
Prāyaścitta, the ‘Elephant Bath’ Problem, and the Opening of Ajāmila-Upākhyāna
ပရိက္ခစ် မဟာရာဇာသည် ရှုကဒေဝ၏ ယခင်သင်ကြားချက်များ—နိဝෘတ္တိမားဂ၊ ပရဝෘတ္တိမားဂ၊ မန်ဝန္တရ အကြောင်းများနှင့် နရကသို့ကျရောက်မှု—ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး လူသားများကို နရကမှ မည်သို့ကယ်တင်နိုင်မည်နည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ရှုကဒေဝက ဓမ္မရှာစတြာပုံစံဖြင့် အပြစ်လုပ်ရပ်များကို သေမီ သတ်မှတ်ထားသော ပရాయရှ္စိတ္တဖြင့် အပြစ်အလေးအနက်အလိုက် ပြန်လည်ဖြေရှင်းရမည်ဟု ဆေးကုသမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ ဖြေသည်။ သို့သော် ပရိက္ခစ်က ပရాయရှ္စိတ္တပြီးနောက်လည်း လူများက သိသိသာသာ ထပ်မံအပြစ်လုပ်ကြသဖြင့် “ဆင်ရေချိုး” ကဲ့သို့ လျှော်ပြီး ပြန်ညစ်သွားသည်ဟု ကန့်ကွက်သည်။ ရှုကဒေဝက ထိုကန့်ကွက်ကို လက်ခံကာ အကျိုးလိုလားသော ပရాయရှ္စိတ္တသည် ဝါသနာကို အမြစ်မှ မဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း၊ အမှန်တကယ်သော ပရायရှ္စိတ္တမှာ ဉာဏ်ပညာဖြင့် သန့်စင်ကာ ဘက္တိသို့ ရောက်စေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဘြဟ္မစရိယ၊ ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှု၊ ဒါန၊ သစ္စာ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ အဟിംသာနှင့် နာမကီရတနတို့ဖြင့် ယာယီသန့်စင်မှုနှင့် မလွဲမသွေ ဘက္တိဖြင့် အပြည့်အဝ ဖျက်သိမ်းခြင်းကို ခွဲပြသည်။ ထို့နောက် အဇာမိလ အတ္ထုပ္ပတ္တိသို့ ကူးပြောင်းကာ ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် ကာမနှင့် မကောင်းသော ပေါင်းသင်းမှုကြောင့် ကျဆုံး၍ အပြစ်ပြုဘဝဖြင့် နေထိုင်ပြီး သေချိန်တွင် “နာရာယဏ” ဟု ခေါ်သံကြောင့် ဝိෂ္ဏုဒူတများ ရောက်လာကာ ယမဒူတများကို တားဆီးသဖြင့် နောက်အခန်းတွင် ဓမ္မ၊ အပြစ်နှင့် သန့်ရှင်းသော နာမအကြောင်း ဆွေးနွေးရန် အစပြုသည်။
Verse 1
श्रीपरीक्षिदुवाच निवृत्तिमार्ग: कथित आदौ भगवता यथा । क्रमयोगोपलब्धेन ब्रह्मणा यदसंसृति: ॥ १ ॥
မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ် မိန့်တော်မူသည်—အရှင် ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ၊ သင်သည် နိဝෘတ္တိ-မာဂ္ဂ (လွတ်မြောက်ရာလမ်း) ကို ယခင်ကတည်းက ရှင်းပြပြီးဖြစ်သည်။ အဆင့်ဆင့် ယောဂဖြင့် ဘြဟ္မလောကသို့ ရောက်ကာ ဘြဟ္မာနှင့်အတူ ပရမဓာမသို့ တက်ရောက်သဖြင့် မွေးသေ သံသရာသည် ရပ်တန့်သည်။
Verse 2
प्रवृत्तिलक्षणश्चैव त्रैगुण्यविषयो मुने । योऽसावलीनप्रकृतेर्गुणसर्ग: पुन: पुन: ॥ २ ॥
အို မုနိ၊ ပြဝෘတ္တိ-မာဂ္ဂသည် တြိဂုဏ်တို့၏ အရာဖြစ်သည်။ ပရကృతিতে လီန်နေသမျှ ဂုဏ်-ဆာဂ္ဂသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်၍ ဇီဝသည် အမျိုးမျိုးသော ကိုယ်ခန္ဓာများကို ရယူကာ စိတ်နှလုံးအလိုက် သုခဒုက္ခကို ခံစားပြီး ပြဝෘတ္တိ-မာဂ္ဂကို လျှောက်လှမ်းသည်။
Verse 3
अधर्मलक्षणा नाना नरकाश्चानुवर्णिता: । मन्वन्तरश्च व्याख्यात आद्य: स्वायम्भुवो यत: ॥ ३ ॥
သင်သည် အဓမ္မကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော နရကအမျိုးမျိုးကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ဘြဟ္မာ၏ သားတော် စွာယမ္ဘုဝ မနု ဦးစီးသော ပထမ မန်ဝန္တရကိုလည်း ရှင်းလင်းဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
Verse 4
प्रियव्रतोत्तानपदोर्वंशस्तच्चरितानि च । द्वीपवर्षसमुद्राद्रिनद्युद्यानवनस्पतीन् ॥ ४ ॥ धरामण्डलसंस्थानं भागलक्षणमानत: । ज्योतिषां विवराणां च यथेदमसृजद्विभु: ॥ ५ ॥
အရှင်၊ သင်သည် ပရိယဝရတနှင့် ဥတ္တာနပာဒတို့၏ မျိုးဆက်နှင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိများကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံး ဘဂဝန်သည် ဒွီပ-ဝရ္ଷများ၊ သမုဒ္ဒရာများ၊ တောင်တန်းများ၊ မြစ်များ၊ ဥယျာဉ်များနှင့် သစ်ပင်ပေါင်းများကို ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး၊ မြေမဏ္ဍလ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ၊ အပိုင်းအခြားလက္ခဏာများ၊ ကောင်းကင်ရှိ ကြယ်မဏ္ဍလများနှင့် အောက်လောကများကိုလည်း—ဗိဘု ဖန်ဆင်းသကဲ့သို့ သင်က ထင်ရှားစွာ ရှင်းပြထားသည်။
Verse 5
प्रियव्रतोत्तानपदोर्वंशस्तच्चरितानि च । द्वीपवर्षसमुद्राद्रिनद्युद्यानवनस्पतीन् ॥ ४ ॥ धरामण्डलसंस्थानं भागलक्षणमानत: । ज्योतिषां विवराणां च यथेदमसृजद्विभु: ॥ ५ ॥
အရှင်၊ သင်သည် ပရိယဝရတနှင့် ဥတ္တာနပာဒတို့၏ မျိုးဆက်နှင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိများကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံး ဘဂဝန်သည် ဒွီပ-ဝရ္ෂများ၊ သမုဒ္ဒရာများ၊ တောင်တန်းများ၊ မြစ်များ၊ ဥယျာဉ်များနှင့် သစ်ပင်ပေါင်းများကို ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး၊ မြေမဏ္ဍလ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ၊ အပိုင်းအခြားလက္ခဏာများ၊ ကောင်းကင်ရှိ ကြယ်မဏ္ဍလများနှင့် အောက်လောကများကိုလည်း—ဗိဘု ဖန်ဆင်းသကဲ့သို့ သင်က ထင်ရှားစွာ ရှင်းပြထားသည်။
