
The Appearance of Śrī Nārada and Vyāsa’s Dissatisfaction (Veda-vibhāga and the Need for Bhakti)
ရဟန်းတော်များက ဘာဂဝတ၏ သန့်ရှင်းသော သတင်းတရားကို နားထောင်လိုကြသဖြင့်၊ ရှောနကက မေးခွန်းကို ပိုမိုတင်းကျပ်စေသည်—ရှုကဒေဝသည် မည်သူနည်း၊ မည်သို့ အသိအမှတ်ပြုခံရသနည်း၊ ပရိက္ခစ်မင်းသည် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် ဘာဂဝတကို နားထောင်ရသည့် အကြောင်းအရာက ဘာနည်း။ စူတက အဖြေကို အကြောင်းရင်းအရင်းသို့ ပြန်လှည့်ကာ စတင်သည်—ဗျာသဒေဝ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ယုဂဓမ္မ ကျဆင်းမှုကို သုံးသပ်ခြင်း။ ကလိယုဂ၏ အကျိုးဆက်များ—အသက်တိုခြင်း၊ သတ္တဝဂုဏ် အားနည်းခြင်း၊ စိတ်မရှည်ခြင်းနှင့် ဝိညာဉ်ရေး မစွမ်းနိုင်ခြင်း—ကို မြင်၍ ဗျာသက ဗေဒတစ်ခုကို လေးခုခွဲကာ (ပိုင်လ၊ ဂျိုင်မိနိ၊ ဝိုင်ရှမ္ပါယန၊ စုမန္တု) တာဝန်ပေးပြီး၊ ပုရာဏ/အိတိဟာသကို ရိုမဟာရှဏထံ အပ်နှံသည်။ ဗေဒလေ့လာခွင့်မရှိသူများအတွက် ကရုဏာဖြင့် မဟာဘာရတကို ရေးသားသည်။ သို့သော် အလုပ်ကြီးများပြီးနောက်တောင် ဗျာသ၏ အတွင်းစိတ် မပြည့်စုံသေးဘဲ၊ အကြောင်းရင်းမှာ ဘဂဝန်-ဘက္တိကို ထင်ရှားစွာ အလယ်တန်းအဖြစ် မကြေညာခဲ့ခြင်းဟု သိမြင်သည်။ ထိုအချိန်တွင် နာရဒမုနိက စရသွတီ အာရှရမ်သို့ ရောက်လာကာ နောက်အခန်းတွင် ဘာဂဝတ၏ အဓိက ဘက္တိရည်ရွယ်ချက်ကို ဗျာသအား သင်ကြားမည်ဖြစ်ကြောင်း ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Verse 1
व्यास उवाच इति ब्रुवाणं संस्तूय मुनीनां दीर्घसत्रिणाम् । वृद्ध: कुलपति: सूतं बह्वृच: शौनकोऽब्रवीत् ॥ १ ॥
ဗျာသဒေဝ မိန့်တော်မူသည်—စူတ ဂိုစွာမီက ဤသို့ ပြောဆိုသည်ကို ကြားပြီးနောက်၊ ရှည်လျားသော ယဇ్ఞ-စတြာတွင် ပါဝင်နေသော မုနိတို့၏ အိုမင်းသော ခေါင်းဆောင်၊ ဝေဒပညာရှင် ရှောနက မုနိသည် စူတကို ချီးမွမ်းကာ ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 2
शौनक उवाच सूत सूत महाभाग वद नो वदतां वर । कथां भागवतीं पुण्यां यदाह भगवाञ्छुक: ॥ २ ॥
ရှောနက မုနိက ပြောသည်—အို စူတာ၊ မဟာကံကောင်းသူရေ! ဟောပြောသူတို့အနက် သင်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ဘဂဝန်တော်ကဲ့သို့ မြတ်သော ရှုကဒေဝက ဟောကြားခဲ့သည့် ပုဏ္ဏမြတ် ဘာဂဝတ ကထာကို ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြပါ။
