
Vidura Leaves Hastināpura and Meets Uddhava (Vidura’s Tīrtha-yātrā Begins)
ဗိဒူရနှင့် မိုင်ထရေယ၏ တွေ့ဆုံမှုကို မင်း၏မေးမြန်းမှုကြောင့် ရှုကဒေဝက ဗိဒူရ၏ ထွက်ခွာခြင်းကို ကုရုဝంశ၏ အဓမ္မကြောင့် ဖြစ်လာသော သင်ခန်းစာအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ဓൃതရာෂ္ဌရ၏ လက်ကာအိမ်မီးရှို့ကွက်ကွင်းတွင် ပါဝင်မှု၊ ဒြောပဒီ၏ အရှက်ခွဲခံရမှု၊ ကృష్ణ၏ အကြံပေးမှုရှိသော်လည်း ပဏ္ဍဝတို့၏ အခွင့်အရေးကို မပြန်ပေးခြင်းတို့ကြောင့် အပြစ်ကံနှင့် နိုင်ငံရေးအန္တရာယ် တိုးပွားသည်။ ဗိဒူရက နိုင်ငံရေးဉာဏ်နှင့် ဓမ္မအကြံပေး၍ နိုင်ငံကို ပြန်ပေးရန်၊ ကံ၏ ပြန်လှန်မှုကို ကြောက်ရန် ဆိုသော်လည်း ဒုရ്യောဓနက သူ့ကို အပြင်လူဟု စော်ကားသည်။ ဗိဒူရသည် မနာလိုမုန်းတီးမှုမရှိဘဲ မာယာ၏ လှုပ်ရှားမှုကို သိမြင်ကာ နန်းတော်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး တစ်ယောက်တည်း တီရ္ထယာထရာ စတင်သည်။ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများတွင် ရေချိုးသန့်စင်၍ ဟရီ-ဆေဝာကို ထိန်းသိမ်းကာ မိသားစုထံမှ မမြင်သာစွာ လှည့်လည်သည်။ ပရဘ္ဟာသတွင် ယဒုဝంశ ပျက်စီးသတင်းကို ကြားပြီး စရஸဝတီတီရ္ထများနှင့် အနောက်ဒေသများကို ဖြတ်ကာ ယမုနာသို့ ရောက်သည်။ ထိုနေရာတွင် ဗိဒူရက ဥဒ္ဓဝကို တွေ့၍ ဖက်လှမ်းကာ ကృష్ణ၏ မိသားစုနှင့် ပဏ္ဍဝတို့အကြောင်း မေးမြန်းမှုများ စတင်သည်။ ဤအခန်းသည် ကုရုအဆုံးသတ်မှ ဥဒ္ဓဝကို သက်သေရှင်အဖြစ် ထင်ရှားစေပြီး ကൃഷ്ണထွက်ခွာပြီးနောက် မိုင်ထရေယမှတဆင့် အမြင့်သင်ကြားမှုသို့ ဗိဒူရကို ညွှန်ပြမည့် အခန်းများသို့ ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Verse 1
श्रीशुक उवाच एवमेतत्पुरा पृष्टो मैत्रेयो भगवान् किल । क्षत्त्रा वनं प्रविष्टेन त्यक्त्वा स्वगृहमृद्धिमत् ॥ १ ॥
သီရိ ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ မိန့်ကြားသည်—အတိတ်ကာလ၌ သာယာချမ်းသာသော အိမ်ကို စွန့်၍ တောသို့ ဝင်ရောက်သွားသော ဘက္တအမြတ် ဝိဒုရသည် မဟာဂုဏ်ရှိ မૈထရေး ရှိကို ဤမေးခွန်းကို မေးခဲ့သည်။
Verse 2
यद्वा अयं मन्त्रकृद्वो भगवानखिलेश्वर: । पौरवेन्द्रगृहं हित्वा प्रविवेशात्मसात्कृतम् ॥ २ ॥
ပাণ্ডဝတို့၏ နေအိမ်အကြောင်း အခြားဘာပြောစရာရှိသနည်း? အရာအားလုံး၏ အရှင် သီရိကృష్ణသည် သူတို့၏ မန္တရီအဖြစ် နေအိမ်သို့ ကိုယ်ပိုင်အိမ်ကဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုရျောဓန၏ အိမ်ကို မထင်ရှားစွာ မကြည့်ရှုခဲ့။
Verse 3
राजोवाच कुत्र क्षत्तुर्भगवता मैत्रेयेणास सङ्गम: । कदा वा सह संवाद एतद्वर्णय न: प्रभो ॥ ३ ॥
ဘုရင်က မေးလေသည်—ဝိဒုရသည် ဂုဏ်မြတ် မૈထရေး မုနိနှင့် ဘယ်နေရာတွင် တွေ့ဆုံခဲ့သနည်း၊ ထို့ပြင် သူတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲသည် ဘယ်အချိန်တွင် ဖြစ်ခဲ့သနည်း။ အရှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့အား ရှင်းပြပါ။
Verse 4
न ह्यल्पार्थोदयस्तस्य विदुरस्यामलात्मन: । तस्मिन् वरीयसि प्रश्न: साधुवादोपबृंहित: ॥ ४ ॥
