Adhyaya 14
Diti’s Untimely Desire and the Birth-Cause of the Asura Line (Prelude to Hiranyākṣa–Varāha)
ဝိဒူရသည် မaitreya ထံမှ ဝရာဟာ အဝတာရအကြောင်းကို ကြားပြီးနောက်၊ ဟိရဏ္ယာက္ṣ နှင့် ဘဂဝန်၏ တိုက်ပွဲဖြစ်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို တိတိကျကျ မေးမြန်းသည်။ မaitreya က ဤမေးခွန်းသည် ဘက္တိဖြစ်၍ မောက္ခသို့ ဦးတည်စေသည်ဟု ချီးမွမ်းကာ ပဋိပက္ခ၏ မျိုးစေ့ကို အတိတ်ဖြစ်ရပ်မှ ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ သန္ဓျာအချိန် (ပူဇော်ဝတ်ပြုရန် အချိန်) တွင် ဒိတီသည် ကာမအားလွန်ကဲကာ ကာရှျယပကို ချက်ချင်း ပေါင်းသင်းရန် တိုက်တွန်းသည်။ ကာရှျယပက အချိန်မသင့်တော်ကြောင်း—ဘူတဂဏများနှင့် ရှီဝ၏ လှည့်လည်ချိန်ဖြစ်ကြောင်း—နှင့် ရှီဝ၏ လောကလွန်သဘောကို အပေါ်ယံမြင်သူများ မမှန်ကန်စွာ နားလည်တတ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဒိတီ၏ အတင်းအကျပ်ကြောင့် ကာရှျယပသည် မလိုလားဘဲ လိုက်နာပြီးနောက် သန့်စင်ကာ ပူဇော်ပြုလုပ်သည်။ ဒိတီသည် ရှီဝကို မထီမဲ့မြင်ပြုမိခြင်းနှင့် သန္ဓေကို ထိခိုက်မည်ကို ကြောက်ရွံ့ကာ နောင်တရသည်။ ကာရှျယပက ဖျက်ဆီးတတ်သော သားနှစ်ယောက် (ဟိရဏ္ယာက္ṣ၊ ဟိရဏ္ယကသိပု) မွေးမည်ဟု ခန့်မှန်းပြီး၊ သူတို့သည် ဘဂဝန် အမြင့်ဆုံးသည် ဆင်းသက်၍ သတ်မချင်း လောကများကို နှိပ်စက်မည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ဒိတီ၏ ပင်နံ့နှင့် ယုံကြည်မှုကြောင့် ထိုမျိုးရိုးမှ ပရဟ္လာဒ—အကောင်းဆုံး ဘက္တ—လည်း ပေါ်ထွန်းမည်ဟု ပြောသည်။ ဤအခန်းသည် ဝရာဟာတိုက်ပွဲကို အဆုရမျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ နောက်လာမည့် လီလာများ၏ အကြောင်းရင်းကို ပြသသည်။
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच निशम्य कौषारविणोपवर्णितां हरे: कथां कारणसूकरात्मन: । पुन: स पप्रच्छ तमुद्यताञ्जलि- र्न चातितृप्तो विदुरो धृतव्रत: ॥ १ ॥
ရှုကဒೇವ ဂోస్వာမီ က ပြောသည်—ကൗရှာရဝိ မုနိ မైతရేయ၏ ဖော်ပြချက်မှ ဟရိ၏ ကာရဏ-ဝရာဟာအဝတာရ ကထာကို ကြားပြီးနောက်၊ သစ္စာဝတ်ပြုထားသော ဝိဒုရသည် လက်အုပ်ချီကာ ထပ်မံ၍ ဘုရား၏ အလွန်မြတ်သော လီလာများကို ဆက်လက်ဟောပြရန် တောင်းပန်하였다; သူသည် မသိမသာ မပြည့်ဝသေး။
Verse 2
विदुर उवाच तेनैव तु मुनिश्रेष्ठ हरिणा यज्ञमूर्तिना । आदिदैत्यो हिरण्याक्षो हत इत्यनुशुश्रुम ॥ २ ॥
ဝိဒုရက ပြောသည်—အို မုနိအမြတ်ဆုံး၊ ပရမ္ပရာအရ ငါကြားသိရသည်မှာ ယဇ္ဉမూర్తိဖြစ်သော ဟရိတော်တည်းဟူသော ဝရာဟာဘုရားက အစဉ်အလာဒေဝတား အာဒီဒೈత్య ဟိရဏ္ယာක්ෂကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ဖြစ်သည်။
Verse 3
तस्य चोद्धरत: क्षौणीं स्वदंष्ट्राग्रेण लीलया । दैत्यराजस्य च ब्रह्मन् कस्माद्धेतोरभून्मृध: ॥ ३ ॥
အို ဗြာဟ္မဏာ၊ ဘုရားဝရားဟာသည် မိမိ၏စွယ်ဖျားပေါ်တွင် လီလာအဖြစ် မြေကြီးကို မြှောက်တင်နေစဉ် ဒေဝ်တရာဇာနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ အဘယ်နည်း?
