Adhyaya 27

Verse 1

श्रीभगवानुवाच प्रकृतिस्थोऽपि पुरुषो नाज्यते प्राकृतैर्गुणै: । अविकारादकर्तृत्वान्निर्गुणत्वाज्जलार्कवत् ॥ १ ॥

သီဘဂဝန် ကပိလ မိန့်တော်မူသည်—ပရကృతိအတွင်း နေထိုင်သော်လည်း ပုရုရှသည် ပစ္စည်းဂုဏ်များကြောင့် မလိမ်းမကျန်ပါ၊ အကြောင်းမှာ မပြောင်းလဲသူ၊ မကర్తာ၊ နိရ္ဂုဏဖြစ်သကဲ့သို့ ရေထဲက အလင်းပြန်ပုံရိပ်နှင့် ကင်းကွာနေသော နေမင်းကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 2

स एष यर्हि प्रकृतेर्गुणेष्वभिविषज्जते । अहंक्रियाविमूढात्मा कर्तास्मीत्यभिमन्यते ॥ २ ॥

ဤဝိညာဉ်သည် ပရကృతိ၏ ဂုဏ်များတွင် ကပ်ငြိလာသောအခါ၊ မမှန်သော အဟင်္ကာရ၏ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာကို မိမိဟု ထင်ပြီး “ငါက ကర్తာ” ဟု အထင်ကြီးသည်။

Verse 3

तेन संसारपदवीमवशोऽभ्येत्यनिर्वृत: । प्रासङ्गिकै: कर्मदोषै: सदसन्मिश्रयोनिषु ॥ ३ ॥

ထို့ကြောင့် ချုပ်နှောင်ခံရသော ဝိညာဉ်သည် မငြိမ်းချမ်းဘဲ သံသရာလမ်းကြောင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ၊ ဂုဏ်များနှင့် ပေါင်းသင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သော ကမ္မဒೋಷများအရ အမြင့်အနိမ့်၊ ကောင်းဆိုးရောနှောသော ယိုးနီများတွင် မွေးဖွားပြန်လည်လှည့်လည်ရသည်။

Verse 4

अर्थे ह्यविद्यमानेऽपि संसृतिर्न निवर्तते । ध्यायतो विषयानस्य स्वप्नेऽनर्थागमो यथा ॥ ४ ॥

အမှန်တကယ်အားဖြင့် အာရုံဝတ္ထုများတွင် တကယ့်အဓိပ္ပါယ်မရှိသော်လည်း၊ အာရုံများကို စိတ်ကူးစဉ်းစားနေသူ၏ သံသရာ မရပ်တန့်ပါ; အိပ်မက်ထဲတွင် အနာဂတ်မကောင်းမှုများ ဝင်ရောက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 5

अत एव शनैश्चित्तं प्रसक्तमसतां पथि । भक्तियोगेन तीव्रेण विरक्त्या च नयेद्वशम् ॥ ५ ॥

ထို့ကြောင့် လောကီအာရုံခံစားမှုလမ်းကြောင်း၌ ကပ်ငြိနေသော စိတ်ကို ပြင်းထန်သော ဘက္တိယောဂနှင့် မကပ်ငြိမှု (ဝိုင်ရာဂျ) ဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ထိန်းချုပ်ရမည်။

Verse 6

यमादिभिर्योगपथैरभ्यसन्श्रद्धयान्वित: । मयि भावेन सत्येन मत्कथाश्रवणेन च ॥ ६ ॥

ယမ၊ နိယမ စသည့် ယောဂလမ်းစဉ်များကို သဒ္ဓါဖြင့် လေ့ကျင့်ကာ၊ ငါ့အပေါ် စစ်မှန်သော ဘာဝဖြင့် ငါ့ကഥာများကို နားထောင်ခြင်းနှင့် သီဆိုကီර්တန်ခြင်းအားဖြင့် သန့်ရှင်းသော ဘက္တိအဆင့်သို့ မြှင့်တင်ရမည်။

Verse 7

सर्वभूतसमत्वेन निर्वैरेणाप्रसङ्गत: । ब्रह्मचर्येण मौनेन स्वधर्मेण बलीयसा ॥ ७ ॥

ဘက္တိဆောင်ရွက်ရာတွင် သတ္တဝါအားလုံးကို တန်းတူမြင်ကာ မည်သူနှင့်မျှ ရန်မဖြစ်ဘဲ မည်သူနှင့်မျှ အလွန်နီးကပ်ကပ်ငြိမနေစေ; ဘြဟ္မစရိယ၊ မောန/တည်ငြိမ်ဂုဏ်နှင့် ခိုင်မာသော စွဝဓမ္မကို လိုက်နာရမည်။

