Adhyaya 29

Verse 1

देवहूतिरुवाच लक्षणं महदादीनां प्रकृते: पुरुषस्य च । स्वरूपं लक्ष्यतेऽमीषां येन तत्पारमार्थिकम् ॥ १ ॥ यथा साङ्ख्येषु कथितं यन्मूलं तत्प्रचक्षते । भक्तियोगस्य मे मार्गं ब्रूहि विस्तरश: प्रभो ॥ २ ॥

ဒေဝဟူတီက လျှောက်သည်—အရှင်ဘုရား၊ သာင်ခယာအယူအဆအတိုင်း မဟတ်တတ္တဝ အစရှိသော ပရကృతి၏ လက္ခဏာများနှင့် ပုရုရှ (ဝိညာဉ်) ၏ သဘောသဏ္ဌာန်ကို သေချာစွာ ရှင်းပြပြီးဖြစ်ပါသည်။ ယခု အယူဝါဒအားလုံး၏ အမြင့်ဆုံးအဆုံးသတ်ဖြစ်သော ဘက္တိယောဂ လမ်းစဉ်ကို အသေးစိတ် မိန့်ကြားပေးပါ။

Verse 2

देवहूतिरुवाच लक्षणं महदादीनां प्रकृते: पुरुषस्य च । स्वरूपं लक्ष्यतेऽमीषां येन तत्पारमार्थिकम् ॥ १ ॥ यथा साङ्ख्येषु कथितं यन्मूलं तत्प्रचक्षते । भक्तियोगस्य मे मार्गं ब्रूहि विस्तरश: प्रभो ॥ २ ॥

ဒေဝဟူတီက ဆိုသည်—အရှင်ဘဂဝန်၊ သာင်ခယာတွင် ဆိုထားသကဲ့သို့ ပရကృతిနှင့် ပုရုရှ၏ လက္ခဏာများ၊ မဟတ်တတ္တဝ အပါအဝင် သဘောသဏ္ဌာန်ကို သင်ပြပြီးဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် သာသနာကျမ်းတို့၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော ဘက္တိယောဂ လမ်းစဉ်ကို အသေးစိတ် သင်ကြားပေးပါ။

Verse 3

विरागो येन पुरुषो भगवन्सर्वतो भवेत् । आचक्ष्व जीवलोकस्य विविधा मम संसृती: ॥ ३ ॥

ဒေဝဟူတီက ဆက်လက်လျှောက်သည်—အရှင်ဘဂဝန်၊ လူသည် အလုံးစုံဘက်မှ ဝိုင်ရာဂျယ (မကပ်မငြိ) ကို ရရှိစေရန်၊ သတ္တဝလောက၌ ကျွန်မ၏ အမျိုးမျိုးသော သံသရာ—မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း၏ မပြတ်မတောက် လည်ပတ်မှု—ကို အသေးစိတ် မိန့်ကြားပါ။ ထိုအကြောင်းကို ကြားနာခြင်းဖြင့် လောကီကర్మများမှ ကင်းလွတ်လိုစိတ် ပေါ်လာပါလိမ့်မည်။

Verse 4

कालस्येश्वररूपस्य परेषां च परस्य ते । स्वरूपं बत कुर्वन्ति यद्धेतो: कुशलं जना: ॥ ४ ॥

ထို့ပြင် အရှင်ဘုရား၏ အီရှဝရရုပ်ကို ကိုယ်စားပြုသော အနန္တကာလ၏ သဘောသဏ္ဌာန်ကိုလည်း မိန့်ကြားပါ။ ထိုကာလ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် လူတို့သည် ဓမ္မကর্মများကို ကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်ရန် လှုံ့ဆော်ခံရပါသည်။

Verse 5

लोकस्य मिथ्याभिमतेरचक्षुष- श्चिरं प्रसुप्तस्य तमस्यनाश्रये । श्रान्तस्य कर्मस्वनुविद्धया धिया त्वमाविरासी: किल योगभास्कर: ॥ ५ ॥

