Adhyaya 12
Vṛtrāsura Instructs Indra on Providence and Devotion; The Slaying of Vṛtrāsura
ဤအခန်းတွင် Vṛtrāsura သည် အိန္ဒြာ၏ ဝရဇိန်လက်နက်ကြောင့် လက်တစ်ဖက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသော်လည်း အိန္ဒြာအား ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်အကြောင်း ဟောကြားခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲကို ဖော်ပြထားသည်။ အိန္ဒြာသည် ရှက်ရွံ့၍ လက်နက်ပြုတ်ကျသွားသောအခါ Vṛtrāsura က အောင်မြင်မှုနှင့် ရှုံးနိမ့်မှုသည် ကံတရားသာဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြကာ အားပေးခဲ့သည်။ အိန္ဒြာသည် Vṛtrāsura ၏ ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်မှုကို အသိအမှတ်ပြုပြီး တိုက်ပွဲကို ဆက်လက်ဆင်နွှဲကာ ကျန်လက်တစ်ဖက်ကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ Vṛtrāsura သည် အိန္ဒြာကို မျိုချလိုက်သော်လည်း Nārāyaṇa-kavaca အကာအကွယ်ရထားသော အိန္ဒြာသည် ဖောက်ထွက်လာပြီး နတ်ဆိုး၏ ခေါင်းကို ဖြတ်လိုက်သည်။ Vṛtrāsura သည် Lord Saṅkarṣaṇa ၏ နယ်ပယ်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။
Shlokas
Verse 1
श्रीऋषिरुवाच एवं जिहासुर्नृप देहमाजौ मृत्युं वरं विजयान्मन्यमान: । शूलं प्रगृह्याभ्यपतत् सुरेन्द्रं यथा महापुरुषं कैटभोऽप्सु ॥ १ ॥
သီရိရသီက ပြောသည်—အို ဘုရင်ပါရိက္ခိတ်၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်လိုသော ဝෘတြာဆုရသည် စစ်ပွဲတွင် အောင်ပွဲထက် သေခြင်းကို ပိုမိုကောင်းမြတ်သည်ဟု ထင်မြင်하였다။ သူသည် သုံးခွတံကို ကိုင်ဆောင်ကာ ကောင်းကင်ဘုရင် အင်ဒြာကို အားကြီးစွာ တိုက်ခိုက်သွားသည်—ကမ္ဘာလောက ပရလယရေဖြင့် လွှမ်းမိုးချိန်တွင် ကိုင်တဘဟာ မဟာပုရုෂ ဘဂဝန်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သကဲ့သို့။
Verse 2
ततो युगान्ताग्निकठोरजिह्व- माविध्य शूलं तरसासुरेन्द्र: । क्षिप्त्वा महेन्द्राय विनद्य वीरो हतोऽसि पापेति रुषा जगाद ॥ २ ॥
ထို့နောက် အဆုရတို့၏ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သော သူရဲကောင်း ဝෘတြာဆုရသည် ယုဂအဆုံးက မီးလျှံကဲ့သို့ ထက်မြက်ကြမ်းတမ်းသော အဖျားများရှိသည့် သုံးခွတံကို လှည့်ပတ်하였다။ ဒေါသဖြင့် ဟိန်းဟောက်ကာ အင်ဒြာထံသို့ ပစ်လွှတ်ပြီး “အပြစ်သားရေ၊ ယခု သင်ကို ငါသတ်မည်!” ဟု ဆို하였다။
Verse 3
ख आपतत्तद्विचलद्ग्रहोल्कव- न्निरीक्ष्य दुष्प्रेक्ष्यमजातविक्लव: । वज्रेण वज्री शतपर्वणाच्छिनद् भुजं च तस्योरगराजभोगम् ॥ ३ ॥