Verse 4
श्रद्दधानाय भक्ताय ब्रूहि तज्जन्मविस्तरम् । ऋषे न तृप्यति मन: परं कौतूहलं हि मे ॥ ४ ॥
ယုံကြည်သဒ္ဓါရှိသော ဘက္တားအတွက် ထိုအဝတားပေါ်ထွန်းခြင်း၏ အသေးစိတ်ကို ပြောပြပါ။ အို ရှိ! ကျွန်ုပ်၏စိတ်သည် အလွန်စူးစမ်းလိုစိတ်ပြင်းထန်၍ ကြားရုံဖြင့် မတൃပ్తနိုင်ပါ။
Verse 5
मैत्रेय उवाच साधु वीर त्वया पृष्टमवतारकथां हरे: । यत्त्वं पृच्छसि मर्त्यानां मृत्युपाशविशातनीम् ॥ ५ ॥
မైతတရေယ ရှိက ပြောသည်—အို သူရဲကောင်း၊ သင်သည် ဟရီဘုရား၏ အဝတားကഥာကို မေးမြန်းခြင်းသည် အလွန်သင့်လျော်သည်။ ဤကഥာသည် မရဏပാശဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသော လူသားတို့အတွက် ထိုပാശကို ဖြတ်တောက်ပေးသည်။
Verse 6
ययोत्तानपद: पुत्रो मुनिना गीतयार्भक: । मृत्यो: कृत्वैव मूर्ध्न्यङ्घ्रि मारुरोह हरे: पदम् ॥ ६ ॥
နာရဒ ရှိထံမှ ဤအကြောင်းအရာများကို ကြားနာခြင်းဖြင့် ဥတ္တာနပာဒ၏သား ဓြုဝသည် ဘုရားကို သိမြင်လာပြီး၊ မရဏ၏ခေါင်းပေါ်၌ ခြေတင်သကဲ့သို့ ပြုကာ သခင်၏ ဓာမသို့ တက်ရောက်하였다။
Verse 7
अथात्रापीतिहासोऽयं श्रुतो मे वर्णित: पुरा । ब्रह्मणा देवदेवेन देवानामनुपृच्छताम् ॥ ७ ॥
ဤသမိုင်းကိုလည်း ကျွန်ုပ်သည် အတိတ်ကာလတစ်ခါက ကြားဖူးသည်။ ဒေဝတများ မေးမြန်းသည့်အခါ ဒေဝတို့၏ဒေဝ ဖြစ်သော ဘြဟ္မာက ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့သည်။
Verse 8
दितिर्दाक्षायणी क्षत्तर्मारीचं कश्यपं पतिम् । अपत्यकामा चकमे सन्ध्यायां हृच्छयार्दिता ॥ ८ ॥
ဒက္ခ၏သမီး ဒိတီသည် ညနေဆည်းဆာအချိန်တွင် စိတ်ကာမတဏှာကြောင့် ပူလောင်၍ မရီချိ၏သား ကရှျပ မိမိခင်ပွန်းထံ သားသမီးရရန် အတူနေထိုင်ရန် တောင်းပန်하였다။
Verse 9
इष्ट्वाग्निजिह्वं पयसा पुरुषं यजुषां पतिम् । निम्लोचत्यर्क आसीनमग्न्यगारे समाहितम् ॥ ९ ॥
နေဝင်ချိန်တွင် ရသီသည် မီးပူဇော်အိမ်၌ တည်ငြိမ်စွာ ထိုင်၍ ယဇ္ဍာမီးကို မိမိ၏လျှာတော်အဖြစ်ရှိသော ယဇုမంత్రတို့၏အရှင် ဗိဿဏုဘုရားထံ နို့ဖြင့် အဟုတိပူဇော်ပြီးနောက် သမာဓိတွင် နစ်မြုပ်နေ하였다။
Verse 10
दितिरुवाच एष मां त्वत्कृते विद्वन् काम आत्तशरासन: । दुनोति दीनां विक्रम्य रम्भामिव मतङ्गज: ॥ १० ॥
ဒိတီက ပြောသည်—“ပညာရှိရေ၊ သင့်အတွက် ကာမဒေဝသည် မြားနှင့်လေးကို ကိုင်ဆောင်ကာ ကျွန်မကို အင်အားဖြင့် နှိပ်စက်နေသည်၊ မူးယစ်သော ဆင်က ငှက်ပျောပင်ကို နင်းချေသကဲ့သို့ပင်”။
Verse 11
तद्भवान्दह्यमानायां सपत्नीनां समृद्धिभि: । प्रजावतीनां भद्रं ते मय्यायुङ्क्तामनुग्रहम् ॥ ११ ॥
ထို့ကြောင့် မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ ကျွန်မသည် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါသည်; ကျွန်မအပေါ် အပြည့်အဝ ကရုဏာပြပါ။ အခြားမယားများ၏ စည်းစိမ်ကို မြင်၍ ကျွန်မ ဝမ်းနည်းသည်; ကျွန်မသည် သားများရလိုသည်—ဤသို့ပြုလျှင် သင်လည်း ပျော်ရွှင်မည်။
Verse 12
