Adhyaya 11
Vṛtrāsura Rebukes Indra; Heroic Combat and the Asura’s Pure Devotional Prayers
နတ်ဘုရားများက ထွက်ပြေးနေသော အသူရာများကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် Vṛtrāsura သည် မိမိတပ်၏ သူရဲဘောကြောင်မှုကို ပြစ်တင်ဝေဖန်ကာ နတ်ဘုရားများကို ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ တိုက်ခိုက်ရန် စိန်ခေါ်ခဲ့သည်။ သူသည် သိကြားမင်း၏ ဆင်တော် Airāvata ကို ရိုက်နှက်ခဲ့သော်လည်း သိကြားမင်း လဲကျသွားချိန်တွင် ဓမ္မကို စောင့်ထိန်းသောအားဖြင့် အသက်ချမ်းသာပေးခဲ့သည်။ Vṛtrāsura သည် Viśvarūpa ကို သတ်ဖြတ်မှုအတွက် သိကြားမင်းကို ရှုတ်ချခဲ့သော်လည်း မိမိသည် ဗိဿနိုးမြတ်စွာဘုရား၏ အလိုတော်အတိုင်း သေဆုံးရမည်ကို လက်ခံခဲ့သည်။ ဤအခန်းသည် Vṛtrāsura ၏ စစ်မှန်သော ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်မှု ဆုတောင်းချက်များဖြင့် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိပြီး၊ သူသည် လွတ်မြောက်မှုနှင့် အာဏာကို ငြင်းပယ်ကာ ဘုရားရှင်၏ ကိုးကွယ်သူများကို ထာဝရ အလုပ်အကျွေးပြုရန်သာ တောင်းဆုပြုခဲ့သည်။
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच त एवं शंसतो धर्मं वच: पत्युरचेतस: । नैवागृह्णन्त सम्भ्रान्ता: पलायनपरा नृप ॥ १ ॥
သီရိရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက မိန့်ကြားသည်—အို မင်းကြီး၊ အဆုရတို့၏ စစ်ဦးစီး ဝೃထရာဆုရက မိမိအောက်ခံများကို ဓမ္မ၏ သဘောတရားများကို အကြံပေးခဲ့သော်လည်း စစ်မြေပြင်မှ ထွက်ပြေးလိုသော ကြောက်ရွံ့သည့် အဆုရခေါင်းဆောင်များသည် ကြောက်လန့်၍ စိတ်ရှုပ်ထွေးကာ သူ၏စကားကို မလက်ခံနိုင်ခဲ့ကြ။
Verse 2
विशीर्यमाणां पृतनामासुरीमसुरर्षभ: । कालानुकूलैस्त्रिदशै: काल्यमानामनाथवत् ॥ २ ॥ दृष्ट्वातप्यत सङ्कुद्ध इन्द्रशत्रुरमर्षित: । तान् निवार्यौजसा राजन् निर्भर्त्स्येदमुवाच ह ॥ ३ ॥
အို မင်းကြီး၊ ကာလအခွင့်အရေးက အထောက်အကူပြုသဖြင့် ဒေဝတို့သည် နောက်ဘက်မှ တိုက်ခိုက်ကာ အဆုရစစ်တပ်ကို ခေါင်းဆောင်မရှိသကဲ့သို့ ချိုးဖောက်၍ ချင်းချင်းကွဲပြားစေ하였다။ မိမိစစ်သားများ၏ သနားဖွယ်အခြေအနေကို မြင်သော် အဆုရတို့တွင် အကောင်းဆုံးဖြစ်သော ဝೃထရာဆုရ—အင်ဒြရှတ်ရု (အင်ဒြ၏ ရန်သူ)—သည် အလွန်ဝမ်းနည်း၍ ဒေါသထွက်하였다။ သူသည် အင်အားဖြင့် သူတို့ကို ရပ်တန့်စေပြီး ဒေဝတို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆူပူကာ ဒေါသဖြင့် အောက်ပါစကားကို ပြော하였다။
Verse 3
विशीर्यमाणां पृतनामासुरीमसुरर्षभ: । कालानुकूलैस्त्रिदशै: काल्यमानामनाथवत् ॥ २ ॥ दृष्ट्वातप्यत सङ्कुद्ध इन्द्रशत्रुरमर्षित: । तान् निवार्यौजसा राजन् निर्भर्त्स्येदमुवाच ह ॥ ३ ॥