ကောင်းကင်တွင် ပျံသန်းလာသော ဝෘထ္ရာဆုရ၏ တြိရှူးလ်သည် တောက်ပသော မီးလုံးကြယ်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ကြည့်ရန်ခက်ခဲသည့် မီးလောင်လက်နက်ကိုပင် မကြောက်မရွံ့ အိန္ဒြာမင်းက ရာအဆစ် ဝဇ္ဇရဖြင့် ခွဲကွဲပြားပြား ဖြတ်တောက်၍၊ ဝါစုကီ နဂါးမင်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာတန်ခိုးတူ ထူထဲသော သူ၏ လက်တစ်ဖက်ကိုလည်း ဖြတ်ချလိုက်သည်။
Verse 4
छिन्नैकबाहु: परिघेण वृत्र: संरब्ध आसाद्य गृहीतवज्रम् । हनौ तताडेन्द्रमथामरेभं वज्रं च हस्तान्न्यपतन्मघोन: ॥ ४ ॥
လက်တစ်ဖက် ဖြတ်ခံထားရသော်လည်း ဒေါသထွက်နေသော ဝෘထ္ရာဆုရသည် သံတုတ်ကို ကိုင်ကာ ဝဇ္ဇရကိုင် အိန္ဒြာမင်းထံသို့ တိုးဝင်လာပြီး အိန္ဒြာ၏ မေးရိုးကို ထိုးနှက်သကဲ့သို့၊ စီးနင်းသည့် အဲရာဝတ ဆင်ကိုလည်း ရိုက်နှက်하였다။ ထို့ကြောင့် အိန္ဒြာ၏ လက်မှ ဝဇ္ဇရ ကျသွားသည်။
Verse 5
वृत्रस्य कर्मातिमहाद्भुतं तत् सुरासुराश्चारणसिद्धसङ्घा: । अपूजयंस्तत् पुरुहूतसङ्कटं निरीक्ष्य हा हेति विचुक्रुशुर्भृशम् ॥ ५ ॥
ဝෘထ္ရာဆုရ၏ ထိုလုပ်ရပ်သည် အလွန်အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်၏။ ဒေဝတားများ၊ အဆုရများ၊ ချာရဏများနှင့် စိဒ္ဓအဖွဲ့များက ချီးမွမ်းကြသော်လည်း၊ ပုရုဟူတ အိန္ဒြာမင်း အလွန်အန္တရာယ်ထဲ ရောက်နေသည်ကို မြင်သောအခါ “ဟာ! ဟာ!” ဟု အလွန်အမင်း ငိုကြွေးကြ၏။
Verse 6
इन्द्रो न वज्रं जगृहे विलज्जित- श्च्युतं स्वहस्तादरिसन्निधौ पुन: । तमाह वृत्रो हर आत्तवज्रो जहि स्वशत्रुं न विषादकाल: ॥ ६ ॥
ရန်သူရှေ့တွင် လက်မှ ဝဇ္ဇရ ကျသွားသဖြင့် အိန္ဒြာမင်းသည် အရှက်ရကာ ရှုံးနိမ့်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး ထပ်မံကောက်ယူရန် မရဲခဲ့။ သို့သော် ဝෘထ္ရာဆုရက “ဟေ ဟရ! ဝဇ္ဇရကို ပြန်ယူ၍ ကိုယ့်ရန်သူကို သတ်လော့၊ ဤသည်မှာ ဝမ်းနည်းရန် အချိန်မဟုတ်” ဟု အားပေးပြော하였다။
Verse 7
युयुत्सतां कुत्रचिदाततायिनां जय: सदैकत्र न वै परात्मनाम् । विनैकमुत्पत्तिलयस्थितीश्वरं सर्वज्ञमाद्यं पुरुषं सनातनम् ॥ ७ ॥
ဟေ အိန္ဒြာ! တိုက်ခိုက်နေသော အောက်ခံစစ်သည်တို့အတွက် အနိုင်ရခြင်းသည် အမြဲတမ်း တစ်ဖက်တည်း မဟုတ်။ အမြဲမရှုံးနိုင်သူမှာ ပရမာတ္မာတော်တစ်ပါးတည်း—ဖန်ဆင်း၊ ထိန်းသိမ်း၊ ဖျက်သိမ်း၏ အရှင်၊ အရာအားလုံးကို သိတော်မူသော အာဒိ စနာတန ပုရုရှောတ္တမ ဘဂဝန် ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 8
लोका: सपाला यस्येमे श्वसन्ति विवशा वशे । द्विजा इव शिचा बद्धा: स काल इह कारणम् ॥ ८ ॥
ဤဗြဟ္မာဏ္ဍရှိ လောကအားလုံး၏ သတ္တဝါများနှင့် လောကပာလ နတ်များပင် အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ အာဏာအောက်တွင် လုံးဝရှိသည်။ ကွန်ယက်တွင်ဖမ်းမိသော ငှက်ကဲ့သို့ မလွတ်လပ်; ထိုကာလရূপသည် အကြောင်းရင်း။
Verse 9
ओज: सहो बलं प्राणममृतं मृत्युमेव च । तमज्ञाय जनो हेतुमात्मानं मन्यते जडम् ॥ ९ ॥
