Adhyaya 2
Uddhava’s Remembrance of Kṛṣṇa and the Theology of the Lord’s Disappearance
ဗိဒူရ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ကృష్ణအကြောင်း ကြားလိုသဖြင့် ဥဒ္ဓဝသည် သတိရခြင်းကြောင့် ဘက္တိအာနန္ဒဖြစ်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာပြောင်းလဲမှုများနှင့် ခွဲခွာဝမ်းနည်းသံယောဇဉ်မျက်ရည်များ ထွက်ပေါ်လာသည်။ စိတ်တည်ငြိမ်လာပြီးနောက် သူသည် ကမ္ဘာ၏ “နေမင်း” လိုပင် ကృష్ణ၏ ပျောက်ကွယ်ခြင်းကြောင့် လင်းရောင်ကျသွားပြီး ကာလသည် ယဒုမိသားစုကို မျိုသွားကြောင်း ဝမ်းနည်းတမ်းတသည်။ ကృష్ణနှင့် အမြဲနီးကပ်နေသော ယဒုများတောင် အမြင့်မြတ်သော ဘုရားသဘောကို အပြည့်အဝ မသိနိုင်ခဲ့ခြင်းကို စဉ်းစားကာ အမှန်တရားသိမြင်မှုသည် နီးကပ်မှု သို့မဟုတ် ပညာသင်ယူမှုထက် အလျှော့ပေးအပ်နှံသော မြင်ကွင်းမှ ပေါ်လာကြောင်း အလေးပေးသည်။ သခင်သည် ယောဂမာယာဖြင့် လီလာအတွက် သင့်တော်သော အနန္တရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းပြီး မသန့်ရှင်းသော မြင်ကွင်းရှိသူများအတွက် “ပျောက်ကွယ်” သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ဗြဇနှင့် မထုရာ-ဒွာရကာ လီလာများ—အကျဉ်းထောင်တွင် မွေးဖွားခြင်း၊ ဗೃန္ဒာဝန်ကလေးဘဝ၊ အဆုရသတ်ခြင်း၊ ကာလိယကို နှိမ်နင်းခြင်း၊ ဂోవර්ဓနတောင်ကို မြှောက်ခြင်း၊ ရာသလီလာ—တို့ကို ပြန်လည်ဖော်ပြကာ ကရုဏာနှင့် အာဏာတော်သည် လူသဘောဆန်သော အပြုအမူနှင့် အတူတကွ ရှိကြောင်း ပြသသည်။ ဤအခန်းသည် ယခင်မေးမြန်းချက်မှ နောက်တစ်ဆင့် ကృష్ణဇာတ်ကြောင်းကို စနစ်တကျ ဆက်လက်ဖော်ပြမည့် လမ်းကြောင်းနှင့် သူ၏ ဆင်းသက်ခြင်း၊ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခြင်း၏ မေတ္တာဖီဇစ်အဓိပ္ပါယ်များသို့ ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Shlokas
Verse 1
श्री शुक उवाच इति भागवत: पृष्ट: क्षत्त्रा वार्तां प्रियाश्रयाम् । प्रतिवक्तुं न चोत्सेह औत्कण्ठ्यात्स्मारितेश्वर: ॥ १ ॥
သီရိရှုကဒေဝါ မိန့်တော်မူသည်—ဗိဒုရ က္ଷတ္တရိယက မဟာဘက္တ ဥဓဝအား အချစ်တော်ဆုံး သီရိကృష్ణ၏ သတင်းစကားများကို မေးမြန်းသောအခါ၊ သခင်ကို သတိရသဖြင့် အလွန်အမင်းတမ်းတမှုကြောင့် ဥဓဝသည် ချက်ချင်း မဖြေကြားနိုင်ခဲ့။
Verse 2
य: पञ्चहायनो मात्रा प्रातराशाय याचित: । तन्नैच्छद्रचयन् यस्य सपर्यां बाललीलया ॥ २ ॥