भर्तर्याप्तोरुमानानां लोकानाविशते यश: । पतिर्भवद्विधो यासां प्रजया ननु जायते ॥ १२ ॥
မိန်းမသည် ခင်ပွန်း၏ အရှင်မေတ္တာနှင့် အာशीర్వာဒကြောင့် လောက၌ ဂုဏ်သိက္ခာရသည်။ သတ္တဝါများ၏ မျိုးဆက်တိုးပွားရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော သင်ကဲ့သို့ ခင်ပွန်းသည် သားသမီးရှိခြင်းကြောင့် နာမည်ကျော်ကြားလာသည်။
Verse 13
पुरा पिता नो भगवान्दक्षो दुहितृवत्सल: । कं वृणीत वरं वत्सा इत्यपृच्छत न: पृथक् ॥ १३ ॥
ရှေးကာလ၌ သမီးများကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသော ဘဂဝန် ဒက္ခရှာ အဖေက ကျွန်ုပ်တို့ကို တစ်ယောက်ချင်း သီးသန့်မေး၍ “သမီးရေ၊ မည်သူကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရွေးမလဲ” ဟု ဆို하였다။
Verse 14
स विदित्वात्मजानां नो भावं सन्तानभावन: । त्रयोदशाददात्तासां यास्ते शीलमनुव्रता: ॥ १४ ॥
ကျွန်ုပ်တို့၏ဆန္ဒကို သိပြီးနောက် မျိုးဆက်အကျိုးကို လိုလားသော အဖေ ဒက္ခရှာက သမီး ၁၃ ယောက်ကို သင်ထံ အပ်နှံခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး သင်၏သီလနှင့်အညီ သစ္စာရှိနေခဲ့သည်။
Verse 15
अथ मे कुरु कल्याणं कामं कमललोचन । आर्तोपसर्पणं भूमन्नमोघं हि महीयसि ॥ १५ ॥
အို ကြာပန်းမျက်လုံးရှင်၊ ကျွန်ုပ်၏ဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းပေး၍ ကောင်းကျိုးပေးပါ။ အို မဟာသူတော်ကောင်း၊ ဒုက္ခရောက်သူက မဟာပုဂ္ဂိုလ်ထံ ချဉ်းကပ်လာလျှင် သူ၏တောင်းပန်ချက် မဖြစ်မနေ အလဟဿ မဖြစ်သင့်ပါ။
Verse 16
इति तां वीर मारीच: कृपणां बहुभाषिणीम् । प्रत्याहानुनयन् वाचा प्रवृद्धानङ्गकश्मलाम् ॥ १६ ॥
အို သူရဲကောင်း (ဝိဒုရ)၊ ကာမအညစ်အကြေးကြောင့် အလွန်ပင် ထိခိုက်နာကျင်၍ အားနည်းကာ စကားများနေသော ဒိတီကို မရီချီ၏သားက သင့်လျော်သောစကားများဖြင့် နှစ်သိမ့်၍ တည်ငြိမ်စေ하였다။
Verse 17
एष तेऽहं विधास्यामि प्रियं भीरु यदिच्छसि । तस्या: कामं न क: कुर्यात्सिद्धिस्त्रैवर्गिक यत: ॥ १७ ॥
အို ကြောက်ရွံ့နေသူ၊ သင်နှစ်သက်သောအရာ၊ သင်လိုချင်သောအရာကို ကျွန်ုပ် ချက်ချင်း ပြုလုပ်ပေးမည်။ အကြောင်းမှာ ဓမ္မ-အဓိပ္ပါယ်-ကာမ ဟူသော သုံးပါးရည်မှန်းချက်၏ အောင်မြင်မှုအရင်းမြစ်မှာ သင်ပင်ဖြစ်သည်; ထို့ကြောင့် သင်၏ဆန္ဒကို မည်သူ မဖြည့်ဆည်းမည်နည်း။
Verse 18
सर्वाश्रमानुपादाय स्वाश्रमेण कलत्रवान् । व्यसनार्णवमत्येति जलयानैर्यथार्णवम् ॥ १८ ॥
ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများဖြင့် မဟာသမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သကဲ့သို့၊ ဇနီးနှင့်အတူ ကိုယ့်အာရှရမဓမ္မ၌ နေထိုင်ခြင်းဖြင့် လောကီသံသရာ၏ အန္တရာယ်သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သည်။
Verse 19
यामाहुरात्मनो ह्यर्धं श्रेयस्कामस्य मानिनि । यस्यां स्वधुरमध्यस्य पुमांश्चरति विज्वर: ॥ १९ ॥
