Adhyaya 12

Verse 1

मैत्रेय उवाच इति ते वर्णित: क्षत्त: कालाख्य: परमात्मन: । महिमा वेदगर्भोऽथ यथास्राक्षीन्निबोध मे ॥ १ ॥

မૈထရေယာ မိန့်တော်မူသည်—ပညာရှိ ဗိဒုရ၊ ယခုထိ ငါသည် ပရမာတ္မာ၏ ‘ကာလ’ အဖြစ်တော်၏ မဟိမကို ရှင်းပြပြီးပြီ။ ယခုတော့ ဝေဒဗဟုသုတ၏ သိုလှောင်ရာဖြစ်သော ဘြဟ္မာကို သူမည်သို့ ဖန်ဆင်းခဲ့သည်ကို ငါ့ထံမှ နားထောင်လော့။

Verse 2

ससर्जाग्रेऽन्धतामिस्रमथ तामिस्रमादिकृत् । महामोहं च मोहं च तमश्चाज्ञानवृत्तय: ॥ २ ॥

ဘြဟ္မာသည် အရင်ဆုံး အဝိဇ္ဇာ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်—အန္ဓတാമိစ္စရ၊ တామိစ္စရ၊ မဟာမောဟ၊ မောဟ နှင့် တမသ်; ထိုအရာများသည် ဇီဝကို မိမိအမှန်တကယ်သော အတ္တကို မေ့လျော့စေပြီး မှားယွင်းသော စွဲလမ်းမှုတွင် ချည်နှောင်ထားသည်။

Verse 3

दृष्ट्वा पापीयसीं सृष्टिं नात्मानं बह्वमन्यत । भगवद्ध्यानपूतेन मनसान्यां ततोऽसृजत् ॥ ३ ॥

ဤကဲ့သို့ လှည့်ဖြားသော ဖန်ဆင်းမှုကို အပြစ်ရှိသော အလုပ်ဟု မြင်သဖြင့် ဘြဟ္မာသည် မိမိလုပ်ငန်း၌ အလွန်မပျော်ရွှင်ခဲ့။ ထို့နောက် ဘဂဝန်ကို ဓ്യာနပြု၍ စိတ်ကို သန့်စင်ကာ အခြားဖန်ဆင်းမှုအဆင့်ကို စတင်하였다။

Verse 4

सनकं च सनन्दं च सनातनमथात्मभू: । सनत्कुमारं च मुनीन्निष्क्रियानूर्ध्वरेतस: ॥ ४ ॥

အစဦးတွင် အာတ္မဘူ ဘြဟ္မာသည် စနက၊ စနန္ဒ၊ စနာတန နှင့် စနတ်ကူမာရ ဟူသော မဟာမုနိ လေးပါးကို ဖန်ဆင်း하였다။ သူတို့သည် ဥဓ္ဓဝရေတစ် (ऊर्ध्वरेतस्) နှင့် နိෂ్క્રိယ ဖြစ်သဖြင့် လောကီလုပ်ငန်းများကို မလိုလားကြ။

Verse 5

तान् बभाषे स्वभू: पुत्रान् प्रजा: सृजत पुत्रका: । तन्नैच्छन्मोक्षधर्माणो वासुदेवपरायणा: ॥ ५ ॥

ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဘြဟ္မာသည် မိမိသားတော်များအား “သားတို့၊ ယခု ပရဇာကို ဖန်ဆင်းကြလော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ သို့သော် သူတို့သည် ဝါစုဒေဝကို အားထားလျက် မောက္ခဓမ္မကို ရည်မှန်းသူများဖြစ်သဖြင့် အမိန့်ကို လိုက်နာရန် မလိုလားကြ။

Verse 6

सोऽवध्यात: सुतैरेवं प्रत्याख्यातानुशासनै: । क्रोधं दुर्विषहं जातं नियन्तुमुपचक्रमे ॥ ६ ॥

သားတော်များက ဖခင်၏ အမိန့်ကို ငြင်းပယ်သဖြင့် ဘြဟ္မာ၏ စိတ်တွင် မခံနိုင်လောက်သော ဒေါသ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ သို့ရာတွင် ထိုဒေါသကို ထိန်းချုပ်၍ မပြသရန် ကြိုးစား하였다။

Verse 7

धिया निगृह्यमाणोऽपि भ्रुवोर्मध्यात्प्रजापते: । सद्योऽजायत तन्मन्यु: कुमारो नीललोहित: ॥ ७ ॥

ဘြဟ္မာသည် ဉာဏ်ဖြင့် ဒေါသကို ထိန်းချုပ်နေသော်လည်း ထိုဒေါသသည် ပရဇာပတိ၏ မျက်ခုံးကြားမှ ချက်ချင်း ထွက်ပေါ်လာပြီး နီပြာရောင် ရောနှောသည့် ကလေးတစ်ဦး ချက်ချင်း မွေးဖွားလာသည်။

