Adhyaya 20
Secondary Creation Begins: Brahmā’s Productions, the Guṇas, and the Emergence of Orders of Beings
ဤအধ্যာယာတွင် ရှောနကသည် စူတာအား ဗိဒုရ–မိုင်တရေယ နာရေးကို ဆက်လက်ပြောရန် တိုက်တွန်းပြီး၊ သဒ္ဓာဖြင့် နားထောင်ခြင်းသည် ဂင်္ဂါရေချိုးကဲ့သို့ သန့်စင်စေသည်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ ဗိဒုရသည် ဝရာဟ-လီလာကို ကြားပြီးနောက်၊ ဘြဟ္မာက ပရာဇာပတိများကို ဖန်ဆင်းပြီးသည့်အခါ ဖန်ဆင်းမှုသည် တစ်ဦးချင်းလား၊ ဇနီးများနှင့်လား၊ သို့မဟုတ် အစုလိုက်လားဟု မေးမြန်းသည်။ မိုင်တရေယက ကောစမိုလောဂျီ အစဉ်အလာကို ရှင်းပြသည်—ကာလက ဂုဏသုံးပါးကို လှုပ်ရှားစေပြီး မဟာဝိෂ္ဏုနှင့် ဇီဝ၏ ကမ္မတို့ကြောင့် ဓာတ်များ ပေါ်ထွန်းသည်; မဟတ်မှ အဟင်္ကာရ သုံးမျိုး ဖြစ်ပေါ်သည်; ဓာတ်များသည် ဘဂဝန်၏ အင်အားဖြင့် ပေါင်းစည်းကာ ကမ္ဘာဥဖြစ်လာသည်; ဘဂဝန်သည် ဂర్భောဒကရှာယီ ဝိෂ္ဏုအဖြစ် ဝင်ရောက်ပြီး၊ သူ၏ နာဘီမှ ပဒ္မပန်းနှင့် ဘြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းကာ အတွင်းမှ ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် ပြန်လည်ဖန်ဆင်းသည်။ ဘြဟ္မာ၏ နောက်ဆက်တွဲဖန်ဆင်းမှုများတွင် စွန့်ပစ်သော ကိုယ်ခန္ဓာများက ည၊ မိုးလင်းမတိုင်မီအချိန် စသည့် အခြေအနေများ ဖြစ်လာပြီး၊ ယက္ခ/ရာက္ခသ၊ ဒေဝ၊ အသူရ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ/အပ္စရာ၊ ဘူတ၊ ပိတೃ၊ စိဒ္ဓ စသည့် အမျိုးအစားများသည် ဂုဏသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီစွာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ နောက်အဆင့်အတွက် လူ့အမိန့်စနစ် (မနု) တည်ငြိမ်လာခြင်းနှင့် ဖန်ဆင်းမှုနှင့် ဓမ္မကို မြန်ဆန်စေရန် ရှိများ ပေါ်ထွန်းလာခြင်းကို ပြင်ဆင်ပေးသည်။
Shlokas
Verse 1
शौनक उवाच महीं प्रतिष्ठामध्यस्य सौते स्वायम्भुवो मनु: । कान्यन्वतिष्ठद् द्वाराणि मार्गायावरजन्मनाम् ॥ १ ॥
သီရိ ရှောနက မေးမြန်းသည်— အို စူတ ဂိုစွာမီ၊ မြေကြီးသည် မိမိနေရာ၌ ပြန်လည်တည်မြဲပြီးနောက်၊ ဆွာယမ္ဘုဝ မနုသည် နောက်ပိုင်းမွေးဖွားမည့်သူတို့အား မုက္ခတိလမ်းကို ပြရန် မည်သည့် “တံခါးများ/နည်းလမ်းများ” ကို ချမှတ်ခဲ့သနည်း။
Verse 2
क्षत्ता महाभागवत: कृष्णस्यैकान्तिक: सुहृत् । यस्तत्याजाग्रजं कृष्णे सापत्यमघवानिति ॥ २ ॥
ခ္ဋ္ဋာ ဝိဒုရသည် မဟာဘဂဝတ၊ သီရိကృష్ణ၏ တစ်စိတ်တစ်ယောက်တည်းသော ဘက္တနှင့် ချစ်ခင်ရသော မိတ်ဆွေဖြစ်သည်။ သခင်၏ အလိုတော်ကို ဆန့်ကျင်၍ သားများနှင့်အတူ လှည့်ကွက်များလုပ်သော အစ်ကိုကြီး ဓృతရာଷ္ဌရ၏ အပေါင်းအသင်းကို သူ စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။
Verse 3
द्वैपायनादनवरो महित्वे तस्य देहज: । सर्वात्मना श्रित: कृष्णं तत्परांश्चाप्यनुव्रत: ॥ ३ ॥
ဝိဒူရသည် ဒွိုင်ပါယန ဝေဒဗျာသ၏ ကိုယ်မှ မွေးဖွားသူဖြစ်၍ ဂုဏ်သိက္ခာ၌လည်း မနိမ့်ပါ။ သူသည် စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် သီရိကృష్ణ၏ ပဒ္မခြေတော်ကို အားကိုးကာ၊ သူ၏ ဘက္တများကိုလည်း သစ္စာရှိစွာ လိုက်နာခဲ့သည်။
Verse 4
किमन्वपृच्छन्मैत्रेयं विरजास्तीर्थसेवया । उपगम्य कुशावर्त आसीनं तत्त्ववित्तमम् ॥ ४ ॥