အလေးအနက်ထားရသောသူမ၊ ဇနီးကို ယောက်ျား၏ ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ဝက်ဟု ခေါ်ကြသည်၊ မင်္ဂလာကောင်းမှုများတွင် အတူပါဝင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ တာဝန်များကို သူမထံ အပ်နှံလျှင် ယောက်ျားသည် စိုးရိမ်မှုမရှိဘဲ သွားလာနိုင်သည်။
Verse 20
यामाश्रित्येन्द्रियारातीन्दुर्जयानितराश्रमै: । वयं जयेम हेलाभिर्दस्यून्दुर्गपतिर्यथा ॥ २० ॥
ခံတပ်အုပ်ချုပ်သူက ဝင်ရောက်လုယက်သူများကို လွယ်ကူစွာ အနိုင်ယူသကဲ့သို့၊ ဇနီးကို အားကိုးရာယူလျှင် အခြားအာရှရမများတွင် အနိုင်ယူရန် ခက်ခဲသော အင်္ဒြိယရန်သူများကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့ လွယ်ကူစွာ အနိုင်ယူနိုင်သည်။
Verse 21
न वयं प्रभवस्तां त्वामनुकर्तुं गृहेश्वरि । अप्यायुषा वा कार्त्स्न्येन ये चान्ये गुणगृध्नव: ॥ २१ ॥
အိမ်ထောင်၏ မိဖုရားရေ၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်ကဲ့သို့ လိုက်နာမပြုနိုင်ပါ။ သင်ပြုခဲ့သမျှကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်မှာ ဘဝတစ်လျှောက်လုံးသာမက သေပြီးနောက်တောင် မဖြစ်နိုင်—ဂုဏ်သတ္တိကို ချီးမွမ်းသူများအတွက်တောင် မဖြစ်နိုင်ပါ။
Verse 22
अथापि काममेतं ते प्रजात्यै करवाण्यलम् । यथा मां नातिरोचन्ति मुहूर्तं प्रतिपालय ॥ २२ ॥
သို့သော် သားသမီးရရှိရန်အတွက် သင်၏ဤဆန္ဒကို ကျွန်ုပ် ချက်ချင်း ဖြည့်ဆည်းပေးမည်။ သို့ရာတွင် အခြားသူများက ကျွန်ုပ်ကို မပြစ်တင်စေရန် အနည်းငယ်သာ စောင့်ပါ။
Verse 23
एषा घोरतमा वेला घोराणां घोरदर्शना । चरन्ति यस्यां भूतानि भूतेशानुचराणि ह ॥ २३ ॥
ဤအချိန်သည် အလွန်အမင်္ဂလာကင်းသောကာလဖြစ်၍ ထိုကာလ၌ ကြောက်မက်ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော သရဲများနှင့် သရဲတို့၏အရှင်၏ အမြဲတမ်းအဖော်အပါများ ပေါ်ထွက်မြင်ရသည်။
Verse 24
एतस्यां साध्वि सन्ध्यायां भगवान् भूतभावन: । परीतो भूतपर्षद्भिर्वृषेणाटति भूतराट् ॥ २४ ॥
အို သဒ္ဓါရှင်မိန်းမ၊ ဤဆန္ဓ്യာအချိန်၌ ဘူတများကိုကောင်းကျိုးပေးသော ဘဂဝန်ရှီဝသည် ဘူတအဖွဲ့များဖြင့်ဝိုင်းရံလျက်၊ နွားတင်ပေါ်စီး၍ လှည့်လည်သွားလာသည်။
Verse 25
श्मशानचक्रानिलधूलिधूम्र- विकीर्णविद्योतजटाकलाप: । भस्मावगुण्ठामलरुक्मदेहो देवस्त्रिभि: पश्यति देवरस्ते ॥ २५ ॥
သင်္ချိုင်းမီးသဂြိုဟ်ရာနေရာ၏ လေဝဲမှ ထလာသော ဖုန်နှင့် မီးခိုးကြောင့် မီးခိုးရောင်မဲမဲဖြစ်ကာ ပြန့်ကျဲနေသော ဇဋာဆံပင်ရှိပြီး၊ ပြာမှုန်ဖြင့်ဖုံးလွှမ်းထားသော်လည်း အညစ်အကြေးကင်းသော နီမြန်းရွှေရောင်ကာယရှိသူ—သူသည် သင့်ခင်ပွန်း၏ ညီတော်ဖြစ်သော သုံးမျက်စိတော်ရှိ ဒေဝရှီဝ ဖြစ်သည်။
Verse 26
न यस्य लोके स्वजन: परो वा नात्यादृतो नोत कश्चिद्विगर्ह्य: । वयं व्रतैर्यच्चरणापविद्धा- माशास्महेऽजां बत भुक्तभोगाम् ॥ २६ ॥
