Adhyaya 8
Kuntī’s Prayers and the Neutralization of the Brahmāstra (Uttarā Protected; Yudhiṣṭhira’s Grief Begins)
ကူရုက္ခေတ္တရာ စစ်ပြီးနောက် ပဏ္ဍဝတို့သည် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းတွင် သေဆုံးသူများအတွက် အန္တိမကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ကာ ဝမ်းနည်းကြေကွဲနေကြသည်။ ကృష్ణနှင့် ရှင်ရသီများက ကာလ၊ ကမ္မ၊ ဣශ්ဝရ-နိယမ ဟူသော ဘုရားသဘောတရားကို ရည်ညွှန်း၍ နှစ်သိမ့်ပေးသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရ၏ အရှွမေဓ ယဇ్ఞများပြီးနောက် ကృష్ణသည် ဒွာရကာသို့ ထွက်ခွာမည်အချိန်တွင် အုတ္တရာသည် ကြောက်လန့်ကာ လာရောက်တောင်းပန်သည်—အရှွတ္ထာမာက ကူရုမျိုးဆက်၏ နောက်ဆုံးအမွေဆက်ခံသူကို ဖျက်ဆီးရန် ဘြဟ္မာစတြာကို လွှတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပဏ္ဍဝတို့က လက်နက်ယူကြသော်လည်း ကൃഷ്ണက ဆုဒർശနနှင့် ယောဂမாயာဖြင့် သန္ဓေကို ကာကွယ်ကာ ဗိṣṇု၏ အာနုဘော်တန်ခိုးဖြင့် မတားဆီးနိုင်သည့် လက်နက်ကို ပျက်စီးစေ၍ ပရိက္ခစ်မှတစ်ဆင့် မျိုးဆက်ကို ထိန်းသိမ်းသည်။ ကွန်တီသည် ကృష్ణ၏ ထွက်ခွာမည့်အရေးကြောင့် ကျေးဇူးတင်နှင့် အရေးတကြီးစိတ်ဖြင့် အလွန်နက်ရှိုင်းသော ဆုတောင်းပတ္ထနာများကို ဆက်ကပ်ကာ အလွန်လွန်ကဲသော သဘောတရား၊ နီးကပ်လီလာ၊ အန္တရာယ်များက သတိရခြင်းသို့ တံခါးဖြစ်ခြင်းနှင့် အနန္ယ-ဘက္တိ၏ လိုအပ်ချက်ကို ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယုဓိဋ္ဌိရသည် မသက်သာသေးဘဲ ကൃഷ്ണကို တားဆီးကာ စစ်ကာလသတ်ဖြတ်မှုအပေါ် သဘောတရားဆိုင်ရာ အပြစ်တင်စိတ်ကျပ်တည်းမှုကို စတင်၍ ဓမ္မနှင့် ပရాయశ္စိတ္တ သင်ကြားမှုများသို့ ချိတ်ဆက်သွားသည်။
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच अथ ते सम्परेतानां स्वानामुदकमिच्छताम् । दातुं सकृष्णा गङ्गायां पुरस्कृत्य ययु: स्त्रिय: ॥ १ ॥
သုတက ပြောသည်—ထို့နောက် ပဏ္ဍဝတို့သည် ကွယ်လွန်သွားသော ဆွေမျိုးများအတွက် တർပဏ ရေကို ပူဇော်လိုသဖြင့် ဒြೌပဒီနှင့်အတူ ဂင်္ဂါမြစ်သို့ သွားကြပြီး မိန်းမများက ရှေ့မှ ဦးဆောင်လျှောက်ကြသည်။
Verse 2
ते निनीयोदकं सर्वे विलप्य च भृशं पुन: । आप्लुता हरिपादाब्जरज:पूतसरिज्जले ॥ २ ॥
သူတို့သည် ရေကို ပူဇော်ပြီး အလွန်ဝမ်းနည်းကာ ငိုကြွေးပြီးနောက်၊ သီရိဟရီ၏ ကြာပန်းတော်ခြေဖဝါးမှ ဖုန်မှုန့်ကြောင့် သန့်စင်သည့် ဂင်္ဂါရေတွင် ရေချိုးကြသည်။
Verse 3
तत्रासीनं कुरुपतिं धृतराष्ट्रं सहानुजम् । गान्धारीं पुत्रशोकार्तां पृथां कृष्णां च माधव: ॥ ३ ॥
အဲဒီနေရာတွင် ကုရုဘုရင် မဟာရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရသည် ညီအငယ်များနှင့်အတူ ထိုင်နေပြီး၊ ဓృతရာஷ္ဌရ၊ သားဆုံးရှုံးမှုကြောင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးသော ဂန္ဓာရီ၊ ကုန္တီနှင့် ဒြೌပဒီတို့လည်း အားလုံး စိတ်မသာညည်းတွားနေကြသည်။ မာဓဝ သီရိကృష్ణလည်း ထိုနေရာ၌ ရှိသည်။
Verse 4
सान्त्वयामास मुनिभिर्हतबन्धूञ्शुचार्पितान् । भूतेषु कालस्य गतिं दर्शयन्न प्रतिक्रियाम् ॥ ४ ॥
သီရိကృష్ణသည် မုနိတို့နှင့်အတူ၊ ဆွေမျိုးများ သတ်ဖြတ်ခံရ၍ ထိတ်လန့်ဝမ်းနည်းနေသူတို့ကို၊ သတ္တဝါတို့အပေါ် အချိန်(ကာလ)၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် ကර්မ၏ ပြန်လည်အကျိုးသက်ရောက်မှု စည်းကမ်းများကို ပြသကာ သက်သာစေ하였다။