သူသည် အသက်ငါးနှစ်အရွယ်ကတည်းက မိခင်က မနက်စာစားရန် ခေါ်သော်လည်း ကလေးလီလာအဖြစ် သီရိကృష్ణကို ဝတ်ပြုစေဝာ၌ အလွန်လွန်စွာ လုံးဝလျှံဝင်နေသဖြင့် စားချင်စိတ်မရှိခဲ့။
Verse 3
स कथं सेवया तस्य कालेन जरसं गत: । पृष्टो वार्तां प्रतिब्रूयाद्भर्तु: पादावनुस्मरन् ॥ ३ ॥
ဤသို့ ဥဓဝသည် ကလေးဘဝမှစ၍ သခင်ကို မပြတ်မတောက် စေဝာပြုခဲ့ပြီး အိုမင်းလာသော်လည်း ထိုစေဝာစိတ် မလျော့ခဲ့။ သခင်၏ သတင်းစကားကို မေးမြန်းသည့်ခဏမှာပင် မိမိသခင်၏ ပဒုမခြေတော်ကို သတိရကာ လုံးဝလျှံဝင်သွားသည်။
Verse 4
स मुहूर्तमभूत्तूष्णीं कृष्णाङ्घ्रि सुधया भृशम् । तीव्रेण भक्तियोगेन निमग्न: साधु निर्वृत: ॥ ४ ॥
ခဏတစ်ခါ သူသည် တိတ်ဆိတ်နေပြီး ကိုယ်ခန္ဓာလည်း မလှုပ်ရှား။ ပြင်းထန်သော ဘက္တိယောဂဖြင့် ကൃഷ്ണ၏ ပဒုမခြေတော်ကို သတိရခြင်း၏ အမృతရည်၌ နက်ရှိုင်းစွာ လုံးဝလျှံဝင်ကာ သာဓုတစ်ဦးကဲ့သို့ အလွန်အမင်း အေးချမ်းပျော်ရွှင်သကဲ့သို့ ထင်ရှားခဲ့သည်။
Verse 5
पुलकोद्भिन्नसर्वाङ्गो मुञ्चन्मीलद्दृशा शुच: । पूर्णार्थो लक्षितस्तेन स्नेहप्रसरसंप्लुत: ॥ ५ ॥
ဝိဒုရသည် ဥဒ္ဓဝ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံးတွင် အလွန်မြင့်မြတ်သော ပီတိကြောင့် ရင်ခုန်သံတုန်တက်၍ ခွဲခွာခြင်း၏ မျက်ရည်များကို မျက်စိမှ သုတ်နေသည်ကို တွေ့하였다။ ထို့ကြောင့် ဥဒ္ဓဝသည် ဘုရားသခင်အပေါ် ကျယ်ပြန့်သော ဘက္တိမေတ္တာ၌ အပြည့်အဝ နစ်မြုပ်နေကြောင်း ဝိဒုရ သိမြင်하였다။
Verse 6
शनकैर्भगवल्लोकान्नृलोकं पुनरागत: । विमृज्य नेत्रे विदुरं प्रीत्याहोद्धव उत्स्मयन् ॥ ६ ॥
ဥဒ္ဓဝသည် ဘုရားသခင်၏ ဓာမမှ လူ့လောကသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်ရောက်လာ하였다။ မျက်စိကို သုတ်ပြီး အတိတ်အမှတ်တရများကို ပြန်လည်နိုးထစေကာ ပျော်ရွှင်သည့်စိတ်နှင့် အပြုံးနူးနူးဖြင့် ဝိဒုရအား ပြောဆို하였다။
Verse 7
उद्धव उवाच कृष्णद्युमणिनिम्लोचे गीर्णेष्वजगरेण ह । किं नु न: कुशलं ब्रूयां गतश्रीषु गृहेष्वहम् ॥ ७ ॥
ဥဒ္ဓဝက ပြောသည်—ချစ်ခင်ရသော ဝိဒုရာ၊ လောက၏ နေမင်းဖြစ်သော သရီကృష్ణသည် အနောက်သို့ ကျဆင်းသွားပြီ၊ အချိန်ဟူသော မဟာမြွေကြီးက ကျွန်ုပ်တို့၏ အိမ်ကို မျိုချသွားပြီ။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့၏ ကောင်းကျိုးကို မည်သို့ ပြောနိုင်မည်နည်း။
Verse 8
दुर्भगो बत लोकोऽयं यदवो नितरामपि । ये संवसन्तो न विदुर्हरिं मीना इवोडुपम् ॥ ८ ॥