အို မင်းကြီး၊ ကာလအခွင့်အရေးက အထောက်အကူပြုသဖြင့် ဒေဝတို့သည် နောက်ဘက်မှ တိုက်ခိုက်ကာ အဆုရစစ်တပ်ကို ခေါင်းဆောင်မရှိသကဲ့သို့ ချိုးဖောက်၍ ချင်းချင်းကွဲပြားစေ하였다။ မိမိစစ်သားများ၏ သနားဖွယ်အခြေအနေကို မြင်သော် အဆုရတို့တွင် အကောင်းဆုံးဖြစ်သော ဝೃထရာဆုရ—အင်ဒြရှတ်ရု (အင်ဒြ၏ ရန်သူ)—သည် အလွန်ဝမ်းနည်း၍ ဒေါသထွက်하였다။ သူသည် အင်အားဖြင့် သူတို့ကို ရပ်တန့်စေပြီး ဒေဝတို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆူပူကာ ဒေါသဖြင့် အောက်ပါစကားကို ပြော하였다။
Verse 4
किं व उच्चरितैर्मातुर्धावद्भि: पृष्ठतो हतै: । न हि भीतवध: श्लाघ्यो न स्वर्ग्य: शूरमानिनाम् ॥ ४ ॥
အို ဒေဝတို့၊ ဤအဆုရစစ်သားများသည် အကျိုးမဲ့စွာ မွေးဖွားလာကြသည်; မိခင်၏ကိုယ်မှ အညစ်အကြေးကဲ့သို့ ထွက်လာသူများပင်။ ကြောက်ရွံ့၍ ပြေးနေသူ들을 နောက်ဘက်မှ သတ်ခြင်းတွင် ဘာအကျိုးရှိသနည်း။ မိမိကိုယ်ကို သူရဲကောင်းဟု ထင်သူသည် ကြောက်နေသော ရန်သူကို မသတ်တတ်။ ထိုသို့သော သတ်ဖြတ်မှုသည် ဂုဏ်မရှိသကဲ့သို့ ကောင်းကင်ဘုံသို့လည်း မပို့ဆောင်နိုင်။
Verse 5
यदि व: प्रधने श्रद्धा सारं वा क्षुल्लका हृदि । अग्रे तिष्ठत मात्रं मे न चेद ग्राम्यसुखे स्पृहा ॥ ५ ॥
အို အရေးမကြီးသော နတ်တို့ရေ! စစ်ပွဲ၌ သင်တို့၏ သတ္တိကို အမှန်တကယ် ယုံကြည်၍ နှလုံးသားအတွင်း သည်းခံမှုရှိပြီး အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုကို မလိုလားပါက ခဏလောက် ငါ့ရှေ့တွင် ရပ်ကြပါ။
Verse 6
एवं सुरगणान् क्रुद्धो भीषयन् वपुषा रिपून् । व्यनदत् सुमहाप्राणो येन लोका विचेतस: ॥ ६ ॥
ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ဆိုသည်– ဒေါသထန်၍ အလွန်တန်ခိုးကြီးသော သူရဲကောင်း ဝෘထ္ရాసုရသည် ထူထဲခိုင်မာသော ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် နတ်တို့ကို ကြောက်လန့်စေ하였다။ သူ၏ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ဂর্জနာကြောင့် လောကများရှိ သတ္တဝါတို့ မူးလဲသွားကြသည်။
Verse 7
तेन देवगणा: सर्वे वृत्रविस्फोटनेन वै । निपेतुर्मूर्च्छिता भूमौ यथैवाशनिना हता: ॥ ७ ॥
ဝෘထ္ရాసုရ၏ ထိတ်လန့်ဖွယ် ဂর্জနာကို ကြားသော် နတ်အပေါင်းတို့သည် မူးလဲ၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျကြပြီး မိုးကြိုးထိသကဲ့သို့ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 8
ममर्द पद्भ्यां सुरसैन्यमातुरं निमीलिताक्षं रणरङ्गदुर्मद: । गां कम्पयन्नुद्यतशूल ओजसा नालं वनं यूथपतिर्यथोन्मद: ॥ ८ ॥
စစ်မြေပြင်၌ ကြောက်လန့်၍ မျက်စိပိတ်ထားသော နတ်တပ်ကို ရန်ပွဲအမူးအမော ဝෘထ္ရాసုရသည် ခြေထောက်များဖြင့် နင်းချေဖျက်ဆီး하였다။ တြိရှူလကို မြှောက်ကာ အားတန်ခိုးဖြင့် မြေကြီးကို တုန်ခါစေပြီး တောထဲ၌ မူးယစ်သော ဆင်မင်းက အခေါင်းပေါက် ဝါးများကို နင်းချေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 9