လောက၌ သူ့အတွက် မိသားစုလည်းမရှိ၊ အပြင်လူလည်းမရှိ; အလွန်ချစ်ခင်သူလည်းမရှိ၊ မုန်းတီးစရာသူလည်းမရှိ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဝတ်ပြုကတိများဖြင့် သူ၏ခြေတော်မှ စွန့်ပစ်ထားသော အစာအကျန်ကို သန့်ရှင်းမြတ်နိုးစွာ လက်ခံပြီး၊ သူစွန့်လွှတ်သမျှကိုသာ လက်ခံမည်ဟု သစ္စာပြုကြသည်။
Verse 27
यस्यानवद्याचरितं मनीषिणो गृणन्त्यविद्यापटलं बिभित्सव: । निरस्तसाम्यातिशयोऽपि यत्स्वयं पिशाचचर्यामचरद्गति: सताम् ॥ २७ ॥
အညစ်အကြေးကင်းသော သူ၏အကျင့်စရိုက်ကို ပညာရှိများက မသိမှုအမှောင်အကာကို ခွဲဖျက်ရန် ချီးမွမ်းသီဆိုကြသည်; သူနှင့်တူသူ သို့မဟုတ် သူထက်မြင့်သူ မရှိသော်လည်း၊ သန့်ရှင်းသူတို့၏ အမြင့်ဆုံးဂတိဖြစ်သော သူသည် ဘဂဝန်၏ ဘက္တများအား ကောင်းကျိုးနှင့် မောက္ခပေးရန် ပိသာချာကဲ့သို့ အကျင့်ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သကဲ့သို့ ထင်ရသည်။
Verse 28
हसन्ति यस्याचरितं हि दुर्भगा: स्वात्मन्-रतस्याविदुष: समीहितम् । यैर्वस्त्रमाल्याभरणानुलेपनै: श्वभोजनं स्वात्मतयोपलालितम् ॥ २८ ॥
သူသည် မိမိအတ္တသဘော၌ တည်နေကြောင်း မသိသော ကံမကောင်းသည့် မိုက်မဲသူတို့က သူ၏အကျင့်ကို ရယ်မောကြသည်။ ထိုသူတို့သည် ခွေးတို့စားနိုင်သည့် ကိုယ်ခန္ဓာကို အဝတ်အစား၊ ပန်းကုံး၊ အလှဆင်ပစ္စည်းနှင့် လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် ‘ငါ’ ဟုယူဆကာ ပြုစုကြသည်။
Verse 29
ब्रह्मादयो यत्कृतसेतुपाला यत्कारणं विश्वमिदं च माया । आज्ञाकरी यस्य पिशाचचर्या अहो विभूम्नश्चरितं विडम्बनम् ॥ २९ ॥
ဗြဟ္မာစသော ဒေဝတားများပင် သူတည်ထောင်ထားသော ဓမ္မစည်းကမ်းကို လိုက်နာကြသည်။ ဤလောကကို ပေါ်ထွန်းစေသော မာယာ၏ အုပ်စိုးရှင်လည်း သူပင်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏အမိန့်အောက်ရှိ ‘ပိသာချအကျင့်’ သည် မဟာဗိဘု၏ လီလာကို အတုယူခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
Verse 30
मैत्रेय उवाच सैवं संविदिते भर्त्रा मन्मथोन्मथितेन्द्रिया । जग्राह वासो ब्रह्मर्षेर्वृषलीव गतत्रपा ॥ ३० ॥
မૈထရေယက ပြောသည်—ခင်ပွန်းက ထိုသို့ အသိပေးခဲ့သော်လည်း ကာမဒေဝ (မန်မထ) ကြောင့် အင်ဒြိယများ လှုပ်ရှားကာ ဒိတီသည် မဟာဗြဟ္မဏ ရှိ၏ အဝတ်ကို ဆွဲယူလိုက်သည်၊ အရှက်မရှိသော ပြည်သူ့မိန်းမကဲ့သို့။
Verse 31
स विदित्वाथ भार्यायास्तं निर्बन्धं विकर्मणि । नत्वा दिष्टाय रहसि तयाथोपविवेश हि ॥ ३१ ॥
မိမိဇနီး၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိပြီးနောက်၊ သူသည် တားမြစ်ထားသော အမှုကို မဖြစ်မနေ လုပ်ရသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ထိုက်သော ကံကြမ္မာကို ဦးချကာ၊ လျှို့ဝှက်ရာနေရာတွင် သူမနှင့် အတူ အိပ်ရာဝင်ခဲ့သည်။
Verse 32
अथोपस्पृश्य सलिलं प्राणानायम्य वाग्यत: । ध्यायञ्जजाप विरजं ब्रह्म ज्योति: सनातनम् ॥ ३२ ॥