Verse 5
साधयित्वाजातशत्रो: स्वं राज्यं कितवैर्हृतम् । घातयित्वासतो राज्ञ: कचस्पर्शक्षतायुष: ॥ ५ ॥
ရန်သူမရှိသူ ယုဓိဋ္ဌိရ၏ နိုင်ငံကို လိမ္မာကောက်ကျစ်သော လောင်းကစားသမားများက လုယူခဲ့သည်။ ထိုနိုင်ငံကို ပြန်လည်တည်ထောင်ပြီးနောက်၊ ဒြောပဒီ မိဖုရား၏ ဆံပင်ကို ထိမိသည့် အပြစ်ကြောင့် အသက်တာလျော့နည်းသွားသော မကောင်းသော ဘုရင်များကို (ဒုర్యೋಧန၏ အဖွဲ့နှင့်အတူ) သခင်၏ ကရုဏာဖြင့် သုတ်သင်ခဲ့ပြီး၊ အခြားသူများလည်း ပျက်စီးသေဆုံးကြသည်။
Verse 6
याजयित्वाश्वमेधैस्तं त्रिभिरुत्तमकल्पकै: । तद्यश: पावनं दिक्षु शतमन्योरिवातनोत् ॥ ६ ॥
သခင်သီရိကရစ်ရှနားသည် မဟာရာဇာ ယုဓိဋ္ဌိရအား အဿမေဓယဇ်ပွဲ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ကျင်းပစေခဲ့ပြီး သူ၏ဂုဏ်သတင်းကို အရပ်မျက်နှာအနှံ့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။
Verse 7
आमन्त्र्य पाण्डुपुत्रांश्च शैनेयोद्धवसंयुत: । द्वैपायनादिभिर्विप्रै: पूजितै: प्रतिपूजित: ॥ ७ ॥
သခင်သီရိကရစ်ရှနားသည် ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်တော်မူ၏။ ဗျာသဒေဝ ဦးဆောင်သော ဗြာహ్మణများ၏ ပူဇော်မှုကို ခံယူပြီးနောက် ပဏ္ဍု၏သားများကို ဖိတ်ကြားကာ နှုတ်ဆက်စကား ဆိုခဲ့သည်။
Verse 8
गन्तुं कृतमतिर्ब्रह्मन् द्वारकां रथमास्थित: । उपलेभेऽभिधावन्तीमुत्तरां भयविह्वलाम् ॥ ८ ॥
ဒွါရကာသို့ ထွက်ခွာရန် ရထားပေါ်တွင် ထိုင်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ဥတ္တရာသည် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်စွာဖြင့် မိမိထံသို့ ပြေးလာသည်ကို မြင်လိုက်ရသည်။
Verse 9
उत्तरोवाच पाहि पाहि महायोगिन् देवदेव जगत्पते । नान्यं त्वदभयं पश्ये यत्र मृत्यु: परस्परम् ॥ ९ ॥
ဥတ္တရာက လျှောက်ထားသည် - အို နတ်တို့၏သခင်၊ စကြဝဠာကို အစိုးရတော်မူသော အရှင်။ ကိုယ်တော်သည် အကြီးမြတ်ဆုံးသော ယောဂီ ဖြစ်တော်မူ၏။ ကျွန်ုပ်ကို ကယ်တင်တော်မူပါ၊ ဤသေခြင်းတရား လွှမ်းမိုးသော လောကတွင် ကိုယ်တော်မှတပါး အခြားကိုးကွယ်ရာ မရှိပါ။
Verse 10
अभिद्रवति मामीश शरस्तप्तायसो विभो । कामं दहतु मां नाथ मा मे गर्भो निपात्यताम् ॥ १० ॥
အို အရှင်၊ ကိုယ်တော်သည် တန်ခိုးကြီးတော်မူ၏။ မီးတောက်နေသော သံမြှားတစ်စင်းသည် ကျွန်ုပ်ထံသို့ လာနေပါသည်။ အရှင်ဘုရား၊ အလိုရှိပါက ထိုမြှားသည် ကျွန်ုပ်ကို လောင်ကျွမ်းပါစေ၊ သို့သော် ကျွန်ုပ်၏ သန္ဓေသားကို မပျက်စီးစေပါနှင့်။
Verse 11
सूत उवाच उपधार्य वचस्तस्या भगवान् भक्तवत्सल: । अपाण्डवमिदं कर्तुं द्रौणेरस्त्रमबुध्यत ॥ ११ ॥
သုတက ပြောသည်—သူမ၏စကားကို သည်းခံ၍ နားထောင်ပြီးနောက် ဘက္တဝတ္ဆလ ဘဂဝန် သရီကృష్ణသည် ဒ್ರೋဏ၏သား အရှွတ္ထာမာက ပাণ্ডဝ မျိုးရိုး၏ နောက်ဆုံးအဆက်ကို ဖျက်ဆီးရန် ဘြဟ္မာစတြာကို ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်ဟု ချက်ချင်း သိမြင်တော်မူ၏။
Verse 12
तर्ह्येवाथ मुनिश्रेष्ठ पाण्डवा: पञ्च सायकान् । आत्मनोऽभिमुखान्दीप्तानालक्ष्यास्त्राण्युपाददु: ॥ १२ ॥
အို မုနိအရှင်မြတ် ရှောနကာ! ထိုခဏ၌ ပাণ্ডဝတို့သည် မိမိတို့ဘက်သို့ တောက်လောင်၍ လာနေသော ဘြဟ္မာစတြာကို မြင်၍ မိမိတို့၏ အာယုဓငါးပါးကို ကိုယ်စီ ထုတ်ယူကြ၏။
Verse 13
व्यसनं वीक्ष्य तत्तेषामनन्यविषयात्मनाम् । सुदर्शनेन स्वास्त्रेण स्वानां रक्षां व्यधाद्विभु: ॥ १३ ॥
