
Dadhīci’s Supreme Charity and the Opening of Indra’s War with Vṛtrāsura
ဟရီ (ကృష్ణ) သည် အိန္ဒြာကို ညွှန်ကြားပြီး ပျောက်ကွယ်သွားသောနောက် ဒေဝတားတို့သည် ဘုရားသခင်၏ အစီအစဉ်အတိုင်း ဒဓီစိ ရှိသီထံ သွားရောက်ကာ ဝဇ္ဇရ (မိုးကြိုးလက်နက်) ပြုလုပ်ရန် သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို တောင်းခံကြသည်။ ဒဓီစိက ကိုယ်ခန္ဓာပေါ် အလွန်ကပ်လှုပ်မှုနှင့် သေခြင်း၏ နာကျင်မှုကို ဟာသသဘောဖြင့် ထောက်ပြကာ ကရုဏာ၊ ဒါန၊ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အနိစ္စကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ဆွေးနွေးစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယာယီကိုယ်ခန္ဓာကို ဓမ္မအကျိုးနှင့် အမတကီရ్తိအတွက် စွန့်လွှတ်သင့်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ပြီး သမာဓိဝင်ကာ ပဉ္စဘောတိက ကိုယ်ခန္ဓာကို လွှတ်ပေးသည်။ ဝိශ්ဝကರ್ಮာက သူ၏ အရိုးများမှ ဝဇ္ဇရကို ဖန်တီးပြီး၊ ဒဓီစိ၏ တပစ်နှင့် ဘုရား၏ အမိန့်တော်ကြောင့် အိန္ဒြာသည် အဲရာဝတားကို စီးကာ ဒေဝတားနှင့် ရှိသီတို့၏ ချီးမွမ်းသံများကြားတွင် ဝృထရာဆုရကို ရင်ဆိုင်ရန် ထွက်ခွာသည်။ နర్మဒါကမ်းပြင် စစ်မြေပြင်တွင် အဆုရာတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြင်းထန်သော်လည်း ကృష్ణ၏ ကာကွယ်မှုကြောင့် ဒေဝတားတို့ မထိခိုက်ဘဲ အဆုရာတို့ ကြောက်လန့်၍ ထွက်ပြေးကြသည်။ ဝృထရာဆုရက သူတို့ကို တားဆီးကာ သေခြင်းမလွတ်နိုင်ကြောင်း၊ “ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော သေခြင်း” သည် ယောဂသမာဓိ (အထူးသဖြင့် ဘက္တိယောဂ) သို့မဟုတ် မကြောက်မရွံ့ စစ်ခေါင်းဆောင်မှုဖြင့် ရနိုင်ကြောင်း သင်ကြား၍ နောက်အခန်းများ၏ ဘက္တိဆွေးနွေးမှုအတွက် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။
Verse 1
श्रीबादरायणिरुवाच इन्द्रमेवं समादिश्य भगवान् विश्वभावन: । पश्यतामनिमेषाणां तत्रैवान्तर्दधे हरि: ॥ १ ॥
သီရိ ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ မိန့်ကြားသည်—ဤသို့ အိန္ဒြကို ညွှန်ကြားပြီးနောက်၊ စကြဝဠာပေါ်ထွန်းမှု၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ဘဂဝန် ဟရီသည် မျက်တောင်မခတ်ဘဲ ကြည့်နေသော ဒေဝတို့၏ ရှေ့မှောက်၌ ထိုနေရာတင် အန္တရာဓာန်သွားလေ၏။
Verse 2
तथाभियाचितो देवैर्ऋषिराथर्वणो महान् । मोदमान उवाचेदं प्रहसन्निव भारत ॥ २ ॥
အို ဘာရတ (ပရိက္ခစ်)၊ သခင်၏ အမိန့်အတိုင်း ဒေဝတို့သည် အထရ္ဝါ၏သား မဟာရသီ ဒဓီချိ ထံသို့ သွားရောက်တောင်းခံကြသည်။ သူသည် အလွန်ရက်ရောသူဖြစ်၍ ကိုယ်ခန္ဓာကို ပေးလှူရန် တောင်းဆိုသောအခါ ချက်ချင်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း သဘောတူလေ၏။ သို့သော် ဓမ္မအကြောင်းအရာကို သူတို့ထံမှ ကြားနာလိုသဖြင့် ပြုံးရယ်ကာ ဟာသသဘောဖြင့် ဤသို့ ဆိုလေ၏။
Verse 3
अपि वृन्दारका यूयं न जानीथ शरीरिणाम् । संस्थायां यस्त्वभिद्रोहो दु:सहश्चेतनापह: ॥ ३ ॥
အမြင့်မြတ်သော နတ်ဒေဝတို့၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော သတ္တဝါတို့သည် သေချိန်တွင် မခံနိုင်လောက်သော နာကျင်မှုကြောင့် သတိလစ်သွားသည်ကို မသိကြသလော?