တိရ္ထနေရာများကို ဆည်းကပ်ခြင်းဖြင့် ရဇစ်အညစ်အကြေးကင်းစင်လာသော ဝိဒူရသည် နောက်ဆုံး ကုရှာဝရ್ತ (ဟာဒွာ) သို့ ရောက်လာသည်။ ထိုနေရာတွင် တတ္တဝကို သိမြင်သော မဟာရိရှီ မૈထရေယ အာစီနနေသည်ကို ချဉ်းကပ်၍ မေးမြန်းခဲ့သည်—ဝိဒူရသည် မૈထရေယထံမှ နောက်ထပ် ဘာကို မေးခဲ့သနည်း။
Verse 5
तयो: संवदतो: सूत प्रवृत्ता ह्यमला: कथा: । आपो गाङ्गा इवाघघ्नीर्हरे: पादाम्बुजाश्रया: ॥ ५ ॥
အို စူတရေ၊ ဝိဒူရနှင့် မૈထရေယတို့ စကားဝိုင်းတွင် ဟရီ၏ ပဒ္မခြေတော်ကို အားကိုးသော အညစ်အကြေးမရှိသည့် ကထာများ စီးဆင်းခဲ့မည်။ ထိုကထာများကို နားထောင်ခြင်းသည် ဂင်္ဂါရေ၌ ရေချိုးသကဲ့သို့ ပാപကို ဖယ်ရှားပေးသည်။
Verse 6
ता न: कीर्तय भद्रं ते कीर्तन्योदारकर्मण: । रसज्ञ: को नु तृप्येत हरिलीलामृतं पिबन् ॥ ६ ॥
အို စူတ ဂိုစ్వာမီ၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ ကျေးဇူးပြု၍ ချီးမွမ်းထိုက်သော အရှင်၏ ဥဒාරကရမများကို ပြောကြားပါ။ ဟရီလီလာအမృతကို သောက်သုံးနေစဉ် ရသကို သိသော ဘက္တမည်သူက တိမ်းတိမ်းတောက်တောက် တೃप्तနိုင်မည်နည်း။
Verse 7
एवमुग्रश्रवा: पृष्ट ऋषिभिर्नैमिषायनै: । भगवत्यर्पिताध्यात्मस्तानाह श्रूयतामिति ॥ ७ ॥
နೈမိရှာရဏ്യရှိ မဟာရိရှီများက ဤသို့ မေးမြန်းသောအခါ၊ ရိုမဟರ್ಷဏ၏ သား အုဂ္ဂရရှ္ရဝါ စူတ ဂိုစွာမီသည်—ဘဂဝန်၏ အလောကီမဟုတ်သော လီလာများတွင် စိတ်အပ်နှံထားသူ—သူတို့အား “ယခု ငါပြောမည့်အရာကို နားထောင်ကြပါ” ဟု ဆို하였다။
Verse 8
सूत उवाच हरेर्धृतक्रोडतनो: स्वमायया निशम्य गोरुद्धरणं रसातलात् । लीलां हिरण्याक्षमवज्ञया हतं सञ्जातहर्षो मुनिमाह भारत: ॥ ८ ॥
သုတက ပြောသည်—ဟရီသည် မိမိ၏ ယောဂမာယာဖြင့် ဝရာဟာရုပ်ကို ခံယူကာ ရသာတလမှ မြေကြီးကို မြှောက်တင်၍ ဟိရဏ္ယာක්ෂကို လီလာအဖြစ် မလှုပ်မရှား သတ်နှိမ်ခဲ့သည်။ ထိုကഥာကို ကြားသော် ဘာရတဝంశသား ဝိဒုရသည် ဝမ်းမြောက်၍ မုနိအား ပြောလေ၏။
Verse 9
विदुर उवाच प्रजापतिपति: सृष्ट्वा प्रजासर्गे प्रजापतीन् । किमारभत मे ब्रह्मन् प्रब्रूह्यव्यक्तमार्गवित् ॥ ९ ॥
ဝိဒုရက ပြောသည်—အို ဘြဟ္မန်၊ သင်သည် အဝျက်တ မာဂ်ကို သိသူဖြစ်၏။ ပရာဇာစೃಷ್ಟိတွင် ပရာဇာပတိများကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် ဘြဟ္မာသည် နောက်ထပ် ဘာကို စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း။ ကျေးဇူးပြု၍ ပြောပါ။
Verse 10
ये मरीच्यादयो विप्रा यस्तु स्वायम्भुवो मनु: । ते वै ब्रह्मण आदेशात्कथमेतदभावयन् ॥ १० ॥
ဝိဒုရက မေးသည်—မရီချိတို့ကဲ့သို့သော ရှင်ပုဏ္ဏားများနှင့် စွာယံဘုဝ မနု အပါအဝင် ပရာဇာပတိများသည် ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်အတိုင်း ဤဖန်ဆင်းမှုကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်၍ ပေါ်ထွန်းသော လောကကို မည်သို့ ချဲ့ထွင်ခဲ့သနည်း။
Verse 11
सद्वितीया: किमसृजन् स्वतन्त्रा उत कर्मसु । आहोस्वित्संहता: सर्व इदं स्म समकल्पयन् ॥ ११ ॥
သူတို့သည် ကိုယ်ပိုင်ဇနီးများနှင့်အတူ ဖန်ဆင်းခဲ့သလား၊ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းများတွင် လွတ်လပ်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သလား၊ ဒါမှမဟုတ် အားလုံးပေါင်းစည်း၍ ဤဖန်ဆင်းမှုကို အတူတကွ စီမံခဲ့သလား။
Verse 12
मैत्रेय उवाच दैवेन दुर्वितर्क्येण परेणानिमिषेण च । जातक्षोभाद्भगवतो महानासीद् गुणत्रयात् ॥ १२ ॥