မိမိအပေါ်သာ အပြည့်အဝ အပ်နှံထားသော ဘက္တများအပေါ် အန္တရာယ်ကြီး ကျရောက်လာသည်ကို မြင်၍ အာဏာအပြည့်ရှိသော သရီကృష్ణသည် ချက်ချင်းပင် မိမိ၏ စုဒർശန ချက်ကရာအာယုဓဖြင့် မိမိတို့ကို ကာကွယ်တော်မူ၏။
Verse 14
अन्त:स्थ: सर्वभूतानामात्मा योगेश्वरोहरि: । स्वमाययावृणोद्गर्भं वैराट्या: कुरुतन्तवे ॥ १४ ॥
ယောဂ၏အရှင် ဟရီ သရီကృష్ణသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးတွင် ပရမာတ္မာအဖြစ် အတွင်း၌ တည်ရှိတော်မူ၏။ ကုရုမင်းဆက် ဆက်လက်တည်တံ့စေရန် ဗိရာဋ၏သမီး ဥတ္တရာ၏ ဗိုက်အတွင်းရှိ သန္ဓေကို မိမိ၏ ယောဂမာယာဖြင့် ဖုံးကွယ်ကာ ကာကွယ်တော်မူ၏။
Verse 15
यद्यप्यस्त्रं ब्रह्मशिरस्त्वमोघं चाप्रतिक्रियम् । वैष्णवं तेज आसाद्य समशाम्यद् भृगूद्वह ॥ १५ ॥
အို ဘೃဂု မျိုးရိုး၏ ဂုဏ်တော် ရှောနကာ! အရှွတ္ထာမာ ပစ်လွှတ်သော ဘြဟ္မရှီရ အာယုဓသည် မလွဲမသွေ၊ တားဆီးမရ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ တေဇောကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် သက်သာ၍ အာနိသင် ပျက်သွား၏။
Verse 16
मा मंस्था ह्येतदाश्चर्यं सर्वाश्चर्यमयेऽच्युते । य इदं मायया देव्या सृजत्यवति हन्त्यज: ॥ १६ ॥
အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ အံ့ဩဖွယ်အပေါင်း၏ အခြေခံဖြစ်သော အချျုတ၏ လီလာ၌ ဤအရာကို ထူးခြားအံ့ဩဖွယ်ဟု မထင်ကြနှင့်။ သူသည် မိမိ၏ ဒိဗ္ဗ မာယာ-శక్తi ဖြင့် လောကကို ဖန်ဆင်း၊ ထိန်းသိမ်း၊ ပျက်သိမ်းတတ်သော်လည်း ကိုယ်တိုင်က မမွေးဖွားသူ (အဇ) ဖြစ်သည်။
Verse 17
ब्रह्मतेजोविनिर्मुक्तैरात्मजै: सह कृष्णया । प्रयाणाभिमुखं कृष्णमिदमाह पृथा सती ॥ १७ ॥
ဗြဟ္မာစတြာ၏ တောက်ပမှုမှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက်၊ သန့်ရှင်းသော ပෘഥာ (ကွန်တီ) သည် သားများနှင့် ကృష్ణာ (ဒြောပဒီ) တို့နှင့်အတူ အိမ်ပြန်ခရီးထွက်မည့် သရီကృష్ణကို ဤသို့ မိန့်ကြား하였다။
Verse 18
कुन्त्युवाच नमस्ये पुरुषं त्वाद्यमीश्वरं प्रकृते: परम् । अलक्ष्यं सर्वभूतानामन्तर्बहिरवस्थितम् ॥ १८ ॥
ကွန်တီက မိန့်သည်—အို ကృష్ణာ၊ ကျွန်မသည် သင့်အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ သင်သည် အာဒိပုရုෂ၊ အမြင့်ဆုံး အီရှ್ವರ၊ ပရကృతိကို ကျော်လွန်သူဖြစ်သည်။ သင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အတွင်းနှင့် အပြင်၌ တည်ရှိသော်လည်း အားလုံးအတွက် မမြင်နိုင်သူဖြစ်သည်။
Verse 19
मायाजवनिकाच्छन्नमज्ञाधोक्षजमव्ययम् । न लक्ष्यसे मूढदृशा नटो नाट्यधरो यथा ॥ १९ ॥
မာယာ၏ پردာဖြင့် ဖုံးကွယ်ထားသော၊ အာရုံခံအကန့်အသတ်ကို ကျော်လွန်သော၊ မပြောင်းလဲသော အဓိုက္ရှဇဖြစ်သော သင်ကို မိုက်မဲသော မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်ကြ; ဇာတ်ဝတ်စုံဝတ်ထားသော သရုပ်ဆောင်ကို မသိမသာ ဖြစ်သကဲ့သို့။
Verse 20
तथा परमहंसानां मुनीनाममलात्मनाम् । भक्तियोगविधानार्थं कथं पश्येम हि स्त्रिय: ॥ २० ॥
သင်သည် သန့်ရှင်းသော အာတ್ಮာရှိသည့် ပရမဟံသာ မုနီတို့၏ နှလုံးသား၌ ဘက္တိယောဂ၏ သဘောတရားကို တည်ထောင်ရန် အဝတားဆင်းလာသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်မတို့ မိန်းမများက သင့်ကို ပြည့်စုံစွာ မည်သို့ သိနိုင်မည်နည်း။
Verse 21