ဝိဒုရသည် သန့်ရှင်းသော စိတ်ဝိညာဉ်ရှိသူဖြစ်၍ သူ၏ မေးခွန်းများသည် အနည်းငယ်သော အကျိုးအမြတ်အတွက် မဖြစ်နိုင်။ ထို့ကြောင့် မૈထရေး ရှိအမြတ်ထံ မေးသော မေးခွန်းသည် အဓိပ္ပါယ်နက်ရှိုင်း၍ အမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိကာ သာဓုတို့၏ ချီးမွမ်းမှုဖြင့် ထောက်ခံထားသည်။
Verse 5
सूत उवाच स एवमृषिवर्योऽयं पृष्टो राज्ञा परीक्षिता । प्रत्याह तं सुबहुवित्प्रीतात्मा श्रूयतामिति ॥ ५ ॥
သီရိ စူတ က ပြောသည်—ဘုရင် ပရိက္ခစ် မေးမြန်းသော်၊ အတွေ့အကြုံပြည့်ဝ၍ စိတ်ပျော်ရွှင်သော မဟာရသီ ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ က “အာရုံစိုက်၍ နားထောင်ပါ” ဟု ဖြေကြား하였다။
Verse 6
श्रीशुक उवाच यदा तु राजा स्वसुतानसाधून् पुष्णन्नधर्मेण विनष्टदृष्टि: । भ्रातुर्यविष्ठस्य सुतान् विबन्धून् प्रवेश्य लाक्षाभवने ददाह ॥ ६ ॥
သီရိ ရှုကဒေဝ က ပြောသည်—အဓမ္မဆန္ဒ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် မကောင်းသော သားများကို ပြုစုရင်း ဓြိတရာෂ္ဌရ ဘုရင်သည် ဉာဏ်မြင်ကွင်း ပျက်စီးသွားပြီး၊ အဖေမရှိသော တူများ ပဏ္ဍဝတို့ကို လက်ခါအိမ်ထဲ ထည့်ကာ မီးရှို့စေ하였다။
Verse 7
यदा सभायां कुरुदेवदेव्या: केशाभिमर्शं सुतकर्म गर्ह्यम् । न वारयामास नृप: स्नुषाया: स्वास्रैर्हरन्त्या: कुचकुङ्कुमानि ॥ ७ ॥
အခန်းမတွင် သာသနာမကောင်းသော သား ဒုရှာသန က ယုဓိဋ္ဌိရ မင်း၏ မဟာဒေဝီ ဒရೌပဒီ၏ ဆံပင်ကို ဆွဲယူသည့် အရှက်ဖွယ် လုပ်ရပ်ကို ပြုသော်လည်း ဘုရင်သည် မတားဆီးခဲ့; သူမ၏ မျက်ရည်များက ရင်ဘတ်ပေါ်က ကုင်ကူမကို ဆေးကြောသွားခဲ့သည်။
Verse 8
द्यूते त्वधर्मेण जितस्य साधो: सत्यावलम्बस्य वनं गतस्य । न याचतोऽदात्समयेन दायं तमोजुषाणो यदजातशत्रो: ॥ ८ ॥
အဓမ္မနည်းဖြင့် လောင်းကစားတွင် အနိုင်ယူခံရသော၊ သစ္စာကို အားထားသော သာဓု အဇာတရှတ္ရု ယုဓိဋ္ဌိရ သည် တောသို့ ထွက်သွား하였다။ သတ်မှတ်ကာလပြီး ပြန်လာကာ မိမိ၏ တရားဝင် အခွင့်အရေးကို တောင်းခံသော်လည်း မာယာတွင် မူးမောနေသော ဓြိတရာෂ္ဌရ က မပေးခဲ့။
Verse 9
यदा च पार्थप्रहित: सभायां जगद्गुरुर्यानि जगाद कृष्ण: । न तानि पुंसाममृतायनानि राजोरु मेने क्षतपुण्यलेश: ॥ ९ ॥
အာర్జုန က ပို့ဆောင်သော လောကဂုရု သီရိ ကృష్ణ သည် အခန်းမတွင် ပြောကြားသည့် စကားများသည် အချို့ (ဘီရှ္မ စသည်) အတွက် အမృతတရားကဲ့သို့ ဖြစ်သော်လည်း၊ ပုဏ္ဏိယ၏ နောက်ဆုံးအမှုန်တောင် ဆုံးရှုံးထားသော ဘုရင်က မလေးနက်စွာ မယူဆခဲ့။
Verse 10
यदोपहूतो भवनं प्रविष्टो मन्त्राय पृष्ट: किल पूर्वजेन । अथाह तन्मन्त्रदृशां वरीयान् यन्मन्त्रिणो वैदुरिकं वदन्ति ॥ १० ॥
အကြီးအစ်ကို ဓြိတရာଷ္ဌရက အကြံပေးရန် ဖိတ်ခေါ်သဖြင့် ဝိဒုရသည် အိမ်တော်သို့ ဝင်ရောက်ကာ အကြီးအကဲ၏ မေးခွန်းကို တိတိကျကျ အဓိပ္ပါယ်ပြည့်စုံစွာ ဖြေကြား하였다။ ဝိဒုရ၏ သင်ခန်းစာများသည် ကျော်ကြားပြီး နိုင်ငံရေးမန်တော်ကျွမ်းကျင်သူများကလည်း အတည်ပြုကြသည်။
Verse 11
अजातशत्रो: प्रतियच्छ दायं तितिक्षतो दुर्विषहं तवाग: । सहानुजो यत्र वृकोदराहि: श्वसन् रुषा यत्त्वमलं बिभेषि ॥ ११ ॥
ရန်သူမရှိသူ ယုဓိဋ္ဌိရအား သူ၏ တရားမျှတသော အခွင့်အရေးကို ပြန်ပေးလော့။ သင်၏ အပြစ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော မခံနိုင်သည့် ဒုက္ခကို သူသည် သည်းခံလာခဲ့သည်။ သူသည် ညီများနှင့်အတူ စောင့်နေပြီး၊ ထိုနေရာတွင် လက်စားလိုသော ဘီမသည် မြွေကဲ့သို့ ဒေါသဖြင့် အသက်ရှူကြမ်းနေသည်—သင်က သူ့ကို ကြောက်နေသည်မှာ သေချာသည်။