Verse 3
कस्मिन् युगे प्रवृत्तेयं स्थाने वा केन हेतुना । कुत: सञ्चोदित: कृष्ण: कृतवान् संहितां मुनि: ॥ ३ ॥
ဤ ဘာဂဝတ သံဟိတာသည် မည်သည့် ယုဂတွင်၊ မည်သည့် နေရာ၌၊ မည်သည့် အကြောင်းကြောင့် စတင်ခဲ့သနည်း။ မဟာမုနိ ကృష్ణ-ဒွైပာယန ဗျာသသည် ဤစာပေကို စုစည်းရေးသားရန် အားပေးမှုကို ဘယ်ကနေ ရခဲ့သနည်း။
Verse 4
तस्य पुत्रो महायोगी समदृङ्निर्विकल्पक: । एकान्तमतिरुन्निद्रो गूढो मूढ इवेयते ॥ ४ ॥
သူ၏သားသည် မဟာယောဂီဖြစ်၍ အားလုံးကို တန်းတူမြင်သောသူ၊ ဒွိသဘောကင်းသောသူ ဖြစ်သည်။ တစ်ပါးတည်းသော သတ္တဝါအမြတ် (ဧကာန္တ) တွင် စိတ်တည်ကာ အမြဲနိုးကြားနေ၏။ သို့သော် လောကမှ လျှို့ဝှက်နေသဖြင့် မိုက်မဲသူကဲ့သို့ ထင်ရသည်။
Verse 5
दृष्ट्वानुयान्तमृषिमात्मजमप्यनग्नं देव्यो ह्रिया परिदधुर्न सुतस्य चित्रम् । तद्वीक्ष्य पृच्छति मुनौ जगदुस्तवास्ति स्त्रीपुम्भिदा न तु सुतस्य विविक्तदृष्टे: ॥ ५ ॥
သီရိဗျာသဒေဝသည် မိမိသားကိုလိုက်လာသည်ကိုမြင်သော် ရေချိုးနေသော လှပသောမိန်းကလေးများသည် အရှက်ကြောင့် အဝတ်ဖြင့် ကိုယ်ကိုဖုံးကွယ်ကြသည်၊ ဗျာသဒေဝသည် အဝတ်မဲ့မဟုတ်သော်လည်း။ သို့ရာတွင် သုကဒေဝ ဖြတ်သန်းသွားစဉ်က မဖုံးကွယ်ခဲ့ကြ။ မုနိက အကြောင်းမေးရာ သူတို့က—သင်၏သားသည် သန့်ရှင်းသောမြင်ကွင်းရှိ၍ မိန်းမ-ယောက်ျား ခွဲခြားမမြင်၊ သင်ကတော့ ခွဲခြားမြင်သည်ဟု ဖြေကြသည်။
Verse 6
कथमालक्षित: पौरै: सम्प्राप्त: कुरुजाङ्गलान् । उन्मत्तमूकजडवद्विचरन् गजसाह्वये ॥ ६ ॥
ကူရုနှင့် ဂျာင်္ဂလ ဒေသများတွင် အရူး၊ စကားမပြော၊ မသိမသာကဲ့သို့ လှည့်လည်နေပြီး ဂဇသာဟ္ဝယ (ဟස්တိနာပူရ) မြို့သို့ ရောက်လာသောအခါ မြို့သူမြို့သားတို့က သူ့ကို မည်သို့ သိမြင်ခဲ့သနည်း။
Verse 7
कथं वा पाण्डवेयस्य राजर्षेर्मुनिना सह । संवाद: समभूत्तात यत्रैषा सात्वती श्रुति: ॥ ७ ॥
အို သားရေ၊ ပাণ্ডဝ မျိုးနွယ် ရာဇရ္ဓိ ပရိက္ခစ်သည် ထို မဟာမုနိနှင့် မည်သို့ တွေ့ဆုံ၍ ဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့သနည်း၊ ထို့ကြောင့် ဤ စာတ်ဝတီ သြုတိ—သီရိမဒ် ဘာဂဝတမ်—ကို သူ့အား သီဆိုကြားနာစေခဲ့သည်။
Verse 8
स गोदोहनमात्रं हि गृहेषु गृहमेधिनाम् । अवेक्षते महाभागस्तीर्थीकुर्वंस्तदाश्रमम् ॥ ८ ॥