အို၊ ဤလောကသည် အလွန်ကံမကောင်းလှသည်။ ထို့ထက်ပို၍ ကံမကောင်းသူများမှာ ယဒုမျိုးနွယ်ဖြစ်ကြသည်—အတူနေထိုင်ခဲ့သော်လည်း ဟရိကို မသိမမြင်နိုင်ခဲ့ကြ၊ ငါးများက လကို မသိသကဲ့သို့။
Verse 9
इङ्गितज्ञा: पुरुप्रौढा एकारामाश्च सात्वता: । सात्वतामृषभं सर्वे भूतावासममंसत ॥ ९ ॥
ယဒုတို့သည် အမူအရာအညွှန်းများကို သိမြင်တတ်၍ ပညာရင့်ကျက်ကာ စာတ်ဝတဓမ္မ၌ ကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်ကြသည်။ အပန်းဖြေမှုအမျိုးမျိုးတွင်လည်း ဘုရားသခင်နှင့် အမြဲအတူရှိခဲ့ကြသော်လည်း၊ အားလုံးက သူ့ကို သတ္တဝါအားလုံးတွင် နေထိုင်သော စာတ်ဝတတို့၏ အမြတ်ဆုံး အထွဋ်အမြတ်ဘုရားအဖြစ်သာ ယူဆခဲ့ကြသည်။
Verse 10
देवस्य मायया स्पृष्टा ये चान्यदसदाश्रिता: । भ्राम्यते धीर्न तद्वाक्यैरात्मन्युप्तात्मनो हरौ ॥ १० ॥
ဘုရား၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်၍ မမှန်ကန်သောအရာကို အားကိုးသူတို့၏ စကားများသည် ဟရီထံ အပြည့်အဝ အပ်နှံထားသော ဘက္တ၏ ဉာဏ်ကို မည်သည့်အခါမျှ လွဲချော်စေနိုင်မည်မဟုတ်။
Verse 11
प्रदर्श्यातप्ततपसामवितृप्तदृशां नृणाम् । आदायान्तरधाद्यस्तु स्वबिम्बं लोकलोचनम् ॥ ११ ॥
တပဿာမပြုသူများနှင့် အမှန်တရားအတိုင်း မမြင်နိုင်သေးသူများ၏ မျက်စိရှေ့တွင် လောက၏ မျက်စိဖြစ်သော သရီကృష్ణသည် မိမိ၏ နిత్యရုပ်ကို ပြသပြီးနောက် ထိုရုပ်ကို ပြန်ယူကာ မျက်မြင်မှ ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
Verse 12
यन्मर्त्यलीलौपयिकं स्वयोग- मायाबलं दर्शयता गृहीतम् । विस्मापनं स्वस्य च सौभगर्द्धे: परं पदं भूषणभूषणाङ्गम् ॥ १२ ॥
အတွင်းစွမ်းအား ယောဂမာယာ၏ အာနိသင်ဖြင့် သခင်သည် မရဏလောက၌ လီလာများအတွက် သင့်လျော်သော မိမိ၏ နిత్యရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုလီလာများသည် ကိုယ့်အာနုಭဝအလှအပနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ဂర్వထောင်သူများကိုပါ အံ့ဩစေပြီး၊ ဝைகုဏ္ဌနာထ်ဖြစ်သော သခင်ကိုယ်တိုင်ကိုပါ အံ့သြစေသည်; ထို့ကြောင့် သရီကృష్ణ၏ အလွန်လွန်ကဲကဲ သန့်ရှင်းသော ကိုယ်တော်သည် အလှဆင်အားလုံး၏ အလှဆင်ဖြစ်သည်။
Verse 13
यद्धर्मसूनोर्बत राजसूये निरीक्ष्य दृक्स्वस्त्ययनं त्रिलोक: । कार्त्स्न्येन चाद्येह गतं विधातु- रर्वाक्सृतौ कौशलमित्यमन्यत ॥ १३ ॥
မဟာရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရ၏ ရာဇসূယ ယဇ్ఞပလ္လင်၌ သုံးလောကမှ ဒေဝတားများ စုဝေးလာကြသည်။ သရီကృష్ణ၏ လှပသော ကိုယ်အင်္ဂလက္ခဏာများကို မြင်ပြီးနောက် လူသားဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာ၏ အမြင့်ဆုံး ကျွမ်းကျင်ဖန်တီးမှုဟု သူတို့ တွေးမြင်ကြသည်။
Verse 14
यस्यानुरागप्लुतहासरास- लीलावलोकप्रतिलब्धमाना: । व्रजस्त्रियो दृग्भिरनुप्रवृत्त- धियोऽवतस्थु: किल कृत्यशेषा: ॥ १४ ॥
ချစ်ခြင်းမေတ္တာနဲ့ စိုစွတ်သော ရယ်မောသံ၊ ရသာပြည့် လီလာများနှင့် မျက်လုံးချင်းဖလှယ်မှုတို့ကြောင့် မာန်ရရှိခဲ့သော ဗြဇဂိုပီများသည် ကృష్ణ ထွက်ခွာသွားသောအခါ ဝမ်းနည်းကာ စိတ်လှုပ်ရှားကြသည်။ သူတို့သည် မျက်စိဖြင့် သူ့ကိုလိုက်ကြည့်ပြီး နောက်ဆုံး ဉာဏ်တိတ်ဆိတ်ကာ ထိုင်နေကြ၍ အိမ်မှုကိစ္စများကို မပြီးစီးနိုင်ခဲ့ကြ။
Verse 15
स्वशान्तरूपेष्वितरै: स्वरूपै- रभ्यर्द्यमानेष्वनुकम्पितात्मा । परावरेशो महदंशयुक्तो ह्यजोऽपि जातो भगवान् यथाग्नि: ॥ १५ ॥
ဝိညာဉ်ရေးနှင့် ရုပ်ဝတ္ထုရေး စကြဝဠာနှစ်ပါးကို အုပ်စိုးသော ကရုဏာတော်ပြည့်ဝသည့် ဘဂဝန်သည် မမွေးဖွားသူဖြစ်သော်လည်း၊ ငြိမ်းချမ်းသော ဘက္တများနှင့် ဂုဏ်သဘာဝတွင်ရှိသူများကြား ပဋိပက္ခဖြစ်လျှင် မဟတ်တတ္တဝ အစိတ်အပိုင်းနှင့်အတူ မီးကဲ့သို့ အဝတားတော်ပြုတော်မူသည်။
Verse 16
मां खेदयत्येतदजस्य जन्म- विडम्बनं यद्वसुदेवगेहे । व्रजे च वासोऽरिभयादिव स्वयं पुराद् व्यवात्सीद्यदनन्तवीर्य: ॥ १६ ॥
အဇနမားသော သရီကృష్ణသည် ဝသုဒေဝ၏ အကျဉ်းအိမ်တွင် မွေးဖွားသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့ခြင်း၊ ရန်သူကို ကြောက်၍ ဗြဇတွင် လျှို့ဝှက်နေထိုင်ခြင်း၊ အနန္တဗီర్యရှိသော်လည်း မထုရာမှ အန္တရာယ်ကြောင့် ဆုတ်ခွာသွားခြင်း—ဤအရာများကို တွေးမိတိုင်း ကျွန်ုပ်နှလုံးသား နာကျင်ရသည်။
Verse 17
दुनोति चेत: स्मरतो ममैतद् यदाह पादावभिवन्द्य पित्रो: । ताताम्ब कंसादुरुशङ्कितानां प्रसीदतं नोऽकृतनिष्कृतीनाम् ॥ १७ ॥
ကံဆ၏ ကြောက်မက်ဖွယ်အန္တရာယ်ကြောင့် အိမ်မှဝေးနေသဖြင့် ကృష్ణနှင့် ဘလရာမတို့သည် မိဘတို့၏ ခြေတော်ကို မဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြ; ထို့ကြောင့် သခင်က “အမေ၊ အဖေ၊ ကျွန်ုပ်တို့ကို ခွင့်လွှတ်ပါ” ဟု တောင်းပန်တော်မူသည်။ ဤကို သတိရတိုင်း နှလုံးသား နာကျင်သည်။
Verse 18
को वा अमुष्याङ्घ्रि सरोजरेणुं विस्मर्तुमीशीत पुमान् विजिघ्रन् । यो विस्फुरद्भ्रूविटपेन भूमे- र्भारं कृतान्तेन तिरश्चकार ॥ १८ ॥