Verse 8

स वै रुरोद देवानां पूर्वजो भगवान् भव: । नामानि कुरु मे धात: स्थानानि च जगद्गुरो ॥ ८ ॥

မွေးဖွားပြီးချင်း သူသည် ငိုကြွေးလေ၏။ ဒေဝတော်များ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ဘဂဝန် ဘဝက “ဟေ ဓာတာ၊ ဟေ လောကဂုရု၊ ကျွန်ုပ်၏ အမည်နှင့် နေရာကို သတ်မှတ်ပေးပါ” ဟု ဆို၏။

Verse 9

इति तस्य वच: पाद्मो भगवान् परिपालयन् । अभ्यधाद्भद्रया वाचा मा रोदीस्तत्करोमि ते ॥ ९ ॥

ပဒ္မမှ ပေါ်ထွန်းသော အစွမ်းထက် ဘြဟ္မာသည် သူ၏ စကားကို လက်ခံကာ နူးညံ့သော စကားဖြင့် သက်သာစေပြီး “မငိုနဲ့၊ မင်းလိုချင်သမျှကို ငါ မုချ လုပ်ပေးမယ်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 10

यदरोदी: सुरश्रेष्ठ सोद्वेग इव बालक: । ततस्त्वामभिधास्यन्ति नाम्ना रुद्र इति प्रजा: ॥ १० ॥

ထို့နောက် ဘြဟ္မာက ပြောသည်—“ဒေဝတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသောသူရေ၊ သင်သည် ကလေးငယ်ကဲ့သို့ စိတ်လှုပ်ရှား၍ ငိုခဲ့သဖြင့် လူအပေါင်းတို့က သင့်ကို ‘ရုဒြ’ ဟူသော နာမဖြင့် ခေါ်ကြလိမ့်မည်။”

Verse 11

हृदिन्द्रियाण्यसुर्व्योम वायुरग्निर्जलं मही । सूर्यश्चन्द्रस्तपश्चैव स्थानान्यग्रे कृतानि ते ॥ ११ ॥

ချစ်သားရေ၊ သင်နေထိုင်ရန်အတွက် ငါသည် မူလကတည်းက ဤနေရာများကို သတ်မှတ်ထားပြီးဖြစ်သည်—နှလုံး၊ အင်ဒြိယများ၊ ပရာဏ(အသက်ရှု)၊ ကောင်းကင်၊ လေ၊ မီး၊ ရေ၊ မြေ၊ နေ၊ လ၊ နှင့် တပဿ(အကျင့်တရား)။

Verse 12

मन्युर्मनुर्महिनसो महाञ्छिव ऋतध्वज: । उग्ररेता भव: कालो वामदेवो धृतव्रत: ॥ १२ ॥

ဘြဟ္မာက ပြောသည်—ချစ်သား ရုဒြာ၊ သင်၌ အခြားနာမည် ၁၁ ခုရှိသည်—Manyu, Manu, Mahinasa, Mahān, Śiva, Ṛtadhvaja, Ugraretā, Bhava, Kāla, Vāmadeva နှင့် Dhṛtavrata။

Verse 13

धीर्धृतिरसलोमा च नियुत्सर्पिरिलाम्बिका । इरावती स्वधा दीक्षा रुद्राण्यो रुद्र ते स्त्रिय: ॥ १३ ॥

ရုဒြာရေ၊ သင်၌လည်း ‘ရုဒြာဏီ’ ဟုခေါ်သော ဇနီး ၁၁ ယောက်ရှိသည်—Dhī, Dhṛti, Rasalā, Umā, Niyut, Sarpi, Ilā, Ambikā, Irāvatī, Svadhā နှင့် Dīkṣā။

Verse 14

गृहाणैतानि नामानि स्थानानि च सयोषण: । एभि: सृज प्रजा बह्वी: प्रजानामसि यत्पति: ॥ १४ ॥

ချစ်သားရေ၊ သင်၏ ဇနီးများနှင့်အတူ ဤနာမများနှင့် နေရာများကို လက်ခံပါ။ သင်သည် ယခု သတ္တဝါတို့၏ အုပ်စိုးသူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သဖြင့်၊ ဤတို့အားဖြင့် များပြားသော သတ္တဝါပေါင်းများကို ဖန်ဆင်းတိုးပွားစေပါ။

Verse 15

इत्यादिष्ट: स्वगुरुणा भगवान्नीललोहित: । सत्त्वाकृतिस्वभावेन ससर्जात्मसमा: प्रजा: ॥ १५ ॥

