Adhyaya 22
Manu Offers Devahūti to Kardama; The Sage Accepts with a Devotional Vow
ယခင်က စွာယံဘူဝ မနု၏ သန့်ရှင်းသော အုပ်ချုပ်မှုကို ချီးမွမ်းပြီး ကာဒမ မုနိကို မနုက လက်ခံကြိုဆိုခဲ့သည့်နောက်၊ ဆွေးနွေးမှုသည် မိသားစုနှင့် မျိုးဆက်ရေးရာသို့ နီးကပ်လာသည်။ မနုသည် မုနိ၏ ရာဇဝတ္တရားအကဲဖြတ်ချက်ကို နားထောင်ပြီးနောက် နှိမ့်ချကာ ဘြာဟ္မဏ–ခ္ෂတ္တရိယ အပြန်အလှန်အားဖြင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း (rakṣaṇa) သည် ဘုရားက သတ်မှတ်ထားသည့် အစီအစဉ်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ ထို့နောက် သမီး ဒေဝဟူတီကို ချစ်မြတ်နိုးသည့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာစိုးရိမ်မှုကို ဖော်ပြကာ နာရဒ၏ ချီးမွမ်းသံကို ကြားပြီး သမီးက စိတ်လိုလက်ရ ဆွဲဆောင်ခံရကြောင်းကို အကြောင်းပြ၍ ကာဒမအား လက်ထပ်လက်ခံရန် တောင်းဆိုသည်။ ကာဒမသည် ဝေဒသဘောတရားအတိုင်း သဘောတူကာ ဒေဝဟူတီ၏ အလှကို ချီးကျူးပြီး အခြေအနေတစ်ရပ် ထားသည်—သားသမီးများ မွေးဖွားပြီးနောက် ဗိṣṇု သင်ကြားသည့် ဘက္တိယောဂ၏ မြင့်မားသောဘဝသို့ ဝင်မည်ဟု၊ အထွဋ်အမြတ် ဘုရားကို အာဏာရှင်နှင့် ဖန်ဆင်းရင်းမြစ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။ မင်္ဂလာပွဲကို ဒေါရီနှင့်အတူ စီစဉ်ပြီး မိဘနှင့် ခွဲခွာရသည့် ဝမ်းနည်းဖွယ်အခိုက်အတန့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ မနုသည် ဝရာဟနှင့် ကုရှမြက်တို့နှင့် ဆက်နွယ်သည့် သန့်ရှင်းမြို့ ဘာဟိṣမတီသို့ ပြန်ကာ ဗိṣṇုကို ပူဇော်ပြီး ကృష్ణ-သတိရှိသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အုပ်ချုပ်ကာ မနွန္တရာအရွယ်ရှည်ကို နာမသံကြားခြင်းနှင့် နာမသီချင်းဆိုခြင်းတွင် ကုန်ဆုံးသည်။ အဆုံးတွင် ဒေဝဟူတီ၏ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးမှုသို့ ပြန်လှည့်ကာ ကပိလ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် သင်ကြားချက်များအတွက် ပြင်ဆင်ပေးသည်။
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच एवमाविष्कृताशेषगुणकर्मोदयो मुनिम् । सव्रीड इव तं सम्राडुपारतमुवाच ह ॥ १ ॥
သီရိ မૈထရေယာက ပြောသည်—ဧကရာဇ်၏ များပြားသော ဂုဏ်သတ္တိနှင့် လုပ်ရပ်တို့၏ မဟာမိမိကို ဖော်ပြပြီးနောက် မုနိသည် တိတ်ဆိတ်သွား၏; ထို့နောက် ဧကရာဇ်သည် အလွန်နှိမ့်ချ၍ အရှက်သဘောဖြင့် သူ့အား ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 2
मनुरुवाच ब्रह्मासृजत्स्वमुखतो युष्मानात्मपरीप्सया । छन्दोमयस्तपोविद्यायोगयुक्तानलम्पटान् ॥ २ ॥