အာရုံခံစွမ်းအား၊ သည်းခံနိုင်စွမ်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာအင်အား၊ အသက်ရှင်စွမ်းအား၊ မသေမရှင်နှင့် သေခြင်းတို့သည် အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်တွင်ရှိသည်။ မသိသူများက မတက်ကြွသော ရုပ်ခန္ဓာကို အကြောင်းရင်းဟု ထင်ကြသည်။
Verse 10
यथा दारुमयी नारी यथा पत्रमयो मृग: । एवं भूतानि मघवन्नीशतन्त्राणि विद्धि भो: ॥ १० ॥
အို အင်ဒြာမင်းကြီး၊ သစ်သားအမျိုးသမီးရုပ်တု သို့မဟုတ် ရွက်နှင့်မြက်ဖြင့်လုပ်သော တိရစ္ဆာန်သည် ကိုယ်တိုင်မလှုပ်မရှား မကနိုင်ဘဲ ကိုင်တွယ်သူပေါ် မူတည်သကဲ့သို့၊ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် အမြင့်ဆုံးထိန်းချုပ်သူ ဘဂဝန်၏ အလိုတော်အတိုင်းသာ ကနေကြသည်—မည်သူမျှ လွတ်လပ်မဟုတ်။
Verse 11
पुरुष: प्रकृतिर्व्यक्तमात्मा भूतेन्द्रियाशया: । शक्नुवन्त्यस्य सर्गादौ न विना यदनुग्रहात् ॥ ११ ॥
ပုရုရှ သုံးပါး—ကာရဏောဒကရှာယီ၊ ဂರ್ಭောဒကရှာယီ၊ က္ရှီရောဒကရှာယီ ဗိෂ္ဏု—နှင့် ပရကృతి၊ မဟတ်တတ္တဝ၊ အဟင်္ကာရ၊ ဓာတ်ငါးပါး၊ အင်ဒြိယများ၊ စိတ်၊ ဉာဏ်နှင့် အသိတရားတို့သည် အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ ညွှန်ကြားမှုနှင့် အနုဂ्रहမရှိလျှင် စೃષ્ટိကို မဖန်တီးနိုင်။
Verse 12
अविद्वानेवमात्मानं मन्यतेऽनीशमीश्वरम् । भूतै: सृजति भूतानि ग्रसते तानि तै: स्वयम् ॥ १२ ॥
အမြင်မရှိသော မိုက်မဲသူသည် အမြင့်ဆုံးဘုရားကို မနားလည်နိုင်။ အမြဲတမ်း မူတည်နေရသော်လည်း ကိုယ်တိုင်ကို အရှင်ဟု မှားယွင်းထင်သည်။ ‘မိဘကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာဖြစ်ပြီး အခြားသူကြောင့် ပျက်စီးသည်’ ဟု ထင်ခြင်းသည် မှန်ကန်သော သိမြင်မှုမဟုတ်; ဘုရားသည် အခြားသတ္တဝါများကို မాధ്യမပြု၍ သတ္တဝါများကို ဖန်တီးလည်းကောင်း၊ ဂရစလည်းကောင်း ပြုတော်မူသည်။
Verse 13
आयु: श्री: कीर्तिरैश्वर्यमाशिष: पुरुषस्य या: । भवन्त्येव हि तत्काले यथानिच्छोर्विपर्यया: ॥ १३ ॥
သေခြင်းကို မလိုလားသူတစ်ယောက်ပင် အချိန်ရောက်လျှင် အသက်ရှည်မှု၊ စည်းစိမ်၊ ဂုဏ်သတင်းနှင့် အာဏာတို့ကို စွန့်လွှတ်ရသကဲ့သို့၊ အနိုင်ရမည့် သတ်မှတ်ကာလရောက်သော် အမြင့်မြတ်သော ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာဖြင့် ထိုအရာများကို ရရှိနိုင်သည်။
Verse 14
तस्मादकीर्तियशसोर्जयापजययोरपि । सम: स्यात्सुखदु:खाभ्यां मृत्युजीवितयोस्तथा ॥ १४ ॥
အရာအားလုံးသည် အမြင့်မြတ်သော ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ပေါ် မူတည်သဖြင့်၊ ဂုဏ်သတင်းနှင့် အရှက်တရား၊ အနိုင်နှင့် အရှုံး၊ အသက်နှင့် သေခြင်းတို့၌ တည်ငြိမ်ညီမျှနေကာ၊ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဒုက္ခတို့၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုအပေါ်လည်း စိုးရိမ်မှုမရှိဘဲ ညီညာစွာ ရှိရမည်။
Verse 15