Verse 6
अधुनेह महाभाग यथैव नरकान्नर: । नानोग्रयातनान्नेयात्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ ६ ॥
အလွန်ကံကောင်းမြတ်သော ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ၊ လူသားတို့သည် ပြင်းထန်သောဒုက္ခဝေဒနာများရှိသည့် နရကအခြေအနေများသို့ မဝင်ရောက်ရအောင် မည်သို့ကယ်တင်နိုင်သည်ကို ကျေးဇူးပြု၍ ရှင်းပြပါ။
Verse 7
श्रीशुक उवाच न चेदिहैवापचितिं यथांहस: कृतस्य कुर्यान्मनउक्तपाणिभि: । ध्रुवं स वै प्रेत्य नरकानुपैति ये कीर्तिता मे भवतस्तिग्मयातना: ॥ ७ ॥
ရှုကဒေဝက မိန့်ကြားသည်—အရှင်မင်းကြီး၊ ဤဘဝ၌ စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ်ဖြင့် ပြုခဲ့သော အပြစ်များကို သာස්တရအတိုင်း ပြန်လည်ဖြေရှင်းသော ပရాయశ္စိတ္တ မပြုလျှင်၊ သေပြီးနောက် မလွဲမသွေ နရကလောကသို့ သွားကာ ယခင်က ငါဖော်ပြခဲ့သည့် ပြင်းထန်သောဒုက္ခများကို ခံစားရမည်။
Verse 8
तस्मात्पुरैवाश्विह पापनिष्कृतौ यतेत मृत्योरविपद्यतात्मना । दोषस्य दृष्ट्वा गुरुलाघवं यथा भिषक् चिकित्सेत रुजां निदानवित् ॥ ८ ॥
ထို့ကြောင့် သေမင်းမလာမီ၊ ကိုယ်ခန္ဓာအားကောင်းနေသရွေ့ သာස්တရအတိုင်း အပြစ်ဖယ်ရှားခြင်းကို အမြန်ကြိုးစားသင့်သည်။ ရောဂါအကြောင်းရင်းသိသော ဆရာဝန်က ရောဂါ၏ပြင်းထန်မှုအလိုက် ကုသသကဲ့သို့၊ အပြစ်၏အလေးအနက်အလိုက် ပရాయశ္စိတ္တ ပြုသင့်သည်။
Verse 9
श्रीराजोवाच दृष्टश्रुताभ्यां यत्पापं जानन्नप्यात्मनोऽहितम् । करोति भूयो विवश: प्रायश्चित्तमथो कथम् ॥ ९ ॥
မဟာရာဇာက မေးသည်—အပြစ်သည် ကိုယ့်အတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်ကြောင်း မြင်၍ ကြား၍ သိနေရသော်လည်း လူသည် မတတ်သာဘဲ ထပ်ခါထပ်ခါ အပြစ်လုပ်သည်။ ပရాయశ္စိတ္တ ပြုပြီးနောက်တောင် မည်ကြောင့် ပြန်လည် အပြစ်ထဲကျသနည်း။ ထိုသို့သော ပရాయశ္စိတ္တ ၏ တန်ဖိုးက ဘာလဲ။
Verse 10
क्वचिन्निवर्ततेऽभद्रात्क्वचिच्चरति तत्पुन: । प्रायश्चित्तमथोऽपार्थं मन्ये कुञ्जरशौचवत् ॥ १० ॥
တခါတရံ သူသည် မကောင်းမှုမှ ရပ်တန့်သော်လည်း တခါတရံ ပြန်လည် ပြုမူတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့ ထပ်ခါထပ်ခါ အပြစ်လုပ်ပြီး ပရాయశ္စိတ္တ လုပ်ခြင်းကို အကျိုးမရှိဟု ငါထင်သည်—ဆင်ရေချိုးသကဲ့သို့ပင်; ဆင်သည် ရေချိုးပြီးနောက် မြေပြင်ပေါ်ရောက်သည်နှင့် ကိုယ်ပေါ်သို့ ဖုန်မှုန့်ပက်လေသည်။
Verse 11
श्रीबादरायणिरुवाच कर्मणा कर्मनिर्हारो न ह्यात्यन्तिक इष्यते । अविद्वदधिकारित्वात्प्रायश्चित्तं विमर्शनम् ॥ ११ ॥
သီရိရှုကာ မိန့်ကြားသည်—အို မင်းကြီး၊ ကမ္မဖြင့် ကမ္မကို ဖျက်သိမ်းခြင်းသည် အဆုံးစွန် လွတ်မြောက်မှု မဟုတ်၊ အကြောင်းမှာ ထိုကမ္မလည်း အကျိုးပေးသော ကမ္မဖြစ်သည်။ မသိမှုကြောင့် အပြစ်ဖြေစည်းကမ်းများကို လိုက်နာကြသော်လည်း၊ အမှန်တကယ် အပြစ်ဖြေခြင်းမှာ ဝေဒန္တ ဉာဏ်ဖြင့် အမြင့်ဆုံး အဘ్సလူးတ် သစ္စာကို သိမြင်ခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 12
नाश्नत: पथ्यमेवान्नं व्याधयोऽभिभवन्ति हि । एवं नियमकृद्राजन् शनै: क्षेमाय कल्पते ॥ १२ ॥
အို မင်းကြီး၊ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့် သန့်ရှင်းသော အာဟာရကို လူနာစားသောက်လျှင် တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်ကျန်းမာလာသကဲ့သို့၊ ဉာဏ်ပညာ၏ စည်းကမ်းသဘောတရားများကို လိုက်နာလျှင် မာယာအညစ်အကြေးမှ လွတ်မြောက်ရာသို့ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်သည်။
Verse 13
तपसा ब्रह्मचर्येण शमेन च दमेन च । त्यागेन सत्यशौचाभ्यां यमेन नियमेन वा ॥ १३ ॥ देहवाग्बुद्धिजं धीरा धर्मज्ञा: श्रद्धयान्विता: । क्षिपन्त्यघं महदपि वेणुगुल्ममिवानल: ॥ १४ ॥
တပဿ၊ ဘြဟ္မစရိယ၊ စိတ်ငြိမ်သက်မှု၊ အင်ဒြိယထိန်းချုပ်မှု၊ စွန့်လွှတ်မှု၊ သစ္စာနှင့် သန့်ရှင်းမှု၊ ယမ-နိယမတို့ဖြင့်—ယုံကြည်မှုရှိ၍ ဓမ္မကိုသိသော သမာဓိရှိသူသည် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဖြင့် ပြုသော အကြီးမားဆုံး အပြစ်များကိုပါ ဖယ်ရှားနိုင်သည်; ဝါးတောအောက်ရှိ ခြောက်သွေ့သော လျှောပင်ရွက်များကို မီးက လောင်ကျွမ်းစေသကဲ့သို့။
Verse 14
तपसा ब्रह्मचर्येण शमेन च दमेन च । त्यागेन सत्यशौचाभ्यां यमेन नियमेन वा ॥ १३ ॥ देहवाग्बुद्धिजं धीरा धर्मज्ञा: श्रद्धयान्विता: । क्षिपन्त्यघं महदपि वेणुगुल्ममिवानल: ॥ १४ ॥
တပဿ၊ ဘြဟ္မစရိယ၊ ရှမ-ဒမ၊ စွန့်လွှတ်မှု၊ သစ္စာနှင့် သန့်ရှင်းမှု၊ ယမ-နိယမတို့ဖြင့်—ယုံကြည်မှုရှိ၍ ဓမ္မကိုသိသော သမာဓိရှိသူသည် ကိုယ်-နှုတ်-စိတ်၏ အပြစ်များကို ဖယ်ရှားသည်; ဝါးတောအောက်ရှိ ခြောက်သွေ့သော လျှောပင်များကို မီးက လောင်ကျွမ်းစေသကဲ့သို့။