Verse 4
जिजीविषूणां जीवानामात्मा प्रेष्ठ इहेप्सित: । क उत्सहेत तं दातुं भिक्षमाणाय विष्णवे ॥ ४ ॥
ဤလောက၌ အသက်ရှင်လိုသော သတ္တဝါတို့အတွက် ကိုယ်ခန္ဓာသည် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်သည်။ ထိုကိုယ်ကိုကာကွယ်ရန် အရာအားလုံးကိုပင် စွန့်လွှတ်ကြသည်; ထို့ကြောင့် ဗိဿဏုဘုရားက တောင်းဆိုသော်လည်း ကိုယ်ကို မည်သူပေးနိုင်မည်နည်း?
Verse 5
श्रीदेवा ऊचु: किं नु तद् दुस्त्यजं ब्रह्मन् पुंसां भूतानुकम्पिनाम् । भवद्विधानां महतां पुण्यश्लोकेड्यकर्मणाम् ॥ ५ ॥
နတ်ဒေဝတို့က ပြောသည်– အို ဘြာဟ္မဏာ! သင်ကဲ့သို့ ကုသိုလ်ကီർത്തိဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသော ကုသိုလ်ကမ္မရှိပြီး သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာရှိသော မဟာတမားတို့အတွက် မစွန့်လွှတ်နိုင်သော အရာရှိပါသလော?
Verse 6
नूनं स्वार्थपरो लोको न वेद परसङ्कटम् । यदि वेद न याचेत नेति नाह यदीश्वर: ॥ ६ ॥
အမှန်တကယ်တော့ ကိုယ့်အကျိုးကိုသာကြည့်သူများသည် အခြားသူ၏ဒုက္ခကို မသိသဖြင့် တောင်းဆိုကြသည်။ တောင်းသူက ပေးသူ၏ခက်ခဲမှုကို သိလျှင် မတောင်းမည်; ပေးသူကလည်း တောင်းသူ၏အခက်အခဲကို သိလျှင် ‘မပေး’ ဟု မငြင်းမည်။
Verse 7
श्रीऋषिरुवाच धर्मं व: श्रोतुकामेन यूयं मे प्रत्युदाहृता: । एष व: प्रियमात्मानं त्यजन्तं सन्त्यजाम्यहम् ॥ ७ ॥
မဟာရသီ ဒဓီချိက ပြောသည်– သင်တို့ထံမှ ဓမ္မတရားကို ကြားလိုသည့်ဆန္ဒကြောင့်ပင် အရင်က သင်တို့တောင်းဆိုသည့်အတိုင်း ကိုယ်ခန္ဓာကို မပေးခဲ့သည်။ ယခုတော့ ဤကိုယ်သည် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်သော်လည်း သင်တို့၏ကောင်းမြတ်သောရည်ရွယ်ချက်အတွက် စွန့်လွှတ်မည်; အကြောင်းမူကား ယနေ့ သို့မဟုတ် မနက်ဖြန် မဖြစ်မနေ ခွာသွားရမည်။
Verse 8
योऽध्रुवेणात्मना नाथा न धर्मं न यश: पुमान् । ईहेत भूतदयया स शोच्य: स्थावरैरपि ॥ ८ ॥
အို နတ်ဒေဝတို့၊ မတည်မြဲသော ကိုယ်ခန္ဓာကို ဓမ္မ သို့မဟုတ် အမြဲတမ်းဂုဏ်သတင်းအတွက် မစွန့်လွှတ်ဘဲ သတ္တဝါတို့၏ ဒုက္ခကို မေတ္တာမထားသူသည် မလှုပ်ရှားသောအရာများကပင် သနားရသူ ဖြစ်သည်။
Verse 9
एतावानव्ययो धर्म: पुण्यश्लोकैरुपासित: । यो भूतशोकहर्षाभ्यामात्मा शोचति हृष्यति ॥ ९ ॥
ဤသည်ပင် မပျက်မယွင်းသော ဓမ္မ ဖြစ်ပြီး ပုဏ္ဏသလိုက မဟာပုရుషတို့က ချီးမွမ်းကာ ကိုးကွယ်ကြသည်—အခြားသတ္တဝါတို့၏ ဒုက္ခကို မြင်လျှင် ဝမ်းနည်း၍ သူတို့၏ ပျော်ရွှင်မှုကို မြင်လျှင် ဝမ်းမြောက်သူ။
Verse 10
अहो दैन्यमहो कष्टं पारक्यै: क्षणभङ्गुरै: । यन्नोपकुर्यादस्वार्थैर्मर्त्य: स्वज्ञातिविग्रहै: ॥ १० ॥