မိမိ၏ဂုရု၏အမိန့်အတိုင်း အပြာနီရောင်ရောစပ်သော ဘဂဝန် ရုဒြာသည် မိမိနှင့်တူညီသော ရုပ်သဏ္ဌာန်၊ အင်အားနှင့် ကြမ်းတမ်းသဘောရှိသော သားသမီးများစွာကို ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 16

रुद्राणां रुद्रसृष्टानां समन्ताद् ग्रसतां जगत् । निशाम्यासंख्यशो यूथान् प्रजापतिरशङ्कत ॥ १६ ॥

ရုဒြာက ဖန်ဆင်းသော ရုဒြာတို့၏ အုပ်စုများသည် အရေအတွက်မကန့်သတ်ဘဲ အရပ်ရပ်မှ စုပေါင်းကာ စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို မျိုချရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ ထိုကို မြင်သော ပရာဇာပတိ ဘြဟ္မာသည် ကြောက်ရွံ့하였다။

Verse 17

अलं प्रजाभि: सृष्टाभिरीद‍ृशीभि: सुरोत्तम । मया सह दहन्तीभिर्दिशश्चक्षुर्भिरुल्बणै: ॥ १७ ॥

ဘြဟ္မာက ရုဒြာအား “ဟေ ဒေဝတို့အထဲက အမြင့်မြတ်ဆုံး၊ ဒီလိုသဘောရှိသော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းခြင်း လုံလောက်ပြီ။ သူတို့သည် မျက်စိမှ ထွက်သော မီးတောက်ကြမ်းတမ်းမှုဖြင့် အရပ်ရပ်ကို ဖျက်ဆီးနေပြီး ငါ့ကိုပါ တိုက်ခိုက်လာကြသည်” ဟု ဆို하였다။

Verse 18

तप आतिष्ठ भद्रं ते सर्वभूतसुखावहम् । तपसैव यथापूर्व स्रष्टा विश्वमिदं भवान् ॥ १८ ॥

ချစ်သားရေ၊ သတ္တဝါအားလုံးအတွက် မင်္ဂလာနှင့် ချမ်းသာကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသော တပဿာ၌ တည်မြဲစွာ နေပါ။ တပဿာဖြင့်သာ မင်းသည် ယခင်ကဲ့သို့ ဤစကြဝဠာကို ပြန်လည်ဖန်ဆင်းနိုင်မည်။

Verse 19

तपसैव परं ज्योतिर्भगवन्तमधोक्षजम् । सर्वभूतगुहावासमञ्जसा विन्दते पुमान् ॥ १९ ॥

တပဿာဖြင့်သာ လူသည် အာရုံခံအင်္ဂါတို့မရောက်နိုင်သော အဓောက္ရှဇ ဘဂဝန်—အမြင့်ဆုံး အလင်းတော်ကို နီးကပ်စွာ ရရှိနိုင်သည်။ ထိုဘုရားသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးဂူ၌ တည်ရှိတော်မူသည်။

Verse 20

मैत्रेय उवाच एवमात्मभुवादिष्ट: परिक्रम्य गिरां पतिम् । बाढमित्यमुमामन्‍त्र्य विवेश तपसे वनम् ॥ २० ॥

သီရိ မૈထ္ရေယ က ပြောသည်—ဤသို့ ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်ကို ခံယူပြီး ရုဒ္ဒရသည် ဝေဒတို့၏ အရှင်ဖြစ်သော မိဘတော်ကို ပတ်လည်ဝန်းကာ ပူဇော်လျက်၊ “ဘဍမ်” ဟု သဘောတူကာ တပဿာပြုရန် တောအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 21

अथाभिध्यायत: सर्गं दश पुत्रा: प्रजज्ञिरे । भगवच्छक्तियुक्तस्य लोकसन्तानहेतव: ॥ २१ ॥

ထို့နောက် ဘဂဝန်၏ သက္တိဖြင့် ပြည့်စုံသော ဘြဟ္မာသည် စೃဂ (ဖန်ဆင်းခြင်း) ကို စိတ်တွင် တော်တော်လေး ဆင်ခြင်ရာမှ၊ လောက၏ မျိုးဆက်တိုးပွားရေးအတွက် သားတော် ဆယ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 22

मरीचिरत्र्याङ्गिरसौ पुलस्त्य: पुलह: क्रतु: । भृगुर्वसिष्ठो दक्षश्च दशमस्तत्र नारद: ॥ २२ ॥

မရီချိ၊ အတြိ၊ အင်္ဂိရာ၊ ပုလஸ္တျ၊ ပုလဟ၊ ကရတု၊ ဘൃဂု၊ ဝသိဋ္ဌ၊ ဒက္ရှ နှင့် ဒသမသား နာရဒ—ဤသို့ မွေးဖွားလာ하였다။