कृष्णाय वासुदेवाय देवकीनन्दनाय च । नन्दगोपकुमाराय गोविन्दाय नमो नम: ॥ २१ ॥
ဝါစုဒေဝ၏သား၊ ဒေဝကီ၏ပျော်ရွှင်မှု၊ နန္ဒဂိုပ၏သား ဂోవိန္ဒ သရီကృష్ణအား ထပ်ထပ်မံမံ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။
Verse 22
नम: पङ्कजनाभाय नम: पङ्कजमालिने । नम: पङ्कजनेत्राय नमस्ते पङ्कजाङ्घ्रये ॥ २२ ॥
ကြာပန်းနာဘ၊ ကြာပန်းမော်လီဝတ်ဆင်သူ၊ ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသူ၊ ကြာပန်းခြေတော်ရှိသော प्रभုအား ဦးညွှတ်နမസ്കာရပါ၏။
Verse 23
यथा हृषीकेश खलेन देवकी कंसेन रुद्धातिचिरं शुचार्पिता । विमोचिताहं च सहात्मजा विभो त्वयैव नाथेन मुहुर्विपद्गणात् ॥ २३ ॥
ဟေ ဟೃಷီကေရှ! မနာလိုသော ကంసသည် ဒေဝကီကို အချိန်ကြာကြာ ထောင်ချ၍ ဝမ်းနည်းစေခဲ့သော်လည်း၊ အရှင်တော်သည် သူမနှင့် ကျွန်ုပ်ကို ကလေးများနှင့်တကွ ထပ်ထပ်မံမံ အန္တရာယ်များမှ လွတ်မြောက်စေတော်မူ၏။
Verse 24
विषान्महाग्ने: पुरुषाददर्शना- दसत्सभाया वनवासकृच्छ्रत: । मृधे मृधेऽनेकमहारथास्त्रतो द्रौण्यस्त्रतश्चास्म हरेऽभिरक्षिता: ॥ २४ ॥
ဟေ ဟရိ! အဆိပ်ပါအစားအစာမှ၊ မီးလောင်ကြီးမှ၊ လူစားကောင်များမှ၊ မကောင်းသော సభမှ၊ တောတွင်းနေထိုင်ရသော ဒုက္ခမှ၊ စစ်ပွဲတိုင်းတွင် မဟာရഥီတို့၏ လက်နက်များမှ၊ ထို့ပြင် အရှ్వတ္ထာမာ၏ လက်နက်မှပါ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်တော်မူ၏။
Verse 25
विपद: सन्तु ता: शश्वत्तत्र तत्र जगद्गुरो । भवतो दर्शनं यत्स्यादपुनर्भवदर्शनम् ॥ २५ ॥
ဟေ လောကဂုရု! အဲဒီအန္တရာယ်တွေ ထပ်ထပ်မံမံ ဖြစ်ပါစေ၊ ထိုနေရာတိုင်းမှာ အရှင်တော်၏ ဒർശနကို ထပ်ထပ်မံမံ ရနိုင်စေချင်ပါသည်။ အရှင်တော်ကို မြင်ရခြင်းသည် ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးသေကို မမြင်ရတော့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 26
जन्मैश्वर्यश्रुतश्रीभिरेधमानमद: पुमान् । नैवार्हत्यभिधातुं वै त्वामकिञ्चनगोचरम् ॥ २६ ॥
အို သခင်ဘုရား၊ ကိုယ်တော်သည် လွယ်ကူစွာ ချဉ်းကပ်နိုင်သော်လည်း လောကီအာသက်ကင်းသော အကိဉ္စန များအတွက်သာ မြင်နိုင်ပါသည်။ မွေးဖွားဂုဏ်၊ စည်းစိမ်၊ ပညာနှင့် ကိုယ်အလှအပ၏ မာန်တက်သူသည် သန့်ရှင်းသော ဘက္တိဖြင့် ကိုယ်တော်ထံ မရောက်နိုင်ပါ။
Verse 27
नमोऽकिञ्चनवित्ताय निवृत्तगुणवृत्तये । आत्मारामाय शान्ताय कैवल्यपतये नम: ॥ २७ ॥
အကိဉ္စနတို့၏ အမှန်တကယ်သော ဥစ္စာဖြစ်တော်မူသော သခင်ဘုရားအား နမസ്കာရပါ၏။ သဘာဝဂုဏ်သုံးပါး၏ လုပ်ရပ်နှင့် အကျိုးဆက်တို့မှ ကင်းလွတ်၍ ကိုယ်တော်သည် ကိုယ်တော်၌ပင် ပြည့်စုံသက်သာ၊ ငြိမ်းချမ်းနူးညံ့ကာ ကైవလျ၏ အရှင်ဖြစ်တော်မူသည်။
Verse 28
मन्ये त्वां कालमीशानमनादिनिधनं विभुम् । समं चरन्तं सर्वत्र भूतानां यन्मिथ: कलि: ॥ २८ ॥
အို သခင်ဘုရား၊ ကိုယ်တော်ကို အစမရှိ အဆုံးမရှိသော နిత్యကာလ၊ အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်သူ၊ အလုံးစုံပျံ့နှံ့သူဟု ကျွန်ုပ်ယူဆပါသည်။ ကရုဏာပေးရာတွင် ကိုယ်တော်သည် အားလုံးအပေါ် တန်းတူတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါတို့၏ အငြင်းပွားမှုသည် အပြန်အလှန် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုမှ ဖြစ်ပေါ်သည်။
Verse 29
न वेद कश्चिद्भगवंश्चिकीर्षितं तवेहमानस्य नृणां विडम्बनम् । न यस्य कश्चिद्दयितोऽस्ति कर्हिचिद् द्वेष्यश्च यस्मिन् विषमा मतिर्नृणाम् ॥ २९ ॥