Verse 15
केचित्केवलया भक्त्या वासुदेवपरायणा: । अघं धुन्वन्ति कार्त्स्न्येन नीहारमिव भास्कर: ॥ १५ ॥
ဝါစုဒေဝကို သန့်ရှင်းသော ဘက္တိဖြင့် အပြည့်အဝ အားကိုးသည့် ရှားပါးသူသာ အပြစ်ကို အမြစ်တိုင်အောင် ဖယ်ရှားနိုင်သည်; နေရောင်ခြည်က မြူကို ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်စေသကဲ့သို့။
Verse 16
न तथा ह्यघवान् राजन्पूयेत तपआदिभि: । यथा कृष्णार्पितप्राणस्तत्पुरुषनिषेवया ॥ १६ ॥
အို မင်းကြီး၊ အပြစ်ရှိသူသည် တပဿ၊ ပြစ်ဖြေခြင်း၊ ဗြဟ္မစရိယာ စသည်တို့ဖြင့်သာ မပြည့်စုံစွာ သန့်စင်နိုင်ပါ; သို့သော် သခင်၏ သစ္စာရှိသော ဘက္တကို ဝတ်ပြု၍ မိမိအသက်ကို သရီကృష్ణ၏ ကြာပန်းခြေတော်သို့ အပ်နှံလျှင် အပြည့်အဝ သန့်စင်သည်။
Verse 17
सध्रीचीनो ह्ययं लोके पन्था: क्षेमोऽकुतोभय: । सुशीला: साधवो यत्र नारायणपरायणा: ॥ १७ ॥
ဤလောက၌ သဘောကောင်းသည့် သာဓုများ၊ နာရာယဏကို အပြည့်အဝ အားထားသော သန့်ရှင်းဘက္တများ လိုက်နာသည့် လမ်းကြောင်းသည် အမြင့်မားဆုံး မင်္ဂလာ၊ လုံခြုံချမ်းသာပြီး ကြောက်ရွံ့မှုကင်းသော လမ်းဖြစ်၍ သာස්တရက အတည်ပြုထားသည်။
Verse 18
प्रायश्चित्तानि चीर्णानि नारायणपराङ्मुखम् । न निष्पुनन्ति राजेन्द्र सुराकुम्भमिवापगा: ॥ १८ ॥
အို မင်းကြီး၊ နာရာယဏကို မျက်နှာလွှဲထားသူသည် ပြစ်ဖြေခြင်းကို ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း လုပ်စေကာမူ သန့်စင်မလာပါ; အရက်ဖြည့်ထားသော အိုးကို မြစ်ရေများစွာဖြင့် ဆေးကြောလည်း မသန့်သကဲ့သို့။
Verse 19
सकृन्मन: कृष्णपदारविन्दयो- र्निवेशितं तद्गुणरागि यैरिह । न ते यमं पाशभृतश्च तद्भटान् स्वप्नेऽपि पश्यन्ति हि चीर्णनिष्कृता: ॥ १९ ॥
ကൃഷ്ണကို အပြည့်အဝ မသိမြင်သေးသော်လည်း တစ်ကြိမ်တည်းပင် မိမိစိတ်ကို သရီကൃഷ്ണ၏ ကြာပန်းခြေတော်တွင် အပြည့်အဝ တင်ထားပြီး နာမ၊ ရုပ်၊ ဂုဏ်၊ လီလာတို့ကို ရင်ခုန်ချစ်မြတ်နိုးလာသူတို့သည် အပြစ်အကျိုးအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်—ဤသည်ပင် စစ်မှန်သော ပြစ်ဖြေမှု; ထိုသို့သော သရဏာဂတများသည် အိပ်မက်ထဲတွင်ပင် ယမရာဇာ သို့မဟုတ် ကြိုးကိုင် ယမဒူတများကို မမြင်ကြ။
Verse 20
अत्र चोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । दूतानां विष्णुयमयो: संवादस्तं निबोध मे ॥ २० ॥
ဤအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပညာရှိများနှင့် သာဓုများက ရှေးဟောင်းသမိုင်းဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ဥပမာပြုကြသည်။ ဗိဿ္ဏု၏ ဒူတများနှင့် ယမရာဇာ၏ ဒူတများကြား ဖြစ်ပွားသော ဆွေးနွေးချက်ကို ငါ့ထံမှ နားထောင်လော့။
Verse 21
कान्यकुब्जे द्विज: कश्चिद्दासीपतिरजामिल: । नाम्ना नष्टसदाचारो दास्या: संसर्गदूषित: ॥ २१ ॥
ကာန်ယကုပ္ဗျ မြို့၌ အဇာမိလ ဟူသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးရှိ၍ ကျွန်မ-ပြည့်တန်ဆာမိန်းမနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ ပေါင်းသင်းနေ하였다။ အနိမ့်သဘောဆက်ဆံမှုကြောင့် သူ၏ သဒ္ဓါသီလနှင့် ဗြာဟ္မဏဂုဏ်များ ပျက်စီးသွား하였다။
Verse 22
बन्द्यक्षै: कैतवैश्चौर्यैर्गर्हितां वृत्तिमास्थित: । बिभ्रत्कुटुम्बमशुचिर्यातयामास देहिन: ॥ २२ ॥
ကျဆုံးသွားသော အဇာမိလသည် လူများကို ဖမ်းဆီးထောင်ချခြင်း၊ လောင်းကစားတွင် လှည့်ဖြားခြင်း၊ ခိုးယူလုယက်ခြင်း စသည့် အရှက်ရဖွယ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို လိုက်နာ하였다။ မသန့်ရှင်းသောစိတ်ဖြင့် အခြားသူများကို ဒုက္ခပေးကာ မိသားစုကို ထောက်ပံ့하였다။
Verse 23
एवं निवसतस्तस्य लालयानस्य तत्सुतान् । कालोऽत्यगान्महान् राजन्नष्टाशीत्यायुष: समा: ॥ २३ ॥
အို မင်းကြီး၊ ထိုသို့နေထိုင်ကာ သားများကို လာလျာပျိုးထောင်ရင်း အပြစ်မကင်းသော လုပ်ရပ်များတွင် အချိန်ကုန်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ အသက်တာမှ ၈၈ နှစ် ကုန်လွန်သွား하였다။
Verse 24
तस्य प्रवयस: पुत्रा दश तेषां तु योऽवम: । बालो नारायणो नाम्ना पित्रोश्च दयितो भृशम् ॥ २४ ॥
အိုမင်းသွားသော အဇာမိလတွင် သား ၁၀ ယောက်ရှိပြီး အငယ်ဆုံးက ‘နာရာယဏ’ ဟူသော ကလေးငယ်ဖြစ်သည်။ အငယ်ဆုံးဖြစ်သဖြင့် မိဘနှစ်ပါးလုံးအလွန်ချစ်မြတ်နိုး하였다။
Verse 25
स बद्धहृदयस्तस्मिन्नर्भके कलभाषिणि । निरीक्षमाणस्तल्लीलां मुमुदे जरठो भृशम् ॥ २५ ॥
ကလေး၏ မပြတ်သားသော စကားသံနှင့် အဆင်မပြေသော လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် အဇာမိလ၏ နှလုံးသားသည် ထိုကလေးပေါ်တွင် ချည်နှောင်သွား하였다။ အိုမင်းသူသည် ကလေး၏ လီလာများကို ကြည့်ရှုကာ ပြုစုစောင့်ရှောက်၍ အလွန်ပျော်ရွှင်하였다။
Verse 26
भुञ्जान: प्रपिबन् खादन् बालकं स्नेहयन्त्रित: । भोजयन् पाययन् मूढो न वेदागतमन्तकम् ॥ २६ ॥