Verse 12
पार्थांस्तु देवो भगवान्मुकुन्दो गृहीतवान् सक्षितिदेवदेव: । आस्ते स्वपुर्यां यदुदेवदेवो विनिर्जिताशेषनृदेवदेव: ॥ १२ ॥
ဘဂဝန် မုကുന္ဒ သရီကృష్ణသည် ပೃഥာ၏ သားများကို မိမိ၏ ဆွေမျိုးအဖြစ် လက်ခံတော်မူပြီး၊ ရာဇာတို့၏လည်း ဒေဝတော်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ဘုရင်များသည် သရီကൃഷ്ണ၏ ဘက်၌ ရှိကြသည်။ သူသည် မိမိမြို့တော်၌ ယဒုဝంశ၏ ဘုရင်၊ မင်းသားများနှင့် မိသားစုဝင်များနှင့်အတူ နေထိုင်တော်မူပြီး၊ သူတို့သည် မရေတွက်နိုင်သော အုပ်ချုပ်သူများကို အနိုင်ယူခဲ့ကြကာ သရီကృష్ణသည် သူတို့၏ အရှင်ဖြစ်သည်။
Verse 13
स एष दोष: पुरुषद्विडास्ते गृहान् प्रविष्टो यमपत्यमत्या । पुष्णासि कृष्णाद्विमुखो गतश्री- स्त्यजाश्वशैवं कुलकौशलाय ॥ १३ ॥
ဤသည်မှာ အပြစ်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ပင်—လူကောင်းတို့ကို မုန်းတီးသော ဒုရ്യೋಧနသည် ယမ၏ သားကဲ့သို့ သင့်အိမ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသည်။ သင်က သူ့ကို မမှားနိုင်သော သားဟု ထိန်းသိမ်းပေမယ့်၊ သူသည် သရီကൃഷ്ണကို မျက်နှာလွှဲ၍ မနာလိုစိတ်ဖြင့် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် သင့်၏ သုခ-သီရိ ပျောက်ကွယ်ပြီး မင်္ဂလာဂုဏ်များလည်း လျော့နည်းသည်။ ချက်ချင်း ဤကံဆိုးမှုကို စွန့်လွှတ်၍ မိသားစုတစ်စုလုံး၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်လော့။
Verse 14
इत्यूचिवांस्तत्र सुयोधनेन प्रवृद्धकोपस्फुरिताधरेण । असत्कृत: सत्स्पृहणीयशील: क्षत्ता सकर्णानुजसौबलेन ॥ १४ ॥
ဤသို့ ပြောဆိုနေစဉ်၊ သီလကောင်းကြောင့် လူကောင်းများက လေးစားသော ခ္ဆတ္တာ ဝိဒုရကို စုယောဓနက အရှက်ခွဲ하였다။ စုယောဓနသည် ဒေါသဖြင့် ဖောင်းကားနေပြီး နှုတ်ခမ်းများ တုန်ခါနေသည်။ ထိုအချိန်တွင် သူသည် ကර්ဏ၊ ညီများနှင့် မိခင်ဘက် ဦးလေး ရှကునိတို့နှင့်အတူရှိနေ하였다။
Verse 15
क एनमत्रोपजुहाव जिह्मं दास्या: सुतं यद्बलिनैव पुष्ट: । तस्मिन् प्रतीप: परकृत्य आस्ते निर्वास्यतामाशु पुराच्छ्वसान: ॥ १५ ॥
ဤနေရာသို့ သူ့ကို ဘယ်သူခေါ်လာသနည်း—အပျိုမယား၏သား၊ ကောက်ကျစ်သူကို? မိမိကို ထောက်ပံ့၍ ကြီးပြင်းစေသူတို့ကို ဆန့်ကျင်ကာ ရန်သူအကျိုးအတွက် စုံထောက်လုပ်သည်။ ချက်ချင်း နန်းတော်မှ ထုတ်ပယ်ကြလော့; အသက်ရှူသာ ကျန်စေ။
Verse 16
स्वयं धनुर्द्वारि निधाय मायां र्भ्रातु: पुरो मर्मसु ताडितोऽपि । स इत्थमत्युल्बणकर्णबाणै- र्गतव्यथोऽयादुरु मानयान: ॥ १६ ॥
နားထဲကနေ ပြင်းထန်သော မြားများဖြင့် ထိုးဖောက်ခံရပြီး နှလုံးအတွင်းမူလအထိ နာကျင်သော်လည်း ဝိဒူရသည် မိမိ၏ လေးကို တံခါးဝတွင် ထား၍ အစ်ကို၏ နန်းတော်မှ ထွက်ခွာသွားသည်။ သူသည် ဝမ်းနည်းမနေဘဲ မာယာ၏ ပြင်ပအင်အားလုပ်ရပ်ကို အမြင့်ဆုံးဟု ခံယူခဲ့သည်။
Verse 17
स निर्गत: कौरवपुण्यलब्धो गजाह्वयात्तीर्थपद: पदानि । अन्वाक्रमत्पुण्यचिकीर्षयोर्व्यां अधिष्ठितो यानि सहस्रमूर्ति: ॥ १७ ॥