အို ဘဂဝန်၊ ကိုယ်တော်၏ လောကီမဟုတ်သော လီလာရည်ရွယ်ချက်ကို မည်သူမျှ နားမလည်နိုင်ပါ။ လူသားဆန်သကဲ့သို့ ထင်ရ၍ လူတို့ကို မောဟစေသည်။ ကိုယ်တော်၌ အထူးချစ်သူမရှိ၊ မုန်းသူလည်းမရှိ; ကိုယ်တော် လိုက်လျောတယ်ဟု ထင်ခြင်းသည် လူတို့၏ မညီညာသော အမြင်သာ ဖြစ်သည်။
Verse 30
जन्म कर्म च विश्वात्मन्नजस्याकर्तुरात्मन: । तिर्यङ्नृषिषु याद:सु तदत्यन्तविडम्बनम् ॥ ३० ॥
အို ကမ္ဘာလောက၏ အတ္တမ၊ ကိုယ်တော်သည် မလုပ်ဆောင်သူ (အကর্তာ) ဖြစ်သော်လည်း လုပ်ဆောင်ကာ၊ မမွေးဖွားသူ (အဇ) ဖြစ်သော်လည်း မွေးဖွားတော်မူခြင်းသည် အလွန်ပင် အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော်သည် တိရစ္ဆာန်၊ လူ၊ ရှိသီ၊ ရေသတ္တဝါတို့အတွင်း ကိုယ်တော်တိုင် ဆင်းသက်တော်မူသည်; အမှန်တကယ် မောဟဖြစ်စေသော အံ့ဩမှုပါ။
Verse 31
गोप्याददे त्वयि कृतागसि दाम तावद् या ते दशाश्रुकलिलाञ्जनसम्भ्रमाक्षम् । वक्त्रं निनीय भयभावनया स्थितस्य सा मां विमोहयति भीरपि यद्बिभेति ॥ ३१ ॥
အို ကృష్ణာ! သင် အပြစ်လုပ်သောအခါ ယရှိုးဒါမိခင်က ကြိုးယူ၍ သင့်ကို ချည်ရန် လာသည်။ သင့်မျက်လုံးများ တုန်လှုပ်၍ မျက်ရည်ပြည့်ကာ မျက်ခုံးဆေးလည်း ပျော်ကျသွားပြီး သင်သည် ကြောက်ရွံ့၍ မျက်နှာငုံ့ကာ ရပ်နေ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် ကျွန်ုပ်ကို မောဟစေသည်—ကြောက်ခြင်းကိုယ်တိုင်တောင် ကြောက်ရွံ့ရသူက သင်ဖြစ်သော်လည်း သင်က ကြောက်နေသည်။
Verse 32
केचिदाहुरजं जातं पुण्यश्लोकस्य कीर्तये । यदो: प्रियस्यान्ववाये मलयस्येव चन्दनम् ॥ ३२ ॥
အချို့က ပြောကြသည်—မမွေးဖွားသူ (အဇ) သည် သီလရှိ၍ နာမည်ကောင်းသော မင်းများ၏ ဂုဏ်ကိရိယာကို ထင်ရှားစေရန် မွေးဖွားလာသည်ဟု။ အခြားအချို့ကတော့—သင်၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသော ဘက္တ ယဒုကို ပျော်ရွှင်စေရန် သူ၏ မျိုးရိုးတွင် သင် ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ဆိုကြသည်; မလယတောင်တန်းတွင် စန္ဒနပင် ပေါက်၍ မွှေးရနံ့ ပျံ့သကဲ့သို့။
Verse 33
अपरे वसुदेवस्य देवक्यां याचितोऽभ्यगात् । अजस्त्वमस्य क्षेमाय वधाय च सुरद्विषाम् ॥ ३३ ॥
အခြားသူများက ပြောကြသည်—ဝသုဒေဝနှင့် ဒေဝကီတို့က သင့်ကို ဆုတောင်းတောင်းခံခဲ့သဖြင့် သင်သည် သူတို့၏ သားအဖြစ် လာရောက်ပေါ်ထွန်းသည်ဟု။ သင်သည် အမှန်တကယ် မမွေးဖွားသူပင် ဖြစ်သော်လည်း သူတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက်နှင့် ဒေဝတားများကို မနာလိုသူတို့ကို သတ်ဖြတ်ရန်အတွက် မွေးဖွားခြင်းကို လက်ခံသည်။
Verse 34
भारावतारणायान्ये भुवो नाव इवोदधौ । सीदन्त्या भूरिभारेण जातो ह्यात्मभुवार्थित: ॥ ३४ ॥
အချို့က ပြောကြသည်—ကမ္ဘာမြေသည် အလွန်အမင်း အလေးချိန်ကြောင့် ပင်လယ်ထဲတွင် နစ်မည့် လှေကဲ့သို့ ဆင်းရဲနေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သင့်သား အာတ်မဘူ ဘြဟ္မာက တောင်းပန်ရာ၊ ထိုဘေးဒုက္ခကို လျော့ပါးစေရန် သင် ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု။
Verse 35
भवेऽस्मिन् क्लिश्यमानानामविद्याकामकर्मभि: । श्रवणस्मरणार्हाणि करिष्यन्निति केचन ॥ ३५ ॥