विलोक्य तं वज्रधरोऽत्यमर्षित: स्वशत्रवेऽभिद्रवते महागदाम् । चिक्षेप तामापततीं सुदु:सहां जग्राह वामेन करेण लीलया ॥ ९ ॥
ဝෘထ္ရాసုရ၏ အနေအထားကို မြင်၍ ဝဇ္ရကိုင် အိန္ဒြာသည် မခံနိုင်အောင် ဒေါသထန်ကာ တားဆီးရန် အလွန်ခက်ခဲသော မဟာဂဒါကို ရန်သူထံ ပစ်ချ하였다။ သို့သော် အနီးသို့ ပျံလာသော ဂဒါကို ဝෘထ္ရాసုရသည် ဘယ်လက်ဖြင့် လွယ်လင့်တကူ ကစားသကဲ့သို့ ဖမ်းယူလိုက်သည်။
Verse 10
स इन्द्रशत्रु: कुपितो भृशं तया महेन्द्रवाहं गदयोरुविक्रम: । जघान कुम्भस्थल उन्नदन्मृधे तत्कर्म सर्वे समपूजयन्नृप ॥ १० ॥
အို မင်းကြီး၊ အိန္ဒြာမင်း၏ ရန်သူဖြစ်သော တန်ခိုးကြီးမားလှသည့် ဗြိတြာသုရသည် အမျက်ဒေါသဖြင့် မိမိ၏ လက်နက်တုတ်ဖြင့် အိန္ဒြာမင်း၏ ဆင်တော်ဦးခေါင်းကို ရိုက်နှက်လိုက်ရာ စစ်မြေပြင်တွင် ကျယ်လောင်သော အသံကြီး ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဤရဲရင့်သော လုပ်ရပ်အတွက် နှစ်ဖက်စလုံးမှ စစ်သည်များက သူ့ကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုကြသည်။
Verse 11
ऐरावतो वृत्रगदाभिमृष्टो विघूर्णितोऽद्रि: कुलिशाहतो यथा । अपासरद् भिन्नमुख: सहेन्द्रो मुञ्चन्नसृक् सप्तधनुर्भृशार्त: ॥ ११ ॥
မိုးကြိုးပစ်ခံရသော တောင်ကြီးကဲ့သို့ ဗြိတြာသုရ၏ တုတ်ဖြင့် ရိုက်နှက်ခံရသော အဲရာဝတဆင်သည် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်လျက် ကွဲအက်နေသော ပါးစပ်မှ သွေးများ အန်ထွက်ကာ ကိုက် (၁၄) ကိုက်ခန့် နောက်သို့ လွင့်စင်သွားလေသည်။ ဆင်းရဲဒုက္ခကြီးစွာဖြင့် ဆင်သည် အိန္ဒြာမင်းနှင့်တကွ လဲကျသွားလေသည်။
Verse 12
न सन्नवाहाय विषण्णचेतसे प्रायुङ्क्त भूय: स गदां महात्मा । इन्द्रोऽमृतस्यन्दिकराभिमर्श वीतव्यथक्षतवाहोऽवतस्थे ॥ १२ ॥
အိန္ဒြာမင်း၏ စီးတော်ဆင်သည် မောပန်း၍ ဒဏ်ရာရနေသည်ကို မြင်သောအခါ၊ ထိုသို့ ဒဏ်ရာရသဖြင့် အိန္ဒြာမင်း စိတ်မကောင်းဖြစ်နေသည်ကို မြင်သောအခါ၊ မြင့်မြတ်သော ဗြိတြာသုရသည် တရားဓမ္မကို လိုက်နာလျက် ထပ်မံ တိုက်ခိုက်ခြင်း မပြုဘဲ နေလေသည်။ ဤအခွင့်အရေးကို ယူ၍ အိန္ဒြာမင်းသည် မိမိ၏ အမြိုက်ရည်ထွက်သော လက်ဖြင့် ဆင်ကို ထိတွေ့ကာ နာကျင်မှုကို သက်သာစေပြီး ဒဏ်ရာများကို ကုသပေးလိုက်သည်။ ထို့နောက် ဆင်နှင့် အိန္ဒြာမင်းတို့သည် ငြိမ်သက်စွာ ရပ်နေကြလေသည်။
Verse 13
स तं नृपेन्द्राहवकाम्यया रिपुं वज्रायुधं भ्रातृहणं विलोक्य । स्मरंश्च तत्कर्म नृशंसमंह: शोकेन मोहेन हसञ्जगाद ॥ १३ ॥