အရှင်ဘုရား၊ သင်သည် ယောဂ-ဘာစ్కရ နေမင်းကဲ့သို့ ပေါ်ထွန်း၍ ချုပ်နှောင်ခံဘဝရှိ သတ္တဝများ၏ အဝိဇ္ဇာအမှောင်ကို ထွန်းလင်းပေးတော်မူသည်။ ဉာဏ်မျက်စိ မဖွင့်သေးသဖြင့် သင်၏ အားကိုးရာမရှိဘဲ ထိုတမစ်အတွင်း အလွန်ကြာစွာ အိပ်မောနေကြပြီး၊ ကర్మနှင့် ကర్మဖလ၏ ကွန်ယက်တွင် ပိတ်မိကာ အလွန်ပင် ပင်ပန်းနေသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 6

मैत्रेय उवाच इति मातुर्वच: श्लक्ष्णं प्रतिनन्द्य महामुनि: । आबभाषे कुरुश्रेष्ठ प्रीतस्तां करुणार्दित: ॥ ६ ॥

သီရိ မૈထရေယ က ပြောသည်—ကူရုတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောသူရေ၊ မဟာမုနိ ကပိလဒေဝသည် မိခင်၏ မြတ်နိုးဖွယ် နူးညံ့သော စကားကို ချီးမွမ်းလက်ခံ၍ ကရုဏာကြောင့် နှလုံးနူးညံ့ကာ ဝမ်းမြောက်လျက် ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 7

श्रीभगवानुवाच भक्तियोगो बहुविधो मार्गैर्भामिनि भाव्यते । स्वभावगुणमार्गेण पुंसां भावो विभिद्यते ॥ ७ ॥

ဘုရားရှင် (ကပိလဒေဝ) မိန့်တော်မူသည်—အို မြတ်နိုးဖွယ် မိန်းမရေ၊ ဘက္တိယောဂသည် အမျိုးမျိုးရှိ၏။ အကျင့်ပြုသူ၏ သဘာဝနှင့် ဂုဏ်အလိုက် လမ်းကြောင်းကွဲပြားပြီး၊ ဂုဏ်၏လမ်းအလိုက် လူတို့၏ စိတ်ခံစားမှုလည်း မတူကွဲပြားသည်။

Verse 8

अभिसन्धाय यो हिंसां दम्भं मात्सर्यमेव वा । संरम्भी भिन्नद‍ृग्भावं मयि कुर्यात्स तामस: ॥ ८ ॥

ဟിംသာ၊ အလှပြ၊ သို့မဟုတ် မနာလိုမှုကို ရည်ရွယ်၍ ဒေါသထန်ကာ ခွဲခြားမြင်ကွင်းဖြင့် ငါ့အပေါ် ဘက္တိပြုသူ၏ ဘက္တိသည် တမသ (အမှောင်ဂုဏ်) ဖြစ်သည်။

Verse 9

विषयानभिसन्धाय यश ऐश्वर्यमेव वा । अर्चादावर्चयेद्यो मां पृथग्भाव: स राजस: ॥ ९ ॥

အာရ္ချာ (မూర్తိ) စသည်တို့တွင် ငါ့ကို ပူဇော်ရာ၌၊ အာရုံခံစားမှု၊ ကျော်ကြားမှု သို့မဟုတ် အိုင်ශ්ဝရယကို လိုလား၍ ခွဲခြားမြင်ကွင်းထားသူ၏ ဘက္တိသည် ရာဇသ (စိတ်လှုပ်ရှားဂုဏ်) ဖြစ်သည်။

Verse 10

कर्मनिर्हारमुद्दिश्य परस्मिन्वा तदर्पणम् । यजेद्यष्टव्यमिति वा पृथग्भाव: स सात्त्विक: ॥ १० ॥

ကర్మဖလ၏ ချည်နှောင်မှုကို ဖယ်ရှားရန်၊ သို့မဟုတ် မိမိလုပ်ရပ်၏ အကျိုးကို အမြင့်ဆုံးဘုရားထံ အပ်နှံရန်၊ ‘ပူဇော်ရမည်’ ဟူသော တာဝန်သဘောဖြင့် ခွဲခြားမြင်ကွင်းမရှိဘဲ ဘုရားကို ယဇ္ဈာပြုသူ၏ ဘက္တိသည် စာတ္တဝ (သန့်ရှင်းဂုဏ်) ဖြစ်သည်။