အဇာမီလသည် အစားအစာကို ကိုက်စားနေစဉ် မေတ္တာကြောင့် ကလေးကိုလည်း ကိုက်စားရန် ခေါ်၍ ကျွေးခဲ့သည်။ သောက်သည့်အခါလည်း သောက်ရန် ခေါ်၍ ပေးခဲ့သည်။ ကလေးကို စောင့်ရှောက်ရင်း “နာရာယဏ” ဟု အမည်ကို အမြဲခေါ်နေသဖြင့် မိမိအသက်ကာလကုန်ပြီး သေမင်းနီးလာသည်ကို မသိခဲ့။
Verse 27
स एवं वर्तमानोऽज्ञो मृत्युकाल उपस्थिते । मतिं चकार तनये बाले नारायणाह्वये ॥ २७ ॥
ဤသို့ အဇာမီလသည် အမသိအမြင်ဖြင့် နေထိုင်နေစဉ် သေချိန်ရောက်လာသောအခါ “နာရာယဏ” ဟု အမည်ရှိသည့် မိမိ၏ ကလေးသားပေါ်သို့သာ စိတ်ကို တင်ထားလေသည်။
Verse 28
स पाशहस्तांस्त्रीन्दृष्ट्वा पुरुषानतिदारुणान् । वक्रतुण्डानूर्ध्वरोम्ण आत्मानं नेतुमागतान् ॥ २८ ॥ दूरे क्रीडनकासक्तं पुत्रं नारायणाह्वयम् । प्लावितेन स्वरेणोच्चैराजुहावाकुलेन्द्रिय: ॥ २९ ॥
ထို့နောက် အဇာမီလသည် လက်ထဲတွင် ကြိုးပတ် (ပာရှ) ကိုင်ထားပြီး မျက်နှာပုံပျက်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ကိုယ်ပေါ်အမွှေးများ ထောင်နေသော လူသုံးယောက်ကို မြင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် အဇာမီလကို ယမရာဇာ၏ နေရာသို့ ခေါ်ဆောင်ရန် လာကြသည်။ သူတို့ကိုမြင်သဖြင့် အဇာမီလသည် အလွန်စိတ်လှုပ်ရှား၍ ရှုပ်ထွေးသွားကာ၊ အနည်းငယ်အဝေးတွင် ကစားနေသော “နာရာယဏ” ဟု အမည်ရှိသည့် သားလေးအပေါ် မေတ္တာတွယ်တာမှုကြောင့် မျက်ရည်စိုသော အသံဖြင့် အော်ဟစ်ခေါ်လေသည်—ထိုသို့ဖြင့် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ “နာရာယဏ” ဟူသော ပဝित्रနာမတော်သည် သူ၏ ပါးစပ်မှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
Verse 29
स पाशहस्तांस्त्रीन्दृष्ट्वा पुरुषानतिदारुणान् । वक्रतुण्डानूर्ध्वरोम्ण आत्मानं नेतुमागतान् ॥ २८ ॥ दूरे क्रीडनकासक्तं पुत्रं नारायणाह्वयम् । प्लावितेन स्वरेणोच्चैराजुहावाकुलेन्द्रिय: ॥ २९ ॥
အဇာမီလသည် လက်ထဲတွင် ကြိုးပတ်ကိုင်ထားပြီး မျက်နှာပုံပျက်ကာ ရိုင်းစိုင်းကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ကိုယ်ပေါ်အမွှေးများ ထောင်နေသော လူသုံးယောက်ကို မြင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် သူ့ကို ယမရာဇာ၏ နေရာသို့ ခေါ်ဆောင်ရန် လာကြသည်။ သူသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ ရှုပ်ထွေးသွားကာ၊ အနည်းငယ်အဝေးတွင် ကစားနေသော “နာရာယဏ” အမည်ရှိ သားလေးကို မျက်ရည်စိုသော အသံဖြင့် အော်ဟစ်ခေါ်လေသည်—ထိုသို့ “နာရာယဏ” ပဝిత్రနာမတော်သည် သူ၏ ပါးစပ်မှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
Verse 30
निशम्य म्रियमाणस्य मुखतो हरिकीर्तनम् । भर्तुर्नाम महाराज पार्षदा: सहसापतन् ॥ ३० ॥
မဟာရာဇာ၊ သေဆုံးမည့်အချိန်တွင် အဇာမီလ၏ ပါးစပ်မှ ဟရီကီရတန—အရှင်၏ ပဝిత్రနာမတော်—ကို ကြားသည့်အခါ ဝိෂ္ဏု၏ ပါရ်ရှဒများဖြစ်သော ဝိෂ္ဏုဒူတများသည် ချက်ချင်းပင် ရောက်လာကြသည်။
Verse 31
विकर्षतोऽन्तर्हृदयाद्दासीपतिमजामिलम् । यमप्रेष्यान् विष्णुदूता वारयामासुरोजसा ॥ ३१ ॥
ယမရာဇာ၏ တမန်များက ပြည့်တန်ဆာ၏ ခင်ပွန်း အဇာမိလ၏ နှလုံးအတွင်းအနက်မှ ဝိညာဉ်ကို ဆွဲထုတ်နေစဉ်၊ ဗိဿနုဒူတများက ဂုဏ်သံမြည်သော အသံဖြင့် အင်အားတော်ဖြင့် တားဆီး하였다။
Verse 32
ऊचुर्निषेधितास्तांस्ते वैवस्वतपुर:सरा: । के यूयं प्रतिषेद्धारो धर्मराजस्य शासनम् ॥ ३२ ॥
ဤသို့ တားဆီးခံရသော် ယမရာဇာ (ဝိုင်ဝස්ဝတ) ၏ တမန်များက “အရှင်တို့၊ ဓမ္မရာဇာ၏ အမိန့်ကို တားမြစ်ရန် ရဲတင်းသော သင်တို့သည် မည်သူနည်း” ဟု ပြောကြသည်။
Verse 33
कस्य वा कुत आयाता: कस्मादस्य निषेधथ । किं देवा उपदेवा या यूयं किं सिद्धसत्तमा: ॥ ३३ ॥
သင်တို့သည် မည်သူ၏ အမှုထမ်းများနည်း၊ ဘယ်ကလာသနည်း၊ အဇာမိလကို ထိတွေ့ခြင်းမှ ကျွန်ုပ်တို့ကို အဘယ်ကြောင့် တားမြစ်သနည်း။ သင်တို့သည် ဒေဝတားလား၊ အောက်တန်းဒေဝတားလား၊ သို့မဟုတ် စိဒ္ဓတို့အနက် အမြတ်ဆုံးလား။
Verse 34
सर्वे पद्मपलाशाक्षा: पीतकौशेयवासस: । किरीटिन: कुण्डलिनो लसत्पुष्करमालिन: ॥ ३४ ॥ सर्वे च नूत्नवयस: सर्वे चारुचतुर्भुजा: । धनुर्निषङ्गासिगदाशङ्खचक्राम्बुजश्रिय: ॥ ३५ ॥ दिशो वितिमिरालोका: कुर्वन्त: स्वेन तेजसा । किमर्थं धर्मपालस्य किङ्करान्नो निषेधथ ॥ ३६ ॥
ယမဒူတများက ပြောသည်—“သင်တို့၏ မျက်လုံးများသည် ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့၊ အဝါရောင် ပိုးဝတ်စုံဝတ်ဆင်၍ မ冠နှင့် နားကပ်တို့ဖြင့် တင့်တယ်ကာ ကြာပန်းမാലာများဖြင့် တောက်ပနေသည်။ သင်တို့အားလုံး နုပျိုလှပ၍ လက်လေးဖက်ရှိကာ လေးနှင့် မြားအိတ်၊ ဓား၊ ဂဒါ၊ သံခွံ၊ စက်ရ၊ ကြာပန်းတို့ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။ သင်တို့၏ တേജောက အရပ်မျက်နှာစုံ၏ မှောင်မိုက်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် ဓမ္မကိုကာကွယ်သူ၏ အမှုထမ်းဖြစ်သော ကျွန်ုပ်တို့ကို အဘယ်ကြောင့် တားဆီးသနည်း?”