မနုက ပြန်ဆိုသည်—ဝေဒသိပ္ပံ၌ မိမိကိုယ်ကို ချဲ့ထွင်လိုသော အလိုကြောင့်၊ ချန္ဒိုမယ ဝေဒသရုပ်ဖြစ်သော ဘြဟ္မာသည် မိမိ၏ မျက်နှာမှ သင်တို့ ဘြာဟ္မဏများကို ဖန်ဆင်း하였다; သင်တို့သည် တပဿ၊ ပညာနှင့် ယောဂသတ္တိတို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၍ အင်ဒြိယအာရုံခံစားမှုကို မလိုလားသူများဖြစ်သည်။
Verse 3
तत्त्राणायासृजच्चास्मान् दो:सहस्रात्सहस्रपात् । हृदयं तस्य हि ब्रह्म क्षत्रमङ्गं प्रचक्षते ॥ ३ ॥
ဘြာဟ္မဏတို့ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ထောင်ခြေရှိသော အမြင့်ဆုံးပုရုෂသည် မိမိ၏ ထောင်လက်များမှ ကျွန်ုပ်တို့ က္ෂတ္တရိယများကို ဖန်ဆင်း하였다။ ထို့ကြောင့် ဘြာဟ္မဏသည် သူ၏ နှလုံး၊ က္ෂတ္တရိယသည် သူ၏ လက်မောင်းဟု ဆိုကြသည်။
Verse 4
अतो ह्यन्योन्यमात्मानं ब्रह्म क्षत्रं च रक्षत: । रक्षति स्माव्ययो देव: स य: सदसदात्मक: ॥ ४ ॥
ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏနှင့် က္ෂတ္တရိယတို့သည် အချင်းချင်းနှင့် မိမိတို့ကိုယ်တိုင်ကိုလည်း ကာကွယ်ကြသည်။ အကြောင်းရင်းလည်းဖြစ်၊ အကျိုးလည်းဖြစ်သော်လည်း မပြောင်းလဲသော ဘဂဝန်သည် သူတို့ကို အချင်းချင်းအားဖြင့် ကာကွယ်တော်မူ၏။
Verse 5
तव सन्दर्शनादेवच्छिन्ना मे सर्वसंशया: । यत्स्वयं भगवान् प्रीत्या धर्ममाह रिरक्षिषो: ॥ ५ ॥
သင်ကို တွေ့မြင်ရုံဖြင့်ပင် ကျွန်ုပ်၏ သံသယအားလုံး ပျောက်ကင်းသွားပါသည်။ ပြည်သူကို ကာကွယ်လိုသော မင်း၏ ဓမ္မတာဝန်ကို သင်က မေတ္တာဖြင့် ထင်ရှားစွာ ရှင်းပြပေးခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 6
दिष्टया मे भगवान् दृष्टो दुर्दर्शो योऽकृतात्मनाम् । दिष्टया पादरज: स्पृष्टं शीर्ष्णा मे भवत: शिवम् ॥ ६ ॥
ကျွန်ုပ်အတွက် ကံကောင်းခြင်းကြီးပါသည်—စိတ်နှင့် အာရုံများကို မထိန်းနိုင်သူတို့အတွက် မြင်တွေ့ရန်ခက်ခဲသော သင်ကို ကျွန်ုပ်မြင်ရပါသည်။ ထို့ထက်ပို၍ ကံကောင်းသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ ခေါင်းဖြင့် သင်၏ ခြေဖဝါးမှ သန့်ရှင်းမင်္ဂလာသော မြေမှုန့်ကို ထိတွေ့ရခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 7
दिष्टया त्वयानुशिष्टोऽहं कृतश्चानुग्रहो महान् । अपावृतै: कर्णरन्ध्रैर्जुष्टा दिष्ट्योशतीर्गिर: ॥ ७ ॥
သင်က ကျွန်ုပ်ကို သင်ကြားပေးသဖြင့် ကျွန်ုပ်ကံကောင်းပါသည်၊ ထို့ကြောင့် မဟာကရုဏာကိုလည်း ရရှိပါသည်။ ထို့ပြင် ဖွင့်ထားသော နားဖြင့် သင်၏ သန့်ရှင်းသော စကားတော်များကို ကြားနာရခြင်းလည်း ကံကောင်းခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 8
स भवान्दुहितृस्नेहपरिक्लिष्टात्मनो मम । श्रोतुमर्हसि दीनस्य श्रावितं कृपया मुने ॥ ८ ॥
အို မဟာမုနိ၊ ကရုဏာဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ တောင်းပန်ချက်ကို နားထောင်ပေးပါ။ သမီးအပေါ် မေတ္တာကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ စိတ်သည် ပူပန်နေပါသည်; ဒုက္ခိတသော ကျွန်ုပ်က သင့်ထံ တင်ပြပါသည်။