ထို့နောက် ဗြဟ္မဏသည် ရေဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်ကာ အာချမန ပြု၍၊ ပရာဏာယာမဖြင့် စကားကို ထိန်းချုပ်하였다။ ထို့ပြီး စနာတန သန့်ရှင်းသော ဗြဟ္မ-အလင်း (ဘြဟ္မဇျောတိ) ကို ဓ్యာနပြုကာ၊ အတွင်းသံဖြင့် ဂါယတရီ မန္တရကို ဇပ하였다။
Verse 33
दितिस्तु व्रीडिता तेन कर्मावद्येन भारत । उपसङ्गम्य विप्रर्षिमधोमुख्यभ्यभाषत ॥ ३३ ॥
အို ဘာရတ မျိုးနွယ်သား၊ ဒိတီသည် မိမိ၏ အပြစ်ရှိသော အလုပ်ကြောင့် ရှက်ကြောက်၍ မျက်နှာငုံ့ကာ ခင်ပွန်းထံ နီးကပ်သွားပြီး ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 34
दितिरुवाच न मे गर्भमिमं ब्रह्मन् भूतानामृषभोऽवधीत् । रुद्र: पतिर्हि भूतानां यस्याकरवमंहसम् ॥ ३४ ॥
ဒိတီက ပြောသည်—အို ဘြာဟ္မဏ၊ ကျွန်မပြုခဲ့သော မဟာအပြစ်ကြောင့် သတ္တဝါအားလုံး၏ အရှင် ရုဒြ (ရှီဝ) သည် ဤကိုယ်ဝန်ကို မသတ်မိစေရန် ကရုဏာဖြင့် ကာကွယ်ပေးပါ။
Verse 35
नमो रुद्राय महते देवायोग्राय मीढुषे । शिवाय न्यस्तदण्डाय धृतदण्डाय मन्यवे ॥ ३५ ॥
အလွန်ကြီးမြတ်သော ရုဒြအား ငါ နမസ്കာရပြု၏—ကြမ်းတမ်းသော ဒေဝတားဖြစ်သော်လည်း လောကီဆန္ဒများကို ဖြည့်ဆည်းပေးသူ; မင်္ဂလာရှိသော ရှီဝဖြစ်၍ ခွင့်လွှတ်တတ်သော်လည်း ဒေါသထွက်လျှင် ချက်ချင်း အပြစ်ပေးတတ်သည်။
Verse 36
स न: प्रसीदतां भामो भगवानुर्वनुग्रह: । व्याधस्याप्यनुकम्प्यानां स्त्रीणां देव: सतीपति: ॥ ३६ ॥
ထို ဘဂဝန်သည် ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ပါစေ; သူသည် ကျွန်မ၏ မောင်နှမခင်ပွန်း—ညီမ စတီ၏ ခင်ပွန်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သူသည် မိန်းမအားလုံး၏ ပူဇော်ထိုက်သော အရှင်ဖြစ်၍ အလွန်ကရုဏာရှိသည်; မိန်းမတို့ကို မယဉ်ကျေးသော မုဆိုးတောင် သနားတတ်ကြသည်။
Verse 37
मैत्रेय उवाच स्वसर्गस्याशिषं लोक्यामाशासानां प्रवेपतीम् । निवृत्तसन्ध्यानियमो भार्यामाह प्रजापति: ॥ ३७ ॥
မૈထရေယက ပြောသည်—ကလေးများ၏ လောကကောင်းကျိုးကို ဆန္ဒပြုနေသော်လည်း ခင်ပွန်းကို မနာလိုစေခဲ့မည်ဟု ကြောက်ရွံ့ကာ တုန်လှုပ်နေသော ဇနီးအား၊ ညနေဆည်းပူး (sandhyā) ဝတ္တရားမှ ရပ်နားထားသော ပရဇာပတိ ကရှျပက ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 38
कश्यप उवाच अप्रायत्यादात्मनस्ते दोषान्मौहूर्तिकादुत । मन्निदेशातिचारेण देवानां चातिहेलनात् ॥ ३८ ॥
ပညာရှိ ကာရှာပက ဆိုသည် - သင်၏စိတ် ညစ်ညမ်းမှုကြောင့်၊ ဤအချိန်ကာလ၏ အပြစ်ကြောင့်၊ ငါ၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လျစ်လျူရှုမှုကြောင့်၊ နတ်ဘုရားများကို မလေးစားမှုကြောင့် အရာအားလုံးသည် မင်္ဂလာမဲ့လေပြီ။
Verse 39
भविष्यतस्तवाभद्रावभद्रे जाठराधमौ । लोकान् सपालांस्त्रींश्चण्डि मुहुराक्रन्दयिष्यत: ॥ ३९ ॥
အို မာနကြီးသော မိန်းမ၊ သင်၏ ကျိန်စာသင့်သော ဝမ်းဗိုက်မှ ယုတ်မာသော သားနှစ်ယောက် မွေးဖွားလိမ့်မည်။ ကံဆိုးသော မိန်းမ၊ သူတို့သည် လောကသုံးပါးလုံးကို အဆက်မပြတ် ငိုကြွေးစေလိမ့်မည်!