Verse 11

मद्गुणश्रुतिमात्रेण मयि सर्वगुहाशये । मनोगतिरविच्छिन्ना यथा गङ्गाम्भसोऽम्बुधौ ॥ ११ ॥ लक्षणं भक्तियोगस्य निर्गुणस्य ह्युदाहृतम् । अहैतुक्यव्यवहिता या भक्ति: पुरुषोत्तमे ॥ १२ ॥

ငါ၏ နာမနှင့် ဂုဏ်တော်များကို ကြားရုံမျှဖြင့်ပင်၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးဂူ၌ တည်ရှိသော ငါ့ထံသို့ စိတ်၏ လှုပ်ရှားမှုသည် မပြတ်တောက် စီးဆင်းလာသည်။ ဂင်္ဂါရေသည် သဘာဝအတိုင်း သမုဒ္ဒရာသို့ စီးသကဲ့သို့၊ ဤသည်မှာ နိရ္ဂုဏ ဘက္တိယောဂ၏ လက္ခဏာဖြစ်သည်။

Verse 12

मद्गुणश्रुतिमात्रेण मयि सर्वगुहाशये । मनोगतिरविच्छिन्ना यथा गङ्गाम्भसोऽम्बुधौ ॥ ११ ॥ लक्षणं भक्तियोगस्य निर्गुणस्य ह्युदाहृतम् । अहैतुक्यव्यवहिता या भक्ति: पुरुषोत्तमे ॥ १२ ॥

ပုရုရှုတ်တမဖြစ်သော ငါ့ထံသို့ အကြောင်းမဲ့ (အဟೈတုကီ) နှင့် အတားအဆီးမရှိ (အဗျဝဟိတာ) သော ဘက္တိသည် နိရ္ဂုဏ ဘက္တိယောဂ၏ လက္ခဏာဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 13

सालोक्यसार्ष्टिसामीप्यसारूप्यैकत्वमप्युत । दीयमानं न गृह्णन्ति विना मत्सेवनं जना: ॥ १३ ॥

သန့်ရှင်းသော ဘက္တားများသည် ငါ့ကို ဘက္တိဖြင့် မစေဝင်ဘဲ၊ စာလိုက്യ၊ စာရ္ဋ္ဌိ၊ စာမီပျ၊ စာရူပျ သို့မဟုတ် အဲကတ္တဝ မျိုးသည့် မုက္ခတစ်စုံတစ်ရာကို—ပေးအပ်သော်လည်း—မခံယူကြ။

Verse 14

स एव भक्तियोगाख्य आत्यन्तिक उदाहृत: । येनातिव्रज्य त्रिगुणं मद्भावायोपपद्यते ॥ १४ ॥

ဤသည်ပင် ဘက္တိယောဂဟု ခေါ်သော အမြင့်ဆုံး (အာတျန္တိက) အဆင့်ဖြစ်သည်။ ဤအရာဖြင့် တ్రိဂုဏကို ကျော်လွန်၍ ငါနှင့်တူသော ဒိဗ္ဗဘဝ၌ တည်မြဲနိုင်သည်။

Verse 15

निषेवितेनानिमित्तेन स्वधर्मेण महीयसा । क्रियायोगेन शस्तेन नातिहिंस्रेण नित्यश: ॥ १५ ॥

ဘက္တားသည် ဂုဏ်မြင့်သော ကိုယ်ပိုင်ဓမ္မ (svadharma) ကို လောကီအကျိုးအမြတ်မလိုဘဲ ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ပြင် နေ့စဉ်၊ အလွန်အကျွံ အကြမ်းဖက်မှုမရှိဘဲ၊ သာသနာကျမ်းညွှန်သော ကရိယာယောဂ (ဘက္တိအကျင့်) ကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 16