सत्त्वं रजस्तम इति प्रकृतेर्नात्मनो गुणा: । तत्र साक्षिणमात्मानं यो वेद स न बध्यते ॥ १५ ॥
သတ္တဝ၊ ရဇ၊ တမ ဟူသော ဂုဏ်သုံးပါးသည် အာတ್ಮာ၏ ဂုဏ်မဟုတ်ဘဲ ပစ္စည်းသဘာဝ၏ ဂုဏ်များဖြစ်သည်။ ဤဂုဏ်များ၏ လုပ်ဆောင်မှုနှင့် တုံ့ပြန်မှုတို့ကို သန့်ရှင်းသော အာတ್ಮာက သက်သေတစ်ပါးအဖြစ်သာ ကြည့်ရှုနေသည်ဟု သိသူသည် လွတ်မြောက်သူဖြစ်ပြီး ဂုဏ်များကြောင့် မချည်နှောင်ခံရ။
Verse 16
पश्य मां निर्जितं शत्रु वृक्णायुधभुजं मृधे । घटमानं यथाशक्ति तव प्राणजिहीर्षया ॥ १६ ॥
အို ရန်သူ၊ ငါ့ကိုကြည့်လော့—စစ်မြေပြင်တွင် ငါ့လက်နက်နှင့် လက်မောင်းတို့ ဖြတ်တောက်ခံရပြီး ငါသည် ရှုံးနိမ့်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် မင်း၏အသက်ကို ယူလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ငါသည် အတတ်နိုင်ဆုံး တိုက်ခိုက်နေဆဲဖြစ်သည်။ ငါ မညှိုးငယ်; ထို့ကြောင့် မင်းလည်း ညှိုးငယ်မှုကို စွန့်၍ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်လော့။
Verse 17
प्राणग्लहोऽयं समर इष्वक्षो वाहनासन: । अत्र न ज्ञायतेऽमुष्य जयोऽमुष्य पराजय: ॥ १७ ॥
အို ရန်သူ၊ ဤစစ်ပွဲကို လောင်းကစားကဲ့သို့ မှတ်ယူလော့—အသက်များသည် လောင်းကြေး၊ မြားများသည် ကံစမ်းတုံး၊ ယာဉ်ဆွဲတိရစ္ဆာန်များသည် ကစားပွဲပြား ဖြစ်သည်။ ဘယ်သူအနိုင် ဘယ်သူအရှုံးကို မည်သူမျှ မသိနိုင်; အရာအားလုံးသည် ကံကြမ္မာအလိုတော်ပေါ် မူတည်သည်။
Verse 18
श्रीशुक उवाच इन्द्रो वृत्रवच: श्रुत्वा गतालीकमपूजयत् । गृहीतवज्र: प्रहसंस्तमाह गतविस्मय: ॥ १८ ॥
ရှရီရှုကဒေဝါ မိန့်ကြားသည်—ဝෘထ္ရာဆုရ၏ တည့်တည့်မတ်မတ် သင်ခန်းစာပေးသော စကားကို ကြားသော် အိန္ဒြာသည် သူ့ကို ချီးမွမ်းပြီး လက်ထဲတွင် ဝဇ္ရကို ပြန်လည်ကိုင်ယူ하였다။ မ भ्रम မ လှည့်စားဘဲ ပြုံး၍ ဝෘထ္ရာဆုရအား ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 19
इन्द्र उवाच अहो दानव सिद्धोऽसि यस्य ते मतिरीदृशी । भक्त: सर्वात्मनात्मानं सुहृदं जगदीश्वरम् ॥ १९ ॥
အိန္ဒြာ မိန့်သည်—အို ဒါနဝါ! သင်၏ ဉာဏ်ပညာဤသို့ဖြစ်သဖြင့် သင်သည် စိဒ္ဓ (ပြီးမြောက်သူ) ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ သင်သည် လောက၏ အရှင်၊ အားလုံး၏ အတ္တမ၊ အားလုံး၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သော ဘဂဝန်အား စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် ဘက္တိပြုသူ ဖြစ်သည်။
Verse 20
भवानतार्षीन्मायां वै वैष्णवीं जनमोहिनीम् । यद् विहायासुरं भावं महापुरुषतां गत: ॥ २० ॥
သင်သည် သတ္တဝါတို့ကို မိုဟ်စေသော ဗိဿဏု၏ ဝိုင်ရှ္ဏဝီ မာယာကို ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အဆုရစိတ်ကို စွန့်ပြီး မဟာပုရုရှ ဘက္တ၏ အဆင့်သို့ ရောက်하였다။
Verse 21