သူ၏ ကြာပန်းခြေတော်မှုန်ကို တစ်ကြိမ်တည်းပင် ရှူမိသူသည် ဘယ်လိုမေ့နိုင်မလဲ။ ကృష్ణသည် မျက်ခုံးရွက်များ တောက်ပစွာ ဖြန့်ထုတ်သကဲ့သို့သာဖြင့် မြေကြီးပေါ် အလေးချိန်ဖြစ်နေသူများကို ယမမင်းကဲ့သို့ သေဒဏ်ပေး၍ ဖယ်ရှားတော်မူသည်။
Verse 19
दृष्टा भवद्भिर्ननु राजसूये चैद्यस्य कृष्णं द्विषतोऽपि सिद्धि: । यां योगिन: संस्पृहयन्ति सम्यग् योगेन कस्तद्विरहं सहेत ॥ १९ ॥
ရာဇဆူယပူဇာတွင် သင်တို့မြင်ခဲ့သကဲ့သို့ ကృష్ణကို မုန်းတီးသော ချေဒီဘုရင် ရှိရှုပာလတောင် ယောဂသိဒ္ဓိကို ရရှိခဲ့သည်။ ယောဂီတို့က စနစ်တကျ ယောဂကျင့်စဉ်ဖြင့် တောင့်တသည့် ထိုအောင်မြင်မှုကို ပေးတော်မူသော သခင်ကృష్ణနှင့် ခွဲခွာခြင်းကို မည်သူ ခံနိုင်မည်နည်း။
Verse 20
तथैव चान्ये नरलोकवीरा य आहवे कृष्णमुखारविन्दम् । नेत्रै: पिबन्तो नयनाभिरामं पार्थास्त्रपूत: पदमापुरस्य ॥ २० ॥
ထိုနည်းတူ လူလောက၏ အခြားသူရဲကောင်းများလည်း ကုရုක්ෂೇತ್ರ စစ်မြေပြင်တွင် အာర్జုန၏ မြားပစ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သန့်စင်လာကြပြီး၊ မျက်စိကို ချမ်းမြေ့စေသော သခင် ကృష్ణ၏ ကြာပန်းမျက်နှာကို ကြည့်ရှုလျက် သခင်၏ အမြင့်မြတ်သော ဓာမကို ရောက်ရှိကြသည်။
Verse 21
स्वयं त्वसाम्यातिशयस्त्र्यधीश: स्वाराज्यलक्ष्म्याप्तसमस्तकाम: । बलिं हरद्भिश्चिरलोकपालै: किरीटकोट्येडितपादपीठ: ॥ २१ ॥
သို့သော် သခင် ရှရီကృష్ణသည် ‘သုံးမျိုး’ အားလုံး၏ အဓိပတိ၊ မတူညီအောင်မြင့်မြတ်ပြီး ကိုယ်တိုင်အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်တော်မူသည်။ မိမိ၏ အာဏာတော်လက္ခမီကြောင့် ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံပြီး၊ စကြဝဠာကို ထိန်းသိမ်းသော အမြဲတမ်း လောကပာလများသည် မိမိတို့၏ မကူဋ်သန်းပေါင်းများစွာကို ပాదပီဋ္ဌာန၌ ထိကပ်ကာ ပူဇော်ပစ္စည်းများ ဆက်ကပ်၍ ဝတ်ပြုကြသည်။
Verse 22
तत्तस्य कैङ्कर्यमलं भृतान्नो विग्लापयत्यङ्ग यदुग्रसेनम् । तिष्ठन्निषण्णं परमेष्ठिधिष्ण्ये न्यबोधयद्देव निधारयेति ॥ २२ ॥
ထို့ကြောင့်၊ ဗိဒုရာ၊ သခင်၏ အမှုထမ်းများဖြစ်သော ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ဤအမှတ်ရမှုက နာကျင်စေမည်မဟုတ်လော—ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်နေသော ဥဂ္ဂရစೇန၏ ရှေ့၌ သခင် ရှရီကృష్ణက ရပ်တည်ကာ “အရှင်၊ ကျေးဇူးပြု၍ ဤအရာကို သိတော်မူပါ” ဟု နမ्रစွာ ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သည်ကို သတိရသောအခါ။