मद्धिष्ण्यदर्शनस्पर्शपूजास्तुत्यभिवन्दनै: । भूतेषु मद्भावनया सत्त्वेनासङ्गमेन च ॥ १६ ॥

ဘက္တသည် နိတ്യം ဘုရားကျောင်း၌ ငါ၏ ဝိဂ္ဂရဟကို ကြည့်ရှု၍ ငါ၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို ထိတွေ့ကာ ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်၍ စတုတ္ထိနှင့် ဦးညွှတ်ပူဇော်ရမည်။ စတ္တဝဂုဏ်နှင့် ဝိရာဂျာဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးတွင် ငါ၏ ဘာဝနာကို မြင်ကာ ဝိညာဉ်ရေးအဖြစ် မြင်ရမည်။

Verse 17

महतां बहुमानेन दीनानामनुकम्पया । मैत्र्या चैवात्मतुल्येषु यमेन नियमेन च ॥ १७ ॥

သန့်ရှင်းသော ဘက္တသည် ဂုရုနှင့် အာစာရျများကို အမြင့်ဆုံးလေးစားရမည်၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူတို့ကို ကရုဏာထားရမည်၊ ကိုယ်နှင့်တန်းတူသူတို့နှင့် မိတ်သဟာယဖြစ်ရမည်၊ ထို့ပြင် ယမ-နိယမအတိုင်း အင်္ဒြိယထိန်းချုပ်၍ စည်းကမ်းတကျ ဘက္တိဝန်ဆောင်မှုကို ပြုရမည်။

Verse 18

आध्यात्मिकानुश्रवणान्नामसङ्कीर्तनाच्च मे । आर्जवेनार्यसङ्गेन निरहङ्‍‌क्रियया तथा ॥ १८ ॥

ဘက္တသည် အမြဲတမ်း ဝိညာဉ်ရေးအကြောင်းအရာများကို နားထောင်ရန် ကြိုးစားရမည်၊ ထို့ပြင် သခင်၏ သန့်ရှင်းသော နာမကို သံကီර්တနာဖြင့် အချိန်ကို အသုံးချရမည်။ အပြုအမူသည် ရိုးရှင်းတည်ကြည်ရမည်၊ မနာလိုမရှိဘဲ အားလုံးနှင့် မိတ်ဖွဲ့ရမည်၊ သို့သော် ဝိညာဉ်ရေးမတိုးတက်သူတို့၏ အပေါင်းအသင်းကို ရှောင်ရမည်။

Verse 19

मद्धर्मणो गुणैरेतै: परिसंशुद्ध आशय: । पुरुषस्याञ्जसाभ्येति श्रुतमात्रगुणं हि माम् ॥ १९ ॥

ဤအရာတို့သည် ငါ၏ ဓမ္မဂုဏ်များဖြစ်၍ ထိုဂုဏ်များဖြင့် အတွင်းစိတ် အပြည့်အဝ သန့်စင်သွားသူသည် ငါ၏ နာမကို သို့မဟုတ် ငါ၏ အလွန်လောကီမဟုတ်သော ဂုဏ်တော်များကို ကြားရုံဖြင့်ပင် ချက်ချင်း ဆွဲဆောင်ခံရကာ လွယ်ကူစွာ ငါ့ကို ရောက်ရှိသည်။

Verse 20

यथा वातरथो घ्राणमावृङ्क्ते गन्ध आशयात् । एवं योगरतं चेत आत्मानमविकारि यत् ॥ २० ॥

လေ၏ ရထားသည် မူလရင်းမြစ်မှ အနံ့ကို သယ်ဆောင်လာပြီး အနံ့ခံအင်္ဒြိယက ချက်ချင်း ဖမ်းယူသကဲ့သို့၊ ဘက္တိယောဂတွင် အမြဲတမ်း ရတနေသော စိတ်သည် နေရာတိုင်းတွင် တန်းတူတည်ရှိ၍ မပြောင်းလဲသော ပရမာတ္မာကို သိမြင်ဖမ်းယူနိုင်သည်။