မైతတရေယက ပြောသည်—အတွေးမမီသော ဒေဝီအစီအစဉ်၊ မဟာဝိෂ္ဏု၏ အားပေးမှုနှင့် မျက်တောင်မခတ်သော ကာလအင်အားတို့ကြောင့် သုံးဂုဏ်၏ ညီမျှမှု ကလှုပ်ရှားသွားသောအခါ မဟတ္တတ္တဝ—ရုပ်ဝတ္ထုအင်အားစုစု—ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 13
रज:प्रधानान्महतस्त्रिलिङ्गो दैवचोदितात् । जात: ससर्ज भूतादिर्वियदादीनि पञ्चश: ॥ १३ ॥
ရဇဿ အားသာသော မဟတ်တတ္တဝမှ၊ ဇီဝ၏ ကံကြမ္မာအမိန့်ကြောင့် သုံးမျိုးသော အဟင်္ကာရ (အတုအယောင် အတ္တ) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုအဟင်္ကာရမှ အာကာသ စသည့် ငါးပါးတတ္တဝ အစုအဖွဲ့များ များစွာ ထွက်ပေါ်လာသည်။
Verse 14
तानि चैकैकश: स्रष्टुमसमर्थानि भौतिकम् । संहत्य दैवयोगेन हैममण्डमवासृजन् ॥ १४ ॥
ထိုတတ္တဝများသည် တစ်ခုချင်းစီအနေဖြင့် ရုပ်ဝတ္ထုကမ္ဘာကို မဖန်ဆင်းနိုင်ကြ။ သို့သော် အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ အင်အားဖြစ်သော ဒေဝယောဂဖြင့် ပေါင်းစည်းကာ တောက်ပသော ရွှေအဏ္ဍကို ဖန်ဆင်းနိုင်ခဲ့သည်။
Verse 15
सोऽशयिष्टाब्धिसलिले आण्डकोशो निरात्मक: । साग्रं वै वर्षसाहस्रमन्ववात्सीत्तमीश्वर: ॥ १५ ॥
တောက်ပသော အဏ္ဍကောရှသည် ကာရဏသမုဒ္ဒရာရေပြင်ပေါ်တွင် အသက်မဲ့အနေဖြင့် တစ်ထောင်နှစ်ကျော် လဲလျောင်းနေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘုရားသည် ဂర్భೋದကရှာယီ ဝိષ્ણုအဖြစ် ထိုအဏ္ဍထဲသို့ ဝင်ရောက်တော်မူသည်။
Verse 16
तस्य नाभेरभूत्पद्मं सहस्रार्कोरुदीधिति । सर्वजीवनिकायौको यत्र स्वयमभूत्स्वराट् ॥ १६ ॥
ဂರ್ಭೋದကရှာယီ ဝိષ્ણု ဘုရား၏ နာဘီမှ မီးလောင်နေသော နေတစ်ထောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော ကြာပန်း ပေါက်ထွန်းလာသည်။ ထိုကြာပန်းသည် ချုပ်နှောင်ခံ ဇီဝအားလုံး၏ အာသ്രယဖြစ်ပြီး၊ ထိုကြာပန်းမှပင် ပထမဆုံး ဇီဝဖြစ်သော အာဏာအပြည့်ရှိ ဘြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 17
सोऽनुविष्टो भगवता य: शेते सलिलाशये । लोकसंस्थां यथापूर्वं निर्ममे संस्थया स्वया ॥ १७ ॥
ဂರ್ಭೋದကသမုဒ္ဒရာပေါ်တွင် လဲလျောင်းတော်မူသော အမြင့်ဆုံးဘုရားသည် ဘြဟ္မာ၏ နှလုံးထဲသို့ ဝင်ရောက်တော်မူသောအခါ၊ ဘြဟ္မာသည် အလင်းပေးခံရသော ဉာဏ်ဖြင့် မိမိ၏ စီမံကိန်းအတိုင်း ယခင်ကဲ့သို့ စကြဝဠာကို စတင်ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 18
ससर्ज च्छाययाविद्यां पञ्चपर्वाणमग्रत: । तामिस्रमन्धतामिस्रं तमो मोहो महातम: ॥ १८ ॥
အစဦးတွင် ဘြဟ္မာသည် မိမိအရိပ်မှ ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါတို့၏ အဝိဒ္ယာအဖုံး ၅ မျိုးကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်—တမိစ္စရ၊ အန္ဓ-တမိစ္စရ၊ တမစ်၊ မောဟ၊ မဟာ-မောဟ ဟူ၍။
Verse 19
विससर्जात्मन: कायं नाभिनन्दंस्तमोमयम् । जगृहुर्यक्षरक्षांसि रात्रिं क्षुत्तृट्समुद्भवाम् ॥ १९ ॥
ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် အမှောင်တမိုဂုဏ်ပြည့်သော ကိုယ်ခန္ဓာကို မနှစ်သက်၍ စွန့်ပစ်လိုက်သည်။ ထိုအခွင့်အရေးကို ယက္ခနှင့် ရက္ခသတို့က လက်ဝယ်ယူရန် ထွက်ပေါ်လာကြပြီး၊ ထိုကိုယ်သည် “ည” အဖြစ်တည်ရှိကာ ညသည် ဆာလောင်မှုနှင့် ရေငတ်မှု၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
Verse 20
क्षुत्तृड्भ्यामुपसृष्टास्ते तं जग्धुमभिदुद्रुवु: । मा रक्षतैनं जक्षध्वमित्यूचु: क्षुत्तृडर्दिता: ॥ २० ॥