Verse 9
प्रियव्रतोत्तानपदो: स्वसेयं दुहिता मम । अन्विच्छति पतिं युक्तं वय: शीलगुणादिभि: ॥ ९ ॥
ကျွန်ုပ်၏သမီးသည် ပရိယဗြတနှင့် ဥတ္တာနပါဒတို့၏ ညီမဖြစ်သည်။ သူမသည် အသက်အရွယ်၊ သဘောထားနှင့် ကောင်းသောဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ကိုက်ညီသော ခင်ပွန်းကို ရှာဖွေနေသည်။
Verse 10
यदा तु भवत: शीलश्रुतरूपवयोगुणान् । अशृणोन्नारदादेषा त्वय्यासीत्कृतनिश्चया ॥ १० ॥
နာရဒ ရှင်တော်ထံမှ သင်၏ သဘောကောင်းမှု၊ ပညာဗဟုသုတ၊ ရုပ်ရည်၊ လူငယ်အရွယ်နှင့် အခြားဂုဏ်သတ္တိများကို ကြားသည့်အခါ သူမသည် သင့်အပေါ် စိတ်ကို ခိုင်မာစွာ ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။
Verse 11
तत्प्रतीच्छ द्विजाग्र्येमां श्रद्धयोपहृतां मया । सर्वात्मनानुरूपां ते गृहमेधिषु कर्मसु ॥ ११ ॥
ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏအကြီးအကဲရေ၊ ကျွန်ုပ်က श्रद्धာဖြင့် အပ်နှံသော ဤကညာကို လက်ခံပါ။ အိမ်ထောင်သမားဓမ္မ၏ တာဝန်များတွင် သူမသည် သင်နှင့် အပြည့်အဝ ကိုက်ညီသော ဇနီးဖြစ်သည်။
Verse 12
उद्यतस्य हि कामस्य प्रतिवादो न शस्यते । अपि निर्मुक्तसङ्गस्य कामरक्तस्य किं पुन: ॥ १२ ॥
ကိုယ်တိုင်ရောက်လာသော ကာမလိုအင်ဆိုင်ရာ အပ်နှံမှုကို ငြင်းပယ်ခြင်းသည် ချီးမွမ်းထိုက်သောအရာမဟုတ်။ အလွန်အမင်း အဆက်အသွယ်ကင်းသူတောင် မသင့်တော်လျှင်၊ ကာမရဂ်တွင် ရောင်ရမ်းသူအတွက်တော့ မဆိုလိုတော့ပါ။
Verse 13
य उद्यतमनादृत्य कीनाशमभियाचते । क्षीयते तद्यश: स्फीतं मानश्चावज्ञया हत: ॥ १३ ॥
ကိုယ်တိုင်ရောက်လာသော အပ်နှံမှုကို မလေးစားဘဲ နောက်မှ ကပ်စေးနည်းသူထံ ဆုတောင်းတောင်းဆိုသူ၏ ကျယ်ပြန့်သော ဂုဏ်သတင်းသည် လျော့နည်းသွားပြီး၊ အခြားသူတို့၏ မထီမဲ့မြင်ပြုမှုကြောင့် မာနလည်း ချိုးဖျက်ခံရသည်။
Verse 14
अहं त्वाशृणवं विद्वन् विवाहार्थं समुद्यतम् । अतस्त्वमुपकुर्वाण: प्रत्तां प्रतिगृहाण मे ॥ १४ ॥
စွာယမ္ဘုဝ မနုက ပြောသည်—“ပညာရှိရေ၊ သင်သည် လက်ထပ်ရန် အသင့်ဖြစ်ကြောင်း ငါကြား၏။ သင်သည် အမြဲတမ်း ဗြဟ္မစရိယ သစ္စာမယူထားသဖြင့် ငါပေးအပ်သော သမီး၏ လက်ကို လက်ခံပါ”။
Verse 15
ऋषिरुवाच बाढमुद्वोढुकामोऽहमप्रत्ता च तवात्मजा । आवयोरनुरूपोऽसावाद्यो वैवाहिको विधि: ॥ १५ ॥
ရသီက ပြန်ဆိုသည်—“အမှန်ပင်၊ ငါသည် လက်ထပ်လိုသော ဆန္ဒရှိ၏၊ သင်၏ သမီးလည်း ယခုထိ မည်သူ့ကိုမျှ မပေးအပ်မထား။ ထို့ကြောင့် ဝေဒပုံစံအတိုင်း ငါတို့၏ မင်္ဂလာကర్మကို သင့်လျော်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်သည်”။
Verse 16