Verse 23

उत्सङ्गान्नारदो जज्ञे दक्षोऽङ्गुष्ठात्स्वयम्भुव: । प्राणाद्वसिष्ठ: सञ्जातो भृगुस्त्वचि करात्क्रतु: ॥ २३ ॥

နာရဒသည် ဘြဟ္မာ၏ ဥတ္ဆင်္ဂ (အကောင်းဆုံး အင်္ဂ) မှ မွေးဖွားလာသည်။ ဆွယံဘူ ဘြဟ္မာ၏ လက်မမှ ဒက္ရှ၊ အသက်ရှူမှ ဝသိဋ္ဌ၊ အရေပြားမှ ဘೃဂု၊ လက်မှ ကရတု ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 24

पुलहो नाभितो जज्ञे पुलस्त्य: कर्णयोऋर्षि: । अङ्गिरा मुखतोऽक्ष्णोऽत्रिर्मरीचिर्मनसोऽभवत् ॥ २४ ॥

ပုလဟသည် ဗိုက်ခေါင်း (နာဘိ) မှ မွေးဖွားလာသည်။ ရှိ ပုလஸ္တျသည် နားများမှ၊ အင်္ဂိရာသည် ပါးစပ်မှ၊ အတြိသည် မျက်စိများမှ၊ မရီချိသည် စိတ်မှ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 25

धर्म: स्तनाद्दक्षिणतो यत्र नारायण: स्वयम् । अधर्म पृष्ठतो यस्मान्मृत्युर्लोकभयङ्कर: ॥ २५ ॥

ဗြဟ္မာ၏ ရင်ဘတ်ညာဘက်မှ ဓမ္မတရား ပေါ်ထွန်းလာပြီး ထိုနေရာ၌ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရားနာရာယဏ သာမန်မဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တိုင် တည်ရှိတော်မူသည်။ သူ၏ ကျောဘက်မှ အဓမ္မ ပေါ်ပေါက်လာ၍ သတ္တဝါတို့အတွက် လောကကို ကြောက်မက်စေသော မရဏ ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 26

हृदि कामो भ्रुव: क्रोधो लोभश्चाधरदच्छदात् । आस्याद्वाक्सिन्धवो मेढ्रान्निऋर्ति: पायोरघाश्रय: ॥ २६ ॥

ဗြဟ္မာ၏ နှလုံးမှ ကာမနှင့် ဆန္ဒ ပေါ်ထွန်းလာပြီး မျက်ခုံးကြားမှ ဒေါသ၊ နှုတ်ခမ်းကြားမှ လောဘ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ပါးစပ်မှ စကားပြောနိုင်သော အင်အား၊ လိင်အင်္ဂါမှ သမုဒ္ဒရာများ၊ နှင့် အနောက်ပေါက်မှ နိရ္ဋိနှင့် အပြစ်၏ အခြေရာဖြစ်သော နိမ့်ကျသော လုပ်ရပ်များ ပေါ်လာသည်။

Verse 27

छायाया: कर्दमो जज्ञे देवहूत्या: पति: प्रभु: । मनसो देहतश्चेदं जज्ञे विश्वकृतो जगत् ॥ २७ ॥

ဗြဟ္မာ၏ အရိပ်မှ အာနုဘော်ကြီးသော ရှင်မုနိ ကာဒမ ပေါ်ထွန်းလာပြီး မဟာဒေဝဟူတီ၏ ခင်ပွန်း ဖြစ်하였다။ ထို့ကြောင့် ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် ကမ္ဘာကို ဖန်ဆင်းသူ ဗြဟ္မာ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ သို့မဟုတ် စိတ်မှ ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 28

वाचं दुहितरं तन्वीं स्वयम्भूर्हरतीं मन: । अकामां चकमे क्षत्त: सकाम इति न: श्रुतम् ॥ २८ ॥

ဗိဒူရာ၊ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဗြဟ္မာသည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ‘ဝါက်’ ဟူသော သမီးတော်ကို မွေးဖွားစေပြီး သူမသည် စိတ်ကို ဆွဲဆောင်လေသည်။ သူမက ဗြဟ္မာအပေါ် ကာမမရှိသော်လည်း ဗြဟ္မာက သူမအပေါ် ကာမစိတ် ဖြစ်လာသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကြားရသည်။

Verse 29

तमधर्मे कृतमतिं विलोक्य पितरं सुता: । मरीचिमुख्या मुनयो विश्रम्भात्प्रत्यबोधयन् ॥ २९ ॥