Verse 21

अहं सर्वेषु भूतेषु भूतात्मावस्थित: सदा । तमवज्ञाय मां मर्त्य: कुरुतेऽर्चाविडम्बनम् ॥ २१ ॥

ငါသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း၌ ပရမာတ္မာအဖြစ် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေသည်။ နေရာတိုင်းရှိ ပရမာတ္မာကို လျစ်လျူရှု၍ ဘုရားကျောင်း၌ ရုပ်တုကိုသာ ပူဇော်လျှင် ထိုသည် မျှသာ အတုအယောင်ဖြစ်သည်။

Verse 22

यो मां सर्वेषु भूतेषु सन्तमात्मानमीश्वरम् । हित्वार्चां भजते मौढ्याद्भस्मन्येव जुहोति स: ॥ २२ ॥

ဘုရားကျောင်း၌ ရုပ်တုကို ပူဇော်သော်လည်း သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးသားတွင် ပရမာတ္မာအဖြစ် တည်ရှိသော အမြင့်ဆုံးအရှင်ကို မသိသူသည် မောဟ၌ရှိ၍ ပြာထဲသို့ ဟောမအာဟုတီ ထည့်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 23

द्विषत: परकाये मां मानिनो भिन्नदर्शिन: । भूतेषु बद्धवैरस्य न मन: शान्तिमृच्छति ॥ २३ ॥

ငါကို လေးစားသော်လည်း အခြားသူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို မနာလို၍ မုန်းတီးကာ ခွဲခြားမြင်သူသည် သတ္တဝါတို့အပေါ် ရန်ငြိုးချည်ထားသဖြင့် စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှု မရနိုင်။

Verse 24

अहमुच्चावचैर्द्रव्यै: क्रिययोत्पन्नयानघे । नैव तुष्येऽर्चितोऽर्चायां भूतग्रामावमानिन: ॥ २४ ॥

အပြစ်ကင်းသော မိခင်ရေ၊ အကောင်းအဆိုး ပစ္စည်းများနှင့် စည်းကမ်းတကျ အခမ်းအနားများဖြင့် ရုပ်တု၌ ငါကို ပူဇော်သော်လည်း သတ္တဝါအစုအဝေးကို အထင်သေးသူ၏ ပူဇော်မှုဖြင့် ငါ မနှစ်သက်။

Verse 25

अर्चादावर्चयेत्तावदीश्वरं मां स्वकर्मकृत् । यावन्न वेद स्वहृदि सर्वभूतेष्ववस्थितम् ॥ २५ ॥

မိမိ၏ သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ရင်း၊ မိမိနှလုံးသားနှင့် သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးသားတွင် ငါတည်ရှိနေသည်ကို သိမြင်သည့်အထိ၊ အရှင်ဖြစ်သော ငါကို အာချာရုပ်တု၌ ပူဇော်သင့်သည်။

Verse 26

आत्मनश्च परस्यापि य: करोत्यन्तरोदरम् । तस्य भिन्नद‍ृशो मृत्युर्विदधे भयमुल्बणम् ॥ २६ ॥

မိမိနှင့် အခြားသတ္တဝါများကို ခွဲခြားမြင်တတ်သူအား ငါသည် မရဏမီးတောက်ကဲ့သို့ ကြီးမားသော ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖြစ်စေ၏။

Verse 27

अथ मां सर्वभूतेषु भूतात्मानं कृतालयम् । अर्हयेद्दानमानाभ्यां मैत्र्याभिन्नेन चक्षुषा ॥ २७ ॥

ထို့ကြောင့် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း၌ သူတို့၏ အတ္တမန်အဖြစ် တည်ရှိသော ငါကို ဒါန၊ ဂုဏ်ပြုမှု၊ မိတ်သဟာယစိတ်နှင့် တန်းတူမြင်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 28

जीवा: श्रेष्ठा ह्यजीवानां तत: प्राणभृत: शुभे । त: सचित्ता: प्रवरास्ततश्चेन्द्रियवृत्तय: ॥ २८ ॥