အို မင်းကြီး၊ ကြီးမြတ်သော သူရဲကောင်း ဗြိတြာသုရသည် မိမိ၏ အစ်ကိုကို သတ်ခဲ့သော ရန်သူ အိန္ဒြာမင်းကို လက်ထဲတွင် မိုးကြိုးလက်နက်ကိုင်ဆောင်လျက် တိုက်ခိုက်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြစွာ ရပ်နေသည်ကို မြင်သောအခါ၊ အိန္ဒြာမင်းသည် မိမိ၏ အစ်ကိုကို ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်ခဲ့ပုံကို ပြန်လည်အမှတ်ရလေသည်။ အိန္ဒြာမင်း၏ အပြစ်ရှိသော လုပ်ရပ်များကို တွေးတောရင်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုနှင့် တွေဝေမှုတို့ကြောင့် ရူးသွပ်မတတ် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် သရော်တော်တော် ရယ်မောကာ ဤသို့ ပြောကြားလေသည်။
Verse 14
श्रीवृत्र उवाच दिष्ट्या भवान् मे समवस्थितो रिपु- र्यो ब्रह्महा गुरुहा भ्रातृहा च । दिष्ट्यानृणोऽद्याहमसत्तम त्वया मच्छूलनिर्भिन्नदृषद्धृदाचिरात् ॥ १४ ॥
သီရိ ဗြိတြာသုရက ဆိုလေသည် - ဗြာဟ္မဏကို သတ်သောသူ၊ မိမိ၏ ဆရာသမားကို သတ်သောသူ၊ အမှန်စင်စစ် ငါ၏ အစ်ကိုကို သတ်သောသူသည် ယခုအခါ ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့် ငါ၏ ရန်သူအဖြစ် ငါ့ရှေ့မှောက်တွင် မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်နေပေသည်။ အို အယုတ်မာဆုံးသောသူ၊ ငါ၏ တြိသူလဖြင့် သင်၏ ကျောက်တုံးကဲ့သို့သော နှလုံးသားကို ထိုးဖောက်လိုက်သောအခါ ငါသည် ငါ၏ အစ်ကိုအပေါ် တင်ရှိသော အကြွေးမှ လွတ်မြောက်ရလိမ့်မည်။
Verse 15
यो नोऽग्रजस्यात्मविदो द्विजाते- र्गुरोरपापस्य च दीक्षितस्य । विश्रभ्य खड्गेन शिरांस्यवृश्चत् पशोरिवाकरुण: स्वर्गकाम: ॥ १५ ॥
နတ်ပြည်တွင် နေထိုင်လိုသော ဆန္ဒသက်သက်ဖြင့် သင်သည် မိမိကိုယ်ကို သိမြင်သော၊ အပြစ်ကင်းသော ဗြာహ్మణနှင့် သင်၏ ဆရာဖြစ်သော ငါ၏ အစ်ကိုကြီးကို သတ်ခဲ့သည်။ တိရစ္ဆာန်ကို သတ်သကဲ့သို့ ရက်စက်စွာ ခေါင်းဖြတ်ခဲ့သည်။
Verse 16
श्रीह्रीदयाकीर्तिभिरुज्झितं त्वां स्वकर्मणा पुरुषादैश्च गर्ह्यम् । कृच्छ्रेण मच्छूलविभिन्नदेह- मस्पृष्टवह्निं समदन्ति गृध्रा: ॥ १६ ॥
အို သိကြားမင်း၊ သင်သည် အရှက်၊ ကရုဏာ၊ ဂုဏ်ကျက်သရေနှင့် ကံကောင်းခြင်းတို့ ကင်းမဲ့နေသည်။ သင်၏ လုပ်ရပ်များကြောင့် ဘီလူးများပင် သင့်ကို ရှုတ်ချကြသည်။ ယခု ငါသည် ငါ၏ မျှံဖြင့် သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိုးဖောက်မည်ဖြစ်ပြီး လင်းတများက သင့်ကို စားကြလိမ့်မည်။
Verse 17
अन्येऽनु ये त्वेह नृशंसमज्ञा यदुद्यतास्त्रा: प्रहरन्ति मह्यम् । तैर्भूतनाथान् सगणान् निशात त्रिशूलनिर्भिन्नगलैर्यजामि ॥ १७ ॥
သင်သည် သဘာဝအားဖြင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သူဖြစ်သည်။ အခြားနတ်များသည် မသိနားမလည်ဘဲ သင့်နောက်လိုက်ကာ ငါ့ကို တိုက်ခိုက်လျှင် ဤထက်မြက်သော မျှံဖြင့် ၎င်းတို့၏ ခေါင်းများကို ဖြတ်၍ ဘဲရဝနှင့် သရဲတစ္ဆေတို့အား ယဇ်ပူဇော်မည်။
Verse 18
अथो हरे मे कुलिशेन वीर हर्ता प्रमथ्यैव शिरो यदीह । तत्रानृणो भूतबलिं विधाय मनस्विनां पादरज: प्रपत्स्ये ॥ १८ ॥