काम: स भूयान्नरदेव तेऽस्या: पुत्र्या: समाम्नायविधौ प्रतीत: । क एव ते तनयां नाद्रियेत स्वयैव कान्त्या क्षिपतीमिव श्रियम् ॥ १६ ॥
အို လူတို့၏ ဘုရင်၊ ဝေဒကျမ်းများတွင် အသိအမှတ်ပြုထားသော သင်၏ သမီး၏ လက်ထပ်လိုစိတ် ပြည့်စုံပါစေ။ သူမ၏ လက်ကို မည်သူ မလက်ခံမည်နည်း? သူမ၏ ကိုယ်ကာယအလင်းရောင်သည် အလှဆင်ပစ္စည်းတို့၏ အလှကိုပင် မီမမီအောင် လွန်ကဲစေသည်။
Verse 17
यां हर्म्यपृष्ठे क्वणदङ्घ्रिशोभां विक्रीडतीं कन्दुकविह्वलाक्षीम् । विश्वावसुर्न्यपतत्स्वाद्विमाना- द्विलोक्य सम्मोहविमूढचेता: ॥ १७ ॥
ငါကြားဖူးသည်—နန်းတော်မိုးပေါ်တွင် ခြေကောက်လက်ကောက်သံ တင်တင်လှလှဖြင့် ဘောလုံးကစားနေပြီး မျက်လုံးများ လှုပ်ရှားသွားလာနေသော သင်၏ သမီးကို မြင်သဖြင့် ဂန္ဓဗ္ဗကြီး ဝိශ්ဝာဝಸು သဘောမောဟဖြင့် မူးဝေကာ မိမိ၏ ဝိမာန်မှ ပြုတ်ကျခဲ့သည်ဟု။
Verse 18
तां प्रार्थयन्तीं ललनाललाम- मसेवितश्रीचरणैरदृष्टाम् । वत्सां मनोरुच्चपद: स्वसारं को नानुमन्येत बुधोऽभियाताम् ॥ १८ ॥
မိန်းမတို့၏ အလှအပအလင်္ကာ၊ မနု၏ ချစ်မြတ်နိုးသော သမီး၊ ဥတ္တာနပာဒ၏ နှမ—ထိုသူမသည် ကိုယ်တိုင် ငါ၏ လက်ကို တောင်းခံရန် လာရောက်하였다။ သရီ (လက္ခမီ) မယ်တော်၏ ကရုဏာပാദများကို မဆည်းကပ်သူတို့သည် သူမကို မြင်တောင် မမြင်နိုင်; ထို့ကြောင့် မည်သည့် ပညာရှိက မကြိုဆိုမည်နည်း။
Verse 19
अतो भजिष्ये समयेन साध्वीं यावत्तेजो बिभृयादात्मनो मे । अतो धर्मान् पारमहंस्यमुख्यान् शुक्लप्रोक्तान् बहु मन्येऽविहिंस्रान् ॥ १९ ॥
ထို့ကြောင့် ဤသန့်ရှင်းသည့် မိန်းကလေးကို ဇနီးအဖြစ် လက်ခံမည်၊ သူမသည် ကျွန်ုပ်၏ ကိုယ်မှ ထွက်သော မျိုးစေ့ကို ခံယူ၍ သားသမီး မွေးဖွားပြီးနောက်၊ ဗိဿနုဘုရား သင်ကြားတော်မူသော မနာလိုမှုကင်းသည့် ပရမဟံသတို့၏ ဘက္တိဓမ္မလမ်းကို ကျွန်ုပ် လိုက်နာမည်။
Verse 20
यतोऽभवद्विश्वमिदं विचित्रं संस्थास्यते यत्र च वावतिष्ठते । प्रजापतीनां पतिरेष मह्यं परं प्रमाणं भगवाननन्त: ॥ २० ॥
ကျွန်ုပ်အတွက် အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်သည် အနန္တ ဘဂဝန် ဖြစ်တော်မူ၏။ ဤအံ့ဖွယ် ကမ္ဘာလောကသည် ထိုဘုရားထံမှ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ထိုဘုရားအတွင်း၌ ထိန်းသိမ်းတည်ရှိကာ ထိုဘုရားအတွင်း၌ပင် လယဖြစ်သည်။ ထိုဘုရားသည် သတ္တဝါများ ပေါက်ဖွားစေရန် တာဝန်ပေးထားသော ပရဇာပတိတို့၏ အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 21
मैत्रेय उवाच स उग्रधन्वन्नियदेवाबभाषे आसीच्च तूष्णीमरविन्दनाभम् । धियोपगृह्णन् स्मितशोभितेन मुखेन चेतो लुलुभे देवहूत्या: ॥ २१ ॥