Verse 35
सर्वे पद्मपलाशाक्षा: पीतकौशेयवासस: । किरीटिन: कुण्डलिनो लसत्पुष्करमालिन: ॥ ३४ ॥ सर्वे च नूत्नवयस: सर्वे चारुचतुर्भुजा: । धनुर्निषङ्गासिगदाशङ्खचक्राम्बुजश्रिय: ॥ ३५ ॥ दिशो वितिमिरालोका: कुर्वन्त: स्वेन तेजसा । किमर्थं धर्मपालस्य किङ्करान्नो निषेधथ ॥ ३६ ॥
ယမဒူတများက ပြောသည်—“သင်တို့၏ မျက်လုံးများသည် ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့၊ အဝါရောင် ပိုးဝတ်စုံဝတ်ဆင်၍ မ冠နှင့် နားကပ်တို့ဖြင့် တင့်တယ်ကာ ကြာပန်းမாலာများဖြင့် တောက်ပနေသည်။ သင်တို့အားလုံး နုပျိုလှပ၍ လက်လေးဖက်ရှိကာ လေးနှင့် မြားအိတ်၊ ဓား၊ ဂဒါ၊ သံခွံ၊ စက်ရ၊ ကြာပန်းတို့ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။ သင်တို့၏ တేజောက အရပ်မျက်နှာစုံ၏ မှောင်မိုက်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် ဓမ္မကိုကာကွယ်သူ၏ အမှုထမ်းဖြစ်သော ကျွန်ုပ်တို့ကို အဘယ်ကြောင့် တားဆီးသနည်း?”
Verse 36
सर्वे पद्मपलाशाक्षा: पीतकौशेयवासस: । किरीटिन: कुण्डलिनो लसत्पुष्करमालिन: ॥ ३४ ॥ सर्वे च नूत्नवयस: सर्वे चारुचतुर्भुजा: । धनुर्निषङ्गासिगदाशङ्खचक्राम्बुजश्रिय: ॥ ३५ ॥ दिशो वितिमिरालोका: कुर्वन्त: स्वेन तेजसा । किमर्थं धर्मपालस्य किङ्करान्नो निषेधथ ॥ ३६ ॥
ယမရာဇာ၏ တမန်များက ဆိုသည်—သင်တို့၏ မျက်လုံးများသည် ကြာပန်းအရွက်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သင်တို့သည် အဝါရောင် ပိုးဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်၍ ကြာပန်းမော်လီများဖြင့် အလှဆင်ကာ ခေါင်းပေါ်တွင် သရဖူ၊ နားတွင် နားကပ်များကို ဆင်မြန်းပြီး အားလုံး နုပျိုတောက်ပနေကြ၏။ လက်လေးဖက်တွင် လေးနှင့် မြားအိတ်၊ ဓား၊ ဂဒါ၊ သင်္ခ၊ စက်ရ၊ ကြာပန်းတို့ဖြင့် တင့်တယ်၏။ သင်တို့၏ တေဇောက အရပ်အနှံ့ အမှောင်ကို ဖယ်ရှားပေး၏။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မကို ကာကွယ်သော ယမရာဇာ၏ အမှုထမ်းများဖြစ်သော ကျွန်ုပ်တို့ကို အဘယ်ကြောင့် တားဆီးသနည်း?
Verse 37
श्रीशुक उवाच इत्युक्ते यमदूतैस्ते वासुदेवोक्तकारिण: । तान् प्रत्यूचु: प्रहस्येदं मेघनिर्ह्रादया गिरा ॥ ३७ ॥
ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ဆက်၍ မိန့်သည်—ယမရာဇာ၏ တမန်များက ထိုသို့ ပြောကြားသော်၊ ဝါစုဒေဝ၏ အမိန့်ကို လိုက်နာသော အမှုထမ်းများသည် ပြုံးရယ်ကာ မိုးတိမ်ဂုဏ်သံကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းသော အသံဖြင့် ဤသို့ ပြန်လည်ဆိုကြ၏။
Verse 38
श्रीविष्णुदूता ऊचु: यूयं वै धर्मराजस्य यदि निर्देशकारिण: । ब्रूत धर्मस्य नस्तत्त्वं यच्चाधर्मस्य लक्षणम् ॥ ३८ ॥
ဗိෂ္ဏုဒೂတများက ဆိုသည်—သင်တို့သည် အမှန်တကယ် ဓမ္မရာဇ ယမရာဇာ၏ အမိန့်ကို လိုက်နာသော အမှုထမ်းများဖြစ်လျှင်၊ ဓမ္မ၏ အနှစ်သာရနှင့် အဓမ္မ၏ လက္ခဏာများကို ကျွန်ုပ်တို့အား ရှင်းပြပါ။
Verse 39
कथं स्विद् ध्रियते दण्ड: किं वास्य स्थानमीप्सितम् । दण्ड्या: किं कारिण: सर्वे आहो स्वित्कतिचिन्नृणाम् ॥ ३९ ॥
အခြားသူများကို အပြစ်ပေးခြင်းကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်သနည်း၊ ထိုအပြစ်ပေးမှု၏ သင့်လျော်သော အာဏာ/နေရာသည် မည်သည်နည်း။ အပြစ်ပေးသင့်သူများမှာ မည်သူများနည်း။ အကျိုးကို မျှော်လင့်၍ ကర్మလုပ်သော ကර්မီအားလုံး အပြစ်ပေးရမည်လား၊ သို့မဟုတ် လူအချို့သာလား။
Verse 40
यमदूता ऊचु: वेदप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्यय: । वेदो नारायण: साक्षात्स्वयम्भूरिति शुश्रुम ॥ ४० ॥
ယမဒೂတများက ဖြေကြားသည်—ဝေဒများတွင် သတ်မှတ်ထားသည်က ဓမ္မဖြစ်ပြီး၊ ထို၏ ဆန့်ကျင်ဘက်သည် အဓမ္မဖြစ်၏။ ဝေဒသည် တိုက်ရိုက် နာရာယဏဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ပေါ်သော (svayambhū) ဟု ယမရာဇာထံမှ ကျွန်ုပ်တို့ ကြားသိခဲ့သည်။
Verse 41
येन स्वधाम्न्यमी भावा रज:सत्त्वतमोमया: । गुणनामक्रियारूपैर्विभाव्यन्ते यथातथम् ॥ ४१ ॥
နာရာယဏသည် မိမိ၏ သွဝဓာမ၌ တည်ရှိသော်လည်း စတ္တဝ၊ ရဇ၊ တမ သုံးဂုဏ်အလိုက် စကြဝဠာကို ထိန်းချုပ်သည်။ ထို့ကြောင့် သတ္တဝါတို့သည် ဂုဏ်၊ အမည်၊ ကర్మနှင့် ရုပ်သဏ္ဌာန် ကွဲပြားမှုများကို ရရှိကြသည်။ သူသည် စကြဝဠာ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။
Verse 42
सूर्योऽग्नि: खं मरुद्देव: सोम: सन्ध्याहनी दिश: । कं कु: स्वयं धर्म इति ह्येते दैह्यस्य साक्षिण: ॥ ४२ ॥
နေ၊ မီး၊ ကောင်းကင်၊ လေ၊ ဒေဝတားများ၊ လ၊ ဆန်ဓျာ၊ နေ့၊ ည၊ အရပ်ဒిశများ၊ ရေ၊ မြေကြီးနှင့် ကိုယ်တိုင် ပရမာတ္မာ—ဤအားလုံးသည် သတ္တဝါ၏ လုပ်ရပ်များကို သက်သေခံကြသည်။