Verse 23
अहो बकी यं स्तनकालकूटं जिघांसयापाययदप्यसाध्वी । लेभे गतिं धात्र्युचितां ततोऽन्यं कं वा दयालुं शरणं व्रजेम ॥ २३ ॥
အိုဟို! ပူတနာဆိုသော မကောင်းဆိုးဝါးမိန်းမသည် သတ်လိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အဆိပ်ပြင်းသော နို့ကို စို့စေခဲ့သော်လည်း၊ ထိန်းကျောင်းမိခင်တစ်ဦးအတွက် သင့်တော်သော အဆင့်ကိုပင် ရရှိခဲ့သည်။ ဤမျှ ကရုဏာကြီးသော သခင်ထက် ပိုမိုကရုဏာရှိသူကို ဘယ်သူ့ထံမှာ ကျွန်ုပ်တို့ ခိုလှုံနိုင်မည်နည်း။
Verse 24
मन्येऽसुरान् भागवतांस्त्र्यधीशे संरम्भमार्गाभिनिविष्टचित्तान् । ये संयुगेऽचक्षत तार्क्ष्यपुत्र- मंसे सुनाभायुधमापतन्तम् ॥ २४ ॥
ကျွန်ုပ်အမြင်အရ သခင်—‘သုံးမျိုး’ အားလုံး၏ အဓိပတိ—ကို ရန်လိုသော အဆုရများသည်ပင် ဘက္တများထက် ပိုမိုကံကောင်းသည်။ အကြောင်းမှာ စစ်ပွဲအတွင်း ရန်ငြိုးစိတ်တွင် နစ်မြုပ်နေသော်လည်း တာရ္ක්ෂျပုတ্ৰ ဂရုဍ၏ ပခုံးပေါ်တွင် စီးနင်း၍ လက်၌ စုဒർശနချက্ৰ အာယုဓကို ကိုင်ဆောင်ကာ လာရောက်သော သခင်ကို သူတို့ မြင်တွေ့နိုင်ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 25
वसुदेवस्य देवक्यां जातो भोजेन्द्रबन्धने । चिकीर्षुर्भगवानस्या: शमजेनाभियाचित: ॥ २५ ॥
ကမ္ဘာမြေ၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ဗြဟ္မာ၏ ဆုတောင်းပန်ကြားမှုအရ ဘဂဝန် သရီကృష్ణသည် ဘောဇမင်း၏ အကျဉ်းထောင်တွင် ဒေဝကီ၏ ဝမ်း၌ ဝಸುဒေဝ၏ သားအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 26
ततो नन्दव्रजमित: पित्रा कंसाद्विबिभ्यता । एकादश समास्तत्र गूढार्चि: सबलोऽवसत् ॥ २६ ॥
ထို့နောက် ကံဆ၏ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် အဖေ ဝಸುဒေဝသည် သူ့ကို နန္ဒမဟာရာဇ၏ နွားကျက်မြေသို့ ခေါ်သွားပြီး၊ အဲဒီမှာ ဘလာဒေဝနှင့်အတူ ဖုံးကွယ်ထားသော မီးလျှံကဲ့သို့ ဆယ့်တစ်နှစ် နေထိုင်하였다။
Verse 27
परीतो वत्सपैर्वत्सांश्चारयन् व्यहरद्विभु: । यमुनोपवने कूजद्द्विजसंकुलिताङ्घ्रिपे ॥ २७ ॥
နွားကျောင်းကလေးများနှင့် နွားကလေးများက ဝိုင်းရံထားစဉ် အာဏာရှင်ဘုရားသည် ယမုနာမြစ်ကမ်းနားရှိ ဥယျာဉ်များတွင် ငှက်သံချိုမြိန်များဖြင့် ပြည့်နှက်သော သစ်ရိပ်အောက်၌ လှည့်လည်၍ နွားများကို ကျောင်းခဲ့သည်။
Verse 28
कौमारीं दर्शयंश्चेष्टां प्रेक्षणीयां व्रजौकसाम् । रुदन्निव हसन्मुग्धबालसिंहावलोकन: ॥ २८ ॥