အို၊ ဘယ်လောက် ဒိန်ယမူနဲ့ ဘယ်လောက် ခက်ခဲပါသလဲ! သူတစ်ပါး၏အရာလိုပဲ ခဏချင်းပျက်စီးနိုင်သော အရာများတွင် မူးမောနေပြီး လူသည် မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ ဥစ္စာ၊ ဆွေမျိုးတို့ကို အကျိုးမလိုဘဲ အခြားသူများအတွက် မသုံးလျှင် ထိုအရာများပင် ဒုက္ခ၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာသည်။
Verse 11
श्रीबादरायणिरुवाच एवं कृतव्यवसितो दध्यङ्ङाथर्वणस्तनुम् । परे भगवति ब्रह्मण्यात्मानं सन्नयञ्जहौ ॥ ११ ॥
သီရိ ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ မိန့်ကြားသည်—ဤသို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် အထර්ဝါ၏သား ဒဓီချိ မုနိသည် နတ်ဒေဝတို့၏ ဝန်ဆောင်မှုအတွက် မိမိကိုယ်ခန္ဓာကို အပ်နှံ하였다။ သူသည် မိမိ၏ အတ္တကို အမြင့်ဆုံး ဘဂဝန်၏ ပဒပဒ్మ၌ အပ်နှံကာ ငါးဓာတ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ကိုယ်ခန္ဓာကြမ်းကို စွန့်လွှတ်하였다။
Verse 12
यताक्षासुमनोबुद्धिस्तत्त्वदृग् ध्वस्तबन्धन: । आस्थित: परमं योगं न देहं बुबुधे गतम् ॥ १२ ॥
ဒဓီချိသည် အာရုံများ၊ အသက်အား၊ စိတ်နှင့် ဉာဏ်ကို ထိန်းချုပ်ကာ သစ္စာကိုမြင်သူဖြစ်၍ ချည်နှောင်မှုအားလုံးကို ဖြတ်တောက်하였다။ အမြင့်ဆုံး ယောဂတွင် စူးစိုက်နေသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာ ဘယ်အချိန်က ခွာသွားသည်ကိုပင် မသိခဲ့။
Verse 13
अथेन्द्रो वज्रमुद्यम्य निर्मितं विश्वकर्मणा । मुने: शक्तिभिरुत्सिक्तो भगवत्तेजसान्वित: ॥ १३ ॥ वृतो देवगणै: सर्वैर्गजेन्द्रोपर्यशोभत । स्तूयमानो मुनिगणैस्त्रैलोक्यं हर्षयन्निव ॥ १४ ॥
ထို့နောက် အိန္ဒြာသည် ဒဓီချိ၏ အရိုးမှ ဝိශ්ဝကರ್ಮာ ပြုလုပ်သော ဝဇ္ဇရကို ခိုင်မာစွာ ကိုင်မြှောက်하였다။ ဒဓီချိ မုနိ၏ အင်အားနှင့် ပြည့်ဝ၍ ဘဂဝန်၏ တေဇာဖြင့် တောက်ပ하였다။
Verse 14
अथेन्द्रो वज्रमुद्यम्य निर्मितं विश्वकर्मणा । मुने: शक्तिभिरुत्सिक्तो भगवत्तेजसान्वित: ॥ १३ ॥ वृतो देवगणै: सर्वैर्गजेन्द्रोपर्यशोभत । स्तूयमानो मुनिगणैस्त्रैलोक्यं हर्षयन्निव ॥ १४ ॥
ဒေဝတားအပေါင်းတို့ ဝန်းရံလျက် အိန္ဒြာသည် မိမိ၏ ဆင်အဲရာဝတ၏ ကျောပေါ်တွင် တင့်တယ်စွာ တောက်ပ하였다။ မုနိများ ချီးမွမ်းသဖြင့် သုံးလောကကို ပျော်ရွှင်စေသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။
Verse 15
वृत्रमभ्यद्रवच्छत्रुमसुरानीकयूथपै: । पर्यस्तमोजसा राजन् क्रुद्धो रुद्र इवान्तकम् ॥ १५ ॥
အို မင်းပါရီක්ෂစ်! အရင်က ဒေါသထွက်သော ရုဒ္ဒရသည် အန္တက (ယမရာဇ) ကို သတ်ရန် ပြေးဝင်သကဲ့သို့၊ အိန္ဒြာလည်း အဆုရစစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များ ဝိုင်းရံထားသော ရန်သူ ဝෘတြာဆုရကို အင်အားကြီးစွာ တိုက်ခိုက်하였다။