မင်္ဂလာရှိသော မိခင်ရေ၊ အသက်မဲ့အရာများထက် အသက်ရှိသတ္တဝါများက ပိုမြင့်မြတ်သည်။ အသက်ရှိသူများအနက် အသက်လက္ခဏာပြသူက ပိုကောင်းသည်။ ထို့ထက် စိတ်သိမြင်မှုရှိသူက ပိုမြင့်၊ ထို့ထက် အင်္ဒြိယလုပ်ဆောင်မှု ဖွံ့ဖြိုးသူက ပိုမြင့်မြတ်သည်။

Verse 29

तत्रापि स्पर्शवेदिभ्य: प्रवरा रसवेदिन: । तेभ्यो गन्धविद: श्रेष्ठास्तत: शब्दविदो वरा: ॥ २९ ॥

အင်္ဒြိယသိမြင်မှုရှိသူများအနက် ထိတွေ့မှုသာသိသူထက် အရသာသိသူက ပိုမြင့်သည်။ ထို့ထက် အနံ့သိသူက ပိုမြင့်၊ ထို့ထက် အသံသိသူက ပိုမြင့်မြတ်သည်။

Verse 30

रूपभेदविदस्तत्र ततश्चोभयतोदत: । तेषां बहुपदा: श्रेष्ठाश्चतुष्पादस्ततो द्विपात् ॥ ३० ॥

အသံကိုသိသူထက် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကွာခြားမှုကို ခွဲခြားသိသူက ပိုမြင့်သည်။ ထို့ထက် အပေါ်အောက် သွားတန်းရှိသူက ပိုမြင့်။ ထိုသူတို့အနက် ခြေများများရှိသူက ပိုကောင်း၊ ထို့နောက် လေးခြေသတ္တဝါ၊ ထို့ထက် နှစ်ခြေ လူသားက အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။

Verse 31

ततो वर्णाश्च चत्वारस्तेषां ब्राह्मण उत्तम: । ब्राह्मणेष्वपि वेदज्ञो ह्यर्थज्ञोऽभ्यधिकस्तत: ॥ ३१ ॥

လူသားတို့အနက် ဂုဏ်နှင့် ကမ္မအလိုက် ခွဲခြားထားသော စတုဝဏ္ဏ စနစ်သည် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ထိုအတွင်း ဗြာဟ္မဏသည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ ဗြာဟ္မဏတို့အနက် ဝေဒကို လေ့လာသူက ပိုကောင်းပြီး၊ ဝေဒလေ့လာသူတို့အနက် ဝေဒ၏ အမှန်တကယ် အဓိပ္ပါယ်ကို သိသူက အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

Verse 32

अर्थज्ञात्संशयच्छेत्ता तत: श्रेयान्स्वकर्मकृत् । मुक्तसङ्गस्ततो भूयानदोग्धा धर्ममात्मन: ॥ ३२ ॥

ဝေဒ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိသော ဗြာဟ္မဏထက် ပိုကောင်းသည်မှာ သံသယအားလုံးကို ဖြေရှင်းနိုင်သူဖြစ်သည်။ ထိုသူထက် ပိုကောင်းသည်မှာ မိမိ၏ သာသနာဓမ္မကို တိတိကျကျ လိုက်နာသူဖြစ်သည်။ ထိုထက် ပိုကောင်းသည်မှာ အလွန်အကျွံ အလှည့်အပြောင်းကင်းသောသူဖြစ်ပြီး၊ ထိုထက်ပင် ပိုကောင်းသည်မှာ အကျိုးအမြတ်မမျှော်ဘဲ ဘက္တိ-ဆေဝာကို ဆောင်ရွက်သော သန့်ရှင်းသော ဘက္တဖြစ်သည်။

Verse 33

तस्मान्मय्यर्पिताशेषक्रियार्थात्मा निरन्तर: । मय्यर्पितात्मन: पुंसो मयि संन्यस्तकर्मण: । न पश्यामि परं भूतमकर्तु: समदर्शनात् ॥ ३३ ॥