သခင်သည် ဗြဇဝါစီတို့အတွက် ကြည့်ရှုရန်လှပသော ကလေးဘဝ လီလာများကို ပြသခဲ့သည်။ တခါတရံ ငိုသကဲ့သို့၊ တခါတရံ ရယ်သကဲ့သို့—မောဟကလေးတစ်ယောက်လိုလည်းကောင်း၊ ခြင်္သေ့ကလေးလိုလည်းကောင်း ထင်ရှား하였다။
Verse 29
स एव गोधनं लक्ष्म्या निकेतं सितगोवृषम् । चारयन्ननुगान् गोपान् रणद्वेणुररीरमत् ॥ २९ ॥
လက္ရှ္မီ၏ နေရာတော်ဖြစ်သော သခင်သည် လှပသော နွားနှင့် နွားထီးများကို ကျောင်းရင်း၊ အတူလိုက်ပါသော ဂိုပကလေးများကို မధురသော ပုလင်းသံဖြင့် ရွှင်လန်းစေ하였다။
Verse 30
प्रयुक्तान् भोजराजेन मायिन: कामरूपिण: । लीलया व्यनुदत्तांस्तान् बाल: क्रीडनकानिव ॥ ३० ॥
ရုပ်သဏ္ဌာန်ပြောင်းနိုင်သော မာယာဝိဇ္ဇာရှင်များကို ဘောဇရာဇ ကံဆက ကృష్ణကို သတ်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း၊ သခင် ශ්ရီကൃഷ്ണသည် လီလာအတွင်း ကလေးက အရုပ်များကို ချိုးဖျက်သကဲ့သို့ လွယ်ကူစွာ ဖျက်ဆီးတော်မူ၏။
Verse 31
विपन्नान् विषपानेन निगृह्य भुजगाधिपम् । उत्थाप्यापाययद्गावस्तत्तोयं प्रकृतिस्थितम् ॥ ३१ ॥
ယမုနာမြစ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို မြွေဘုရင် ကာလိယ၏ အဆိပ်က ပျက်စီးစေသဖြင့် ဗೃန္ဒာဝန်သူများ ဒုက္ခရောက်ကြသည်။ သခင်သည် ရေထဲတွင်ပင် မြွေဘုရင်ကို နှိမ်နင်း၍ နှင်ထုတ်ပြီး၊ ထို့နောက် နွားများကို ထိုရေကို သောက်စေကာ ရေသည် သဘာဝအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ကြောင်း ပြသတော်မူ၏။
Verse 32
अयाजयद्गोसवेन गोपराजं द्विजोत्तमै: । वित्तस्य चोरुभारस्य चिकीर्षन् सद्वययं विभु: ॥ ३२ ॥
အမြတ်တန်ခိုးရှင် သခင် ශ්ရီကൃഷ്ണသည် နန္ဒမဟာရာဇ၏ မဟာဓနကို နွားပူဇာတွင် အသုံးချလိုပြီး၊ ကောင်းကင်ဘုရင် အိန္ဒြကိုလည်း သင်ခန်းစာပေးလိုတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏများ၏ အကူအညီဖြင့် မြက်စားမြေပြင်နှင့် နွားများကို ‘ဂိုဆဝ’ ပူဇာဖြင့် ဝတ်ပြုရန် ဖခင်အား အကြံပြုတော်မူ၏။
Verse 33
वर्षतीन्द्रे व्रज: कोपाद्भग्नमानेऽतिविह्वल: । गोत्रलीलातपत्रेण त्रातो भद्रानुगृह्णता ॥ ३३ ॥
ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်သဖြင့် အိန္ဒြသည် ဒေါသဖြင့် ဗြဇပေါ် မရပ်မနား မိုးရွာချခဲ့ရာ ဗြဇသူများ အလွန်ပင် စိတ်လှုပ်ရှားဒုက္ခရောက်ကြသည်။ သို့သော် ကရုဏာပြည့်ဝသော သခင် ශ්ရီကൃഷ്ണသည် ဂోవර්ဓနတောင်ကို လီလာအမိုးအကာအဖြစ် မြှောက်တင်၍ သူတို့ကို ကယ်တင်တော်မူ၏။