မૈထရေယက ပြောသည်—အို မဟာသူရဲကောင်း ဝိဒုရ! ကာဒမ ရှင်ရသီသည် ဤမျှသာ ပြောပြီးနောက်၊ ကြာပန်းနာဘီရှိသော မိမိ၏ အာရాధ്യ ဗိဿနုဘုရားကို စိတ်ထဲတွင် သတိရကာ တိတ်ဆိတ်သွားသည်။ သူ၏ အပြုံးလေးဖြင့် တောက်ပသော မျက်နှာသည် ဒေဝဟူတီ၏ စိတ်ကို ဆွဲဆောင်၍၊ နាងသည် မဟာရသီကို ဓ్యာနပြုရန် စတင်하였다။
Verse 22
सोऽनुज्ञात्वा व्यवसितं महिष्या दुहितु: स्फुटम् । तस्मै गुणगणाढ्याय ददौ तुल्यां प्रहर्षित: ॥ २२ ॥
မဟေသီနှင့် ဒေဝဟူတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထင်ရှားစွာ သိရှိပြီး ခွင့်ပြုချက်ရသဖြင့် ဧကရာဇ်သည် အလွန်ဝမ်းမြောက်ကာ၊ ဂုဏ်သတ္တိများစွာဖြင့် ပြည့်စုံသော ထိုရသီထံသို့ ဂုဏ်တရား၌ သူမနှင့်တူညီသော မိမိသမီးကို ပေးအပ်하였다။
Verse 23
शतरूपा महाराज्ञी पारिबर्हान्महाधनान् । दम्पत्यो: पर्यदात्प्रीत्या भूषावास: परिच्छदान् ॥ २३ ॥
မဟာမိဖုရား ရှတရူပါသည် ချစ်ခင်စွာဖြင့် မင်္ဂလာမောင်နှံအတွက် အခမ်းအနားနှင့် ကိုက်ညီသော တန်ဖိုးကြီး လက်ဆောင်များ—အလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ အဝတ်အစားများနှင့် အိမ်သုံးပစ္စည်းများ—ကို မင်္ဂလာလက်ဆောင်အဖြစ် ပေးအပ်하였다။
Verse 24
प्रत्तां दुहितरं सम्राट् सदृक्षाय गतव्यथ: । उपगुह्य च बाहुभ्यामौत्कण्ठ्योन्मथिताशय: ॥ २४ ॥
သင့်တော်သောယောက်ျားထံ သမီးကို လွှဲအပ်၍ တာဝန်မှ လွတ်မြောက်သော်လည်း၊ ခွဲခွာရမည့်ဝေဒနာကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ မေတ္တာဖြင့် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် သမီးကို ဖက်ကပ်ခဲ့သည်။
Verse 25
अशक्नुवंस्तद्विरहं मुञ्चन् बाष्पकलां मुहु: । आसिञ्चदम्ब वत्सेति नेत्रोदैर्दुहितु: शिखा: ॥ २५ ॥
ဘုရင်သည် သမီးနှင့် ခွဲခွာရခြင်းကို မခံနိုင်ခဲ့။ မကြာခဏ မျက်ရည်များ စီးကျလာ၍ သမီး၏ ဆံပင်ထိပ်ကို စိုစွတ်စေကာ “အမေ့ရေ၊ သမီးရေ” ဟု ငိုကြွေးလေ၏။
Verse 26
आमन्त्र्य तं मुनिवरमनुज्ञात: सहानुग: । प्रतस्थे रथमारुह्य सभार्य: स्वपुरं नृप: ॥ २६ ॥ उभयोऋर्षिकुल्याया: सरस्वत्या: सुरोधसो: । ऋषीणामुपशान्तानां पश्यन्नाश्रमसम्पद: ॥ २७ ॥
မဟာရသီထံမှ ထွက်ခွာခွင့်ကို တောင်းယူ၍ ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက်၊ ဘုရင်သည် မိဖုရားနှင့်အတူ ရထားတက်ကာ အနောက်လိုက်များနှင့်တကွ မိမိမြို့တော်သို့ ထွက်ခွာ하였다။ လမ်းတလျှောက် သန့်ရှင်းသူတို့နှစ်သက်သော စရஸဝတီမြစ်၏ လှပသော နှစ်ဖက်ကမ်းပေါ်ရှိ ငြိမ်းချမ်းသော ရသီတို့၏ အာရှရမ်များ၏ စည်ပင်မှုကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 27
आमन्त्र्य तं मुनिवरमनुज्ञात: सहानुग: । प्रतस्थे रथमारुह्य सभार्य: स्वपुरं नृप: ॥ २६ ॥ उभयोऋर्षिकुल्याया: सरस्वत्या: सुरोधसो: । ऋषीणामुपशान्तानां पश्यन्नाश्रमसम्पद: ॥ २७ ॥