ဖခင်သည် အဓမ္မလုပ်ရပ်တွင် မောဟစိတ်ဖြင့် လမ်းလွဲနေသည်ကို မြင်သဖြင့် ဗြဟ္မာ၏ သားတော်များဖြစ်သော မရီချီတို့ ဦးဆောင်သည့် မုနိများသည် လေးစားမှုနှင့် နီးကပ်သဘောဖြင့် သတိပေးကာ ဤသို့ ပြောကြသည်။

Verse 30

नैतत्पूर्वै: कृतं त्वद्ये न करिष्यन्ति चापरे । यस्त्वं दुहितरं गच्छेरनिगृह्याङ्गजं प्रभु: ॥ ३० ॥

အို ဖခင်၊ သင်ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသော ဤအမှုကို ယခင်က မည်သူမျှ မပြုလုပ်ခဲ့ဖူးသလို နောင်တွင်လည်း မည်သူမျှ ပြုလုပ်ဝံ့မည် မဟုတ်ပါ။ သင်သည် စကြဝဠာ၏ အရှင်သခင် ဖြစ်ပါလျက် မိမိသမီးကို တပ်မက်ပြီး ဆန္ဒကို မထိန်းချုပ်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေပါသလော။

Verse 31

तेजीयसामपि ह्येतन्न सुश्लोक्यं जगद्गुरो । यद्‌वृत्तमनुतिष्ठन् वै लोक: क्षेमाय कल्पते ॥ ३१ ॥

လောက၏ ဆရာသခင်၊ သင်သည် တန်ခိုးအကြီးမားဆုံး ဖြစ်သော်လည်း ဤလုပ်ရပ်သည် သင့်အတွက် မသင့်လျော်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လူအများသည် ၎င်းတို့၏ ဝိညာဉ်ရေး တိုးတက်မှုအတွက် သင့်အကျင့်စရိုက်ကို အတုယူကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 32

तस्मै नमो भगवते य इदं स्वेन रोचिषा । आत्मस्थं व्यञ्जयामास स धर्मं पातुमर्हति ॥ ३२ ॥

မိမိကိုယ်တွင်း၌ တည်ရှိသော ဤစကြဝဠာကို မိမိ၏ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါဖြင့် ထင်ရှားစေတော်မူသော ဘုရားသခင်အား ရိုသေစွာ ရှိခိုးကန်တော့ကြပါစို့။ မြတ်စွာဘုရားသည် တရားဓမ္မကို စောင့်ရှောက်တော်မူပါစေသတည်း။

Verse 33

स इत्थं गृणत: पुत्रान् पुरो दृष्ट्वा प्रजापतीन् । प्रजापतिपतिस्तन्वं तत्याज व्रीडितस्तदा । तां दिशो जगृहुर्घोरां नीहारं यद्विदुस्तम: ॥ ३३ ॥

ပရာဇာပတိ အပေါင်းတို့၏ ဖခင်ဖြစ်သော ဗြဟ္မာသည် မိမိ၏ သားများက ထိုသို့ ပြောဆိုကြသည်ကို မြင်လျှင် အလွန် ရှက်ရွံ့သွားပြီး ထိုခန္ဓာကိုယ်ကို ချက်ချင်း စွန့်လွှတ်လိုက်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုခန္ဓာကိုယ်သည် အရပ်မျက်နှာ အားလုံးတွင် အန္တရာယ်ရှိသော မြူနှင်းနှင့် အမှောင်ထု အဖြစ် ပေါ်လာခဲ့သည်။

Verse 34

कदाचिद् ध्यायत: स्रष्टुर्वेदा आसंश्चतुर्मुखात् । कथं स्रक्ष्याम्यहं लोकान् समवेतान् यथा पुरा ॥ ३४ ॥

တစ်ခါက ဗြဟ္မာသည် အတိတ်ကာလကကဲ့သို့ ကမ္ဘာလောကများကို မည်သို့ ဖန်ဆင်းရမည်ကို စဉ်းစားနေစဉ် အသိပညာ အစုံအလင် ပါဝင်သော ဗေဒလေးပါးသည် သူ၏ မျက်နှာလေးဖက်မှ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။

Verse 35

चातुर्होत्रं कर्मतन्त्रमुपवेदनयै: सह । धर्मस्य पादाश्चत्वारस्तथैवाश्रमवृत्तय: ॥ ३५ ॥

ဥပဝေဒများနှင့်အတူ ယဇ္ဉ၏ စာတုရ္ဟောတရ ကမ္မတန္တရ ပေါ်ထွန်းလာသည်—ဟောတာ၊ အဓ္ဝရျု၊ အဂ္နိ နှင့် ယဇ္ဉကမ္မ။ ထို့ပြင် ဓမ္မ၏ ခြေတိုင်လေးပါး—သစ္စာ၊ တပ၊ ကရုဏာ၊ သန့်ရှင်းမှု—နှင့် အာရှရမ်လေးပါး၏ တာဝန်များလည်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 36