Verse 34
शरच्छशिकरैर्मृष्टं मानयन् रजनीमुखम् । गायन् कलपदं रेमे स्त्रीणां मण्डलमण्डन: ॥ ३४ ॥
ဆောင်းဦးရာသီ လမင်းအလင်းရောင်ဖြင့် တောက်ပသော ည၏အစတွင်၊ မိန်းမများ၏ ဝိုင်းဝန်းအလယ်၌ အလှတရားအဖြစ် တည်ရှိသော သခင်သည် မధురသီချင်းများကို သီဆိုကာ ပျော်ရွှင်စွာ လီလာပြုတော်မူ၏။
Frequently Asked Questions
Uddhava’s silence and tears are symptoms of bhāva—devotional ecstasy—arising from intense remembrance (smaraṇa) and separation (vipralambha). In Bhāgavata theology, such transformation indicates that the heart has deeply assimilated love for Bhagavān; speech momentarily fails because the mind is absorbed in the ‘nectar’ of the Lord’s lotus feet rather than in external narration.
The chapter distinguishes physical proximity from spiritual recognition. The Yadus had association, learning, and devotion, yet many related to Kṛṣṇa through familiarity, social identity, or partial understanding. Bhāgavata emphasizes that full recognition of Hari as the Supreme Person depends on purified vision and surrender (śaraṇāgati), not merely being near the Lord in a worldly sense.
Uddhava frames disappearance not as the Lord’s loss of existence but as withdrawal from the perception of those lacking qualification (tapas/discipline and spiritual vision). Since the Lord appears by His internal potency (yoga-māyā) in an eternal form, His departure is likewise a divine act: He remains Bhagavān, while access to His visible līlā is curtailed for those unable to see Him ‘as He is.’
It illustrates the Lord’s extraordinary mercy (dayā) and His acceptance of even a distorted offering when it contacts Him. Pūtanā came with poison and hostility, yet because she offered her breast (a motherly gesture, though deceitful), Kṛṣṇa granted her a maternal position in liberation. The point is not to endorse malice, but to magnify Bhagavān’s compassion and the purifying power of contact with Him.