ကောရဝတို့၏ ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိ၍ ဝိဒူရသည် ဂဇာဟွယ (ဟஸ္တိနာပူရ) မှ ထွက်ခွာကာ သခင်၏ ပဒပဒ్మကဲ့သို့သော တီရ္ထများကို အားကိုး하였다။ မြင့်မားသော ကုသိုလ်ဘဝကို ရယူလိုသဖြင့် သခင်၏ အလွန်မြတ်သော ရုပ်ပုံများ အထောင်ပေါင်းများစွာ တည်ရှိရာ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများသို့ လှည့်လည်သွားလာ하였다။
Verse 18
पुरेषु पुण्योपवनाद्रिकुञ्जे- ष्वपङ्कतोयेषु सरित्सर:सु । अनन्तलिङ्गै: समलङ्कृतेषु चचार तीर्थायतनेष्वनन्य: ॥ १८ ॥
သူသည် တစ်ယောက်တည်း၊ စိတ်မခွဲဘဲ ကృష్ణကိုသာ သတိရလျက် မြို့များ၊ သန့်ရှင်းသော ဥယျာဉ်များ၊ တောင်တန်းကွင်းများ၊ အညစ်မရှိသော ရေရှိသည့် မြစ်များနှင့် ရေကန်များအနီးရှိ တီရ္ထအာလယများတွင် လှည့်လည်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာများတွင် အနန္တသခင်၏ များစွာသော ရုပ်ပုံများက ဘုရားကျောင်းများကို အလှဆင်ထားသည်။
Verse 19
गां पर्यटन्मेध्यविविक्तवृत्ति: सदाप्लुतोऽध:शयनोऽवधूत: । अलक्षित: स्वैरवधूतवेषो व्रतानि चेरे हरितोषणानि ॥ १९ ॥
ကမ္ဘာမြေပေါ် လှည့်လည်သွားလာစဉ် ဝိဒူရ၏ အလုပ်အကိုင်နှင့် နေထိုင်ပုံသည် သန့်ရှင်း၍ တိတ်ဆိတ်မှုကို နှစ်သက်သည်။ သူသည် တီရ္ထများတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် အမြဲပင် ပဝါနဖြစ်ကာ မြေပြင်ပေါ်တွင်သာ အိပ်စက်၍ အဝဓူတကဲ့သို့ အလွတ်လပ်ဆုံး ဝိရာဂကို ဆောင်ခဲ့သည်။ မိမိဆန္ဒအတိုင်း အဝဓူတဝတ်စုံဖြင့် ဆွေမျိုးများမသိအောင် နေကာ ဟရိကို ပျော်ရွှင်စေသော ဝရတများကိုသာ ကျင့်သုံး하였다။
Verse 20
इत्थं व्रजन् भारतमेव वर्षं कालेन यावद्गतवान् प्रभासम् । तावच्छशास क्षितिमेकचक्रा- मेकातपत्रामजितेन पार्थ: ॥ २० ॥
ဤသို့ ဘာရတဝර්ရှ၌ တီရ္ထများကို လှည့်လည်သွားလာရင်း ကာလအလိုက် ပရဘာသ-က்ஷೇತ್ರသို့ ရောက်ရှိ하였다။ ထိုအခါ မဟာရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရသည် မအနိုင်ယူနိုင်သော အင်အားဖြင့် တစ်ခုတည်းသော စက်ကရနှင့် တစ်ခုတည်းသော အလံအောက်၌ ကမ္ဘာကို အုပ်ချုပ်하였다။
Verse 21
तत्राथ शुश्राव सुहृद्विनष्टिं वनं यथा वेणुजवह्निसंश्रयम् । संस्पर्धया दग्धमथानुशोचन् सरस्वतीं प्रत्यगियाय तूष्णीम् ॥ २१ ॥
ပရဘာသ ဘုရားဖူးနေရာတွင် သူသည် အပြင်းအထန် စိတ်ကာမနှင့် ပဋိပက္ခကြောင့် မိမိဆွေမျိုးအားလုံး ပျက်စီးသွားကြောင်း ကြားသိရသည်—ဝါးများ ပွတ်တိုက်ရာမှ ထွက်သော မီးက တောတစ်တောလုံးကို လောင်ကျွမ်းစေသကဲ့သို့။ ထို့နောက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးကာ တိတ်တဆိတ် အနောက်ဘက်သို့ စရஸဝတီမြစ်ဘက်သို့ ထွက်ခွာ하였다။
Verse 22
तस्यां त्रितस्योशनसो मनोश्च पृथोरथाग्नेरसितस्य वायो: । तीर्थं सुदासस्य गवां गुहस्य यच्छ्राद्धदेवस्य स आसिषेवे ॥ २२ ॥
စရஸဝတီမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တီရ္ထ ၁၁ ခု—တရိတ၊ ဥရှနာ၊ မနု၊ ပೃထု၊ အဂ္နိ၊ အစိတ၊ ဝါယု၊ စုဒာသ၊ ဂို၊ ဂုဟ နှင့် ရှ్రာဒ္ဓဒေဝ—တို့ရှိသည်။ ဝိဒုရသည် ထိုအားလုံးကို သွားရောက်ကာ သင့်လျော်သကဲ့သို့ အခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်하였다။
Verse 23
अन्यानि चेह द्विजदेवदेवै: कृतानि नानायतनानि विष्णो: । प्रत्यङ्गमुख्याङ्कितमन्दिराणि यद्दर्शनात्कृष्णमनुस्मरन्ति ॥ २३ ॥