खल्विदं महदाश्चर्यं यद् रज:प्रकृतेस्तव । वासुदेवे भगवति सत्त्वात्मनि दृढा मति: ॥ २१ ॥
အို ဝෘထ္ရာဆုရာ၊ ဤသည်မှာ အလွန်အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်သည်။ ရဇස්ဂုဏ်က ဦးစီးသော အဆုရဖြစ်သော်လည်း သင်၏ စိတ်သည် သန့်ရှင်းသော စတ္တဝဂုဏ်၌ တည်သော ဝါစုဒေဝ ဘဂဝန်ပေါ်တွင် တည်ကြည်စွာ ကပ်လျက်ရှိသည်။
Verse 22
यस्य भक्तिर्भगवति हरौ नि:श्रेयसेश्वरे । विक्रीडतोऽमृताम्भोधौ किं क्षुद्रै: खातकोदकै: ॥ २२ ॥
ဘဂဝန် ဟရီ—အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုး၏ အရှင်—အား ဘက္တိ၌ တည်ကြည်သူသည် အမృతသမုဒ္ဒရာ၌ ရေကူးကစားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထိုသူအတွက် သေးငယ်သော ချိုင့်ရေများက ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။
Verse 23
श्रीशुक उवाच इति ब्रुवाणावन्योन्यं धर्मजिज्ञासया नृप । युयुधाते महावीर्याविन्द्रवृत्रौ युधाम्पती ॥ २३ ॥
သုကဒေဝ ဂေါသွာမိက မိန့်တော်မူ၏ - အို မင်းကြီး၊ ဝရိတြာသုရ နှင့် သိကြားမင်းတို့သည် စစ်မြေပြင်၌ပင် ဘုရားသခင်အား ဆည်းကပ်ခြင်းအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး၊ ထို့နောက် တာဝန်အရ တိုက်ပွဲကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့ကြသည်။
Verse 24
आविध्य परिघं वृत्र: कार्ष्णायसमरिन्दम: । इन्द्राय प्राहिणोद् घोरं वामहस्तेन मारिष ॥ २४ ॥
အို မဟာရာဇာ ပရိက္ခိတ်၊ ရန်သူကို နှိမ်နင်းနိုင်စွမ်းရှိသော ဝရိတြာသုရသည် သံတုတ်ကို ဝှေ့ယမ်းပြီး ဘယ်လက်ဖြင့် သိကြားမင်းထံ ပစ်ပေါက်လိုက်သည်။
Verse 25
स तु वृत्रस्य परिघं करं च करभोपमम् । चिच्छेद युगपद्देवो वज्रेण शतपर्वणा ॥ २५ ॥
သိကြားမင်းသည် သတပဗ္ဗန် အမည်ရှိသော ဝရဇိန်လက်နက်ဖြင့် ဝရိတြာသုရ၏ သံတုတ်နှင့် လက်ကျန်လက်မောင်းကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြတ်တောက်လိုက်သည်။
Verse 26
दोर्भ्यामुत्कृत्तमूलाभ्यां बभौ रक्तस्रवोऽसुर: । छिन्नपक्षो यथा गोत्र: खाद्भ्रष्टो वज्रिणा हत: ॥ २६ ॥
လက်မောင်းနှစ်ဖက် အရင်းမှ ပြတ်တောက်ကာ သွေးများစွာ ထွက်နေသော ဝရိတြာသုရသည် သိကြားမင်း၏ လက်ချက်ဖြင့် အတောင်ပံများ ပြတ်တောက်ကာ ပြုတ်ကျလာသော တောင်ကြီးပမာ တင့်တယ်လှပေသည်။
Verse 27
महाप्राणो महावीर्यो महासर्प इव द्विपम् । कृत्वाधरां हनुं भूमौ दैत्यो दिव्युत्तरां हनुम् । नभोगम्भीरवक्त्रेण लेलिहोल्बणजिह्वया ॥ २७ ॥ दंष्ट्राभि: कालकल्पाभिर्ग्रसन्निव जगत्त्रयम् । अतिमात्रमहाकाय आक्षिपंस्तरसा गिरीन् ॥ २८ ॥ गिरिराट् पादचारीव पद्भ्यां निर्जरयन् महीम् । जग्रास स समासाद्य वज्रिणं सहवाहनम् ॥ २९ ॥
အလွန်အင်အားကြီးမားသော ဝရိတြာသုရသည် အောက်မေးရိုးကို မြေကြီးပေါ်တွင် တင်၍ အထက်မေးရိုးကို ကောင်းကင်သို့ တင်လိုက်သည်။ သူသည် တောင်များကို တုန်လှုပ်စေပြီး သိကြားမင်းနှင့် ဧရာဝဏ်ဆင်ကို မျိုချလိုက်သည်။