Verse 16
तत: सुराणामसुरै रण: परमदारुण: । त्रेतामुखे नर्मदायामभवत्प्रथमे युगे ॥ १६ ॥
ထို့နောက် စတျယုဂ အဆုံးနှင့် တ్రေတားယုဂ အစတွင် နရ္မဒါမြစ်ကမ်းပေါ်၌ ဒေဝတားများနှင့် အဆုရများအကြား အလွန်ကြမ်းတမ်းသော စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွား하였다။
Verse 17
रुद्रैर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां पितृवह्निभि: । मरुद्भिर्ऋभुभि: साध्यैर्विश्वेदेवैर्मरुत्पतिम् ॥ १७ ॥ दृष्ट्वा वज्रधरं शक्रं रोचमानं स्वया श्रिया । नामृष्यन्नसुरा राजन्मृधे वृत्रपुर:सरा: ॥ १८ ॥
အို မင်းကြီး! ဝෘတြာဆုရ ဦးဆောင်သော အဆုရများ စစ်မြေပြင်သို့ ဝင်လာသောအခါ ဝဇ္ဇရကိုင်သော သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ကို တွေ့မြင်ကြသည်။ ရုဒ္ဒရ၊ ဝಸು၊ အာဒိတျ၊ အရှွိနီကူမာရ၊ ပိတೃ၊ ဝဟ္နိ၊ မရုတ်၊ ဣဘု၊ သာဓျ၊ ဝိශ්ဝဒေဝတို့ ဝန်းရံလျက်၊ မိမိ၏ သီရိဖြင့် တောက်ပနေသည်။ ထိုအလင်းရောင်ကို အဆုရများ မခံနိုင်ကြ။
Verse 18
रुद्रैर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां पितृवह्निभि: । मरुद्भिर्ऋभुभि: साध्यैर्विश्वेदेवैर्मरुत्पतिम् ॥ १७ ॥ दृष्ट्वा वज्रधरं शक्रं रोचमानं स्वया श्रिया । नामृष्यन्नसुरा राजन्मृधे वृत्रपुर:सरा: ॥ १८ ॥
အို မင်းကြီး၊ ဝෘထ္ရာသူရ ဦးဆောင်သော အသူရတို့ စစ်မြေပြင်သို့ ရောက်လာသောအခါ၊ ဝဇ္ရကိုင်သော သက္ကရာ အိန္ဒြာကို မြင်ကြသည်။ သူ့ကို ရုဒ္ဒရ၊ ဝစု၊ အာဒိတျ၊ အရှွိနီကူမာရ၊ ပိတೃ၊ အဂ္နိ(ဝဟ္နိ)၊ မရုတ်၊ ဣဘု၊ သာဓျ နှင့် ဝိශ්ဝဒေဝတို့ ဝန်းရံထားသည်။ ကိုယ်ပိုင် သရီတော်ဖြင့် တောက်ပသော အိန္ဒြာ၏ တေဇောသည် ဒေဝဆန့်ကျင်သူတို့အတွက် မခံနိုင်အောင် ဖြစ်하였다။
Verse 19
नमुचि: शम्बरोऽनर्वा द्विमूर्धा ऋषभोऽसुर: । हयग्रीव: शङ्कुशिरा विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ पुलोमा वृषपर्वा च प्रहेतिर्हेतिरुत्कल: । दैतेया दानवा यक्षा रक्षांसि च सहस्रश: ॥ २० ॥ सुमालिमालिप्रमुखा: कार्तस्वरपरिच्छदा: । प्रतिषिध्येन्द्रसेनाग्रं मृत्योरपि दुरासदम् ॥ २१ ॥ अभ्यर्दयन्नसम्भ्रान्ता: सिंहनादेन दुर्मदा: । गदाभि: परिघैर्बाणै: प्रासमुद्गरतोमरै: ॥ २२ ॥
စူမာလိ၊ မာလိတို့ ဦးဆောင်သော ဒိုင်တျ-ဒါနဝ၊ ယက္ခ၊ ရက္ခသ စသည့် အများအပြား ရာချီထောင်ချီတို့သည် ရွှေအလှဆင်များ ဝတ်ဆင်ကာ မရဏတော်တောင် လွယ်ကူစွာ မကျော်လွှားနိုင်သည့် အိန္ဒြာတပ်၏ ရှေ့တန်းကို တားဆီးခဲ့ကြသည်။ ထိုအထဲတွင် နမုချိ၊ သမ္ဗရ၊ အနර්ဝာ၊ ဒွိမူර්ဓာ၊ ဣရှဘ၊ ဟယဂရီဝ၊ ရှင်ကူရှီရာ၊ ဝိပရချိတ္တိ၊ အယိုမုခ၊ ပုလိုမာ၊ ဝೃષပර්ဝာ၊ ပရဟေတိ၊ ဟေတိ၊ ဥတ္ကလ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ စင်္ဟနာဒဖြင့် မကြောက်မရွံ့ မာန်တက်ကာ ဂဒါ၊ သံတုတ်ကြီး၊ မြား၊ လှံ၊ မုဒ္ဂရ၊ တိုမရ စသည့် လက်နက်များဖြင့် ဒေဝတို့ကို နာကျင်စေ하였다။