विदुर उवाच स वै विश्वसृजामीशो वेदादीन् मुखतोऽसृजत् । यद् यद् येनासृजद् देवस्तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ ३६ ॥

ဝိဒုရက ပြောသည်—တပဓန ရှင်ရသီကြီးရေ၊ လောကကိုဖန်ဆင်းသူတို့၏ အရှင် ဘြဟ္မာသည် မိမိပါးစပ်မှ ဝေဒတို့ကို ထုတ်ဖော်ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဘာဘာကို မည်သူတို့၏ အကူအညီဖြင့် ဖန်ဆင်းခဲ့သနည်း၊ ကျွန်ုပ်အား ရှင်းပြပါ။

Verse 37

मैत्रेय उवाच ऋग्यजु:सामाथर्वाख्यान् वेदान् पूर्वादिभिर्मुखै: । शास्त्रमिज्यां स्तुतिस्तोमं प्रायश्चित्तं व्यधात्क्रमात् ॥ ३७ ॥

မైతတရေယက ပြောသည်—ဘြဟ္မာ၏ ရှေ့မျက်နှာမှ စ၍ အစဉ်လိုက် ရိဂ်၊ ယဇုရ်၊ သာမ၊ အထရ္ဝ ဟူသော ဝေဒလေးပါး ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့နောက် သာස්တရ၊ ယဇ္ဉဝిధိ၊ စတုတိ-စတိုးတရ၊ စတိုးမ နှင့် ပရాయရှ္စိတ္တ ကမ္မများကိုလည်း အစဉ်လိုက် တည်ထောင်하였다။

Verse 38

आयुर्वेदं धनुर्वेदं गान्धर्वं वेदमात्मन: । स्थापत्यं चासृजद् वेदं क्रमात्पूर्वादिभिर्मुखै: ॥ ३८ ॥

သူသည် ဝေဒများမှပင် အာယုရ္ဝေဒ (ဆေးပညာ)၊ ဓနုရ္ဝေဒ (စစ်ပညာ)၊ ဂန္ဓရ္ဝဝေဒ (ဂီတပညာ) နှင့် စ္ထာပတ္ယဝေဒ (ဗိသုကာပညာ) ကိုလည်း ဖန်ဆင်း하였다။ ထိုအရာများသည် ရှေ့မျက်နှာမှ စ၍ အစဉ်လိုက် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 39

इतिहासपुराणानि पञ्चमं वेदमीश्वर: । सर्वेभ्य एव वक्त्रेभ्य: ससृजे सर्वदर्शन: ॥ ३९ ॥

ထို့နောက် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် အားလုံးကို မြင်နိုင်သော အရှင်သည် အီတိဟာသနှင့် ပုရာဏတို့ကို “ပဉ္စမ ဝေဒ” အဖြစ် မိမိ၏ မျက်နှာပေါက်အားလုံးမှ ဖန်ဆင်းထုတ်ဖော်하였다။

Verse 40

षोडश्युक्थौ पूर्ववक्त्रात्पुरीष्यग्निष्टुतावथ । आप्तोर्यामातिरात्रौ च वाजपेयं सगोसवम् ॥ ४० ॥

ဗြဟ္မာ၏ အရှေ့ဘက် မျက်နှာမှ ṣoḍaśī၊ uktha၊ purīṣi၊ agniṣṭoma၊ āptoryāma၊ atirātra၊ vājapeya နှင့် gosava ဟူသော မီးယဇ်ပူဇော်ပွဲ အမျိုးမျိုး ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 41

विद्या दानं तप: सत्यं धर्मस्येति पदानि च । आश्रमांश्च यथासंख्यमसृजत्सह वृत्तिभि: ॥ ४१ ॥

ဗိဒ္ဓာ(ပညာ)၊ ဒါန(လှူဒါန်းမှု)၊ တပ(တပဿ) နှင့် သစ္စာ—ဓမ္မ၏ လေးခြေတိုင်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုအရာများကို ကျင့်သုံးရန် အလုပ်ဝတ္တရားများနှင့်အတူ အာရှရမ် လေးပါးကို ဗြဟ္မာက အစီအစဉ်တကျ ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 42

सावित्रं प्राजापत्यं च ब्राह्मं चाथ बृहत्तथा । वार्तासञ्चयशालीनशिलोञ्छ इति वै गृहे ॥ ४२ ॥

ထို့နောက် ဒွိဇများအတွက် စာဝိတ္ရီ (upanayana) အခမ်းအနား၊ ပရာဇာပတျ ဝရတ၊ ဘြဟ္မ ဝရတ၊ ဘృဟဒ္ ဝရတတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဂೃಹಸ್ಥဘဝတွင် vārtā၊ sañcaya၊ śālīna နှင့် śiloñcha (ပစ်ထားသော စပါးစေ့ကောက်ယူခြင်း) ဟူသော အသက်မွေးနည်းလမ်းများလည်း ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 43