ဤနေရာတွင်လည်း ဒွိဇများ၊ ဒေဝများနှင့် မဟာရိရှီများက တည်ထောင်ထားသော ဗိဿဏု၏ အမျိုးမျိုးသော ရုပ်ပုံများအတွက် ဘုရားကျောင်းများ များစွာရှိသည်။ ထိုဘုရားကျောင်းများသည် သခင်၏ အဓိက သင်္ကေတများဖြင့် အမှတ်အသားပြုထား၍၊ မြင်ရုံဖြင့်ပင် မူလဘုရား သ্রীကృష్ణ ကို အမြဲသတိရစေသည်။
Verse 24
ततस्त्वतिव्रज्य सुराष्ट्रमृद्धं सौवीरमत्स्यान् कुरुजाङ्गलांश्च । कालेन तावद्यमुनामुपेत्य तत्रोद्धवं भागवतं ददर्श ॥ २४ ॥
ထို့နောက် သူသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော စုရာෂ္ဋရ၊ စောဝီရ၊ မတ္စျ နှင့် ကုရုဇာင်္ဂလ ဟုခေါ်သော အနောက်ပိုင်းဒေသများကို ဖြတ်ကျော်သွား하였다။ နောက်ဆုံးတွင် ယမုနာမြစ်ကမ်းသို့ ရောက်ပြီး ထိုနေရာတွင် သ্রীကൃഷ്ണ၏ မဟာဘက္တ ဥဒ္ဓဝကို တွေ့မြင်하였다။
Verse 25
स वासुदेवानुचरं प्रशान्तं बृहस्पते: प्राक् तनयं प्रतीतम् । आलिङ्ग्य गाढं प्रणयेन भद्रं स्वानामपृच्छद्भगवत्प्रजानाम् ॥ २५ ॥
ထို့နောက် ဝိဒုရသည် မဟာမေတ္တာကြောင့် ဝါစုဒေဝ သရီကృష్ణ၏ တည်ငြိမ်သော အနုချာရ၊ ယခင်က ဗြဟစပတိ၏ တပည့်အဖြစ် နာမည်ကြီးသော ဥဒ္ဓဝကို တင်းကျပ်စွာ ဖက်လှုပ်ကာ ဘဂဝန်၏ မိသားစုသတင်းကို မေးမြန်း하였다။
Verse 26
कच्चित्पुराणौ पुरुषौ स्वनाभ्य- पाद्मानुवृत्त्येह किलावतीर्णौ । आसात उर्व्या: कुशलं विधाय कृतक्षणौ कुशलं शूरगेहे ॥ २६ ॥
နာဗိပဒ္မမှ မွေးဖွားသော ဗြဟ္မာ၏ တောင်းဆိုချက်အရ အဝတားဆင်း၍ ကမ္ဘာမြေ၏ ကောင်းကျိုးကို ဆောင်ရွက်သော အစဉ်အလာရှိသော ဘုရားသခင်ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ပါးသည် ရှူရစೇန၏ အိမ်တော်၌ ချမ်းသာကောင်းမွန်စွာ ရှိနေကြပါသလား။
Verse 27
कच्चित्कुरूणां परम: सुहृन्नो भाम: स आस्ते सुखमङ्ग शौरि: । यो वै स्वसृणां पितृवद्ददाति वरान् वदान्यो वरतर्पणेन ॥ २७ ॥
မိတ်ဆွေ၊ ကုရုတို့၏ အကောင်းဆုံး မိတ်ဆွေဖြစ်သော ကျွန်ုပ်တို့၏ မောင်နှမခင်ပွန်း ရှောရီ ဝစုဒေဝသည် ချမ်းသာကောင်းမွန်ပါသလား။ သူသည် အလွန်ရက်ရော၍ မိမိညီမများကို ဖခင်ကဲ့သို့ ဆုတောင်းအပေးများပေးကာ၊ ပေးကမ်းခြင်းဖြင့် ဇနီးများကို အမြဲပျော်ရွှင်စေသည်။
Verse 28
कच्चिद्वरूथाधिपतिर्यदूनां प्रद्युम्न आस्ते सुखमङ्ग वीर: । यं रुक्मिणी भगवतोऽभिलेभे आराध्य विप्रान् स्मरमादिसर्गे ॥ २८ ॥
အုဒ္ဓဝ၊ ယဒုတို့၏ စစ်တပ်မူးချုပ်ဖြစ်သော သူရဲကောင်း ပရဒျုမနသည် ချမ်းသာကောင်းမွန်ပါသလား။ အစဉ်တည်ဆောက်မှုအစမှာ စမရ (ကာမဒေဝ) ဖြစ်ခဲ့သူကို ရုက္မိဏီသည် ဗြာဟ္မဏများကို ပူဇော်၍ သူတို့၏ ကရုဏာကြောင့် ဘဂဝန် သရီကృష్ణထံမှ သားအဖြစ် ရရှိခဲ့သည်။
Verse 29
कच्चित्सुखं सात्वतवृष्णिभोज- दाशार्हकाणामधिप: स आस्ते । यमभ्यषिञ्चच्छतपत्रनेत्रो नृपासनाशां परिहृत्य दूरात् ॥ २९ ॥
မိတ်ဆွေ၊ စာတ်ဝတ၊ ဝೃෂ္ဏိ၊ ဘောဇ၊ ဒာရှာर्हတို့၏ ဘုရင် ဥဂ္ဂရစೇနသည် ယခု ချမ်းသာကောင်းမွန်ပါသလား။ ရာဇပလ္လင်အပေါ် မျှော်လင့်ချက်ကို အဝေးသို့ ပယ်ထားခဲ့သော်လည်း၊ ရာပွင့်မျက်စိရှိသော ဘဂဝန် သရီကృష్ణက ထပ်မံ အဘိသေကပြု၍ တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
Verse 30
कच्चिद्धरे: सौम्य सुत: सदृक्ष आस्तेऽग्रणी रथिनां साधु साम्ब: । असूत यं जाम्बवती व्रताढ्या देवं गुहं योऽम्बिकया धृतोऽग्रे ॥ ३० ॥