သို့သော် အို သူရဲကောင်း သိကြားမင်း၊ သင်သည် သင်၏ ဝရဇိန်လက်နက်ဖြင့် ငါ့ခေါင်းကို ဖြတ်လျှင် ငါသည် ကံကြမ္မာ၏ အနှောင်အဖွဲ့မှ လွတ်မြောက်ပြီး နာရဒမုနိ ကဲ့သို့သော ကြီးမြတ်သော ဘုရားရှိခိုးသူများ၏ ခြေတော်ရာမှ မြူမှုန်များကို ရရှိလိမ့်မည်။
Verse 19
सुरेश कस्मान्न हिनोषि वज्रं पुर: स्थिते वैरिणि मय्यमोघम् । मा संशयिष्ठा न गदेव वज्र: स्यान्निष्फल: कृपणार्थेव याच्ञा ॥ १९ ॥
အို နတ်တို့သခင်၊ သင်၏ ရန်သူဖြစ်သော ငါသည် သင့်ရှေ့၌ ရပ်နေပါလျက် အဘယ်ကြောင့် ဝရဇိန်လက်နက်ကို မပစ်သနည်း။ သင်၏ ဒုတ်လက်နက်သည် နှမြောသောသူထံမှ ငွေတောင်းသကဲ့သို့ အချည်းနှီးဖြစ်သော်လည်း၊ ဝရဇိန်လက်နက်သည် အချည်းနှီးမဖြစ်နိုင်ပါ။
Verse 20
नन्वेष वज्रस्तव शक्र तेजसा हरेर्दधीचेस्तपसा च तेजित: । तेनैव शत्रुं जहि विष्णुयन्त्रितो यतो हरिर्विजय: श्रीर्गुणास्तत: ॥ २० ॥
အို သက္ကရာ (အိန္ဒြာ)၊ ငါ့ကိုသတ်ရန် သင်ကိုင်ထားသော ဝဇ္ဇရသည် သရီဟရီ ဝိෂ္ဏု၏ တေဇနှင့် ဒဓီချီ၏ တပသ်အားဖြင့် အင်အားပြည့်ဝလာသည်။ ဝိෂ္ဏု၏ အမိန့်အတိုင်း သင်သည် ထိုဝဇ္ဇရဖြင့် ရန်သူကို သတ်ပါ; ဟရီသည် သင်ဘက်တွင်ရှိသဖြင့် အောင်ပွဲ၊ သီရိနှင့် ကောင်းဂုဏ်များသည် သင့်အတွက် သေချာသည်။
Verse 21
अहं समाधाय मनो यथाह न: सङ्कर्षणस्तच्चरणारविन्दे । त्वद्वज्ररंहोलुलितग्राम्यपाशो गतिं मुनेर्याम्यपविद्धलोक: ॥ २१ ॥
သင်၏ ဝဇ္ဇရ၏ အင်အားကြောင့် ငါ၏ ရုပ်ဝတ္ထုချည်နှောင်မှု ပြတ်တောက်မည်။ ငါသည် ဤကိုယ်နှင့် ဆန္ဒများပြည့်သော ဤလောကကို စွန့်လွှတ်မည်။ သရီ စင်ကර්ရှဏ၏ ကြာပန်းခြေတော်၌ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ တင်၍၊ သူမိန့်တော်မူသကဲ့သို့ နာရဒ မုနိကဲ့သို့ မဟာရိရှိတို့၏ ဂတိကို ရောက်မည်။
Verse 22
पुंसां किलैकान्तधियां स्वकानां या: सम्पदो दिवि भूमौ रसायाम् । न राति यद्द्वेष उद्वेग आधि- र्मद: कलिर्व्यसनं सम्प्रयास: ॥ २२ ॥
ပရမပုရုရှ၏ ကြာပန်းခြေတော်၌ အပြည့်အဝ အပ်နှံ၍ အမြဲတမ်း ထိုခြေတော်ကိုသာ သတိရနေသူများကို ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏သူများ၊ မိမိ၏အမှုထမ်းများဟု လက်ခံတော်မူသည်။ သို့သော် ကောင်းကင်၊ မြေပြင်နှင့် အောက်လောကတို့၏ တောက်ပသော ဥစ္စာဓနကို သူတို့အား မပေးတော်မူ; အကြောင်းမှာ ထိုမူလီယာဓနသည် ရန်ငြိုး၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှု၊ မာန၊ အငြင်းပွားမှု၊ ဒုက္ခနှင့် အလွန်အကျွံ ကြိုးစားမှုကို တိုးစေပြီး၊ ပျောက်ဆုံးသော် မဟာဒုက္ခ ဖြစ်စေသည်။
Verse 23
त्रैवर्गिकायासविघातमस्मत्- पतिर्विधत्ते पुरुषस्य शक्र । ततोऽनुमेयो भगवत्प्रसादो यो दुर्लभोऽकिञ्चनगोचरोऽन्यै: ॥ २३ ॥