နောက်တစ်ဖက်ကတော့—အဝိဇ္ဇာ၊ ဆန္ဒ၊ ကမ္မတို့ကြောင့် ဆင်းရဲနေသော ချည်နှောင်ခံ သတ္တဝါများ၏ အကျိုးအတွက် သင် ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ နားထောင်ခြင်း၊ သတိရခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်း စသည့် ဘက္တိဝန်ဆောင်မှုကို ပြန်လည် အသက်သွင်း၍ သူတို့ မုက္ခတိကို ရယူနိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။
Verse 36
शृण्वन्ति गायन्ति गृणन्त्यभीक्ष्णश: स्मरन्ति नन्दन्ति तवेहितं जना: । त एव पश्यन्त्यचिरेण तावकं भवप्रवाहोपरमं पदाम्बुजम् ॥ ३६ ॥
အို ကృష్ణာ! သင်၏ သန့်ရှင်းသော လီလာများကို အမြဲတမ်း နားထောင်၊ သီဆို၊ ထပ်ဆို၊ သတိရပြီး အခြားသူများ၏ ဘက္တိကိုလည်း ဝမ်းမြောက်သူတို့သည် မကြာမီ မွေးဖွားသေဆုံးမှု လှိုင်းစီးကို ရပ်တန့်စေသော သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို မြင်တွေ့ရသည်။
Verse 37
अप्यद्य नस्त्वं स्वकृतेहित प्रभो जिहाससि स्वित्सुहृदोऽनुजीविन: । येषां न चान्यद्भवत: पदाम्बुजात् परायणं राजसु योजितांहसाम् ॥ ३७ ॥
အို အရှင်! သင်သည် မိမိတာဝန်အားလုံးကို ကိုယ်တိုင် ပြီးမြောက်စေပြီးပြီ; ယနေ့ ကျွန်ုပ်တို့ကို စွန့်ခွာသွားမည်လော? ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်၏ မေတ္တာကရုဏာပေါ်တွင်သာ အသက်ရှင်သူ မိတ်ဆွေများဖြစ်သည်။ ရန်သူဘုရင်များကြားတွင် သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်မှတပါး အခြားအာရုံမရှိ။
Verse 38
के वयं नामरूपाभ्यां यदुभि: सह पाण्डवा: । भवतोऽदर्शनं यर्हि हृषीकाणामिवेशितु: ॥ ३८ ॥
ကျွန်ုပ်တို့က ဘယ်သူလဲ—နာမနှင့် ရုပ်ပုံသာ; ပாண்டဝနှင့် ယဒုတို့လည်း ထိုနည်းတူ။ ဟೃಷီကေရှာ! သင်က ကျွန်ုပ်တို့ကို မကြည့်ရှုလျှင်၊ အသက်ဝိညာဉ် ထွက်သွားသော ခန္ဓာ၏ နာမဂုဏ်ကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကီർത്തိနှင့် လုပ်ငန်းများသည် ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားမည်။
Verse 39
नेयं शोभिष्यते तत्र यथेदानीं गदाधर । त्वत्पदैरङ्किता भाति स्वलक्षणविलक्षितै: ॥ ३९ ॥
အို ဂဒါဓရ! သင် ထွက်ခွာသွားလျှင် ဤနိုင်ငံသည် ယနေ့ကဲ့သို့ မလှပတော့ပါ။ ယခု သင်၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာပါသော ခြေရာများကြောင့် တောက်ပလှပနေသော်လည်း သင်သွားပြီးနောက် ထိုအလှ မကျန်တော့မည်။
Verse 40
इमे जनपदा: स्वृद्धा: सुपक्वौषधिवीरुध: । वनाद्रिनद्युदन्वन्तो ह्येधन्ते तव वीक्षितै: ॥ ४० ॥
ဤမြို့ရွာများအားလုံးသည် အရာရာတွင် စိုပြည်ချမ်းသာသည်။ ဆေးဖက်ဝင်အပင်နှင့် သီးနှံများ ပေါများ၍ ပင်များ फलများဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ မြစ်များ စီးဆင်း၊ တောင်များတွင် သတ္တုဓာတ်များ ပေါများ၊ သမုဒ္ဒရာများတွင် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ပြည့်ဝသည်—ဤအရာအားလုံးသည် သင်၏ ကရုဏာမြင်ကွင်းကြောင့်ပင် တိုးပွားသည်။
Verse 41
अथ विश्वेश विश्वात्मन् विश्वमूर्ते स्वकेषु मे । स्नेहपाशमिमं छिन्धि दृढं पाण्डुषु वृष्णिषु ॥ ४१ ॥
အို ကမ္ဘာလောက၏ အရှင်၊ ကမ္ဘာလောက၏ အတ္တမ၊ ကမ္ဘာလောက၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်တော်ရှင်၊ ပাণ্ডဝနှင့် ဝೃષ્ણိ ဆွေမျိုးတို့အပေါ်ရှိ ကျွန်ုပ်၏ ခိုင်မာသော ချစ်ခြင်းချည်နှောင်မှုကို ကျေးဇူးပြု၍ ဖြတ်တောက်ပေးပါ။
Verse 42
त्वयि मेऽनन्यविषया मतिर्मधुपतेऽसकृत् । रतिमुद्वहतादद्धा गङ्गेवौघमुदन्वति ॥ ४२ ॥