Verse 20
नमुचि: शम्बरोऽनर्वा द्विमूर्धा ऋषभोऽसुर: । हयग्रीव: शङ्कुशिरा विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ पुलोमा वृषपर्वा च प्रहेतिर्हेतिरुत्कल: । दैतेया दानवा यक्षा रक्षांसि च सहस्रश: ॥ २० ॥ सुमालिमालिप्रमुखा: कार्तस्वरपरिच्छदा: । प्रतिषिध्येन्द्रसेनाग्रं मृत्योरपि दुरासदम् ॥ २१ ॥ अभ्यर्दयन्नसम्भ्रान्ता: सिंहनादेन दुर्मदा: । गदाभि: परिघैर्बाणै: प्रासमुद्गरतोमरै: ॥ २२ ॥
စူမာလိ၊ မာလိတို့ ဦးဆောင်သော ဒိုင်တျ-ဒါနဝ၊ ယက္ခ၊ ရက္ခသ စသည့် အများအပြား ရာချီထောင်ချီတို့သည် ရွှေအလှဆင်များ ဝတ်ဆင်ကာ မရဏတော်တောင် လွယ်ကူစွာ မကျော်လွှားနိုင်သည့် အိန္ဒြာတပ်၏ ရှေ့တန်းကို တားဆီးခဲ့ကြသည်။ ထိုအထဲတွင် နမုချိ၊ သမ္ဗရ၊ အနර්ဝာ၊ ဒွိမူර්ဓာ၊ ဣရှဘ၊ ဟယဂရီဝ၊ ရှင်ကူရှီရာ၊ ဝိပရချိတ္တိ၊ အယိုမုခ၊ ပုလိုမာ၊ ဝೃષပර්ဝာ၊ ပရဟေတိ၊ ဟေတိ၊ ဥတ္ကလ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ စင်္ဟနာဒဖြင့် မကြောက်မရွံ့ မာန်တက်ကာ ဂဒါ၊ သံတုတ်ကြီး၊ မြား၊ လှံ၊ မုဒ္ဂရ၊ တိုမရ စသည့် လက်နက်များဖြင့် ဒေဝတို့ကို နာကျင်စေ하였다။
Verse 21
नमुचि: शम्बरोऽनर्वा द्विमूर्धा ऋषभोऽसुर: । हयग्रीव: शङ्कुशिरा विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ पुलोमा वृषपर्वा च प्रहेतिर्हेतिरुत्कल: । दैतेया दानवा यक्षा रक्षांसि च सहस्रश: ॥ २० ॥ सुमालिमालिप्रमुखा: कार्तस्वरपरिच्छदा: । प्रतिषिध्येन्द्रसेनाग्रं मृत्योरपि दुरासदम् ॥ २१ ॥ अभ्यर्दयन्नसम्भ्रान्ता: सिंहनादेन दुर्मदा: । गदाभि: परिघैर्बाणै: प्रासमुद्गरतोमरै: ॥ २२ ॥
စူမာလိ၊ မာလိတို့ ဦးဆောင်သော ဒိုင်တျ-ဒါနဝ၊ ယက္ခ၊ ရက္ခသ စသည့် အများအပြား ရာချီထောင်ချီတို့သည် ရွှေအလှဆင်များ ဝတ်ဆင်ကာ မရဏတော်တောင် လွယ်ကူစွာ မကျော်လွှားနိုင်သည့် အိန္ဒြာတပ်၏ ရှေ့တန်းကို တားဆီးခဲ့ကြသည်။ ထိုအထဲတွင် နမုချိ၊ သမ္ဗရ၊ အနර්ဝာ၊ ဒွိမူර්ဓာ၊ ဣရှဘ၊ ဟယဂရီဝ၊ ရှင်ကူရှီရာ၊ ဝိပရချိတ္တိ၊ အယိုမုခ၊ ပုလိုမာ၊ ဝೃષပර්ဝာ၊ ပရဟေတိ၊ ဟေတိ၊ ဥတ္ကလ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ စင်္ဟနာဒဖြင့် မကြောက်မရွံ့ မာန်တက်ကာ ဂဒါ၊ သံတုတ်ကြီး၊ မြား၊ လှံ၊ မုဒ္ဂရ၊ တိုမရ စသည့် လက်နက်များဖြင့် ဒေဝတို့ကို နာကျင်စေ하였다။
Verse 22