Verse 8

यद‍ृच्छयोपलब्धेन सन्तुष्टो मितभुङ्‍मुनि: । विविक्तशरण: शान्तो मैत्र: करुण आत्मवान् ॥ ८ ॥

ဘက္တိရှိသူသည် အလွန်မခက်ခဲဘဲ ရရှိသမျှဖြင့် ကျေနပ်ရမည်၊ လိုအပ်သလောက်သာ စားရမည်; တိတ်ဆိတ်သောနေရာ၌ နေထိုင်ကာ စဉ်းစားတတ်၊ ငြိမ်းချမ်း၊ မိတ်ဆွေသဘော၊ ကရုဏာရှိ၍ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်ရမည်။

Verse 9

सानुबन्धे च देहेऽस्मिन्नकुर्वन्नसदाग्रहम् । ज्ञानेन द‍ृष्टतत्त्वेन प्रकृते: पुरुषस्य च ॥ ९ ॥

ဤကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ဆက်နွယ်လာသော ဆက်ဆံရေးများအပေါ် မတည်မြဲသော အတင်းအကျပ်ကပ်ငြိမှု မလုပ်ဘဲ၊ ဉာဏ်မြင်ကွင်းဖြင့် ပရကృతి (ရုပ်) နှင့် ပုရုಷ (ဝိညာဉ်/အာတ္မာ) ၏ တတ္တဝကို မြင်ရမည်။

Verse 10

निवृत्तबुद्ध्यवस्थानो दूरीभूतान्यदर्शन: । उपलभ्यात्मनात्मानं चक्षुषेवार्कमात्मद‍ृक् ॥ १० ॥

ရုပ်ဝတ္ထုဆိုင်ရာ အသိဉာဏ်အဆင့်များကို ကျော်လွန်၍ နိဗ္ဗတ္တ-ဗုဒ္ဓိ အနေအထား၌ တည်နေပြီး၊ အခြားဘဝအယူအဆများအားလုံးမှ ကင်းကွာရမည်။ မိစ္ဆာအဟင်္ကာရမှ လွတ်မြောက်သော် မိမိအတ္တကို မိုးကောင်းကင်ရှိ နေကို မျက်စိဖြင့်မြင်သကဲ့သို့ ထင်ရှားစွာ မြင်ရသည်။

Verse 11

मुक्तलिङ्गं सदाभासमसति प्रतिपद्यते । सतो बन्धुमसच्चक्षु: सर्वानुस्यूतमद्वयम् ॥ ११ ॥

လွတ်မြောက်သော ဝိညာဉ်သည် အဘsolute ဘုရားသခင်၏ ပုဂ္ဂိုလ်တော်ကို သိမြင်သည်။ ထိုဘုရားသည် ရုပ်ဝတ္ထုကို ကျော်လွန်ပြီး မိစ္ဆာအဟင်္ကာရထဲတွင်တောင် အရိပ်ပြန်ကဲ့သို့ ထင်ဟပ်နေသည်။ သူသည် ရုပ်ဝတ္ထုအကြောင်းရင်း၏ အားထားရာဖြစ်၍ အရာအားလုံးထဲသို့ ဝင်ရောက်စိမ့်ဝင်နေသည်; သူသည် ဒွိတိယမရှိသော အဒွယ အဘsolute ဖြစ်ပြီး မာယာ၏ မောဟမြင်ကွင်းကိုလည်း ထိန်းချုပ်သူဖြစ်သည်။

Verse 12

यथा जलस्थ आभास: स्थलस्थेनावद‍ृश्यते । स्वाभासेन तथा सूर्यो जलस्थेन दिवि स्थित: ॥ १२ ॥

အထွတ်အမြတ်ဘုရား၏ ရှိနေမှုကို နေကို ရေပြင်ပေါ်တွင် အရိပ်ပြန်အဖြစ် ပထမဦးစွာ သိမြင်ပြီး၊ ထို့နောက် အခန်းနံရံပေါ်တွင် ဒုတိယအရိပ်ပြန်အဖြစ် ထပ်မံမြင်ရသကဲ့သို့ သိမြင်နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် နေသည် မိုးကောင်းကင်၌ပင် တည်ရှိနေသည်။

Verse 13

एवं त्रिवृदहङ्कारो भूतेन्द्रियमनोमयै: । स्वाभासैर्लक्षितोऽनेन सदाभासेन सत्यद‍ृक् ॥ १३ ॥