မဟာရသီထံမှ ထွက်ခွာခွင့်ကို တောင်းယူ၍ ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက်၊ ဘုရင်သည် မိဖုရားနှင့်အတူ ရထားတက်ကာ အနောက်လိုက်များနှင့်တကွ မိမိမြို့တော်သို့ ထွက်ခွာ하였다။ လမ်းတလျှောက် သန့်ရှင်းသူတို့နှစ်သက်သော စရஸဝတီမြစ်၏ လှပသော နှစ်ဖက်ကမ်းပေါ်ရှိ ငြိမ်းချမ်းသော ရသီတို့၏ အာရှရမ်များ၏ စည်ပင်မှုကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 28
तमायान्तमभिप्रेत्य ब्रह्मावर्तात्प्रजा: पतिम् । गीतसंस्तुतिवादित्रै: प्रत्युदीयु: प्रहर्षिता: ॥ २८ ॥
သူ၏ ရောက်လာမည့်သတင်းကို သိကြသဖြင့် ပြည်သူများ အလွန်ဝမ်းမြောက်ကြသည်။ သူတို့သည် ဘြဟ္မာဝර්တမှ ထွက်လာကာ သီချင်းများ၊ ဆုတောင်းစတုတ္တိများနှင့် တူရိယာသံများဖြင့် ပြန်လာသော မိမိတို့၏ အရှင်ကို ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။
Verse 29
बर्हिष्मती नाम पुरी सर्वसम्पत्समन्विता । न्यपतन् यत्र रोमाणि यज्ञस्याङ्गं विधुन्वत: ॥ २९ ॥ कुशा: काशास्त एवासन् शश्वद्धरितवर्चस: । ऋषयो यै: पराभाव्य यज्ञघ्नान् यज्ञमीजिरे ॥ ३० ॥
ဗာर्हိṣမတီ မြို့သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်စုံသော မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ဘုရားဝိෂ္ဏုသည် ဝရာဟ အဝတားအဖြစ် ပေါ်ထွန်း၍ ကိုယ်တော်ကို လှုပ်ခါသည့်အခါ ကိုယ်တော်၏ အမွှေးများသည် ထိုနေရာ၌ ကျပြီး အစဉ်စိမ်းလန်းသော ကုရှာနှင့် ကာရှာ မြက်များအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထိုကုရှာ-ကာရှာဖြင့် ရှိများသည် ယဇ్ఞကို ဖျက်ဆီးလိုသော အဆုရများကို အနိုင်ယူပြီး ယဇ్ఞပုရုရှ ဝိෂ္ဏုကို ပူဇော်ကြသည်။
Verse 30
बर्हिष्मती नाम पुरी सर्वसम्पत्समन्विता । न्यपतन् यत्र रोमाणि यज्ञस्याङ्गं विधुन्वत: ॥ २९ ॥ कुशा: काशास्त एवासन् शश्वद्धरितवर्चस: । ऋषयो यै: पराभाव्य यज्ञघ्नान् यज्ञमीजिरे ॥ ३० ॥
ဝရာဟအဝတားတွင် ဘုရားဝိෂ္ဏု၏ အမွှေးများကျသည့်နေရာ၌ အမွှေးများသည် အစဉ်စိမ်းလန်းသော ကုရှာ-ကာရှာ မြက်များဖြစ်လာသည်။ ထိုမြက်များဖြင့် ရှိများသည် ယဇ్ఞကိုနှောင့်ယှက်သော အဆုရများကို အနိုင်ယူကာ ယဇ్ఞပုရုရှ ဟရိကို စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ယဇ্ঞပြုကြသဖြင့် ထိုမြို့ကို ဗာर्हိṣမတီ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 31
कुशकाशमयं बर्हिरास्तीर्य भगवान्मनु: । अयजद्यज्ञपुरुषं लब्धा स्थानं यतो भुवम् ॥ ३१ ॥
ဘုရားမနုသည် ကုရှာနှင့် ကာရှာမြက်ဖြင့် ထိုင်ခုံကို ခင်းပြီး ယဇ్ఞပုရုရှဖြစ်သော ဘုရားကို ယဇ্ঞပူဇော်하였다။ သူ၏ ကရုဏာကြောင့် မနုသည် ကမ္ဘာမြေပေါ် အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ရရှိခဲ့သည်။
Verse 32