မဟာဘဂ္ဂ သုကဒေဝ ဂိုစွာမီသည် အိမ်ထောင်ရှင်တို့၏ အိမ်တံခါးဝ၌ နွားနို့ညှစ်ချိန်လောက်သာ ရပ်တည်လေ့ရှိပြီး၊ ထိုနေရာကို တီရ္ထကဲ့သို့ သန့်ရှင်းစေလို၍သာ ထိုသို့ ပြုသည်။
Verse 9
अभिमन्युसुतं सूत प्राहुर्भागवतोत्तमम् । तस्य जन्म महाश्चर्यं कर्माणि च गृणीहि न: ॥ ९ ॥
အို စူတရေ၊ အဘိမန်ယူ၏သား (ပရိက္ခစ်) ကို လူတို့က ဘဂဝန်၏ အထွတ်အထိပ် ဘက္တဟု ဆိုကြသည်။ သူ၏ မွေးဖွားခြင်းသည် အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်းပြီး လုပ်ဆောင်ချက်များလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးပြု၍ ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြပါ။
Verse 10
स सम्राट् कस्य वा हेतो: पाण्डूनां मानवर्धन: । प्रायोपविष्टो गङ्गायामनादृत्याधिराट्श्रियम् ॥ १० ॥
သူသည် ပဏ္ဍုဝంశ၏ဂုဏ်သိက္ခာကို မြှင့်တင်သော မဟာဧကရာဇ်ဖြစ်၍ ရရှိထားသော နန်းတော်အာနုဘော်အလုံးစုံနှင့် ပြည့်စုံ하였다။ သို့ရာတွင် အဘယ်ကြောင့် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ ထိုင်ကာ မင်းသမီးအာနုဘော်ကို လျစ်လျူရှု၍ သေဆုံးသည်အထိ အစာရှောင်ပွဲ (ပရာယိုပဝေသ) ပြုခဲ့သနည်း?
Verse 11
नमन्ति यत्पादनिकेतमात्मन: शिवायहानीय धनानि शत्रव: । कथं स वीर: श्रियमङ्ग दुस्त्यजां युवैषतोत्स्रष्टुमहो सहासुभि: ॥ ११ ॥
ရန်သူများပင် မိမိတို့အကျိုးအတွက် သူ၏ခြေတော်အာရုံ၌ ဦးညွှတ်ကာ ဥစ္စာဓနကို ဆက်ကပ်ကြသည်။ ယောကျ်ားသတ္တိပြည့်ဝ၍ ယောဝနနှင့် အင်အားစုံလင်ကာ စွန့်လွှတ်ရန်ခက်သော မင်းသမီးဂုဏ်ကို ပိုင်ဆိုင်သူသည် အသက်အပါအဝင် အားလုံးကို မည်သို့ စွန့်ချင်ခဲ့သနည်း?
Verse 12
शिवाय लोकस्य भवाय भूतये य उत्तमश्लोकपरायणा जना: । जीवन्ति नात्मार्थमसौ पराश्रयं मुमोच निर्विद्य कुत: कलेवरम् ॥ १२ ॥
“ဥတ္တမရှ္လိုက” ဘုရားသခင်ကို အပြည့်အဝ အားကိုးသောသူတို့သည် လူလောက၏ ကောင်းကျိုး၊ တိုးတက်မှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုအတွက်သာ အသက်ရှင်ကြပြီး ကိုယ်ကျိုးအတွက် မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် လောကီပစ္စည်းအပေါ် မကပ်ငြိသော ဧကရာဇ် (ပရိက္ခစ်) သည် အခြားသူများအတွက် အားကိုးရာဖြစ်သော ဤဖျက်ဆီးနိုင်သော ကိုယ်ခန္ဓာကို မည်သို့ စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့သနည်း?