ဤသို့ အတ္တကို သိမြင်သောသူသည် ပထမဦးစွာ သုံးမျိုးအဟင်္ကာရထဲတွင် ထင်ဟပ်ပြီး၊ ထို့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာ၊ အင်္ဒြိယများနှင့် စိတ်ထဲတွင် မိမိ၏ အရိပ်ပြန်များအဖြစ် ထပ်မံထင်ဟပ်နေသည်။

Verse 14

भूतसूक्ष्मेन्द्रियमनोबुद्ध्यादिष्विह निद्रया । लीनेष्वसति यस्तत्र विनिद्रो निरहंक्रिय: ॥ १४ ॥

ဘက္တသည် အိပ်စက်မှုကြောင့် ဓာတ်ငါးပါး၊ အာရုံခံစားရာအရာဝတ္ထုများ၊ အင်္ဒြိယများ၊ စိတ်နှင့် ဉာဏ်တို့ထဲတွင် လျှောဝင်လျက်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း၊ အမှန်တကယ်မှာ သူသည် အတွင်းမှ နိုးကြားနေပြီး မိစ္ဆာအဟင်္ကာရမှ လွတ်မြောက်သူဟု နားလည်ရသည်။

Verse 15

मन्यमानस्तदात्मानमनष्टो नष्टवन्मृषा । नष्टेऽहङ्करणे द्रष्टा नष्टवित्त इवातुर: ॥ १५ ॥

သက်ရှိသည် မြင်သူအဖြစ် မိမိရှိနေမှုကို ထင်ရှားစွာခံစားနိုင်သော်လည်း အိပ်မက်မရှိသောနက်ရှိုင်းအိပ်စက်မှုတွင် အဟင်ကာရ ပျောက်သွားသဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ပျောက်ဆုံးသကဲ့သို့ မှားယွင်းထင်မြင်သည်။ ဥစ္စာဆုံးရှုံးသူက စိတ်ပူပန်သကဲ့သို့။

Verse 16

एवं प्रत्यवमृश्यासावात्मानं प्रतिपद्यते । साहङ्कारस्य द्रव्यस्य योऽवस्थानमनुग्रह: ॥ १६ ॥

ဤသို့ ပကွက်သော စဉ်းစားသုံးသပ်မှုဖြင့် သူသည် မိမိ၏ အတ္တသဘောကို သိမြင်လာသည်။ ထို့နောက် မိစ္ဆာအဟင်ကာရအောက်တွင် လက်ခံထားသော ပစ္စည်းဘဝအခြေအနေသည် သူ့အတွက် ထင်ရှားလာသည်။

Verse 17

देवहूतिरुवाच पुरुषं प्रकृतिर्ब्रह्मन्न विमुञ्चति कर्हिचित् । अन्योन्यापाश्रयत्वाच्च नित्यत्वादनयो: प्रभो ॥ १७ ॥

ဒေဝဟူတီက မေးလျက်—“အို ဗြာဟ္မဏာ၊ ပရကృతిသည် ပုရုෂ (ဝိညာဉ်) ကို တစ်ခါတစ်ရံ လွှတ်ပေးသလား။ အရှင်၊ နှစ်ဖက်စလုံး အပြန်အလှန်မှီခို၍ နိစ္စဖြစ်နေသော် ခွဲခြားခြင်း မည်သို့ဖြစ်နိုင်မည်နည်း?”

Verse 18

यथा गन्धस्य भूमेश्च न भावो व्यतिरेकत: । अपां रसस्य च यथा तथा बुद्धे: परस्य च ॥ १८ ॥

မြေကြီးနှင့် ၎င်း၏ အနံ့၊ ရေနှင့် ၎င်း၏ အရသာတို့သည် ခွဲခြား၍ မတည်ရှိနိုင်သကဲ့သို့၊ ဉာဏ် (buddhi) နှင့် သတိဉာဏ် (caitanya) တို့လည်း သီးခြားတည်ရှိမှု မရှိနိုင်။

Verse 19

अकर्तु: कर्मबन्धोऽयं पुरुषस्य यदाश्रय: । गुणेषु सत्सु प्रकृते: कैवल्यं तेष्वत: कथम् ॥ १९ ॥

ပုရုෂသည် အမှန်တကယ် အကရ္တာ (မလုပ်သူ) ဖြစ်သော်လည်း ကမ္မချည်နှောင်မှုသည် သူ့အပေါ်တွင် အခြေခံနေသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ပရကృతి၏ ဂုဏ်များ ရှိနေ၍ ချည်နှောင်နေသရွေ့ ဝိညာဉ်အတွက် ကైవလျ လွတ်မြောက်မှု မည်သို့ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 20