Verse 43
एतैरधर्मो विज्ञात: स्थानं दण्डस्य युज्यते । सर्वे कर्मानुरोधेन दण्डमर्हन्ति कारिण: ॥ ४३ ॥
ဤသက်သေများဖြင့် အဓမ္မဟု အတည်ပြုလျှင် ဒဏ်ခတ်ခြင်းသည် သင့်တော်သည်။ အကျိုးကို မျှော်လင့်၍ ကర్మလုပ်သူတိုင်းသည် မိမိ၏ အပြစ်ကర్మအလိုက် အပြစ်ဒဏ်ခံထိုက်သည်။
Verse 44
सम्भवन्ति हि भद्राणि विपरीतानि चानघा: । कारिणां गुणसङ्गोऽस्ति देहवान्न ह्यकर्मकृत् ॥ ४४ ॥
ဗైကుంఐဋ္ဌာနေသူတို့၊ သင်တို့သည် အပြစ်ကင်းစင်ကြသော်လည်း ဤရုပ်ဝတ္ထုလောက၌ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူအားလုံးသည် ကర్మီများဖြစ်ပြီး ကောင်းကर्मဖြစ်စေ ဆိုးကर्मဖြစ်စေ လုပ်ကြသည်။ သုံးဂုဏ်၏ အညစ်အကြေးကြောင့် ထိုအတိုင်း လုပ်ရသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာကို လက်ခံသူသည် အလုပ်မလုပ်ဘဲ မနေနိုင်သဖြင့် ဤလောကရှိ သတ္တဝါအားလုံး ဒဏ်ခံထိုက်သည်။
Verse 45
येन यावान्यथाधर्मो धर्मो वेह समीहित: । स एव तत्फलं भुङ्क्ते तथा तावदमुत्र वै ॥ ४५ ॥
ဤဘဝ၌ ဓမ္မ သို့မဟုတ် အဓမ္မကို မည်မျှနှင့် မည်သို့ ပြုလုပ်ခဲ့သလဲအတိုင်း၊ နောက်ဘဝ၌ ထိုကర్మ၏ အကျိုးကို အတိအကျ အချိုးကျ ခံစားရမည်။
Verse 46
यथेह देवप्रवरास्त्रैविध्यमुपलभ्यते । भूतेषु गुणवैचित्र्यात्तथान्यत्रानुमीयते ॥ ४६ ॥
အို နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ! ဤလောက၌ သဘာဝ၏ ဂုဏ်သုံးပါးကြောင့် အသက်ရှိသတ္တဝါတို့၏ အခြေအနေ သုံးမျိုးကို မြင်ရသည်—တည်ငြိမ်သူ၊ လှုပ်ရှားမငြိမ်သူ၊ မိုက်မဲသူ; ပျော်ရွှင်မှု၊ ဒုက္ခ၊ နှစ်မျိုးရော; သို့မဟုတ် ဓမ္မရှိသူ၊ အဓမ္မရှိသူ၊ အလယ်အလတ်ဓမ္မရှိသူ။ ထို့အတူ နောက်ဘဝတွင်လည်း ဂုဏ်သုံးပါးသည် အလားတူ အကျိုးပေးမည်ဟု ခန့်မှန်းနိုင်သည်။
Verse 47
वर्तमानोऽन्ययो: कालो गुणाभिज्ञापको यथा । एवं जन्मान्ययोरेतद्धर्माधर्मनिदर्शनम् ॥ ४७ ॥
လက်ရှိ နွေဦးရာသီက အတိတ်နှင့် အနာဂတ် နွေဦးရာသီတို့၏ သဘောသဘာဝကို ပြသသကဲ့သို့၊ ယခုဘဝ၌ ရရှိသော ပျော်ရွှင်မှု၊ ဒုက္ခ သို့မဟုတ် ရောနှောမှုသည် အတိတ်ဘဝနှင့် အနာဂတ်ဘဝတို့၏ ဓမ္မ/အဓမ္မ ကర్మများကို ပြသသော သက်သေဖြစ်သည်။
Verse 48
मनसैव पुरे देव: पूर्वरूपं विपश्यति । अनुमीमांसतेऽपूर्वं मनसा भगवानज: ॥ ४८ ॥
အာဏာအပြည့်ရှိသော ယမရာဇာသည် ဘြဟ္မာတော်နှင့်တူ၏။ မိမိ၏ နေရာတော်၌ တည်ရှိနေသော်လည်း ပရမာတ္မာကဲ့သို့ သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးသား၌လည်း တည်ရှိကာ စိတ်ဖြင့် ဇီဝ၏ အတိတ်ကర్మများကို ကြည့်ရှု၍ နောင်ဘဝများတွင် မည်သို့ ပြုမည်ကို သိမြင်သည်။
Verse 49
यथाज्ञस्तमसा युक्त उपास्ते व्यक्तमेव हि । न वेद पूर्वमपरं नष्टजन्मस्मृतिस्तथा ॥ ४९ ॥
အိပ်ပျော်သူသည် အဝိဇ္ဇာအမှောင်ကြောင့် အိပ်မက်ထဲတွင် ပေါ်လာသော ကိုယ်ခန္ဓာအတိုင်း လုပ်ဆောင်ပြီး ထိုကိုယ်ကိုပင် မိမိဟု ယူဆသကဲ့သို့၊ မွေးဖွားမှုမှတ်ဉာဏ် ပျောက်ကွယ်သည့် ဇီဝသည် အတိတ်က ဓမ္မ/အဓမ္မ ကర్మကြောင့် ရရှိသော ယခုကိုယ်ခန္ဓာကိုပင် ‘ငါ’ ဟု ခံယူကာ အတိတ်ဘဝနှင့် အနာဂတ်ဘဝတို့ကို မသိနိုင်။
Verse 50
पञ्चभि: कुरुते स्वार्थान् पञ्च वेदाथ पञ्चभि: । एकस्तु षोडशेन त्रीन् स्वयं सप्तदशोऽश्नुते ॥ ५० ॥
အသိအာရုံ ၅ ပါး၊ လုပ်ဆောင်အာရုံ ၅ ပါး၊ အာရုံအရာဝတ္ထု ၅ မျိုး—ဤ ၁၅ မျိုးအပေါ်တွင် စိတ် (manas) သည် ၁၆ မြောက် တတ္တဝ ဖြစ်သည်။ စိတ်အပေါ်တွင် ၁၇ မြောက် တတ္တဝ ဖြစ်သော ဇီဝအတ္မာရှိပြီး၊ ထိုဇီဝသည် အခြား ၁၆ မျိုးနှင့် ပူးပေါင်းကာ တစ်ယောက်တည်းပင် လောကီဘောဂကို ခံစား၍ စုခ၊ ဒုက္ခ၊ ရောနှော—သုံးမျိုးသော အခြေအနေကို အာസ്വাদသည်။
Verse 51
तदेतत्षोडशकलं लिङ्गं शक्तित्रयं महत् । धत्तेऽनुसंसृतिं पुंसि हर्षशोकभयार्तिदाम् ॥ ५१ ॥
ဤသည်မှာ အစိတ်အပိုင်း ၁၆ ပါဝင်သော နူးညံ့သော လင်္ဂကိုယ်ဖြစ်၍ သုံးဂုဏ်၏ အာနိသင်မှ ဖြစ်ပေါ်သော မဟတ်တရားတည်း။ ပြင်းထန်သော ဆန္ဒကြောင့် ဇီဝကို ဝမ်းမြောက်မှု၊ ဝမ်းနည်းမှု၊ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ဒုက္ခပေးသော သံသရာ၌ လှည့်လည်စေသည်။
Verse 52
देह्यज्ञोऽजितषड्वर्गो नेच्छन्कर्माणि कार्यते । कोशकार इवात्मानं कर्मणाच्छाद्य मुह्यति ॥ ५२ ॥
အဇ္ဈာနရှိသော ကိုယ်ရှိဇီဝသည် ခြောက်မျိုးသော အင်္ဂါများကို မအနိုင်ယူနိုင်သဖြင့် မလိုလားသော်လည်း ဂုဏ်တို့၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ကမ္မကို လုပ်ခိုင်းခံရသည်။ ပိုးချည်ကောင်က မိမိရည်ဖြင့် အုံဖွဲ့ပြီး ထိုအုံထဲတွင်ပင် ပိတ်မိသကဲ့သို့၊ မိမိကမ္မကွန်ယက်ဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ဖုံးကာ မောဟဖြစ်နေသည်။
Verse 53