Verse 13
तत्सर्वं न: समाचक्ष्व पृष्टो यदिह किञ्चन । मन्ये त्वां विषये वाचां स्नातमन्यत्र छान्दसात् ॥ १३ ॥
ဤနေရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ မေးမြန်းထားသမျှကို အပြည့်အစုံ ရှင်းပြပါ။ ချန္ဒသ (ဝေဒ) ၏ အချို့အပိုင်းများကို ချန်လှပ်လျှင်၊ စကားဝေါဟာရ၏ အကြောင်းအရာအားလုံးတွင် သင်သည် ပြည့်စုံစွာ ကျွမ်းကျင်သူဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယူဆပါသည်။
Verse 14
सूत उवाच द्वापरे समनुप्राप्ते तृतीये युगपर्यये । जात: पराशराद्योगी वासव्यां कलया हरे: ॥ १४ ॥
စူတက ပြောသည်—ဒွာပရယုဂ် ရောက်လာ၍ တတိယ ယုဂ်ပတ်လည်၏ ဆုံကာလ ဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ၊ ဟရီ၏ အংশကလာဖြစ်သော ယောဂီ (ဗျာသဒေဝ) သည် ပရာရှရမှတစ်ဆင့် ဝာသဝီ (စတျဝတီ) ၏ ဝမ်း၌ မွေးဖွားလာ하였다။
Verse 15
स कदाचित्सरस्वत्या उपस्पृश्य जलं शुचि: । विविक्त एक आसीन उदिते रविमण्डले ॥ १५ ॥
တစ်ခါတုန်းက နေထွက်ချိန်တွင် ဗျာသဒေဝသည် စရஸဝတီမြစ်၏ သန့်ရှင်းသောရေဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်ကာ တိတ်ဆိတ်ရာ၌ တစ်ယောက်တည်း ထိုင်၍ သမာဓိအာရုံစိုက်하였다။
Verse 16
परावरज्ञ: स ऋषि: कालेनाव्यक्तरंहसा । युगधर्मव्यतिकरं प्राप्तं भुवि युगे युगे ॥ १६ ॥
အထက်အောက်ကို သိမြင်သော မဟာရသီသည် မမြင်ရသော ကာလ၏ အရှိန်ကြောင့် ယုဂတိုင်း မြေပြင်ပေါ်တွင် ယုဂဓမ္မ ပျက်ယွင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို မြင်တော်မူ하였다။
Verse 17
भौतिकानां च भावानां शक्तिह्रासं च तत्कृतम् । अश्रद्दधानान्नि:सत्त्वान्दुर्मेधान् ह्रसितायुष: ॥ १७ ॥ दुर्भगांश्च जनान् वीक्ष्य मुनिर्दिव्येन चक्षुषा । सर्ववर्णाश्रमाणां यद्दध्यौ हितममोघदृक् ॥ १८ ॥
ထိုမုနိသည် ဒိဗ္ဗမျက်စိဖြင့် ယုဂဒോഷ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရုပ်ဝတ္ထုဆိုင်ရာ အရာအားလုံး၏ အင်အားကျဆင်းမှုကို မြင်တော်မူ하였다။ ထို့ပြင် ယုံကြည်မှုမရှိ၊ သတ္တဝမရှိ၊ ဉာဏ်မပြည့်၊ အသက်တို၍ ကံမကောင်းသော လူများကို မြင်ပြီး၊ ဝဏ္ဏနှင့် အာရှ్రమ အားလုံး၏ အကျိုးအတွက် စဉ်းစားတော်မူ하였다။
Verse 18
भौतिकानां च भावानां शक्तिह्रासं च तत्कृतम् । अश्रद्दधानान्नि:सत्त्वान्दुर्मेधान् ह्रसितायुष: ॥ १७ ॥ दुर्भगांश्च जनान् वीक्ष्य मुनिर्दिव्येन चक्षुषा । सर्ववर्णाश्रमाणां यद्दध्यौ हितममोघदृक् ॥ १८ ॥
ထိုမုနိသည် ဒိဗ္ဗမျက်စိဖြင့် ယုဂဒိုး၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရုပ်ဝတ္ထုဆိုင်ရာ အရာအားလုံး၏ အင်အားကျဆင်းမှုကို မြင်တော်မူ하였다။ ထို့ပြင် ယုံကြည်မှုမရှိ၊ သတ္တဝမရှိ၊ ဉာဏ်မပြည့်၊ အသက်တို၍ ကံမကောင်းသော လူများကို မြင်ပြီး၊ ဝဏ္ဏနှင့် အာရှ్రమ အားလုံး၏ အကျိုးအတွက် စဉ်းစားတော်မူ하였다။
Verse 19
चातुर्होत्रं कर्म शुद्धं प्रजानां वीक्ष्य वैदिकम् । व्यदधाद्यज्ञसन्तत्यै वेदमेकं चतुर्विधम् ॥ १९ ॥