Verse 28
महाप्राणो महावीर्यो महासर्प इव द्विपम् । कृत्वाधरां हनुं भूमौ दैत्यो दिव्युत्तरां हनुम् । नभोगम्भीरवक्त्रेण लेलिहोल्बणजिह्वया ॥ २७ ॥ दंष्ट्राभि: कालकल्पाभिर्ग्रसन्निव जगत्त्रयम् । अतिमात्रमहाकाय आक्षिपंस्तरसा गिरीन् ॥ २८ ॥ गिरिराट् पादचारीव पद्भ्यां निर्जरयन् महीम् । जग्रास स समासाद्य वज्रिणं सहवाहनम् ॥ २९ ॥
ဝෘတြာသူရသည် အလွန်အားကြီး၍ သူရဲကောင်းသတ္တိပြင်းထန်သူ ဖြစ်သည်။ အောက်မေးရိုးကို မြေပေါ်တင်၍ အပေါ်မေးရိုးကို ကောင်းကင်ထိ မြှောက်ထားသည်။ သူ၏ပါးစပ်သည် ကောင်းကင်ကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းပြီး လျှာသည် မြွေကြီးကဲ့သို့ လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ သေမင်းကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် သွားများဖြင့် တိလောကသုံးပါးကို မျိုချမည့်သူကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အလွန်ကြီးမားသော ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် တောင်တန်းများကို တုန်ခါစေကာ ခြေထောက်များဖြင့် မြေပြင်ကို ဖိနင်းချေမှုန်းသည်—ဟိမဝန္တာတောင်တန်းက လမ်းလျှောက်သကဲ့သို့။ ထို့နောက် အိန္ဒြာ၏ရှေ့သို့ ရောက်လာပြီး ယာဉ်ဖြစ်သော အဲရာဝတနှင့်တကွ အိန္ဒြာကို မြွေကြီးက ဆင်ကို မျိုသကဲ့သို့ မျိုချလိုက်သည်။
Verse 29
महाप्राणो महावीर्यो महासर्प इव द्विपम् । कृत्वाधरां हनुं भूमौ दैत्यो दिव्युत्तरां हनुम् । नभोगम्भीरवक्त्रेण लेलिहोल्बणजिह्वया ॥ २७ ॥ दंष्ट्राभि: कालकल्पाभिर्ग्रसन्निव जगत्त्रयम् । अतिमात्रमहाकाय आक्षिपंस्तरसा गिरीन् ॥ २८ ॥ गिरिराट् पादचारीव पद्भ्यां निर्जरयन् महीम् । जग्रास स समासाद्य वज्रिणं सहवाहनम् ॥ २९ ॥
ဝෘတြာသူရသည် အလွန်အားကြီး၍ သူရဲကောင်းသတ္တိပြင်းထန်သူ ဖြစ်သည်။ အောက်မေးရိုးကို မြေပေါ်တင်၍ အပေါ်မေးရိုးကို ကောင်းကင်ထိ မြှောက်ထားသည်။ သူ၏ပါးစပ်သည် ကောင်းကင်ကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းပြီး လျှာသည် မြွေကြီးကဲ့သို့ လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ သေမင်းကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် သွားများဖြင့် တိလောကသုံးပါးကို မျိုချမည့်သူကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အလွန်ကြီးမားသော ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် တောင်တန်းများကို တုန်ခါစေကာ ခြေထောက်များဖြင့် မြေပြင်ကို ဖိနင်းချေမှုန်းသည်—ဟိမဝန္တာတောင်တန်းက လမ်းလျှောက်သကဲ့သို့။ ထို့နောက် အိန္ဒြာ၏ရှေ့သို့ ရောက်လာပြီး ယာဉ်ဖြစ်သော အဲရာဝတနှင့်တကွ အိန္ဒြာကို မြွေကြီးက ဆင်ကို မျိုသကဲ့သို့ မျိုချလိုက်သည်။