नमुचि: शम्बरोऽनर्वा द्विमूर्धा ऋषभोऽसुर: । हयग्रीव: शङ्कुशिरा विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ पुलोमा वृषपर्वा च प्रहेतिर्हेतिरुत्कल: । दैतेया दानवा यक्षा रक्षांसि च सहस्रश: ॥ २० ॥ सुमालिमालिप्रमुखा: कार्तस्वरपरिच्छदा: । प्रतिषिध्येन्द्रसेनाग्रं मृत्योरपि दुरासदम् ॥ २१ ॥ अभ्यर्दयन्नसम्भ्रान्ता: सिंहनादेन दुर्मदा: । गदाभि: परिघैर्बाणै: प्रासमुद्गरतोमरै: ॥ २२ ॥
စူမာလိ၊ မာလိတို့ ဦးဆောင်သော ဒိုင်တျ-ဒါနဝ၊ ယက္ခ၊ ရက္ခသ စသည့် အများအပြား ရာချီထောင်ချီတို့သည် ရွှေအလှဆင်များ ဝတ်ဆင်ကာ မရဏတော်တောင် လွယ်ကူစွာ မကျော်လွှားနိုင်သည့် အိန္ဒြာတပ်၏ ရှေ့တန်းကို တားဆီးခဲ့ကြသည်။ ထိုအထဲတွင် နမုချိ၊ သမ္ဗရ၊ အနර්ဝာ၊ ဒွိမူර්ဓာ၊ ဣရှဘ၊ ဟယဂရီဝ၊ ရှင်ကူရှီရာ၊ ဝိပရချိတ္တိ၊ အယိုမုခ၊ ပုလိုမာ၊ ဝೃષပර්ဝာ၊ ပရဟေတိ၊ ဟေတိ၊ ဥတ္ကလ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ စင်္ဟနာဒဖြင့် မကြောက်မရွံ့ မာန်တက်ကာ ဂဒါ၊ သံတုတ်ကြီး၊ မြား၊ လှံ၊ မုဒ္ဂရ၊ တိုမရ စသည့် လက်နက်များဖြင့် ဒေဝတို့ကို နာကျင်စေ하였다။
Verse 23
शूलै: परश्वधै: खड्गै: शतघ्नीभिर्भुशुण्डिभि: । सर्वतोऽवाकिरन् शस्त्रैरस्त्रैश्च विबुधर्षभान् ॥ २३ ॥
အဆုရာတို့သည် လှံ၊ တြိရှူးလ်၊ ပုဆိန်၊ ဓားနှင့် śataghnī၊ bhuśuṇḍi ကဲ့သို့သော လက်နက်များကိုင်ကာ အရပ်ရပ်မှ တိုက်ခိုက်၍ ဒေဝတပ်၏ ခေါင်းဆောင်များကို ပြန့်ကျဲစေ하였다။
Verse 24
न तेऽदृश्यन्त सञ्छन्ना: शरजालै: समन्तत: । पुङ्खानुपुङ्खपतितैर्ज्योतींषीव नभोघनै: ॥ २४ ॥
အရပ်ရပ်မှ မြားကွန်ယက်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းခံရသဖြင့် ဒေဝတို့ မမြင်ရတော့ဘဲ၊ ထူထပ်သော မိုးတိမ်များကြောင့် ကြယ်များ မမြင်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။
Verse 25
न ते शस्त्रास्त्रवर्षौघा ह्यासेदु: सुरसैनिकान् । छिन्ना: सिद्धपथे देवैर्लघुहस्तै: सहस्रधा ॥ २५ ॥
ဒေဝတပ်ကို သတ်ရန် လွှတ်သော လက်နက်နှင့် မြားမိုးသည် သူတို့ထံ မရောက်နိုင်ခဲ့၊ ဒေဝတို့က လျင်မြန်စွာ ကောင်းကင်ပေါ်တွင်ပင် ထောင်ချီအပိုင်းအစများအဖြစ် ဖြတ်တောက်ခဲ့ကြသည်။
Verse 26
अथ क्षीणास्त्रशस्त्रौघा गिरिशृङ्गद्रुमोपलै: । अभ्यवर्षन् सुरबलं चिच्छिदुस्तांश्च पूर्ववत् ॥ २६ ॥
လက်နက်နှင့် မန္တရဘలం လျော့နည်းလာသဖြင့် အဆုရာတို့သည် တောင်ထိပ်များ၊ သစ်ပင်များ၊ ကျောက်တုံးများကို ဒေဝတပ်ပေါ် မိုးကဲ့သို့ ချခဲ့သော်လည်း ဒေဝတို့က ယခင်ကဲ့သို့ ကောင်းကင်တွင်ပင် ခွဲဖျက်၍ အကျိုးမရှိစေ하였다။
Verse 27
तानक्षतान् स्वस्तिमतो निशाम्य शस्त्रास्त्रपूगैरथ वृत्रनाथा: । द्रुमैर्दृषद्भिर्विविधाद्रिशृङ्गै रविक्षतांस्तत्रसुरिन्द्रसैनिकान् ॥ २७ ॥