အို မဓုပတိ၊ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်ဉာဏ်သည် အမြဲတမ်း သင်တော်တစ်ပါးတည်းကိုသာ မလွဲမသွေ အာရုံစိုက်ပါစေ။ ဂင်္ဂါမြစ်ရေစီးသည် အတားအဆီးမရှိ ပင်လယ်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်၏ ဘက္တိချစ်ခြင်းလည်း သင်တော်ထံသို့ အစဉ်မပြတ် စီးဆင်းပါစေ။
Verse 43
श्रीकृष्ण कृष्णसख वृष्ण्यृषभावनिध्रुग् राजन्यवंशदहनानपवर्गवीर्य । गोविन्द गोद्विजसुरार्तिहरावतार योगेश्वराखिलगुरो भगवन्नमस्ते ॥ ४३ ॥
အို သရီကృష్ణ၊ အို အర్జုန၏ မိတ်ဆွေ ကృష్ణစခ၊ အို ဝೃષ્ણိဝంశ၏ အမြတ်ဆုံး၊ မြေပြင်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော မင်းမျိုးများကို မီးလောင်ဖျက်ဆီးသူ၊ သင်တော်၏ တန်ခိုးမလျော့ပါ။ အို ဂోవിന്ദ၊ နွား၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘက္တတို့၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားရန် သင်တော် အဝတားဆင်းသည်။ အို ယောဂေရှ್ವರ၊ စကြဝဠာ၏ ဆရာ၊ အို ဘဂဝန်—ကျွန်ုပ် နမസ്കာရ ပြုပါ၏။
Verse 44
सूत उवाच पृथयेत्थं कलपदै: परिणूताखिलोदय: । मन्दं जहास वैकुण्ठो मोहयन्निव मायया ॥ ४४ ॥
စူတဂိုစွာမီက ပြောသည်—ပೃഥာ (ကుంతီဒေဝီ) သည် ရွေးချယ်ထားသော စကားလုံးများဖြင့် ချီးမွမ်းဆုတောင်းရာ၊ ဗைகုဏ္ဍနာထ ဘုရားသည် ထိုဆုတောင်းကို ကြားပြီး နူးညံ့စွာ ပြုံးတော်မူ၏—မိမိ၏ မာယာဖြင့် မောဟစေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 45
तां बाढमित्युपामन्त्र्य प्रविश्य गजसाह्वयम् । स्त्रियश्च स्वपुरं यास्यन् प्रेम्णा राज्ञा निवारित: ॥ ४५ ॥
ထိုဆုတောင်းများကို “ကောင်းလှ၏” ဟု လက်ခံတော်မူပြီး၊ ဘုရားသည် ဟஸ്തိနာပူရ (ဂဇသာဟ္ဝယ) နန်းတော်သို့ ဝင်ရောက်ကာ အခြားမိဖုရားများအားလည်း မိမိထွက်ခွာမည့်အကြောင်း အသိပေးတော်မူ၏။ ထို့နောက် မိမိ၏ ဓာမသို့ ပြန်ရန် ပြင်ဆင်စဉ်၊ ချစ်ခင်စွာ တောင်းပန်သော မင်း ယုဓိဋ္ဌိရက ဘုရားကို တားဆီးလိုက်သည်။
Verse 46
व्यासाद्यैरीश्वरेहाज्ञै: कृष्णेनाद्भुतकर्मणा । प्रबोधितोऽपीतिहासैर्नाबुध्यत शुचार्पित: ॥ ४६ ॥
ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသော ယုဓိဋ္ဌိရမင်းကြီးသည် ဗျာသ ရသေ့ကြီးနှင့် တန်ခိုးကြီးသော သခင် ခရစ်ရှနား ကိုယ်တိုင် သမိုင်းကြောင်းများဖြင့် နှစ်သိမ့်သော်လည်း စိတ်မပြေနိုင်ခဲ့ပေ။
Verse 47
आह राजा धर्मसुतश्चिन्तयन् सुहृदां वधम् । प्राकृतेनात्मना विप्रा: स्नेहमोहवशं गत: ॥ ४७ ॥
ဓမ္မမင်း၏ သားတော် ယုဓိဋ္ဌိရမင်းသည် မိတ်ဆွေများ သေဆုံးမှုကို တွေးတောရင်း သာမန်လူကဲ့သို့ သံယောဇဉ် အမှောင်ဖုံးကာ ပြောကြားလေသည်။
Verse 48
अहो मे पश्यताज्ञानं हृदि रूढं दुरात्मन: । पारक्यस्यैव देहस्य बह्व्यो मेऽक्षौहिणीर्हता: ॥ ४८ ॥
အို ငါ၏ မိုက်မဲမှုကို ကြည့်ပါလော့။ သူတစ်ပါး (မြေခွေး၊ လင်းတ) တို့၏ အစာဖြစ်မည့် ဤခန္ဓာကိုယ်အတွက် ငါသည် စစ်သည်အများအပြားကို သတ်ဖြတ်ခဲ့မိပြီ။
Verse 49
बालद्विजसुहृन्मित्रपितृभ्रातृगुरुद्रुह: । न मे स्यान्निरयान्मोक्षो ह्यपि वर्षायुतायुतै: ॥ ४९ ॥
ငါသည် ကလေးများ၊ ဗြာహ్మణများ၊ မိတ်ဆွေများ၊ မိဘများ၊ ဆရာများနှင့် ညီအစ်ကိုများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့မိပြီ။ နှစ်ပေါင်း သန်းချီ ကြာသော်လည်း ငရဲမှ လွတ်မြောက်နိုင်မည် မဟုတ်ပါ။