အို သဘောနူးညံ့သူ၊ ဟရိ၏ သားတော်နှင့် ဆင်တူ၍ ရထားစစ်သူရဲတို့၏ ခေါင်းဆောင် သမ္ဗာ သက်သာချမ်းသာရှိပါသလား။ ယခင်ဘဝ၌ အမ္ဗိကာ၏ ဝမ်း၌ ဂုဟဒေဝ (ကာရ္တ္တိကေယ) အဖြစ် ထိန်းထားခံရသူသည် ယခု ဝရတပြည့်စုံသော ဂျာမ္ဗဝတီ၏ ဝမ်းမှ မွေးဖွားလာသည်။
Verse 31
क्षेमं स कच्चिद्युयुधान आस्ते य: फाल्गुनाल्लब्धधनूरहस्य: । लेभेऽञ्जसाधोक्षजसेवयैव गतिं तदीयां यतिभिर्दुरापाम् ॥ ३१ ॥
အို ဥဒ္ဓဝ၊ ယုယုဓာန သက်သာချမ်းသာရှိပါသလား။ သူသည် ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) ထံမှ မြားပစ်ပညာ၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကို ရရှိပြီး၊ အဓောက္ṣဇကို ဆည်းကပ်ခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့်ပင် ယတီကြီးများတောင် ရောက်ရန်ခက်သော ထိုအမြင့်ဆုံးဂတိကို ရရှိ하였다။
Verse 32
कच्चिद् बुध: स्वस्त्यनमीव आस्ते श्वफल्कपुत्रो भगवत्प्रपन्न: । य: कृष्णपादाङ्कितमार्गपांसु- ष्वचेष्टत प्रेमविभिन्नधैर्य: ॥ ३२ ॥
ကျေးဇူးပြု၍ ပြောပါ၊ ရှွဖလ္က၏သား အကရူရ—ဘဂဝန်ထံ အပြည့်အဝ အပ်နှံထားသော အပြစ်ကင်း ဉာဏ်ရှိသူ—ရောဂါကင်း၍ ချမ်းသာပါသလား။ သူသည် သရီကృష్ణ၏ ခြေရာတံဆိပ်ပါသော လမ်းမြေမှုန့်ပေါ်တွင် သန့်ရှင်းသော မေတ္တာအာနന്ദကြောင့် သတ္တိတည်ငြိမ်မှု ပျက်ကွက်ကာ လဲကျခဲ့သူဖြစ်သည်။
Verse 33
कच्चिच्छिवं देवकभोजपुत्र्या विष्णुप्रजाया इव देवमातु: । या वै स्वगर्भेण दधार देवं त्रयी यथा यज्ञवितानमर्थम् ॥ ३३ ॥
ဒေဝကဘောဇ၏ သမီး ဒေဝကီ—ဒေဝတမိခင်ကဲ့သို့ ဗိဿဏုပြဇာ—သည် မင်္ဂလာရှိ၍ ချမ်းသာပါသလား။ သူမသည် တြယီဝေဒများက ယဇ္ဉဝိတான၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ထိန်းသိမ်းသကဲ့သို့ မိမိဝမ်း၌ ဒေဝကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
Verse 34
अपिस्विदास्ते भगवान् सुखं वो य: सात्वतां कामदुघोऽनिरुद्ध: । यमामनन्ति स्म हि शब्दयोनिं मनोमयं सत्त्वतुरीयतत्त्वम् ॥ ३४ ॥
သင်တို့အနား၌ ဘဂဝန် အနိရုဒ္ဓ သက်သာချမ်းသာရှိပါသလား။ သူသည် သန့်ရှင်းသော စာတ္ဝတ ဘက္တများ၏ ဆန္ဒအားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းပေးသူဖြစ်သည်။ ရှေးကတည်းက သူကို သဗ္ဒယောနိ (ရိဂ္ဝေဒ၏ အကြောင်းရင်း), မနော၏ ဖန်ဆင်းရှင်၊ နှင့် ဗိဿဏု၏ စတုတ္ထ ပူර්ဏာံಶ ပြန့်ပွားမှု—စတ္တဝကို ကျော်လွန်သော တုရိယတတ္တဝ—ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 35
अपिस्विदन्ये च निजात्मदैव- मनन्यवृत्त्या समनुव्रता ये । हृदीकसत्यात्मजचारुदेष्ण- गदादय: स्वस्ति चरन्ति सौम्य ॥ ३५ ॥
အေးမြသောသူရေ၊ ဟෘဒိက၊ စတျယဘားမာ၏ သား၊ ခာရုဒေရှ္ဏ၊ ဂဒ နှင့် အခြားသူတို့က သရီကృష్ణကို မိမိအတ္တမ၏ ဘုရားအဖြစ် ယုံကြည်၍ မလွဲမသွေ ဘက္တိဖြင့် လိုက်နာနေကြသည်မို့ ကောင်းကျိုးချမ်းသာရှိကြပါသလား။
Verse 36
अपि स्वदोर्भ्यां विजयाच्युताभ्यां धर्मेण धर्म: परिपाति सेतुम् । दुर्योधनोऽतप्यत यत्सभायां साम्राज्यलक्ष्म्या विजयानुवृत्त्या ॥ ३६ ॥