အို အိန္ဒြာ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အရှင် ဘဂဝန်သည် မိမိ၏ ဘက္တများကို ဓမ္မ၊ အර්ථ၊ ကာမ အတွက် အကျိုးမရှိသော ကြိုးစားမှုမှ တားမြစ်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ဘဂဝတ်-ပရသာဒ၏ ကရုဏာကို ခန့်မှန်းနိုင်သည်။ ထိုကရုဏာသည် အလိုမရှိသော၊ ပစ္စည်းမကပ်လှမ်းသော သန့်ရှင်းဘက္တများသာ ရနိုင်ပြီး၊ လောကီအကျိုးအမြတ်ကို လိုလားသူများ မရနိုင်။
Verse 24
अहं हरे तव पादैकमूल- दासानुदासो भवितास्मि भूय: । मन: स्मरेतासुपतेर्गुणांस्ते गृणीत वाक् कर्म करोतु काय: ॥ २४ ॥
အို ဟရီ၊ သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကိုသာ အားကိုးသော အမြဲတမ်းအမှုထမ်းများ၏ “အမှုထမ်း၏ အမှုထမ်း” အဖြစ် ငါ ပြန်လည် ဖြစ်နိုင်ပါမည်လား။ အို ငါ့အသက်၏ အရှင်၊ ငါကို ထပ်မံ သူတို့၏ အမှုထမ်းအဖြစ် ချီးမြှင့်ပါ၊ ငါ့စိတ်သည် သင်၏ အလွန်လွန်ကဲသော ဂုဏ်တော်များကို အမြဲသတိရစေ၍၊ ငါ့နှုတ်က သီချင်းကာ ချီးမွမ်းစေ၍၊ ငါ့ကိုယ်သည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် သင်၏ ဝန်ဆောင်မှု၌ တည်စေပါ။
Verse 25
न नाकपृष्ठं न च पारमेष्ठ्यं न सार्वभौमं न रसाधिपत्यम् । न योगसिद्धीरपुनर्भवं वा समञ्जस त्वा विरहय्य काङ्क्षे ॥ २५ ॥
အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်သည် ကောင်းကင်လောက၊ ဗြဟ္မာလောက၊ ကမ္ဘာလောကအပေါ် အမြင့်ဆုံးအာဏာ သို့မဟုတ် အောက်လောကအုပ်စိုးမှုကို မလိုချင်ပါ။ ယောဂသိဒ္ဓိများလည်း မလို၊ သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို စွန့်ရမည်ဆိုလျှင် မောက္ခလည်း မလိုချင်ပါ။
Verse 26
अजातपक्षा इव मातरं खगा: स्तन्यं यथा वत्सतरा: क्षुधार्ता: । प्रियं प्रियेव व्युषितं विषण्णा मनोऽरविन्दाक्ष दिदृक्षते त्वाम् ॥ २६ ॥
ကြာပန်းမျက်စိရှိသော အရှင်ဘုရား၊ ပျံတက်ရန်တောင်ပံမပေါက်သေးသော ငှက်ကလေးများက မိခင်ပြန်လာ၍ အစာကျွေးမည့်အချိန်ကို စောင့်မျှော်သကဲ့သို့၊ ဆာလောင်သော နွားကလေးများက နို့တိုက်ချိန်ကို တုန်လှုပ်စွာ စောင့်သကဲ့သို့၊ အိမ်မှဝေးနေသော ခင်ပွန်းကို လွမ်းဆွတ်သော ဇနီးသည်က မျှော်လင့်သကဲ့သို့—ကျွန်ုပ်၏စိတ်သည် သင်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့မြင်၍ တိုက်ရိုက်ဝတ်ပြုစေလိုသည့် အခွင့်ကို အမြဲတမ်းတောင့်တနေပါသည်။
Verse 27
ममोत्तमश्लोकजनेषु सख्यं संसारचक्रे भ्रमत: स्वकर्मभि: । त्वन्माययात्मात्मजदारगेहे- ष्वासक्तचित्तस्य न नाथ भूयात् ॥ २७ ॥
အရှင်နာထာ၊ ကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်ပိုင်ကမ္မဖလကြောင့် သံသရာစက်ဝိုင်းတွင် လှည့်လည်နေပါသည်။ ထို့ကြောင့် သင်၏ သန့်ရှင်း၍ ဉာဏ်ပွင့်သော ဘက္တများ၏ စည်းဝေးမှုအတွင်း မိတ်သဟာယကိုသာ တောင်းခံပါသည်။ သင်၏ ပြင်ပမာယာကြောင့် ကျွန်ုပ်၏စိတ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၊ ဇနီး၊ သားသမီးနှင့် အိမ်တွင် ကပ်လျက်နေသေးသည်; ထိုကပ်လျက်မှု မရှိတော့ပါစေ—ကျွန်ုပ်၏စိတ်နှင့် သတိအားလုံး သင်တစ်ပါးတည်း၌သာ ချည်နှောင်ပါစေ။