ဆာလောင်မှုနှင့် ရေငတ်မှုကြောင့် အနိုင်ယူခံရ၍ သူတို့သည် ဘက်ပေါင်းစုံမှ ဘြဟ္မာကို စားသောက်ရန် ပြေးဝင်လာပြီး “မကာကွယ်နဲ့! သူ့ကို စားလိုက်!” ဟု အော်ဟစ်ကြသည်။
Verse 21
देवस्तानाह संविग्नो मा मां जक्षत रक्षत । अहो मे यक्षरक्षांसि प्रजा यूयं बभूविथ ॥ २१ ॥
ဒေဝတို့၏ အကြီးအကဲ ဘြဟ္မာသည် စိုးရိမ်လျက် ပြောသည်—“ငါ့ကို မစားကြနှင့်၊ ငါ့ကို ကာကွယ်ကြ။ အို! သင်တို့သည် ငါ့မှ မွေးဖွားသော သားသမီးများဖြစ်၍ ယက္ခနှင့် ရက္ခသ ဖြစ်လာကြသည်။”
Verse 22
देवता: प्रभया या या दीव्यन् प्रमुखतोऽसृजत् । ते अहार्षुर्देवयन्तो विसृष्टां तां प्रभामह: ॥ २२ ॥
ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် စတ္တဝဂုဏ်၏ တောက်ပမှုဖြင့် လင်းလက်သော အဓိက ဒေဝများကို ဖန်ဆင်း하였다။ သူတို့ရှေ့တွင် နေ့အလင်း၏ တောက်ပသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ချထားပြီး ဒေဝများသည် ပျော်ရွှင်စွာ ကစားသကဲ့သို့ လက်ခံယူကြသည်။
Verse 23
देवोऽदेवाञ्जघनत: सृजति स्मातिलोलुपान् । त एनं लोलुपतया मैथुनायाभिपेदिरे ॥ २३ ॥
ထို့နောက် ဒေဝဘြဟ္မာသည် မိမိ၏ နောက်ပိုင်းမှ အသူရတို့ကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ သူတို့သည် ကာမတဏှာအလွန်ပြင်းထန်၍ ထိုလောဘကာမကြောင့် ဘြဟ္မာထံ သာယာပေါင်းစည်းရန် ချဉ်းကပ်လာကြသည်။
Verse 24
ततो हसन् स भगवानसुरैर्निरपत्रपै: । अन्वीयमानस्तरसा क्रुद्धो भीत: परापतत् ॥ २४ ॥
ထို့နောက် ဘုရားဘြဟ္မာသည် သူတို့၏ မိုက်မဲမှုကို ရယ်မောခဲ့သည်။ သို့သော် အရှက်မဲ့ အသူရတို့က အရှိန်ပြင်းပြင်းနောက်လိုက်လာသည်ကို မြင်သဖြင့် ဒေါသထွက်၍ ကြောက်လန့်ကာ အလျင်အမြန် ထွက်ပြေးသွားသည်။
Verse 25
स उपव्रज्य वरदं प्रपन्नार्तिहरं हरिम् । अनुग्रहाय भक्तानामनुरूपात्मदर्शनम् ॥ २५ ॥
ထို့နောက် သူသည် ဆုတောင်းပေးတော်မူသူ၊ အားကိုးခိုလှုံသူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားတော်မူသူ ဟရိကို ချဉ်းကပ်하였다။ ဘက္တတို့ကို ကရုဏာပြုရန် သူတို့နှင့် ကိုက်ညီသည့် အလွန်မြတ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်များဖြင့် ကိုယ်တော်ကို ထင်ရှားပြတော်မူသည်။
Verse 26
पाहि मां परमात्मंस्ते प्रेषणेनासृजं प्रजा: । ता इमा यभितुं पापा उपाक्रामन्ति मां प्रभो ॥ २६ ॥
ဘြဟ္မာက လျှောက်သည်—“အို ပရမాత్మန်၊ အရှင်ပရဘု! ကိုယ်တော်၏ အမိန့်ဖြင့် ဤသတ္တဝါများကို ကျွန်ုပ် ဖန်ဆင်းခဲ့ပါသည်။ ဤအပြစ်သားတို့သည် ကျွန်ုပ်ကို မတရားသုံးဆောင်/တိုက်ခိုက်ရန် တိုးဝင်လာကြသဖြင့် ကျွန်ုပ်ကို ကာကွယ်တော်မူပါ။”
Verse 27
त्वमेक: किल लोकानां क्लिष्टानां क्लेशनाशन: । त्वमेक: क्लेशदस्तेषामनासन्नपदां तव ॥ २७ ॥
အို အရှင်! ဒုက္ခရောက်နေသော လောကသားတို့၏ ကလေးရှ်ကို ဖျောက်ဖျက်နိုင်သူမှာ ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော်၏ ခြေတော်ကို မခိုလှုံသူတို့အား ကလေးရှ်ကို ပေးတော်မူသူလည်း ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်သည်။
Verse 28
सोऽवधार्यास्य कार्पण्यं विविक्ताध्यात्मदर्शन: । विमुञ्चात्मतनुं घोरामित्युक्तो विमुमोच ह ॥ २८ ॥
အခြားသူတို့၏စိတ်ကို ထင်ရှားစွာမြင်နိုင်သော ဘုရားသခင်သည် ဘြဟ္မာ၏ဝမ်းနည်းမှုကို သိမြင်၍ “ဤကြောက်မက်ဖွယ် မသန့်ရှင်းသော ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်လော့” ဟု မိန့်တော်မူသည်။ အမိန့်တော်အတိုင်း ဘြဟ္မာသည် ထိုကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်하였다။