ဝೃತ್ರာဆုရ၏ အမိန့်အောက်ရှိ အဆုရာတပ်သားများသည် အင်ဒြ၏ စစ်သည်များက လက်နက်မိုး၊ သစ်ပင်၊ ကျောက်တုံး၊ တောင်ထိပ်မျိုးစုံတို့ကြောင့်ပင် အနည်းငယ်မျှ မထိခိုက်ဘဲ ကောင်းမွန်စွာ ရှိနေသည်ကို မြင်သော် အလွန်ကြောက်ရွံ့သွားကြသည်။
Verse 28
सर्वे प्रयासा अभवन् विमोघा: कृता: कृता देवगणेषु दैत्यै: । कृष्णानुकूलेषु यथा महत्सु क्षुद्रै: प्रयुक्ता ऊषती रूक्षवाच: ॥ २८ ॥
ကృష్ణကို အားထား၍ အနုကူလဖြစ်သော မဟာပုရုရှများကို အရေးမကြီးသူများက ကြမ်းတမ်းသောစကားဖြင့် ဒေါသတကြီး မမှန်ကန်စွာ စွပ်စွဲသော်လည်း မဟာပုရုရှတို့ မလှုပ်ရှားသကဲ့သို့၊ ကൃഷ്ണ၏ ကာကွယ်မှုအောက်ရှိ ဒေဝတားတို့ကို ဆန့်ကျင်သည့် အဆုရတို့၏ ကြိုးပမ်းမှုအားလုံးလည်း အကျိုးမရှိခဲ့သည်။
Verse 29
ते स्वप्रयासं वितथं निरीक्ष्य हरावभक्ता हतयुद्धदर्पा: । पलायनायाजिमुखे विसृज्य पतिं मनस्ते दधुरात्तसारा: ॥ २९ ॥
ဟရီ-ကృష్ణ၏ ဘက္တ မဟုတ်သော အဆုရတို့သည် မိမိတို့ ကြိုးပမ်းမှုများ အကျိုးမရှိကြောင်း မြင်သဖြင့် စစ်ဂုဏ်မာန် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ စစ်ပွဲအစမှာပင် ခေါင်းဆောင်ကို စွန့်ပစ်ကာ ရန်သူက သူတို့၏ အင်အားအနှစ်သာရကို လုယူသဖြင့် ထွက်ပြေးရန် ဆုံးဖြတ်하였다။
Verse 30
वृत्रोऽसुरांस्ताननुगान् मनस्वी प्रधावत: प्रेक्ष्य बभाष एतत् । पलायितं प्रेक्ष्य बलं च भग्नं भयेन तीव्रेण विहस्य वीर: ॥ ३० ॥
ပြင်းထန်သော ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် မိမိစစ်တပ် ပျက်စီးကာ မဟာသူရဲကောင်းဟု နာမည်ကြီးသော အဆုရများတောင် စစ်မြေပြင်မှ ထွက်ပြေးနေသည်ကို မြင်သော်၊ စိတ်ကြီးသူရဲကောင်း ဝෘထရာဆုရသည် ပြုံးရယ်ကာ အောက်ပါစကားကို ပြော하였다။
Verse 31
कालोपपन्नां रुचिरां मनस्विनां जगाद वाचं पुरुषप्रवीर: । हे विप्रचित्ते नमुचे पुलोमन् मयानर्वञ्छम्बर मे शृणुध्वम् ॥ ३१ ॥
အချိန်နှင့် အခြေအနေကို လိုက်ဖက်စွာ၊ သူရဲကောင်းတို့အနက် အထူးသူရဲကောင်း ဝෘထရာဆုရသည် ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းမည့် လှပသောစကားကို ပြော၍—“အို ဗိပရချိတ္တိ၊ အို နမုချိ၊ အို ပုလိုမာ၊ အို မယ၊ အနရ္ဝာ နှင့် ရှမ္ဗရ! ငါ့စကားကို နားထောင်ကြ; မပြေးကြနှင့်” ဟု ခေါ်ဆို하였다။
Verse 32
जातस्य मृत्युर्ध्रुव एव सर्वत: प्रतिक्रिया यस्य न चेह क्लृप्ता । लोको यशश्चाथ ततो यदि ह्यमुं को नाम मृत्युं न वृणीत युक्तम् ॥ ३२ ॥