Verse 40
प्राणिनां हन्यमानानां दीनानामकृतागसाम् । स्त्रीणां निगृह्यमाणानां कोपितेषु महात्मसु ॥ ४० ॥
သူတို့သည် သနားစရာကောင်းသော အပြစ်မဲ့ သတ္တဝါများကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ အမျိုးသမီးများကို နှိပ်စက်ခြင်းနှင့် သူတော်စင်များကို အမျက်ထွက်စေခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ကြလိမ့်မည်။
Verse 41
तदा विश्वेश्वर: क्रुद्धो भगवाल्लोकभावन: । हनिष्यत्यवतीर्यासौ यथाद्रीन् शतपर्वधृक् ॥ ४१ ॥
ထိုအချိန်တွင် သက်ရှိသတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အကျိုးကို လိုလားသော စကြဝဠာသခင် ဘုရားသခင်သည် ဆင်းသက်လာပြီး သိကြားမင်းသည် မိုးကြိုးသွားဖြင့် တောင်များကို ဖြိုခွင်းသကဲ့သို့ သူတို့ကို သတ်ဖြတ်လိမ့်မည်။
Verse 42
दितिरुवाच वधं भगवता साक्षात्सुनाभोदारबाहुना । आशासे पुत्रयोर्मह्यं मा क्रुद्धाद्ब्राह्मणाद्प्रभो ॥ ४२ ॥
ဒီတီက ဆိုသည် - ကျွန်ုပ်၏ သားများသည် ဘုရားသခင်၏ လက်တော်ဖြင့် သုဒဿန စကြာလက်နက်ဖြင့် အသတ်ခံရမည်ဆိုလျှင် အလွန်ကောင်းပါသည်။ အို ခင်ပွန်း၊ သူတို့သည် ဗြာహ్మణ ဘုရားဝတ်ပြုသူများ၏ အမျက်ဒေါသကြောင့် ဘယ်တော့မှ အသတ်မခံရပါစေနှင့်။
Verse 43
न ब्रह्मदण्डदग्धस्य न भूतभयदस्य च । नारकाश्चानुगृह्णन्ति यां यां योनिमसौ गत: ॥ ४३ ॥
ဗြာဟ္မဏ၏ဒဏ်ကြောင့် လောင်ကျွမ်းပြီး သတ္တဝါတို့ကို အမြဲကြောက်ရွံ့နေသူသည် မည်သည့်ယိုးနီတွင် မွေးဖွားသော်လည်း နရကရှိသူများကလည်း မကူညီ၊ ထိုယိုးနီရှိ သတ္တဝါများကလည်း မအနုဂ्रहပေး။
Verse 44
कश्यप उवाच कृतशोकानुतापेन सद्य: प्रत्यवमर्शनात् । भगवत्युरुमानाच्च भवे मय्यपि चादरात् ॥ ४४ ॥ पुत्रस्यैव च पुत्राणां भवितैक: सतां मत: । गास्यन्ति यद्यश: शुद्धं भगवद्यशसा समम् ॥ ४५ ॥
ပညာရှိ ကာရှျပက ပြောသည်—သင်၏ ဝမ်းနည်းခြင်း၊ နောင်တရခြင်းနှင့် ချက်ချင်းမှန်ကန်စွာ စဉ်းစားသုံးသပ်ခြင်းကြောင့်၊ ထို့ပြင် ပရမဘဂဝန်အပေါ် မလှုပ်မယှက် ယုံကြည်မှုနှင့် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) နှင့် ငါ့အပေါ် လေးစားကိုးကွယ်မှုကြောင့် (ဤအကျိုး ဖြစ်မည်)။
Verse 45
कश्यप उवाच कृतशोकानुतापेन सद्य: प्रत्यवमर्शनात् । भगवत्युरुमानाच्च भवे मय्यपि चादरात् ॥ ४४ ॥ पुत्रस्यैव च पुत्राणां भवितैक: सतां मत: । गास्यन्ति यद्यश: शुद्धं भगवद्यशसा समम् ॥ ४५ ॥
သင်၏သား၏ သားများအနက် တစ်ဦး (ပရဟ္လာဒ) သည် သာဓုတို့အမြင်အရ ဘဂဝန်က လက်ခံသည့် ဘက္တဖြစ်မည်။ သူ၏ သန့်ရှင်းသော ကီර්တိသည် ဘဂဝန်၏ ကီර්တိနှင့် တန်းတူ ချီးမွမ်းသီဆိုခံရမည်။
Verse 46
योगैर्हेमेव दुर्वर्णं भावयिष्यन्ति साधव: । निर्वैरादिभिरात्मानं यच्छीलमनुवर्तितुम् ॥ ४६ ॥
ယောဂကျင့်စဉ်များက အရောင်မကောင်းသော ရွှေကို သန့်စင်သကဲ့သို့၊ သာဓုတို့သည် သူ၏ ခြေရာကိုလိုက်ရန် ရန်မရှိခြင်း စသည့် ဂုဏ်သတ္တိများကို လေ့ကျင့်ကာ မိမိကိုယ်ကို သူ၏ သီလသဘောအတိုင်း တည်ဆောက်ရန် ကြိုးစားမည်။
Verse 47
यत्प्रसादादिदं विश्वं प्रसीदति यदात्मकम् । स स्वदृग्भगवान् यस्य तोष्यतेऽनन्यया दृशा ॥ ४७ ॥
သူ၏ ကရုဏာကြောင့်—ဤကမ္ဘာလောက၏ အတ္တမန်ဖြစ်သော—လောကတစ်ခုလုံး သာယာငြိမ်းချမ်းသည်။ မိမိအတွင်းမှ မြင်တော်မူသော ဘဂဝန်သည် မိမိအပြင် အခြားအရာ မလိုလားသော ဘက္တ၌ အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်တော်မူ၏။
Verse 48
स वै महाभागवतो महात्मा महानुभावो महतां महिष्ठ: । प्रवृद्धभक्त्या ह्यनुभाविताशये निवेश्य वैकुण्ठमिमं विहास्यति ॥ ४८ ॥
သူသည် အမြင့်ဆုံး ဘဂဝတဘက္တ မဟာအတ္တမ၊ အာနုဘာဝကြီးမား၍ မဟာအတ္တမများထဲတွင် အထွတ်အထိပ် ဖြစ်မည်။ ပကတိရင့်ကျက်သော ဘက္တိကြောင့် ဒိဗ္ဗအာနန္ဒ၌ တည်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပြီး ဝိုင်ကుంఠသို့ ဝင်ရောက်မည်။
Verse 49
अलम्पट: शीलधरो गुणाकरो हृष्ट: परर्द्ध्या व्यथितो दु:खितेषु । अभूतशत्रुर्जगत: शोकहर्ता नैदाघिकं तापमिवोडुराज: ॥ ४९ ॥