क्‍वचित्तत्त्वावमर्शेन निवृत्तं भयमुल्बणम् । अनिवृत्तनिमित्तत्वात्पुन: प्रत्यवतिष्ठते ॥ २० ॥

တတ္တဝအခြေခံကို စူးစမ်းသုံးသပ်၍ ချုပ်နှောင်မှု၏ ကြောက်ရွံ့မှုကြီး ပျောက်သွားသော်လည်း အကြောင်းရင်းမပျောက်သေးလျှင် ပြန်ပေါ်လာနိုင်သည်။

Verse 21

श्रीभगवानुवाच अनिमित्तनिमित्तेन स्वधर्मेणामलात्मना । तीव्रया मयि भक्त्या च श्रुतसम्भृतया चिरम् ॥ २१ ॥

အမြင့်မြတ်သော ဘုရားသခင် မိန့်တော်မူသည်—အကျိုးလိုလားမှုမရှိဘဲ သန့်ရှင်းသောစိတ်ဖြင့် ကိုယ့်စွဝဓမ္မကို ဆောင်ရွက်လော့၊ ထို့ပြင် ငါ့ပေါ်သို့ ပြင်းထန်သော ဘက္တိဖြင့် အချိန်ကြာကြာ ငါ့ကഥာကို နားထောင်လော့။

Verse 22

ज्ञानेन द‍ृष्टतत्त्वेन वैराग्येण बलीयसा । तपोयुक्तेन योगेन तीव्रेणात्मसमाधिना ॥ २२ ॥

ဤဘက္တိကို ခိုင်မာသော ဉာဏ်နှင့် တတ္တဝမြင်ကွင်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ပြင်းထန်သော ဝိုင်ရာဂျယ၊ တပဿ၊ ယောဂနှင့် အတ္တမ-သမာဓိကို အားကောင်းကောင်း တည်မြဲစေ။

Verse 23

प्रकृति: पुरुषस्येह दह्यमाना त्वहर्निशम् । तिरोभवित्री शनकैरग्नेर्योनिरिवारणि: ॥ २३ ॥

ပရကృతိ၏ သက်ရောက်မှုက ဇီဝကို ဖုံးလွှမ်းထား၍ နေ့ညမပြတ် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေသည်။ သို့သော် အလေးအနက်ထားသော ဘက္တိ-ဆေဝါဖြင့် ထိုသက်ရောက်မှုကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်—မီးကို ဖြစ်စေသော အရဏီတုတ်များက မီးတိုင်ပင်ဖြင့် လောင်ကျွမ်းသွားသကဲ့သို့။

Verse 24

भुक्तभोगा परित्यक्ता द‍ृष्टदोषा च नित्यश: । नेश्वरस्याशुभं धत्ते स्वे महिम्नि स्थितस्य च ॥ २४ ॥

အာရုံခံစားမှုများကို ခံစားပြီး ၎င်းတို့၏ ချို့ယွင်းချက်ကို အမြဲမြင်ကာ စွန့်လွှတ်သည့်အခါ၊ ဇီဝသည် ‘အုပ်စိုးသူဖြစ်ချင်’ သော မကောင်းသောစိတ်ကို မယူတော့ဘဲ ကိုယ့်မဟာတရားဂုဏ်၌ တည်နေသည်။

Verse 25

यथा ह्यप्रतिबुद्धस्य प्रस्वापो बह्वनर्थभृत् । स एव प्रतिबुद्धस्य न वै मोहाय कल्पते ॥ २५ ॥

အိပ်မက်အခြေအနေတွင် မနိုးသေးသောစိတ်သည် များစွာဖုံးလွှမ်း၍ မကောင်းသောအရာများစွာကို မြင်ရသော်လည်း၊ နိုးကြားပြီး သတိပြည့်စုံလာသောအခါ ထိုအမင်္ဂလာများက မလှည့်စားနိုင်။

Verse 26

एवं विदिततत्त्वस्य प्रकृतिर्मयि मानसम् । युञ्जतो नापकुरुत आत्मारामस्य कर्हिचित् ॥ २६ ॥

ဤသို့ တတ္တဝကို သိပြီး စိတ်ကို ငါ၌ ချိတ်ဆက်ထားသော အာတ္မာရာမ ပညာရှိသည် ပစ္စည်းလောက လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်နေသော်လည်း ပရကృతి၏ သက်ရောက်မှုက မထိခိုက်စေနိုင်။