Verse 29
तां क्वणच्चरणाम्भोजां मदविह्वललोचनाम् । काञ्चीकलापविलसद्दुकूलच्छन्नरोधसम् ॥ २९ ॥
ဘြဟ္မာ စွန့်လွှတ်ခဲ့သော ကိုယ်ခန္ဓာသည် နေ့နှင့်ည ဆုံရာ ညနေဆည်းဆာအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ကာမကို လှုံ့ဆော်စေ하였다။ ရဇသဂုဏ်အောက်တွင်ရှိသော အာသူရာတို့သည် ထိုကိုယ်ကို မိန်းကလေးတစ်ဦးဟု ထင်မြင်ကြပြီး—ခြေဖဝါးက ပဒုမပန်းကဲ့သို့၊ ခြေကောက်ကွင်းသံ တင်တင်မြည်၍ မျက်လုံးများ မူးယစ်သလို လှုပ်ရှားကာ၊ ပါးလွှာသောအဝတ်ဖြင့် ဖုံးထားသော တင်ပါးပေါ်တွင် ခါးပတ်တောက်ပနေ하였다။
Verse 30
अन्योन्यश्लेषयोत्तुङ्गनिरन्तरपयोधराम् । सुनासां सुद्विजां स्निग्धहासलीलावलोकनाम् ॥ ३० ॥
သူမ၏ ရင်သားများသည် အချင်းချင်းကပ်လျက်ရှိသဖြင့် မြင့်မားစွာ ထင်ရှားပြီး အလယ်တွင် အကွာအဝေးမရှိလောက်အောင် နီးကပ်နေ하였다။ နှာတံလှပ၍ သွားများလည်း သန့်ရှင်းလှကာ၊ နှုတ်ခမ်းပေါ်တွင် နူးညံ့သော အပြုံးက ကစားနေပြီး အာသူရာတို့ထံသို့ ကစားသလို မျက်စိတစ်ချက် ပစ်လိုက်သည်။
Verse 31
गूहन्तीं व्रीडयात्मानं नीलालकवरूथिनीम् । उपलभ्यासुरा धर्म सर्वे सम्मुमुहु: स्त्रियम् ॥ ३१ ॥
အနက်ရောင် ဆံနွယ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော သူမသည် ရှက်ကြောက်၍ ကိုယ်ကို ဖုံးကွယ်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေ하였다။ ထိုမိန်းမကို မြင်သော် အာသူရာအားလုံးသည် ကာမလိုလားမှုကြောင့် မူးမောမောဟိုက် ဖြစ်သွား하였다။
Verse 32
अहो रूपमहो धैर्यमहो अस्या नवं वय: । मध्ये कामयमानानामकामेव विसर्पति ॥ ३२ ॥
အာသူရာတို့က ချီးမွမ်းကြသည်—“အဟို၊ အလှအပဘယ်လောက်! အဟို၊ သည်းခံနိုင်စွမ်းဘယ်လောက်! အဟို၊ နုပျိုသစ်လွင်သော အရွယ်!” ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ကာမဖြင့် တောင့်တနေစဉ်တွင်ပင် သူမသည် အလိုဆန္ဒမရှိသူကဲ့သို့ အလယ်တွင် လှည့်လည်နေ하였다။
Verse 33
वितर्कयन्तो बहुधा तां सन्ध्यां प्रमदाकृतिम् । अभिसम्भाव्य विश्रम्भात्पर्यपृच्छन् कुमेधस: ॥ ३३ ॥
ညနေဆည်းဆာကို မိန်းမငယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသကဲ့သို့ ထင်မြင်ကာ မိုက်မဲသော အဆုရာတို့သည် အမျိုးမျိုး ခန့်မှန်းဆင်ခြင်ပြီး လေးစားစွာ နီးကပ်၍ ဤသို့ မေးမြန်းကြ၏။
Verse 34
कासि कस्यासि रम्भोरु को वार्थस्तेऽत्र भामिनि । रूपद्रविणपण्येन दुर्भगान्नो विबाधसे ॥ ३४ ॥
အို ခြေတံလှပသော မိန်းကလေး၊ သင်သည် မည်သူနည်း။ မည်သူ၏ ဇနီး သို့မဟုတ် သမီးနည်း။ အို ဆွဲဆောင်မှုရှိသူ၊ ဤနေရာသို့ လာရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကား အဘယ်နည်း။ သင်၏ အလှအပဟူသော တန်ဖိုးမမီသော ပစ္စည်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့ ကံမကောင်းသူများကို အဘယ်ကြောင့် လှုံ့ဆော်နှောင့်ယှက်သနည်း။
Verse 35
या वा काचित्त्वमबले दिष्टया सन्दर्शनं तव । उत्सुनोषीक्षमाणानां कन्दुकक्रीडया मन: ॥ ३५ ॥
အို လှပနူးညံ့သော မိန်းကလေး၊ သင်မည်သူဖြစ်စေ—သင်ကို မြင်တွေ့ရခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ကံကောင်းခြင်းပင်။ ဘောလုံးကစားခြင်းဖြင့် ကြည့်ရှုသူအားလုံး၏ စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေခဲ့သည်။
Verse 36