बर्हिष्मतीं नाम विभुर्यां निर्विश्य समावसत् । तस्यां प्रविष्टो भवनं तापत्रयविनाशनम् ॥ ३२ ॥
မနုသည် ယခင်က နေထိုင်ခဲ့သော ဗာर्हိṣမတီ မြို့သို့ ဝင်ရောက်ကာ နေထိုင်하였다။ ထို့နောက် ရုပ်ဝတ္ထုဘဝ၏ ဒုက္ခသုံးပါးကို ဖျက်ဆီးပေးသော ငြိမ်းချမ်းသည့် လေထုဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော သူ၏ နန်းတော်သို့ ဝင်ရောက်하였다။
Verse 33
सभार्य: सप्रज: कामान् बुभुजेऽन्याविरोधत: । सङ्गीयमानसत्कीर्ति: सस्त्रीभि: सुरगायकै: । प्रत्यूषेष्वनुबद्धेन हृदा शृण्वन् हरे: कथा: ॥ ३३ ॥
စွာယံဘုဝ မနု မဟာဘုရင်သည် မိဖုရားနှင့် ပြည်သူများနှင့်အတူ ဓမ္မလမ်းစဉ်ကို ဆန့်ကျင်သည့် အနှောင့်အယှက်မရှိဘဲ ဆန္ဒများကို ဖြည့်ဆည်းကာ သာယာစွာ နေထိုင်하였다။ ကောင်းကင်ဂီတသမားများသည် မိမိတို့ ဇနီးများနှင့်အတူ သူ၏ သန့်ရှင်းသော ကီർത്തిని သံပြိုင်သီဆိုကြပြီး၊ မနုသည် နေ့စဉ် မိုးလင်းချိန်တွင် ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် ချည်နှောင်ထားသော နှလုံးသားဖြင့် ဟရိ၏ ကഥာများကို နားထောင်하였다။
Verse 34
निष्णातं योगमायासु मुनिं स्वायम्भुवं मनुम् । यदाभ्रंशयितुं भोगा न शेकुर्भगवत्परम् ॥ ३४ ॥
ဤသို့ဖြင့် စွာယံဘုဝ မနုသည် ယောဂမာယာ၌ ကျွမ်းကျင်၍ ဘဂဝန်ကိုသာ အလေးထားသော သန့်ရှင်းသည့် မုနိ-ဘုရင်ဖြစ်သည်။ လောကီပျော်ရွှင်မှုများက သူ့ကို အနိမ့်သို့ မဆွဲချနိုင်ခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ သူသည် ကృష్ణ-သတိရှိမှုနှင့် ဘက္တိ၏ သန့်ရှင်းသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင်သာ ပျော်ရွှင်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 35
अयातयामास्तस्यासन् यामा:स्वान्तरयापना: । शृण्वतो ध्यायतो विष्णो: कुर्वतो ब्रुवत: कथा: ॥ ३५ ॥
ထို့ကြောင့် အသက်တာသည် တဖြည်းဖြည်း ကုန်ဆုံးလာသော်လည်း မနွန္တရတစ်ခေတ်တလျှောက် ရှည်လျားသောဘဝသည် အလဟဿ မဖြစ်ခဲ့ပါ။ အကြောင်းမှာ သူသည် အမြဲတမ်း ဗိဿဏု၏ လီလာကഥာများကို နားထောင်၍ စဉ်းစား၍ ရေးမှတ်၍ ကီර්တန်ဆိုလေ့ရှိခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 36
स एवं स्वान्तरं निन्ये युगानामेकसप्ततिम् । वासुदेवप्रसङ्गेन परिभूतगतित्रय: ॥ ३६ ॥
သူသည် ဝါစုဒေဝ၏ အကြောင်းအရာများနှင့် အမြဲတမ်း ဆက်နွယ်နေ၍ ယုဂစက်ဝိုင်း ၇၁ ကြိမ်တိုင်အောင် အချိန်ကို ကုန်လွန်စေ하였다။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဂတိသုံးပါးကို လွန်ကျူးနိုင်ခဲ့သည်။
Verse 37
शारीरा मानसा दिव्या वैयासे ये च मानुषा: । भौतिकाश्च कथं क्लेशा बाधन्ते हरिसंश्रयम् ॥ ३७ ॥
ထို့ကြောင့်၊ ဗိဒုရာရေ—ဘက္တိယောဂဖြင့် သီဟရီ-ကృష్ణ၏ အပြည့်အဝ အားကိုးရာအောက်တွင် ရှိသူများကို ကိုယ်ခန္ဓာ၊ စိတ်၊ သဘာဝ/ဒေဝ (daiva) နှင့် အခြားလူသား၊ သတ္တဝါများကြောင့် ဖြစ်သော ဒုက္ခများက မည်သို့ပင် နှောင့်ယှက်နိုင်မည်နည်း။