Verse 30
वृत्रग्रस्तं तमालोक्य सप्रजापतय: सुरा: । हा कष्टमिति निर्विण्णाश्चुक्रुशु: समहर्षय: ॥ ३० ॥
ဗြဟ္မာ၊ ပရဇာပတိများနှင့် မဟာရိရှီများအပါအဝင် ဒေဝတားတို့သည် အိန္ဒြာကို ဝෘတြာသူရ မျိုချသွားသည်ကို မြင်သောအခါ အလွန်စိတ်မကောင်းဖြစ်ကြသည်။ သူတို့က “ဟာ! အကြီးမားဆုံးသော ဘေးအန္တရာယ်ပါ! ဘေးအန္တရာယ်ပါ!” ဟု ငိုကြွေးအော်ဟစ်ကြသည်။
Verse 31
निगीर्णोऽप्यसुरेन्द्रेण न ममारोदरं गत: । महापुरुषसन्नद्धो योगमायाबलेन च ॥ ३१ ॥
အဆုရအင်္ဒြာက မျိုချသော်လည်း အိန္ဒြာသည် ဒေဝတားမဟုတ်သောသူ၏ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း မသေခဲ့။ အကြောင်းမှာ မဟာပုရုရှ နာရာယဏနှင့် တစ်ထပ်တည်းဖြစ်သော နာရာယဏ၏ ကာကွယ်ကဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး၊ ကိုယ်ပိုင် ယောဂမာယာ အင်အားဖြင့်လည်း ကာကွယ်ခံထားရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 32
भित्त्वा वज्रेण तत्कुक्षिं निष्क्रम्य बलभिद् विभु: । उच्चकर्त शिर: शत्रोर्गिरिशृङ्गमिवौजसा ॥ ३२ ॥
အလွန်တန်ခိုးကြီးသော အိန္ဒြာသည် မိမိ၏ ဝဇ္ရဖြင့် ဝෘတြာသူရ၏ ဝမ်းဗိုက်ကို ထိုးဖောက်ကာ အပြင်သို့ ထွက်လာသည်။ ထို့နောက် ဘလားကို သတ်ခဲ့သူ အိန္ဒြာသည် တောင်ထိပ်ကဲ့သို့ မြင့်မားသော ရန်သူ၏ ခေါင်းကို ချက်ချင်း အင်အားကြီးစွာ ဖြတ်တောက်လိုက်သည်။
Verse 33
वज्रस्तु तत्कन्धरमाशुवेग: कृन्तन् समन्तात् परिवर्तमान: । न्यपातयत् तावदहर्गणेन यो ज्योतिषामयने वार्त्रहत्ये ॥ ३३ ॥
Vajra လက်နက်သည် Vṛtrāsura ၏ လည်ပင်းပတ်လည်တွင် အလွန်လျင်မြန်စွာ လည်ပတ်နေသော်လည်း ခေါင်းပြတ်ရန် ရက်ပေါင်း ၃၆၀ (တစ်နှစ်) ကြာခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ၏ခေါင်းသည် မြေကြီးပေါ်သို့ ကျသွားသည်။
Verse 34
तदा च खे दुन्दुभयो विनेदु- र्गन्धर्वसिद्धा: समहर्षिसङ्घा: । वार्त्रघ्नलिङ्गैस्तमभिष्टुवाना मन्त्रैर्मुदा कुसुमैरभ्यवर्षन् ॥ ३४ ॥
Vṛtrāsura အသတ်ခံရသောအခါ ကောင်းကင်ဘုံရှိ Gandharvas နှင့် Siddhas တို့သည် ဝမ်းမြောက်စွာ စည်များကို တီးခတ်ကြသည်။ သူတို့သည် Indra အား ချီးမွမ်းပြီး ပန်းများဖြင့် ပက်ဖျန်းကြသည်။
Verse 35
वृत्रस्य देहान्निष्क्रान्तमात्मज्योतिररिन्दम । पश्यतां सर्वदेवानामलोकं समपद्यत ॥ ३५ ॥
အို ဘုရင်မင်းမြတ်၊ ထို့နောက် Vṛtrāsura ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ ဝိညာဉ်အလင်းတန်း ထွက်ပေါ်လာပြီး နတ်ဘုရားများ ကြည့်ရှုနေစဉ် ဘုရားသခင်ထံတော်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားသည်။
Frequently Asked Questions