नैकत्र ते जयति शालिनि पादपद्मं घ्नन्त्या मुहु: करतलेन पतत्पतङ्गम् । मध्यं विषीदति बृहत्स्तनभारभीतं शान्तेव दृष्टिरमला सुशिखासमूह: ॥ ३६ ॥
အို သဘောထားလှပသော မိန်းမ၊ သင်သည် လက်ဖဝါးဖြင့် ခုန်တက်ခုန်ကျ ဘောလုံးကို မကြာခဏ ထိုးနှက်သည့်အခါ သင်၏ ကြာပန်းခြေဖျားများသည် တစ်နေရာတည်း မတည်မြဲ။ ပြည့်ဝသော ရင်သားအလေးချိန်ကြောင့် သင်၏ ခါးပိုင်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ သန့်ရှင်းသော မျက်မြင်တောင် မသဲမကွဲ ဖြစ်သကဲ့သို့။ သင်၏ လှပသော ဆံပင်ကို ကျစ်လစ်စွာ ကျစ်ပေးပါ။
Verse 37
इति सायन्तनीं सन्ध्यामसुरा: प्रमदायतीम् । प्रलोभयन्तीं जगृहुर्मत्वा मूढधिय: स्त्रियम् ॥ ३७ ॥
ဤသို့ ဉာဏ်မိုက်သော အဆုရာတို့သည် မိန်းမကဲ့သို့ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ရုပ်ပုံပြသသည့် ညနေဆည်းဆာကို မိန်းမဟု ထင်မှတ်ကာ ဖမ်းဆီးယူကြ၏။
Verse 38
प्रहस्य भावगम्भीरं जिघ्रन्त्यात्मानमात्मना । कान्त्या ससर्ज भगवान् गन्धर्वाप्सरसां गणान् ॥ ३८ ॥
အဓိပ္ပါယ်နက်ရှိုင်းသော ရယ်မောသံနှင့်တကွ၊ မိမိ၏တောက်ပမှုဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုပင် ခံစားသကဲ့သို့၊ ဘဂဝန် ဘြဟ္မာသည် ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် အပ္ဆရာတို့၏ အစုအဖွဲ့များကို ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 39
विससर्ज तनुं तां वैज्योत्स्नां कान्तिमतीं प्रियाम् । त एव चाददु: प्रीत्या विश्वावसुपुरोगमा: ॥ ३९ ॥
ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် လမင်းအလင်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ချစ်မြတ်နိုးဖွယ်ကောင်းသော ထိုရုပ်သဏ္ဍာန်ကို စွန့်လွှတ်하였다။ ဝိශ්ဝာဝစု ဦးဆောင်သော ဂန္ဓဗ္ဗတို့က ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံယူ하였다။
Verse 40
सृष्ट्वा भूतपिशाचांश्च भगवानात्मतन्द्रिणा । दिग्वाससो मुक्तकेशान् वीक्ष्य चामीलयद् दृशौ ॥ ४० ॥
ထို့နောက် တောက်ပသော ဘြဟ္မာသည် မိမိ၏ ပျင်းရိမှုမှ ဘူတနှင့် ပိသာချတို့ကို ဖန်ဆင်း하였다။ သူတို့သည် အဝတ်မဝတ်ဘဲ ဆံပင်ပြန့်ကျဲနေသည်ကို မြင်သဖြင့် မျက်စိပိတ်လိုက်သည်။
Verse 41
जगृहुस्तद्विसृष्टां तां जृम्भणाख्यां तनुं प्रभो: । निद्रामिन्द्रियविक्लेदो यया भूतेषु दृश्यते । येनोच्छिष्टान्धर्षयन्ति तमुन्मादं प्रचक्षते ॥ ४१ ॥
ဘြဟ္မာသခင်က ‘ဂျೃಂಭဏာ’ (အော်ဝါးခြင်း) အဖြစ် စွန့်ပစ်ထားသော ကိုယ်ခန္ဓာကို ဘူတနှင့် ပိသာချတို့က သိမ်းယူ하였다။ ဤသည်မှာ အင်ဒြိယများကို စိုစွတ်စေ၍ သွားရည်ယိုစေသော အိပ်စက်ခြင်းဖြစ်သည်။ မသန့်ရှင်းသူများကို သူတို့ တိုက်ခိုက်လျှင် ထိုအရာကို ‘အုন্মာဒ’ (ရူးသွပ်မှု) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 42
ऊर्जस्वन्तं मन्यमान आत्मानं भगवानज: । साध्यान् गणान् पितृगणान् परोक्षेणासृजत्प्रभु: ॥ ४२ ॥
မိမိကိုယ်ကို ဆန္ဒနှင့် စွမ်းအင်ပြည့်ဝသည်ဟု သိမြင်သော ဘဂဝန် အဇ ဘြဟ္မာသည် မိမိ၏ မမြင်ရသော (ပရောක්ෂ) ရုပ်မှ စာဓျာတို့၏ အစုနှင့် ပိတೃဂဏတို့ကို ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 43
त आत्मसर्गं तं कायं पितर: प्रतिपेदिरे । साध्येभ्यश्च पितृभ्यश्च कवयो यद्वितन्वते ॥ ४३ ॥
ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) တို့သည် မိမိတို့၏တည်ရှိမှု၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော မမြင်ရသော သေးသိမ်သော ကိုယ်ကို လက်ခံယူကြသည်။ ထိုသေးသိမ်ကိုယ်အားဖြင့်ပင် ရှရဒ္ဓ အခမ်းအနားတွင် ရိုးရာကျွမ်းကျင်သူများက သာဓျနှင့် ပိတೃတို့ထံ ပိဏ္ဍနှင့် ရေဘုဇာတို့ကို ဆက်ကပ်ကြသည်။
Verse 44
सिद्धान् विद्याधरांश्चैव तिरोधानेन सोऽसृजत् । तेभ्योऽददात्तमात्मानमन्तर्धानाख्यमद्भुतम् ॥ ४४ ॥
ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် မျက်စိမှ လျှို့ဝှက်ပျောက်ကွယ်နိုင်သော အာနုဘော်ဖြင့် စိဒ္ဓနှင့် ဝိဒ္ဓယာဓရတို့ကို ဖန်ဆင်း၍ ‘အန္တර්ဓာန’ ဟုခေါ်သော မိမိ၏ အံ့ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပေးအပ်하였다။
Verse 45
स किन्नरान किम्पुरुषान् प्रत्यात्म्येनासृजत्प्रभु: । मानयन्नात्मनात्मानमात्माभासं विलोकयन् ॥ ४५ ॥
တစ်နေ့တွင် သတ္တဝါတို့၏ ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာသည် ရေထဲ၌ မိမိ၏ အရိပ်ပြန်ကို မြင်၍ မိမိကိုယ်ကို ချီးမွမ်းလျက် ထိုအရိပ်ပြန်မှပင် ကိမ္ပုရုရှနှင့် ကိန္နရတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေ하였다။
Verse 46
ते तु तज्जगृहू रूपं त्यक्तं यत्परमेष्ठिना । मिथुनीभूय गायन्तस्तमेवोषसि कर्मभि: ॥ ४६ ॥
ကိမ္ပုရုရှနှင့် ကိန္နရတို့သည် ပရမေဋ္ဌီ ဘြဟ္မာက စွန့်ထားသော အရိပ်ဆန်သော ရုပ်ကို လက်ခံယူကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဇနီးမယားတို့နှင့်အတူ နံနက်အရုဏ်တိုင်း သူ၏ ကုသိုလ်ကမ္မများကို ကီးတန်သီဆို၍ ချီးမွမ်းကြသည်။
Verse 47
देहेन वै भोगवता शयानो बहुचिन्तया । सर्गेऽनुपचिते क्रोधादुत्ससर्ज ह तद्वपु: ॥ ४७ ॥
တစ်ခါတွင် ဘြဟ္မာသည် အာရုံခံစားမှုများနှင့် ဆက်နွယ်သော ကိုယ်ဖြင့် လျားလျားလျားလျား လဲလျောင်းကာ ဖန်ဆင်းမှု မတိုးတက်သေးသည်ကို စိုးရိမ်ပူပန်လွန်စွာ ဖြစ်နေ하였다။ ထို့နောက် မနာလိုဒေါသနှင့် စိတ်မချမ်းသာမှုကြောင့် ထိုကိုယ်ကိုပါ စွန့်လွှတ်하였다။
Verse 48
येऽहीयन्तामुत: केशा अहयस्तेऽङ्ग जज्ञिरे । सर्पा: प्रसर्पत: क्रूरा नागा भोगोरुकन्धरा: ॥ ४८ ॥
ချစ်ခင်ရသော ဝိဒုရာ၊ ထိုကိုယ်ခန္ဓာမှ ကျသွားသော ဆံပင်များသည် မြွေများအဖြစ် ပြောင်းလဲသွား၏။ လက်ခြေများကို ချုံ့ကာ ကိုယ်ခန္ဓာက လျှောလျှောလျားလျား သွားနေစဉ် ထိုမှပင် ကြမ်းတမ်းသော မြွေများနှင့် ခေါင်းဖုံးဖွင့်ထားသော နာဂများ ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 49
स आत्मान् मन्यमान: कृतकृत्यमिवात्मभू: । तदा मनून् ससर्जान्ते मनसा लोकभावनान् ॥ ४९ ॥
တစ်နေ့တွင် ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဘြဟ္မာသည် မိမိတာဝန် ပြည့်စုံသကဲ့သို့ ခံစားရ၏။ ထိုအခါ စကြဝဠာ၏ ကောင်းကျိုးကို တိုးပွားစေသော မနုများကို မိမိစိတ်မှပင် ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
Verse 50
तेभ्य: सोऽसृजत्स्वीयं पुरं पुरुषमात्मवान् । तान् दृष्ट्वा ये पुरा सृष्टा: प्रशशंसु: प्रजापतिम् ॥ ५० ॥
ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သော ဖန်ဆင်းရှင်သည် သူတို့အား မိမိ၏ လူ့ရုပ်သဏ္ဌာန်ကိုပင် ပေးအပ်တော်မူ၏။ မနုများကို မြင်သောအခါ ယခင်က ဖန်ဆင်းထားသော ဒေဝတား၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့ စသည့်သူများက စကြဝဠာ၏ အရှင် ဘြဟ္မာကို ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 51