ထို့ကြောင့် ငါ့အပြင် အခြားအရာ၌ စိတ်ဝင်စားမှုမရှိဘဲ မိမိ၏ လုပ်ဆောင်မှုအားလုံးနှင့် ဘဝတစ်လျှောက်လုံးကို မပြတ်မနား ငါ့ထံ အပ်နှံအနုမောဒနာပြုသူ—မိမိအတ္တကို ငါ့ထံ ဆက်ကပ်ပြီး ကမ္မအားလုံးကို ငါ့အတွင်း၌ စွန့်လွှတ်ထားသူ—တန်းတူမြင်ကွင်းရှိ ‘မလုပ်သူ’ ထက် မြင့်မြတ်သူကို ငါ မမြင်။

Verse 34

मनसैतानि भूतानि प्रणमेद्बहुमानयन् । ईश्वरो जीवकलया प्रविष्टो भगवानिति ॥ ३४ ॥

အပြည့်စုံသော ဘက္တသည် သက်ရှိအားလုံးကို စိတ်နှလုံးဖြင့် လေးစားကာ ဦးညွှတ်နမස්ကာရပြုသည်။ အကြောင်းမှာ ဘဂဝန် အီရှဝရသည် သက်ရှိတိုင်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း ပရမာတ္မာ (အတွင်းထိန်းချုပ်သူ) အဖြစ် ဝင်ရောက်တည်ရှိနေသည်ဟု သူ၏ ယုံကြည်ချက် မခိုင်မလှုပ်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

Verse 35

भक्तियोगश्च योगश्च मया मानव्युदीरित: । ययोरेकतरेणैव पुरुष: पुरुषं व्रजेत् ॥ ३५ ॥

ချစ်ခင်ရသော မိခင်၊ မနု၏ သမီး မာနဝီရေ၊ ငါသည် ဘက္တိယောဂနှင့် ယောဂကို နှစ်မျိုးလုံး ဟောပြောခဲ့သည်။ ထိုနှစ်လမ်းထဲမှ တစ်လမ်းတည်းဖြင့်ပင် လူသည် အမြင့်ဆုံး ပုရုෂ၏ နေရာတော်သို့ ရောက်နိုင်သည်—အထူးသဖြင့် ဘက္တိ-ဆေဝာအားဖြင့်။

Verse 36

एतद्भगवतो रूपं ब्रह्मण: परमात्मन: । परं प्रधानं पुरुषं दैवं कर्मविचेष्टितम् ॥ ३६ ॥

ဤသည်မှာ ဘဂဝန်၏ အနန္တရုပ်တော်ဖြစ်၍ ဘြဟ္မန်နှင့် ပရမာတ္မာဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ထိုပုရုရှသည် အထွတ်အမြတ် အလွန်လွန်ကဲသူဖြစ်ပြီး လုပ်ဆောင်ချက်အားလုံးသည် သာသနာရေးဝိညာဉ်တရားပင် ဖြစ်သည်။

Verse 37

रूपभेदास्पदं दिव्यं काल इत्यभिधीयते । भूतानां महदादीनां यतो भिन्नद‍ृशां भयम् ॥ ३७ ॥

ရုပ်သဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲစေသော ဒိဗ္ဗတရားကို ‘ကာလ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ မဟတ္တတ္တဝါ စသည်တို့၌ ခွဲခြားမြင်သူတို့သည် ထိုကာလကို ကြောက်ရွံ့ကြသည်။

Verse 38

योऽन्त: प्रविश्य भूतानि भूतैरत्त्यखिलाश्रय: । स विष्ण्वाख्योऽधियज्ञोऽसौ काल: कलयतां प्रभु: ॥ ३८ ॥

အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်၍ သတ္တဝါအားလုံး၏ အားကိုးရာဖြစ်ပြီး သတ္တဝါတစ်ခုအားဖြင့် အခြားတစ်ခုကို ပျက်စီးစေသူ—ထိုသူသည် ယဇ్ఞ၏အရှင် အဓိယဇ్ఞ ဝိရှ္ဏုဖြစ်၍ ကာလတရားလည်း ဖြစ်ကာ အရှင်တို့၏ အရှင်ဖြစ်သည်။