Vṛtrāsura frames the battle as duty under providence (daiva): embodied beings are not independent arbiters of victory, and lamentation is ignorance of the Lord’s supervision. His instruction is not sentimental pacifism but spiritual clarity—perform one’s role without illusion, knowing outcomes rest with Bhagavān. This also reveals Vṛtrāsura’s bhakti: he seeks the Lord’s will, even if it arrives through his own death.
The chapter explicitly distinguishes external designation from internal consciousness. Indra observes Vṛtrāsura’s discrimination, endurance, and fixation on Vāsudeva in pure goodness—symptoms of devotion that surpass bodily identity and social category. The Bhāgavata’s point is that bhakti is defined by surrender and God-centered intent; a devotee may appear in any birth, while demoniac mentality can exist even amid “heavenly” power.
The wooden doll analogy teaches īśvara-sarva-niyantṛtva: beings act as instruments moved by the supreme controller, so independence is illusory. The gambling match analogy addresses uncertainty in worldly struggle: even with strategy and strength, the decisive factor is providence under the Lord’s sanction. Together they cultivate samatā—steady performance of duty without pride in success or despair in failure.
Indra is protected by the Nārāyaṇa-kavaca, described as identical with Nārāyaṇa Himself—signifying that divine protection is not merely symbolic but the Lord’s personal shelter. Thus, even within the demon’s belly, Indra does not die; he then pierces Vṛtrāsura’s abdomen with the vajra and emerges to complete the destined slaying.
The text emphasizes cosmic timing: the weapon revolves with great speed, yet the separation completes only at the “suitable time” for Vṛtrāsura’s death, measured as 360 days (a full solar-lunar cycle of northern and southern courses). The narrative underscores that even divine weapons operate under the Lord’s overarching will and the ordained moment (kāla) governing embodied events.
Vṛtrāsura’s living spark is seen returning ‘back to Godhead’ to become an associate of Lord Saṅkarṣaṇa. This implies that liberation is awarded according to devotional consciousness rather than battlefield alignment. The Bhāgavata thereby teaches that bhakti can be perfected even amid conflict when one’s heart is fixed on the Supreme Lord.