अहो एतज्जगत्स्रष्ट: सुकृतं बत ते कृतम् । प्रतिष्ठिता: क्रिया यस्मिन् साकमन्नमदामहे ॥ ५१ ॥
သူတို့က ဆုတောင်းကြ၏—“အို စကြဝဠာ၏ ဖန်ဆင်းရှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့ ဝမ်းမြောက်ပါ၏။ သင်၏ ဖန်ဆင်းမှုသည် အလွန်ကောင်းမြတ်၏။ ဤ လူ့ရုပ်သဏ္ဌာန်၌ ယဇ္ဉကိစ္စများ တည်ငြိမ်စွာ ထူထောင်ပြီးဖြစ်သဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ယဇ္ဉဟဝိစ်၏ အပိုင်းကို အတူတကွ ခံစားကြမည်”။
Verse 52
तपसा विद्यया युक्तो योगेन सुसमाधिना । ऋषीनृषिर्हृषीकेश: ससर्जाभिमता: प्रजा: ॥ ५२ ॥
တပဿ၊ သာသနာပညာ၊ ယောဂနှင့် ကောင်းမွန်သော သမာဓိတို့ဖြင့် ပြည့်စုံကာ အင်ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်သော ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသည့် ဘြဟ္မာသည် မိမိနှစ်သက်သော မဟာရိရှီများကို ချစ်မြတ်နိုးသော သားတော်များအဖြစ် ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
Verse 53
तेभ्यश्चैकैकश: स्वस्य देहस्यांशमदादज: । यत्तत्समाधियोगर्द्धितपोविद्याविरक्तिमत् ॥ ५३ ॥
ထိုသားတော်တို့တစ်ဦးချင်းစီအား မမွေးဖွားသော ဖန်ဆင်းရှင် (အဇ) သည် မိမိကိုယ်ခန္ဓာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်ကို ပေးအပ်တော်မူပြီး၊ ၎င်းသည် သမာဓိ-ယောဂဖြင့် တိုးပွားသော တပဿ၊ ဗိဒ္ဓာနှင့် ဝိရာဂျ (လွတ်လပ်ခြင်း) တို့နှင့် ပြည့်စုံခဲ့သည်။
Frequently Asked Questions
The brahmāṇḍa marks the first coherent integration of the otherwise separate elements; it becomes viable only when empowered by the Lord’s śakti. The Lord’s entry as Garbhodakaśāyī Viṣṇu establishes that creation is not merely mechanical: divine immanence sustains order, enables Brahmā’s birth from the lotus, and provides the inner intelligence (buddhi-yoga in principle) by which Brahmā can ‘recreate as before.’ The theology safeguards transcendence (the Lord is beyond guṇas) while affirming governance (He animates and directs the cosmos).
The narrative links certain beings to guṇa-dominant conditions: when Brahmā first produces coverings of ignorance, the cast-off ‘body of ignorance’ becomes night, associated with hunger and thirst. Yakṣas and Rākṣasas, driven by consumption and agitation, seize that condition. Symbolically, ‘night’ represents tamas—confusion and compulsive appetite—showing how psychological states (hunger, thirst, delusion) are mapped onto cosmic functions and species-types in Visarga.
The Manus are progenitors and administrators who establish human social-religious order conducive to yajña and welfare (loka-saṅgraha). Other classes celebrate because the human form becomes the stable venue for ritual exchange—sacrificial offerings that nourish the devas and uphold cosmic reciprocity. In Bhāgavatam’s frame, this is not mere ritualism; it is a step toward regulated life that can mature into devotion and liberation.