Verse 50
नैनो राज्ञ: प्रजाभर्तुर्धर्मयुद्धे वधो द्विषाम् । इति मे न तु बोधाय कल्पते शासनं वच: ॥ ५० ॥
တိုင်းပြည်ကို ကာကွယ်သော မင်းတစ်ပါးသည် တရားသောစစ်ပွဲ၌ ရန်သူကို သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် အပြစ်မရှိဟု ဆိုသော်လည်း ဤအဆိုအမိန့်သည် ငါ့အတွက် မမှန်ကန်ပါ။
Verse 51
स्त्रीणां मद्धतबन्धूनां द्रोहो योऽसाविहोत्थित: । कर्मभिर्गृहमेधीयैर्नाहं कल्पो व्यपोहितुम् ॥ ५१ ॥
အမျိုးသမီးများ၏ ဆွေမျိုးမိတ်သင်္ဂဟများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့မိသဖြင့် လောကီကောင်းမှုကုသိုလ်များဖြင့် မဖြေရှင်းနိုင်သော ရန်ငြိုးကို ကျွန်ုပ် ဖန်တီးမိလေပြီ။
Verse 52
यथा पङ्केन पङ्काम्भ: सुरया वा सुराकृतम् । भूतहत्यां तथैवैकां न यज्ञैर्मार्ष्टुमर्हति ॥ ५२ ॥
ရွှံ့နွံဖြင့် ရွှံ့ရေကို စစ်ထုတ်၍ မရနိုင်သကဲ့သို့၊ အရက်ဖြင့် အရက်အိုးကို မဆေးကြောနိုင်သကဲ့သို့၊ တိရစ္ဆာန်များကို ယဇ်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် လူသတ်မှုအပြစ်ကို မချေဖျက်နိုင်ပါ။
Frequently Asked Questions
Aśvatthāmā’s act represents vengeance degenerating into adharma: unable to defeat the Pāṇḍavas directly, he targets the future—ending the Kuru succession by killing the unborn heir. Śāstrically, it illustrates how brahminical power (astra-vidyā) becomes catastrophic when divorced from dharma. The episode also foregrounds vaṁśānucarita: the Bhāgavata’s historical continuity depends on Parīkṣit’s survival, through whom the later narration to Śukadeva becomes possible.
The text stresses that the brahmāstra is ‘without check or counteraction’ on the material plane, yet it is foiled when confronted by Viṣṇu’s strength. This teaches hierarchical theology: all astras and devas operate within the Lord’s sovereignty. Kṛṣṇa’s Sudarśana and personal energy (yogamāyā) protect the embryo, demonstrating rakṣā for surrendered devotees and establishing that the Supreme is not merely a powerful hero but the ultimate controller of all energies.
Kuntī’s prayers articulate bhakti’s inner grammar: God is simultaneously transcendent (beyond guṇas and sense perception) and intimate (Yaśodā binding Him). She interprets repeated calamities as grace because they intensify darśana and remembrance, and she asks for detachment from clan-identity in favor of uninterrupted devotion—like the Gaṅgā flowing to the sea. The prayers also critique material pride (birth, wealth, education, beauty) as an obstacle to sincere approach, emphasizing humility and dependence.
Uttarā’s embryo—later Mahārāja Parīkṣit—is saved. This is crucial because Parīkṣit becomes the listener of the Bhāgavata from Śukadeva Gosvāmī; thus, the preservation of his life safeguards the very historical channel through which the Purāṇa’s teachings are delivered to the world.