वैखानसा वालखिल्यौदुम्बरा: फेनपा वने । न्यासे कुटीचक: पूर्वं बह्वोदो हंसनिष्क्रियौ ॥ ४३ ॥

ဝါနပရಸ್ಥ ဘဝ၏ ခွဲခြားမှု လေးမျိုးမှာ vaikhānasa၊ vālakhilya၊ audumbara၊ phenapa ဖြစ်ပြီး၊ စန္န്യാസ၏ ခွဲခြားမှု လေးမျိုးမှာ kuṭīcaka၊ bahvoda၊ haṁsa၊ niṣkriya ဖြစ်သည်။ ဤအရာအားလုံးသည် ဗြဟ္မာမှ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 44

आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिस्तथैव च । एवं व्याहृतयश्वासन् प्रणवो ह्यस्य दहृत: ॥ ४४ ॥

တর্কဗေဒ (ānvīkṣikī)၊ ဝေဒဗေဒ (trayī)၊ vārtā နှင့် dandanīti (ဥပဒေနှင့် စည်းကမ်း) တို့ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် bhūḥ, bhuvaḥ, svaḥ ဟူသော vyāhṛti များလည်း ပေါ်လာပြီး၊ praṇava ‘Oṁkāra’ သည် ဗြဟ္မာ၏ နှလုံးမှ ထွက်ပေါ်လာ하였다။

Verse 45

तस्योष्णिगासील्लोमभ्यो गायत्री च त्वचो विभो: । त्रिष्टुम्मांसात्स्‍नुतोऽनुष्टुब्जगत्यस्थ्न: प्रजापते: ॥ ४५ ॥

ထို့နောက် အာဏာတော်ကြီးသော ပ္ရဇာပတိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအမွှေးများမှ ဥရှ္ဏိက် ချန်ဒ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ အသားအရေမှ ဂါယတ္ရီ၊ အသားမှ တြိရှ္ဋုပ်၊ သွေးကြောများမှ အနုရှ္ဋုပ်၊ အရိုးများမှ ဇဂတီ ချန်ဒ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 46

मज्जाया: पङ्‌क्तिरुत्पन्ना बृहती प्राणतोऽभवत् ॥ ४६ ॥

အရိုးမဇ္ဇာမှ ပင်္ကတိ ချန်ဒ် ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ပ္ရဇာပတိ၏ အသက်ရှူသက်တမ်းမှ ဗြဟတီ ချန်ဒ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 47

स्पर्शस्तस्याभवज्जीव: स्वरो देह उदाहृत । ऊष्माणमिन्द्रियाण्याहुरन्त:स्था बलमात्मन: । स्वरा: सप्त विहारेण भवन्ति स्म प्रजापते: ॥ ४७ ॥

ဗြဟ္မာ၏ ဇီဝသတ္တိသည် စပရှ အက္ခရာများအဖြစ် ပေါ်ထွန်း၍၊ ကိုယ်ခန္ဓာသည် သွားသံ(သရ) အက္ခရာများဟု ဆိုကြသည်။ ဥရှ္မာ အက္ခရာများသည် အင်ဒြိယများ၊ အန္တဿ္ထ အက္ခရာများသည် အင်အား; ထို့ပြင် သူ၏ လှုပ်ရှားမှုမှ ဂီတ၏ သံခုနစ်ပါး ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 48

शब्दब्रह्मात्मनस्तस्य व्यक्ताव्यक्तात्मन: पर: । ब्रह्मावभाति विततो नानाशक्त्युपबृंहित: ॥ ४८ ॥

ထိုဗြဟ္မာသည် သဗ္ဒ-ဗြဟ္မန်၏ ကိုယ်စားပြုရုပ်ဖြစ်သဖြင့် ပေါ်လွင်/မပေါ်လွင် အယူအဆတို့ထက် မြင့်မြတ်သည်။ မျိုးစုံသော သတ္တိများဖြင့် ပြည့်ဝကာ အဘsolute သစ္စာ၏ ပြည့်စုံသော ရုပ်သဏ္ဍာန်အဖြစ် တောက်ပနေသည်။

Verse 49

ततोऽपरामुपादाय स सर्गाय मनो दधे ॥ ४९ ॥

ထို့နောက် ဗြဟ္မာသည် မိုင်ထုန်ဘဝကို မတားမြစ်သော အခြားကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုကို လက်ခံကာ၊ နောက်ထပ် ဖန်ဆင်းမှုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် စိတ်ကို တည်စေ하였다။