Frequently Asked Questions
Vṛtrāsura frames warfare under dharma-yuddha: a true hero confronts a prepared opponent, not a fleeing or terrified one. His rebuke exposes that victory gained through fear and opportunism lacks kīrti (glory) and does not elevate one spiritually. The Bhāgavata uses this to contrast external “success” with inner dharma and to spotlight Vṛtrāsura’s unexpected nobility despite being labeled an asura.
The chapter distinguishes temperament and role from ultimate consciousness. Vṛtrāsura’s outward ferocity belongs to the battlefield narrative, but his inner orientation is exclusive dependence on Bhagavān: he accepts death as Viṣṇu’s arrangement, rejects svarga and power, and prays for dāsyam—service to the Lord’s servants. In Bhāgavata theology, bhakti is measured by śaraṇāgati and remembrance, not by social designation (deva/asura) or external intensity.
It demonstrates adherence to righteous conduct even toward an enemy. Seeing Indra disadvantaged, Vṛtrāsura refrains from a second strike, aligning with the principle that a warrior should not exploit helplessness. This restraint heightens the chapter’s moral tension: Indra’s eventual victory will not be due to Indra’s superior virtue but to the thunderbolt empowered by Viṣṇu and Dadhīci—emphasizing divine providence over mere martial dominance.
He asks not for heaven, dominion, mystic powers, or even liberation devoid of devotion. His prayer is for perpetual association with and service to the Lord’s devotees (the “servant of Your servants”), so that mind, speech, and body remain engaged in glorification and loving service. The imagery of dependent calves, fledgling birds, and a longing spouse conveys single-pointed yearning for direct service (sevā) rather than reward.
Saṅkarṣaṇa is a plenary expansion of the Supreme Lord associated with sustaining and spiritual strength, also linked with Balarāma in Vaiṣṇava theology. Vṛtrāsura’s fixation on Saṅkarṣaṇa’s lotus feet signals that his ‘death’ is contemplated as yogic transition—mind anchored in Bhagavān at the final moment—thereby aligning the battle narrative with the canto’s liberation-through-bhakti emphasis.