२ ॥
နူးညံ့သော ဗိဒူရရေ၊ သူမ၏ ယောဂသန့်စင်မှုကြောင့် ဖျက်ဆီးလွယ်သော ကိုယ်ခန္ဓာဓာတ်များသည် ရေထဲသို့ လျော်ကာ စီးဆင်းသော မြစ်ဖြစ်လာသည်။ ထိုမြစ်သည် မြစ်များအနက် အမြတ်ဆုံး၊ စိဒ္ဓိပေးသူ၊ စိဒ္ဓများက ဆည်းကပ်ရာ ဖြစ်သည်။
Verse 33
कपिलोऽपि महायोगी भगवान्पितुराश्रमात् । मातरं समनुज्ञाप्य प्रागुदीचीं दिशं ययौ ॥ ३३ ॥
ဗိဒူရရေ၊ မဟာယောဂီ ဘဂဝန် ကပိလသည် ဖခင်၏ အာရှရမ်မှ မိခင်၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူပြီး အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ ထွက်ခွာသွားသည်။
Verse 34
सिद्धचारणगन्धर्वैर्मुनिभिश्चाप्सरोगणै: । स्तूयमान: समुद्रेण दत्तार्हणनिकेतन: ॥ ३४ ॥
သူသည် မြောက်ဘက်သို့ ဖြတ်သန်းစဉ် စိဒ္ဓ၊ ခါရဏ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ မုနိများနှင့် အပ္ဆရာများက ချီးမွမ်း၍ ဂုဏ်ပြုကြသည်။ သမုဒ္ဒရာကလည်း အর্ঘယနှင့် နေထိုင်ရာကို ပူဇော်ပေး하였다။
Verse 35
आस्ते योगं समास्थाय साङ्ख्याचार्यैरभिष्टुत: । त्रयाणामपि लोकानामुपशान्त्यै समाहित: ॥ ३५ ॥
ယခုတိုင် ကပိလမုနိသည် ထိုနေရာတွင် ယောဂသမာဓိဖြင့် တည်ရှိကာ သုံးလောကရှိ ချုပ်နှောင်ခံ သတ္တဝါများ၏ ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် လွတ်မြောက်ရေးအတွက် အာရုံစိုက်နေသည်။ စာင်ခယာ အာချာရျများက သူ့ကို ပူဇော်ကြသည်။
Verse 36
एतन्निगदितं तात यत्पृष्टोऽहं तवानघ । कपिलस्य च संवादो देवहूत्याश्च पावन: ॥ ३६ ॥
သားရေ၊ မင်းမေးမြန်းလာသောကြောင့် အပြစ်ကင်းသူရေ၊ ငါဖြေကြားပြီးပြီ။ ကပိလဒေဝနှင့် မိခင် ဒေဝဟူတီတို့၏ ဆွေးနွေးချက်နှင့် လီလာသည် အလွန်သန့်ရှင်းပေါ်လွင်သည်။
Verse 37
य इदमनुशृणोति योऽभिधत्ते कपिलमुनेर्मतमात्मयोगगुह्यम् । भगवति कृतधी: सुपर्णकेताव् उपलभते भगवत्पदारविन्दम् ॥ ३७ ॥ एष साक्षाद्धरेरंशो जातो लोकरिरक्षया । इयं च तत्परा हि श्रीरनुजज्ञेऽनपायिनी ॥ ६ ॥
ကပိလမုနိ၏ အတ္တမယောဂ လျှို့ဝှက်သဘောတရားကို ကြားနာ သို့မဟုတ် ဖတ်ရှုသူသည် ဂရုဍတံဆိပ်ရှိသော ဘဂဝန်၌ ခိုင်မာသော ဘက္တိကို ရရှိပြီး၊ ဘဂဝန်၏ ပဒာရဝိန္ဒ (ခြေဖဝါးကြာပန်း) ကို ရောက်ရှိကာ၊ သူ၏ ဓာမ၌ မေတ္တာပြည့်ဝသော ဝန်ဆောင်မှုအတွက် ဝင်ရောက်လိမ့်မည်။
Frequently Asked Questions
The chapter asserts the Bhāgavata principle that bhakti is spiritually primary and not constrained by social birth. Chanting, hearing, remembrance, and obeisance to Bhagavān purify consciousness at its root (citta-śuddhi), thus granting real qualification (adhikāra) for sacred life. The point is not social polemic but theological: divine grace accessed through nāma transcends guṇa-based contamination and reconstitutes the person’s spiritual identity.
Devahūti’s prayer highlights avatāra-tattva: the Lord’s appearance is not forced by karma or material causality. He manifests by His own will (svatantra) through inconceivable potency (acintya-śakti). Thus, His ‘birth’ is a līlā—an accessible revelation for the upliftment of conditioned beings—while His ontological status remains the all-containing Supreme.
Siddhapada is identified as the location where Devahūti attained perfection through Kapila’s instructions. The narrative sacralizes geography by linking realization to place: her bodily elements are said to become a holy river, and bathing there grants perfection. This functions as tīrtha-māhātmya—showing how bhakti-realization leaves a continuing purifying imprint for future seekers.
Kapila emphasizes practicability: steady devotional engagement—supported by knowledge and renunciation—can produce liberation without waiting for death. “Within this body” indicates jīvan-mukti: freedom from fear and material designation through guṇa-transcendence, culminating in direct attainment of the Lord as Paramātmā and Bhagavān.
The opulence establishes the strength of Devahūti’s renunciation: she is not rejecting poverty but voluntarily relinquishing even enviable celestial-level comforts. This contrast illustrates vairāgya born of bhakti—detachment arising from higher taste and absorption in the Lord—rather than detachment forced by deprivation.
Kapila travels toward the northeast and is honored by celestial beings; the ocean offers him residence. The chapter states he remains there in trance for the deliverance of conditioned souls, and that Sāṅkhya ācāryas worship him—presenting Kapila as a continuing spiritual authority whose teaching lineage is rooted in divine personhood.