ထို့ပြင် မဟာရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရသည် ဓမ္မတရားအတိုင်း ဓမ္မလမ်းကို လေးစားကာ နိုင်ငံတော်ကို ထိန်းသိမ်းနေပါသလား။ ယခင်က စဘားခန်းတွင် အင်ပါယာ၏ ဂုဏ်သရေ၊ အောင်ပွဲတို့နှင့်တကွ ကృష్ణနှင့် အာర్జုန၏ လက်မောင်းကာကွယ်မှုကြောင့် ယုဓိဋ္ဌိရကို မြင်သော် ဒုရျോധနသည် မနာလိုစိတ်ဖြင့် လောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။
Verse 37
किं वा कृताघेष्वघमत्यमर्षी भीमोऽहिवद्दीर्घतमं व्यमुञ्चत् । यस्याङ्घ्रि पातं रणभूर्न सेहे मार्गं गदायाश्चरतो विचित्रम् ॥ ३७ ॥
အပြစ်သားများအပေါ် အပြစ်ဖျက်သူ၊ မြွေကော်ဘရာကဲ့သို့ မအနိုင်ယူနိုင်သော ဘီမသည် ကြာရှည်စွာ စုဆောင်းထားသော ဒေါသကို ထုတ်လွှတ်ပြီးပြီလား။ သူ၏ ခြေထောက်ထိုးနှက်မှုနှင့် ဂဒါ၏ အံ့ဖွယ်လှုပ်ရှားမှုကို စစ်မြေပြင်တောင် မခံနိုင်ခဲ့။
Verse 38
कच्चिद्यशोधा रथयूथपानां गाण्डीवधन्वोपरतारिरास्ते । अलक्षितो यच्छरकूटगूढो मायाकिरातो गिरिशस्तुतोष ॥ ३८ ॥
ရထားစစ်သူရဲများအတွင်း နာမည်ကျော် ဂါဏ္ဍီဝ ဓနုကိုင် အာర్జုနသည် ရန်သူများကို နှိမ်နင်းရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်၍ ကောင်းကျိုးချမ်းသာရှိပါသလား။ ယခင်က မသိသာသော မာယာ-ကိရာတ် မုဆိုးရုပ်ဖြင့် လာသော ဂိရိရှ (ရှီဝ) ကို မြားမိုးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ ပျော်ရွှင်စေခဲ့ဖူးသည်။
Verse 39
यमावुतस्वित्तनयौ पृथाया: पार्थैर्वृतौ पक्ष्मभिरक्षिणीव । रेमात उद्दाय मृधे स्वरिक्थं परात्सुपर्णाविव वज्रिवक्त्रात् ॥ ३९ ॥
ပૃഥာ၏ သားများက မျက်ခွံက မျက်စိကို ကာကွယ်သကဲ့သို့ ကာကွယ်ထားသော အမွှာညီအစ်ကိုများ (နကူလ၊ သဟဒေဝ) ကောင်းကျိုးချမ်းသာရှိကြပါသလား။ သူတို့သည် စစ်မြေပြင်တွင် ရန်သူ ဒုရျോധန၏ လက်မှ မိမိတို့၏ တရားမျှတသော နိုင်ငံကို ပြန်လည် ဆွဲယူခဲ့ကြသည်; ဗဇ္ရကိုင် အိန္ဒြ၏ ပါးစပ်မှ စုပဏ္ဏ ဂရုဍက အမృతကို ဆွဲယူသကဲ့သို့။
Verse 40
अहो पृथापि ध्रियतेऽर्भकार्थे राजर्षिवर्येण विनापि तेन । यस्त्वेकवीरोऽधिरथो विजिग्ये धनुर्द्वितीय: ककुभश्चतस्र: ॥ ४० ॥
အရှင်ဘုရား၊ ပൃഥာ (ကွန်တီ) သက်ရှိနေသေးပါသလား။ ဖခင်မဲ့ကလေးများ၏ အကျိုးအတွက်သာ သူမသည် သည်းခံ၍ ရှင်သန်နေသည်; မဟုတ်လျှင် ရာဇဣသီအထွတ်အမြတ် ပাণ্ডုမင်းမရှိဘဲ မရှင်နိုင်ပါ။ သူသည် တစ်ဦးတည်းသော သူရဲကောင်း စစ်ဦးစီးဖြစ်၍ ဒုတိယလေးတံ၏ အကူအညီဖြင့် လေးဘက်လုံးကို အောင်နိုင်ခဲ့သည်။
Verse 41
सौम्यानुशोचे तमध:पतन्तं भ्रात्रे परेताय विदुद्रुहे य: । निर्यापितो येन सुहृत्स्वपुर्या अहं स्वपुत्रान् समनुव्रतेन ॥ ४१ ॥
အေးမြသနားဖွယ်သူရေ၊ ငါသည် ညီအစ်ကိုကွယ်လွန်ပြီးနောက်တောင် အစ်ကိုကို ဆန့်ကျင်ကာ အောက်ကျသို့ကျရောက်နေသော ဓြိတရာෂ္ဋ္ရကို ဝမ်းနည်းမြည်တမ်းသည်။ သူသည် မိမိသားများ၏ လမ်းစဉ်ကိုလိုက်၍၊ သူ့အပေါ် သစ္စာရှိကောင်းမွန်သူဖြစ်သော ငါကိုပင် မိမိမြို့မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။
Verse 42
सोऽहं हरेर्मर्त्यविडम्बनेन दृशो नृणां चालयतो विधातु: । नान्योपलक्ष्य: पदवीं प्रसादा- च्चरामि पश्यन् गतविस्मयोऽत्र ॥ ४२ ॥
ဤအရာ၌ ငါမအံ့ဩပါ။ ဟရီဘုရားသည် မရဏလောက၌ လူသားကဲ့သို့ လီလာပြု၍ လူတို့၏မြင်ကွင်းကို လှုပ်ရှားစေတတ်သော စီမံသူဖြစ်သည်။ သို့သော် သူ၏ကရုဏာကြောင့် ငါသည် အခြားသူများမမြင်နိုင်ဘဲ သူ၏လမ်းတော်၌ လှည့်လည်သွားလာနိုင်သည်; ဤနေရာ၌ အရာအားလုံးကိုမြင်ပြီးနောက် ငါ၏အံ့ဩမှု ပျောက်ကွယ်၍ စိတ်ငြိမ်သက်ပြည့်စုံသည်။