သူသည် လောဘမရှိ၊ သီလရှိ၍ ကောင်းဂုဏ်အားလုံး၏ သိုလှောင်ရာ ဖြစ်မည်။ အခြားသူတို့၏ ချမ်းသာမှုတွင် ပျော်ရွှင်ပြီး ဒုက္ခခံသူတို့၏ ဒုက္ခတွင် ဝမ်းနည်းမည်; ရန်သူမရှိ။ နွေခေါင်မိုးအပူပြီးနောက် အေးမြသော လကဲ့သို့ စကြဝဠာ၏ ဝမ်းနည်းမှုကို ဖယ်ရှားမည်။
Verse 50
अन्तर्बहिश्चामलमब्जनेत्रं स्वपूरुषेच्छानुगृहीतरूपम् । पौत्रस्तव श्रीललनाललामं द्रष्टा स्फुरत्कुण्डलमण्डिताननम् ॥ ५० ॥
သင်၏ မြေးသည် အတွင်းအပြင် အားလုံးတွင် သန့်ရှင်းသော ကြာပန်းမျက်လုံးရှိ အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်ကို မြင်နိုင်မည်။ ဘက္တ၏ ဆန္ဒအတိုင်း ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို အနုဂ्रहဖြင့် ခံယူတော်မူပြီး၊ သီရိလက္ရှမီသည် အဖော်တော်ဖြစ်သည်။ မီးလက်လက် ကုဏ္ဍလများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော မျက်နှာတော်ကို သူမြင်မည်။
Verse 51
मैत्रेय उवाच श्रुत्वा भागवतं पौत्रममोदत दितिर्भृशम् । पुत्रयोश्च वधं कृष्णाद्विदित्वासीन्महामना: ॥ ५१ ॥
မૈထရေယ ရှင်တော်က ဆိုသည်— သူမ၏ မြေးသည် မဟာဘဂဝတဘက္တ ဖြစ်မည်ဟုလည်း၊ သူမ၏ သားများကို သီရိကృష్ణက သတ်မည်ဟုလည်း ကြားသိရသဖြင့် ဒိတီသည် စိတ်အလွန်ပျော်ရွှင်하였다။
Frequently Asked Questions
Sandhyā is traditionally reserved for purification and worship (evening rites), and the Bhagavatam frames it as a liminal time when subtle influences are intensified. Kaśyapa’s warning teaches that dharma includes right timing (kāla), not only right action. Diti’s insistence, driven by kāma, becomes the narrative cause for inauspicious progeny—showing how desire coupled with neglect of sacred timing can ripple into cosmic disturbance, later requiring the Lord’s avatāra intervention (poṣaṇa).
The chapter provides the genealogical and moral prehistory: Hiraṇyākṣa’s birth is traced to Diti’s transgression of propriety and timing, resulting in two asura sons destined to oppress the worlds. Kaśyapa foretells that the Supreme Lord will descend to kill them, directly linking their emergence to the necessity of the Varāha līlā. Thus, the fight is not random heroism; it is the Lord’s protective response (poṣaṇa) to restore balance when demoniac power rises.
Kaśyapa presents Śiva as unparalleled yet often misunderstood: externally ash-covered and cremation-ground-associated, but internally self-situated and spiritually pure. The description instructs readers not to judge transcendence by external symbols and clarifies Śiva’s role as a great controller connected to material energy while remaining a foremost devotee and benefactor. This framing also explains why offending sacred order at sandhyā is serious—Śiva’s presence symbolizes the potency of that time and the consequences of irreverence.
The Bhagavatam emphasizes that bhakti is independent and supremely purifying, not mechanically determined by birth. Kaśyapa’s boon indicates that Diti’s repentance, faith in the Supreme Lord, and respect for Śiva and her husband mitigate the inauspicious outcome, allowing a luminous devotee to arise within the same line. Theologically, this demonstrates the Lord’s sovereignty over karma and His capacity to manifest devotion anywhere, making Prahlāda a paradigmatic example of devotion transcending circumstance.