Verse 50

ऋषीणां भूरिवीर्याणामपि सर्गमविस्तृतम् । ज्ञात्वा तद्‍धृदये भूयश्चिन्तयामास कौरव ॥ ५० ॥

ကူရု၏သားတော်၊ အင်အားကြီး ရှိသီများ ရှိနေသော်လည်း လောကတွင် သတ္တဝါအရေအတွက် မလုံလောက်သေးသည်ကို မြင်သဖြင့် ဘြဟ္မာသည် စိတ်ထဲတွင် ပြန်လည်၍ မျိုးဆက်တိုးပွားရေးကို အလေးအနက် စဉ်းစား하였다။

Verse 51

अहो अद्भुतमेतन्मे व्यापृतस्यापि नित्यदा । न ह्येधन्ते प्रजा नूनं दैवमत्र विघातकम् ॥ ५१ ॥

ဘြဟ္မာသည် စိတ်ထဲတွင်—“အို၊ အံ့ဩဖွယ်ပင်! ငါသည် နေ့စဉ်အလုပ်များတွင် မပြတ်မနား ပါဝင်၍ အလုံးစုံတွင် ပျံ့နှံ့နေသော်လည်း မျိုးဆက်မတိုးပွား။ ဤအခက်အခဲ၏ အကြောင်းရင်းမှာ ကံကြမ္မာသာ ဖြစ်သည်” ဟု တွေး하였다။

Verse 52

एवं युक्तकृतस्तस्य दैवञ्चावेक्षतस्तदा । कस्य रूपमभूद् द्वेधा यत्कायमभिचक्षते ॥ ५२ ॥

ဤသို့ စဉ်းစားတရားထိုင်၍ အလွန်သဘာဝလွန် အင်အားကို စောင့်ကြည့်နေစဉ်၊ သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှ ပုံသဏ္ဍာန်နှစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ယနေ့တိုင် “ဘြဟ္မာ၏ ကိုယ်” ဟု ချီးကျူးခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

Verse 53

ताभ्यां रूपविभागाभ्यां मिथुनं समपद्यत ॥ ५३ ॥

အသစ်ခွဲထွက်လာသော ပုံသဏ္ဍာန်နှစ်ခုသည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းကာ ဇနီးမောင်နှံ (mithuna) ဆက်ဆံရေးသို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 54

यस्तु तत्र पुमान् सोऽभून्मनु: स्वायम्भुव: स्वराट् । स्त्री याऽसीच्छतरूपाख्या महिष्यस्य महात्मन: ॥ ५४ ॥

သူတို့အနက် အမျိုးသားပုံသဏ္ဍာန်ရှိသူသည် ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော မနု—“စွာယမ္ဘုဝ မနု” ဟု လူသိများလာသည်။ အမျိုးသမီးပုံသဏ္ဍာန်ရှိသူသည် “ရှတရူပါ” ဟု ခေါ်ဝေါ်ခံရပြီး မဟာစိတ်ရှိသော မနု၏ မဟေသီ ဖြစ်လာသည်။

Verse 55

तदा मिथुनधर्मेण प्रजा ह्येधाम्बभूविरे ॥ ५५ ॥

ထို့နောက် မိထုန်ဓမ္မအရ အမျိုးအနွယ်တို့သည် မျိုးဆက်တစ်ဆက်ပြီးတစ်ဆက် တဖြည်းဖြည်း တိုးပွားလာ하였다။

Verse 56

स चापि शतरूपायां पञ्चापत्यान्यजीजनत् । प्रियव्रतोत्तानपादौ तिस्र: कन्याश्च भारत । आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति सत्तम ॥ ५६ ॥

အို ဘာရတ၏သားတော်၊ အချိန်တန်သော် သူသည် ရှတရူပါမှ သားသမီးငါးဦးကို မွေးဖွားစေ하였다—ပရိယဝရတ၊ ဥတ္တာနပာဒ ဟူသော သားနှစ်ဦးနှင့် အာကူတီ၊ ဒေဝဟူတီ၊ ပရစူတီ ဟူသော သမီးသုံးဦး။

Verse 57

आकूतिं रुचये प्रादात्कर्दमाय तु मध्यमाम् । दक्षायादात्प्रसूतिं च यत आपूरितं जगत् ॥ ५७ ॥

အဖ မနုသည် သမီးအကြီး အာကူတီကို ရုချိ ရှိသို့၊ အလယ်သမီး ဒေဝဟူတီကို ကර්ဒမ ရှိသို့၊ အငယ်သမီး ပရစူတီကို ဒက္ခသို့ ပေးအပ်하였다။ ထိုသူတို့မှ ကမ္ဘာလောကသည် မျိုးဆက်များဖြင့် ပြည့်နှက်လာ하였다။