Verse 39

न चास्य कश्चिद्दयितो न द्वेष्यो न च बान्धव: । आविशत्यप्रमत्तोऽसौ प्रमत्तं जनमन्तकृत् ॥ ३९ ॥

ဘဂဝန်အတွက် အထူးချစ်သူလည်း မရှိ၊ မုန်းသူလည်း မရှိ၊ ဆွေမျိုးလည်း မရှိ။ သို့သော် မမေ့မလျော့ သတိရှိသူတို့၏ နှလုံးတွင် အားပေးညွှန်ပြမှုကို ထည့်သွင်းပေးပြီး၊ မေ့လျော့ပျင်းရိသူတို့ကို အဆုံးသတ်စေသည်။

Verse 40

यद्भयाद्वाति वातोऽयं सूर्यस्तपति यद्भयात् । यद्भयाद्वर्षते देवो भगणो भाति यद्भयात् ॥ ४० ॥

ဘဂဝန်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ဤလေတိုက်သည်၊ သူ့ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် နေမင်းတောက်လောင်သည်။ သူ့ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ဒေဝတို့ မိုးရွာစေကြသည်၊ သူ့ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ကြယ်စုတို့ တောက်ပကြသည်။

Verse 41

यद्वनस्पतयो भीता लताश्चौषधिभि: सह । स्वे स्वे कालेऽभिगृह्णन्ति पुष्पाणि च फलानि च ॥ ४१ ॥

အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်၏ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် သစ်ပင်များ၊ လျှောပင်များနှင့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များသည် မိမိတို့ရာသီအလိုက် ပန်းပွင့်၍ အသီးသီးကြသည်။

Verse 42

स्रवन्ति सरितो भीता नोत्सर्पत्युदधिर्यत: । अग्निरिन्धे सगिरिभिर्भूर्न मज्जति यद्भयात् ॥ ४२ ॥

အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် မြစ်များ စီးဆင်းပြီး သမုဒ္ဒရာသည် အကန့်အသတ်မကျော်လွန်။ ထိုကြောက်ရွံ့မှုကြောင့်ပင် မီးလောင်ကာ တောင်တန်းများပါသော မြေကြီးသည် စကြဝဠာရေထဲ မမြုပ်ပါ။

Verse 43

नभो ददाति श्वसतां पदं यन्नियमादद: । लोकं स्वदेहं तनुते महान् सप्तभिरावृतम् ॥ ४३ ॥

သူ၏အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ကောင်းကင်သည် သက်ရှိများအတွက် အာကာသကို ပေး၍ ဂြိုဟ်လောကများကို ထိန်းထားသည်။ ထို့အပြင် စကြဝဠာ၏ မဟာကိုယ်တော်သည် အဖုံးခုနစ်လွှာနှင့်အတူ သူ၏အမြင့်ဆုံးအာဏာအောက်တွင် ကျယ်ပြန့်လာသည်။

Verse 44

गुणाभिमानिनो देवा: सर्गादिष्वस्य यद्भयात् । वर्तन्तेऽनुयुगं येषां वश एतच्चराचरम् ॥ ४४ ॥

အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် သဘာဝဂုဏ်သုံးပါးကို စီမံခန့်ခွဲသော နတ်များသည် ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ဖျက်သိမ်းခြင်းတို့ကို ယုဂ်တိုင်းတွင် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဤလောကရှိ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာအားလုံးသည် သူတို့၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသည်။

Verse 45

सोऽनन्तोऽन्तकर: कालोऽनादिरादिकृदव्यय: । जनं जनेन जनयन्मारयन्मृत्युनान्तकम् ॥ ४५ ॥

အစမရှိ အဆုံးမရှိသော အနန္တကာလသည် အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်၏ ကိုယ်စားပြုတော်မူခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တစ်ဦးမှ တစ်ဦးကို မွေးဖွားစေ၍ ဖန်ဆင်းမှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ကာ နောက်ဆုံးတွင် မရဏ၏အရှင် ယမရာဇကိုပါ ဖျက်ဆီး၍ စကြဝဠာကို ရုပ်သိမ်းပျက်စီးစေသည်။