Verse 27

यदैवमध्यात्मरत: कालेन बहुजन्मना । सर्वत्र जातवैराग्य आब्रह्मभुवनान्मुनि: ॥ २७ ॥

ဤသို့ ဘက္တိနှင့် ကိုယ်တိုင်သိမြင်မှုကို နှစ်ပေါင်းများစွာ၊ မွေးဖွားမှုများစွာတစ်လျှောက် ဆက်လက်ကျင့်သုံးလာသောအခါ မုနိသည် ဘြဟ္မလောကအထိ လောကဘောဂအားလုံးအပေါ် အပြည့်အဝ ဝိုင်ရာဂျျ (မလိုလားမှု) ရရှိပြီး စိတ်သဘောတရား ပိုမိုပြည့်စုံလာသည်။

Verse 28

मद्भक्त: प्रतिबुद्धार्थो मत्प्रसादेन भूयसा । नि:श्रेयसं स्वसंस्थानं कैवल्याख्यं मदाश्रयम् ॥ २८ ॥ प्राप्नोतीहाञ्जसा धीर: स्वद‍ृशाच्छिन्नसंशय: । यद्गत्वा न निवर्तेत योगी लिङ्गाद्विनिर्गमे ॥ २९ ॥

ငါ၏ ဘက္တသည် ငါ၏ အကန့်အသတ်မဲ့ အကြောင်းမဲ့ကရုဏာကြောင့် အမှန်တကယ် ကိုယ်တိုင်သိမြင်မှုကို ရရှိသည်။ သူ၏ ဓမ္မဒೃષ્ટိဖြင့် သံသယအားလုံး ပြတ်တောက်သွားပြီး၊ တည်ငြိမ်သောသူသည် ငါ၏ သန့်ရှင်းသော အာနန္ဒ-ဝိညာဉ်စွမ်းအား၏ ကာကွယ်မှုအောက်ရှိ ‘ကൈവလျ’ ဟုခေါ်သော အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုးဓာမ်သို့ လွယ်ကူစွာ ရောက်သည်။ ဤကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပြီးနောက် ယောဂီ-ဘက္တသည် ထိုအတိတဓာမ်သို့ သွားကာ ပြန်မလာတော့။

Verse 29

मद्भक्त: प्रतिबुद्धार्थो मत्प्रसादेन भूयसा । नि:श्रेयसं स्वसंस्थानं कैवल्याख्यं मदाश्रयम् ॥ २८ ॥ प्राप्नोतीहाञ्जसा धीर: स्वद‍ृशाच्छिन्नसंशय: । यद्गत्वा न निवर्तेत योगी लिङ्गाद्विनिर्गमे ॥ २९ ॥

ငါ၏ ဘက္တသည် ငါ၏ အကန့်အသတ်မဲ့ အကြောင်းမဲ့ကရုဏာကြောင့် အမှန်တကယ် ကိုယ်တိုင်သိမြင်မှုကို ရရှိသည်။ သူ၏ ဓမ္မဒೃષ્ટိဖြင့် သံသယအားလုံး ပြတ်တောက်သွားပြီး၊ တည်ငြိမ်သောသူသည် ငါ၏ သန့်ရှင်းသော အာနန္ဒ-ဝိညာဉ်စွမ်းအား၏ ကာကွယ်မှုအောက်ရှိ ‘ကൈവလျ’ ဟုခေါ်သော အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုးဓာမ်သို့ လွယ်ကူစွာ ရောက်သည်။ ဤကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပြီးနောက် ယောဂီ-ဘက္တသည် ထိုအတိတဓာမ်သို့ သွားကာ ပြန်မလာတော့။

Verse 30

यदा न योगोपचितासु चेतो मायासु सिद्धस्य विषज्जतेऽङ्ग । अनन्यहेतुष्वथ मे गति: स्याद् आत्यन्तिकी यत्र न मृत्युहास: ॥ ३० ॥

ပြီးပြည့်စုံသော ယောဂီ၏ စိတ်သည် ပြင်ပမာယာ၏ ပေါ်ထွန်းမှုဖြစ်သော ယောဂသိဒ္ဓိများ၏ အပိုအကျိုးများကို မဆွဲဆောင်တော့သည့်အခါ၊ ငါ့ထံသို့ သူ၏ တိုးတက်မှုသည် အကန့်အသတ်မရှိ ဖြစ်လာပြီး သေမင်း၏ အာဏာက သူ့ကို မအနိုင်ယူနိုင်။