Verse 43
नूनं नृपाणां त्रिमदोत्पथानां महीं मुहुश्चालयतां चमूभि: । वधात्प्रपन्नार्तिजिहीर्षयेशो- ऽप्युपैक्षताघं भगवान् कुरूणाम् ॥ ४३ ॥
မုဒ်သုံးမျိုးသော မာနအဟങ്കာရ၏ အမိန့်အောက်တွင် လမ်းမှားသွားသော မင်းများသည် မိမိတို့၏ စစ်တပ်လှုပ်ရှားမှုများဖြင့် မြေကြီးကို မကြာခဏ လှုပ်ခတ်စေကြသည်။ သို့ရာတွင် ဒုက္ခခံရသူများ၏ ဝေဒနာကို ဖယ်ရှားရန် အမြဲတမ်း စိတ်ထားရှိသော သခင် श्रीကృష్ణသည် ကုရုတို့၏ အပြစ်မျိုးစုံကို မြင်လျက်ပင် သူတို့ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်၍ သည်းခံခဲ့သည်။
Verse 44
अजस्य जन्मोत्पथनाशनाय कर्माण्यकर्तुर्ग्रहणाय पुंसाम् । नन्वन्यथा कोऽर्हति देहयोगं परो गुणानामुत कर्मतन्त्रम् ॥ ४४ ॥
အဇ (မွေးဖွားခြင်းမရှိသော) သခင်၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းသည် လမ်းမှားတက်ကြွသော အာဏာရှင်များကို ဖျက်ဆီးရန်ဖြစ်သည်။ အကർത്തာဖြစ်သော်လည်း သူ၏ လောကလွန် လီလာကမ္မများသည် လူတို့နားလည်စေရန် ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ မဟုတ်လျှင် ဂုဏာများကို ကျော်လွန်၍ ကမ္မစနစ်အပေါ်မှ တည်သော ပရမేశ్వరသည် ကိုယ်ခန္ဓာကိုယူကာ မြေပြင်သို့ အဘယ်ကြောင့် ဆင်းလာမည်နည်း။
Verse 45
तस्य प्रपन्नाखिललोकपाना- मवस्थितानामनुशासने स्वे । अर्थाय जातस्य यदुष्वजस्य वार्तां सखे कीर्तय तीर्थकीर्ते: ॥ ४५ ॥
မိတ်ဆွေ၊ ဘုရားဖူးသန့်ရှင်းရာနေရာများတွင် ချီးမွမ်းကာသီဆိုခံရသော သခင်၏ဂုဏ်တော်ကို သီဆိုပါ။ အဇနာဖြစ်သော်လည်း လောကအုပ်စိုးရှင်များက သခင်ထံ အလျှော့ပေးအပ်နှံသူတို့၏ အကျိုးအတွက် ကရုဏာဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာ၍ သန့်ရှင်းသော ယဒုဝంశ၌ အဝတားတော်မူ၏။
Vidura leaves because dharma-counsel is rejected and adharma is institutionalized. After he advises Dhṛtarāṣṭra to restore Yudhiṣṭhira’s rightful share and to stop sustaining Duryodhana’s envy toward Kṛṣṇa and the Pāṇḍavas, Duryodhana publicly insults him. Vidura accepts this as the working of external energy (māyā) and chooses renunciation over complicity, demonstrating the Bhāgavata principle that a devotee prioritizes integrity, detachment, and Hari-smaraṇa over status and family power.
The chapter lists eleven pilgrimage sites on Sarasvatī’s bank—Trita, Uśanā, Manu, Pṛthu, Agni, Asita, Vāyu, Sudāsa, Go, Guha, and Śrāddhadeva—visited by Vidura with due ritual observance. Their importance is not merely geographic: they signify tīrtha as ‘the Lord’s lotus feet’—places where remembrance of Viṣṇu/Kṛṣṇa is intensified through worship, emblems, and saintly foundations. In Bhāgavata theology, tīrtha-yātrā becomes a disciplined environment for purification and for seeking elevated association leading to liberating instruction.