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् । कार्यते ह्यवश: कर्म गुणै: स्वाभाविकैर्बलात् ॥ ५३ ॥
ဇီဝတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ ခဏတစ်စုံတစ်ရာတောင် လုပ်ဆောင်မှုမရှိဘဲ မနေနိုင်။ သဘာဝဂုဏ်တို့၏ အားကြောင့် မလွတ်မကင်း ကမ္မကို လုပ်ဆောင်ရသည်။
Verse 54
लब्ध्वा निमित्तमव्यक्तं व्यक्ताव्यक्तं भवत्युत । यथायोनि यथाबीजं स्वभावेन बलीयसा ॥ ५४ ॥
မမြင်ရသော အကြောင်းရင်း (အဗျက္တ) ကို ရရှိသော် ကမ္မ၏ အကျိုးသည် ပေါ်လွင်လာသည်။ အားကောင်းသော သဘာဝနှင့် မျိုးစေ့အတိုင်း ဇီဝသည် သင့်လျော်သော ယောနီ၌ မွေးဖွားပြီး၊ ဆန္ဒအတိုင်း ထူထဲကိုယ်နှင့် နူးညံ့ကိုယ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 55
एष प्रकृतिसङ्गेन पुरुषस्य विपर्यय: । आसीत्स एव नचिरादीशसङ्गाद्विलीयते ॥ ५५ ॥
ပရကృతိနှင့် ဆက်နွယ်မှုကြောင့် ဇီဝသည် ဤကဲ့သို့ မမှန်ကန်သော အနေအထား၌ ရောက်နေသည်။ သို့သော် လူ့ဘဝ၌ အရှင်မြတ် သို့မဟုတ် သူ၏ ဘက္တ (ဘုရားကိုချစ်မြတ်နိုးသူ) နှင့် ပေါင်းသင်းသင်ယူလျှင် ဤအနေအထားသည် မကြာမီ ပျော်ဝင်သွားသည်။
Verse 56
अयं हि श्रुतसम्पन्न: शीलवृत्तगुणालय: । धृतव्रतो मृदुर्दान्त: सत्यवाङ्मन्त्रविच्छुचि: ॥ ५६ ॥ गुर्वग्न्यतिथिवृद्धानां शुश्रूषुरनहङ्कृत: । सर्वभूतसुहृत्साधुर्मितवागनसूयक: ॥ ५७ ॥
အစဦးက အဇာမိလ နာမရှိသော ဗြာဟ္မဏသည် ဝေဒကျမ်းစာအားလုံးကို လေ့လာခဲ့သည်။ သူသည် သီလ၊ အကျင့်ကောင်းနှင့် ဂုဏ်သတ္တိတို့၏ သိုလှောင်ရာဖြစ်၍ ဝေဒညွှန်ကြားချက်များကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာကာ နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ စိတ်နှင့် အင်္ဒြိယတို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ သစ္စာပြောသူ၊ မန္တရသိသူနှင့် အလွန်သန့်ရှင်းသူ ဖြစ်하였다။
Verse 57
अयं हि श्रुतसम्पन्न: शीलवृत्तगुणालय: । धृतव्रतो मृदुर्दान्त: सत्यवाङ्मन्त्रविच्छुचि: ॥ ५६ ॥ गुर्वग्न्यतिथिवृद्धानां शुश्रूषुरनहङ्कृत: । सर्वभूतसुहृत्साधुर्मितवागनसूयक: ॥ ५७ ॥
သူသည် ဂုရု၊ မီးဒေဝတား၊ ဧည့်သည်များနှင့် အိမ်ရှိ အိုမင်းသူများကို လေးစားစွာ ပြုစုကာ အဟင်္ကာမရှိခဲ့သည်။ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကိုလိုလားသော သာဓု၊ စကားကို မျှတစွာပြောသူ၊ မနာလိုမရှိသူ ဖြစ်하였다။
Verse 58
एकदासौ वनं यात: पितृसन्देशकृद् द्विज: । आदाय तत आवृत्त: फलपुष्पसमित्कुशान् ॥ ५८ ॥ ददर्श कामिनं कञ्चिच्छूद्रं सह भुजिष्यया । पीत्वा च मधु मैरेयं मदाघूर्णितनेत्रया ॥ ५९ ॥ मत्तया विश्लथन्नीव्या व्यपेतं निरपत्रपम् । क्रीडन्तमनुगायन्तं हसन्तमनयान्तिके ॥ ६० ॥
တစ်နေ့တွင် ဖခင်၏ အမိန့်အတိုင်း ထိုဒွိဇသည် တောသို့သွား၍ သစ်သီး၊ ပန်း၊ သမိတ်မီးဖိုသစ်နှင့် ကုရှမြက်တို့ကို ယူဆောင်ကာ ပြန်လာခဲ့သည်။
Verse 59
एकदासौ वनं यात: पितृसन्देशकृद् द्विज: । आदाय तत आवृत्त: फलपुष्पसमित्कुशान् ॥ ५८ ॥ ददर्श कामिनं कञ्चिच्छूद्रं सह भुजिष्यया । पीत्वा च मधु मैरेयं मदाघूर्णितनेत्रया ॥ ५९ ॥ मत्तया विश्लथन्नीव्या व्यपेतं निरपत्रपम् । क्रीडन्तमनुगायन्तं हसन्तमनयान्तिके ॥ ६० ॥
လမ်းတွင် သူသည် ကာမတဏှာပြင်းသော ရှုဒြတစ်ဦးကို ပြည့်တန်ဆာမိန်းမနှင့်အတူ တွေ့မြင်ခဲ့သည်။ နှစ်ဦးစလုံး မဓုနှင့် မိုင်ရေယာ အရက်ကို သောက်မူးနေပြီး ထိုမိန်းမ၏ မျက်လုံးများသည် မူးယစ်မှုကြောင့် လှည့်ဝဲနေ하였다။
Verse 60
एकदासौ वनं यात: पितृसन्देशकृद् द्विज: । आदाय तत आवृत्त: फलपुष्पसमित्कुशान् ॥ ५८ ॥ ददर्श कामिनं कञ्चिच्छूद्रं सह भुजिष्यया । पीत्वा च मधु मैरेयं मदाघूर्णितनेत्रया ॥ ५९ ॥ मत्तया विश्लथन्नीव्या व्यपेतं निरपत्रपम् । क्रीडन्तमनुगायन्तं हसन्तमनयान्तिके ॥ ६० ॥
ထိုမိန်းမသည် မူးယစ်နေ၍ အဝတ်အစားလျော့လျားကာ အရှက်ကင်းမဲ့နေသည်။ ရှုဒြသည် သူမအနီးတွင် ကစားပျော်ရွှင်၍ သီချင်းဆိုကာ ရယ်မောလျက် အရှက်မရှိစွာ ရမဏပြုနေခဲ့သည်—အဇာမိလသည် ထိုသို့ပင် မြင်တွေ့하였다။
Verse 61
दृष्ट्वा तां कामलिप्तेन बाहुना परिरम्भिताम् । जगाम हृच्छयवशं सहसैव विमोहित: ॥ ६१ ॥
နနွင်းလိမ်းထားသောလက်မောင်းဖြင့် ရှုဒြာသည် ပြည့်တန်ဆာမကို ဖက်ထားသည်။ အဇာမီလာမြင်သော် နှလုံးထဲက အိပ်နေသော ကာမစိတ် နိုးထလာပြီး မောဟကြောင့် ထိုစိတ်၏ အာဏာအောက်သို့ ချက်ချင်းကျသွားသည်။
Verse 62
स्तम्भयन्नात्मनात्मानं यावत्सत्त्वं यथाश्रुतम् । न शशाक समाधातुं मनो मदनवेपितम् ॥ ६२ ॥