မွေးဖွားလာသော သတ္တဝါတိုင်းအတွက် သေခြင်းသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်သည်။ ဤလောက၌ သေခြင်းမှ လွတ်မြောက်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုမျှ မသတ်မှတ်ထား။ ထို့ကြောင့် သေခြင်း မလွဲမသွေ ဖြစ်နေသော်၊ သင့်လျော်သော သေခြင်းဖြင့် မြင့်မားသော လောကသို့ တိုးတက်ရပြီး ဤနေရာ၌လည်း ကီर्तिရရှိနိုင်လျှင်၊ ထိုဂုဏ်မြောက်သေခြင်းကို မည်သူ မရွေးချယ်မည်နည်း။
Verse 33
द्वौ सम्मताविह मृत्यू दुरापौ यद् ब्रह्मसन्धारणया जितासु: । कलेवरं योगरतो विजह्याद् यदग्रणीर्वीरशयेऽनिवृत्त: ॥ ३३ ॥
ဤနေရာတွင် ချီးမွမ်းထိုက်သော သေခြင်းနှစ်မျိုးကို ဆိုထားပြီး နှစ်မျိုးစလုံး အလွန်ရှားပါးသည်။ တစ်မျိုးမှာ ဘက္တိ-ယောဂ၌ တည်မြဲ၍ စိတ်နှင့် အသက်အားကို ထိန်းချုပ်ကာ အမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဘဂဝန်ကို အာရုံစိုက်လျက် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်တစ်မျိုးမှာ စစ်တပ်ကို ဦးဆောင်၍ စစ်မြေပြင်၌ နောက်မလှည့်ဘဲ သူရဲကောင်းသေခြင်းကို ရခြင်း ဖြစ်သည်။ သာသနာကျမ်းများက ဤသေခြင်းနှစ်မျိုးကို ဂုဏ်မြင့်ဟု ချီးကျူးသည်။
Dadhīci frames the body as impermanent and ultimately consumable by beasts, valuable only when engaged in dharma and service. Recognizing that death is near “today or tomorrow,” he chooses compassion and higher purpose—transforming bodily loss into akṣaya-kīrti (imperishable fame) and service to the Lord’s cosmic order.
Viśvakarmā manufactures the vajra from Dadhīci’s bones, which are empowered by his austerity and sanctioned by Bhagavān. It is presented as the divinely arranged instrument capable of countering Vṛtrāsura’s otherwise formidable power, showing that victory depends on grace and sacrifice, not merely military strength.
The demigod forces are described as being favorably situated under Kṛṣṇa’s protection, rendering demonic weapon-showers ineffective. The lesson is theological: when aligned with Bhagavān’s will (īśa-anugraha), even overwhelming opposition becomes futile, while pride and adharmic aggression collapse from within.
He names (1) death in absorption through mystic yoga—especially bhakti-yoga—where mind and prāṇa are fixed on the Supreme, and (2) death on the battlefield without turning one’s back while leading others. They are rare because both require mastery over fear: one through inner conquest of the mind, the other through unwavering duty and courage.