Verse 38
य: पृष्टो मुनिभि: प्राह धर्मान्नानाविदाञ्छुभान् । नृणां वर्णाश्रमाणां च सर्वभूतहित: सदा ॥ ३८ ॥
မုနိအချို့၏ မေးခွန်းများကို ဖြေကြားရာတွင်၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကို အမြဲလိုလားသော စွာယံဘုဝ မနုသည် ကရုဏာဖြင့် လူသားတို့၏ အထွေထွေ ဓမ္မများနှင့် ဝဏ္ဏ-အာရှ్రమ ဓမ္မများကို မျိုးစုံသော မင်္ဂလာဓမ္မအဖြစ် သင်ကြားပေး하였다။
Verse 39
एतत्त आदिराजस्य मनोश्चरितमद्भुतम् । वर्णितं वर्णनीयस्य तदपत्योदयं शृणु ॥ ३९ ॥
မူလဘုရင် စွာယံဘူဝ မနု၏ အံ့ဩဖွယ် သမိုင်းကြောင်းကို၊ ဖော်ပြထိုက်သော ဂုဏ်သတင်းနှင့်တကွ၊ သင်အား ငါ ပြောပြီးပြီ။ ယခု သူ၏ သမီး ဒေဝဟူတီ၏ တိုးတက်รุ่งမြောက်မှုကို နားထောင်လော့။
Frequently Asked Questions
Manu frames social order as a divinely rooted organism: brāhmaṇas embody spiritual intelligence, austerity, and Vedic authority (the “heart”), while kṣatriyas embody protective power and governance (the “arms”). The point is rakṣaṇa—mutual protection—where knowledge guides power and power safeguards knowledge, preventing both anarchy and tyranny under the Lord’s overarching sovereignty.
Kardama accepts marriage as a regulated Vedic duty (gṛhastha-dharma) aimed at producing worthy progeny, but he explicitly conditions it with a post-progeny transition to dedicated devotional life. The chapter presents household life not as an end in itself but as a stage that can be spiritually complete when subordinated to bhakti and the Lord’s purpose.
Devahūti is Svāyambhuva Manu’s daughter and the future mother of Lord Kapila. Her marriage to Kardama establishes the lineage through which Kapila appears to teach devotional Sāṅkhya, making this episode a pivotal narrative bridge from royal dharma and manvantara history to philosophical liberation-teachings grounded in bhakti.
Barhiṣmatī is sacralized by a Varāha-līlā memory: Viṣṇu’s hairs are described as becoming kuśa and kāśa grasses used in sacrifice. The passage ties geography to theology—tīrtha identity is anchored in divine intervention—while also highlighting how Vedic ritual implements are ultimately sourced in the Lord, reinforcing devotion as the root of dharma.