တတ်နိုင်သမျှ သာသ္တရ၏ အမိန့်ကို သတိရကာ မိန်းမကို မမြင်သင့်ဟု ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ သို့သော် နှလုံးထဲက ကာမဒေဝ၏ အင်အားကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှား၍ မတည်ငြိမ်စေနိုင်ခဲ့။
Verse 63
तन्निमित्तस्मरव्याजग्रहग्रस्तो विचेतन: । तामेव मनसा ध्यायन् स्वधर्माद्विरराम ह ॥ ६३ ॥
ထိုအကြောင်းကြောင့် မှတ်မိခြင်းဟူသော လှည့်စားသော ဂြိုဟ်ကြတ်အောက်တွင် ကျရောက်ကာ သတိလွတ်သွားသည်၊ နေ၊ လ တို့ကို နိမ့်ဂြိုဟ်က ဖုံးကွယ်သကဲ့သို့။ သူသည် စိတ်ထဲတွင် ထိုပြည့်တန်ဆာမကိုသာ အမြဲတွေးပြီး မကြာမီ မိမိ၏ စွဝဓမ္မကို စွန့်လွှတ်လိုက်သည်။
Verse 64
तामेव तोषयामास पित्र्येणार्थेन यावता । ग्राम्यैर्मनोरमै: कामै: प्रसीदेत यथा तथा ॥ ६४ ॥
ထို့ကြောင့် အဇာမီလာသည် ဖခင်ထံမှ အမွေဆက်ခံရသော ငွေကြေးအားလုံးကို ထိုပြည့်တန်ဆာမကို ကျေနပ်စေရန် သုံးစွဲလာသည်။ သူမ ပျော်ရွှင်နေစေရန် လောကီအပျော်အပါးပစ္စည်းများ ပေးကာ ဗြာဟ္မဏလုပ်ငန်းများကို စွန့်လွှတ်လိုက်သည်။
Verse 65
विप्रां स्वभार्यामप्रौढां कुले महति लम्भिताम् । विससर्जाचिरात्पाप: स्वैरिण्यापाङ्गविद्धधी: ॥ ६५ ॥
ပြည့်တန်ဆာမ၏ ကာမပြည့်ဝသော မျက်ဝန်းစောင်းကြည့်မှုကြောင့် ဉာဏ်ပညာ ထိခိုက်သွားသော အဇာမီလာဗြာဟ္မဏသည် သူမနှင့်အတူ အပြစ်ကမ္မများတွင် ကျရောက်ခဲ့သည်။ မကြာမီ အလွန်လှပ၍ ဂုဏ်သရေရှိသော ဗြာဟ္မဏမိသားစုမှ လာသော ငယ်ရွယ်သော ဇနီးကိုပါ စွန့်ပစ်လိုက်သည်။
Verse 66
यतस्ततश्चोपनिन्ये न्यायतोऽन्यायतो धनम् । बभारास्या: कुटुम्बिन्या: कुटुम्बं मन्दधीरयम् ॥ ६६ ॥
ဗြာဟ္မဏ မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားခဲ့သော်လည်း ပြည့်တန်ဆာနှင့် ပေါင်းသင်းမှုကြောင့် ဉာဏ်မတတ်သွား하였다။ မှန်ကန်မမှန်ကန် မရွေး နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ငွေရှာကာ ထိုမိန်းမ၏ သားသမီးများပါဝင်သော မိသားစုကို ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
Verse 67
यदसौ शास्त्रमुल्लङ्घ्य स्वैरचार्यतिगर्हित: । अवर्तत चिरं कालमघायुरशुचिर्मलात् ॥ ६७ ॥
သူသည် သာသနာကျမ်း၏ စည်းကမ်းများကို ချိုးဖောက်ကာ မိမိစိတ်တိုင်းကျ အရှက်ရစရာ အကျင့်ဖြင့် အချိန်ကြာကြာ နေထိုင်하였다။ ပြည့်တန်ဆာချက်သော အစားအစာကို စားသဖြင့် အပြစ်များပြည့်နှက်၍ မသန့်ရှင်း၊ အညစ်အကြေးကပ်ကာ တားမြစ်သော အလုပ်များကို စွဲလမ်းသွား하였다။
Verse 68
तत एनं दण्डपाणे: सकाशं कृतकिल्बिषम् । नेष्यामोऽकृतनिर्वेशं यत्र दण्डेन शुद्ध्यति ॥ ६८ ॥
ထို့ကြောင့် ပြစ်မှုများပြုထားပြီး အပြစ်ဖြေခြင်း မလုပ်ခဲ့သော ဤသူကို ဒဏ်တံကိုင်သော ယမရာဇာ၏ ရှေ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့ ခေါ်ဆောင်သွားမည်။ ထိုနေရာတွင် သူ၏ အပြစ်အတိုင်းအတာအရ အပြစ်ဒဏ်ခံရပြီး ထိုဒဏ်ဖြင့်ပင် သန့်စင်လာမည်။
Because mechanical atonement can remove the immediate ‘dirt’ of reactions but does not remove the underlying impulse to sin (the root desire). Like an elephant that bathes and then throws dust on itself, a person may perform expiation yet return to the same habits. The Bhāgavata’s critique is that without inner transformation—knowledge culminating in devotion—atonement remains within fruitive conditioning and cannot ensure lasting purity.
The chapter emphasizes the objective potency of the Lord’s name and the extraordinary mercy connected with nāma. Ajāmila’s utterance—though prompted by attachment—was a real chanting of the divine name at the critical moment of death, and the text states it was without offense due to his intense anxiety. This invocation brings him under Viṣṇu’s protection, interrupting karmic arrest and initiating the later doctrinal clarification: bhakti and surrender shift one’s jurisdiction beyond ordinary karmic punishment.
Yamadūtas are Yamarāja’s order carriers who seize sinful souls for judgment and punishment according to dharma/adharma. Viṣṇudūtas are Viṣṇu’s messengers who protect those connected to Viṣṇu-bhakti. Their conflict centers on authority and eligibility: whether a man with grave sins who has uttered the holy name is still punishable under karma, or exempt due to taking shelter of Nārāyaṇa—an issue developed through their debate on the definition of dharma and the scope of punishment.