သူသည် ဝေဒတွင် ဖော်ပြသော သန့်ရှင်းသည့် စာတုရ္ဟောတရ ယဇ္ဉကမ္မသည် လူတို့၏ လုပ်ငန်းများကို သန့်စင်စေသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်ဟု မြင်တော်မူ하였다။ ထို့ကြောင့် ယဇ္ဉအစဉ်အလာကို ဖြန့်ကျက်ရန် ဝေဒတစ်ခုကို လေးပိုင်းခွဲတော်မူ하였다။
Verse 20
ऋग्यजु:सामाथर्वाख्या वेदाश्चत्वार उद्धृता: । इतिहासपुराणं च पञ्चमो वेद उच्यते ॥ २० ॥
ရိဂ်၊ ယဇု၊ သာမ၊ အထာဝ—ဝေဒလေးပါးကို သီးခြားခွဲခြားထားသည်။ ပုရာဏများတွင် ပါဝင်သော သမိုင်းအချက်အလက်နှင့် ယုံကြည်ထိုက်သော ပုံပြင်များကို “ပဉ္စမ ဝေဒ” ဟု ခေါ်သည်။
Verse 21
तत्रर्ग्वेदधर: पैल: सामगो जैमिनि: कवि: । वैशम्पायन एवैको निष्णातो यजुषामुत ॥ २१ ॥
သူတို့အနက် ရိဂ်ဝေဒကို ကိုင်ဆောင်သူမှာ ပိုင်လာ ရှိဖြစ်ပြီး၊ သာမဝေဒ၏ ဆရာကဗိမှာ ဇိုင်မိနိ ဖြစ်သည်။ ယဇုဝေဒတွင် ကျွမ်းကျင်သူအဖြစ် ဝိုင်ရှမ္ပါယန တစ်ဦးတည်း ထင်ရှားသည်။
Verse 22
अथर्वाङ्गिरसामासीत्सुमन्तुर्दारुणो मुनि: । इतिहासपुराणानां पिता मे रोमहर्षण: ॥ २२ ॥
အထာဝဝေဒ (အင်္ဂိရသ) ကို ဘက္တိဖြင့် အလွန်နစ်မြုပ်သော စုမန္တု မုနိထံ အပ်နှံခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ပုရာဏနှင့် သမိုင်းမှတ်တမ်းများကို ကျွန်ုပ်၏ဖခင် ရောမဟာရှဏ ထံ အပ်နှံခဲ့သည်။
Verse 23
त एत ऋषयो वेदं स्वं स्वं व्यस्यन्ननेकधा । शिष्यै: प्रशिष्यैस्तच्छिष्यैर्वेदास्ते शाखिनोऽभवन् ॥ २३ ॥
ထို ရှိများသည် မိမိမိမိ၏ ဝေဒကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ခွဲခြားကာ တပည့်၊ တပည့်၏တပည့်၊ ထို့နောက် ဆက်လက်သော တပည့်များထံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဝေဒ၏ မျိုးခွဲ (śākhā) များ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 24
त एव वेदा दुर्मेधैर्धार्यन्ते पुरुषैर्यथा । एवं चकार भगवान् व्यास: कृपणवत्सल: ॥ २४ ॥
ဉာဏ်နည်းသူများတောင် ဝေဒကို နားလည်လက်ခံနိုင်စေရန်—အားနည်းသူတို့ကို ကရုဏာထားသော ဘဂဝန် ဗျာသသည် ဝေဒများကို တည်းဖြတ်၍ စီစဉ်ပြုလုပ်하였다။
Verse 25
स्त्रीशूद्रद्विजबन्धूनां त्रयी न श्रुतिगोचरा । कर्मश्रेयसि मूढानां श्रेय एवं भवेदिह । इति भारतमाख्यानं कृपया मुनिना कृतम् ॥ २५ ॥
မိန်းမများ၊ ရှူဒ္ဒရများနှင့် ဒွိဇမိတ်ဆွေများအတွက် ဝေဒသုံးပါးသည် နားထောင်၍မရလွယ်ကူသဖြင့်၊ ကမ္မ၌ မောဟနေသူတို့ အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုးရစေရန် ကရုဏာဖြင့် မုနိသည် ‘မဟာဘာရတ’ မဟာအတ္ထုပ္ပတ္တိကို စုစည်းရေးသား하였다။
Verse 26
एवं प्रवृत्तस्य सदा भूतानां श्रेयसि द्विजा: । सर्वात्मकेनापि यदा नातुष्यद्धृदयं तत: ॥ २६ ॥
အို ဒွိဇတို့၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် အမြဲတမ်း ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်နေသော်လည်း သူ၏နှလုံးသား မတည်ငြိမ်မပျော်ရွှင်ခဲ့သဖြင့် အတွင်းစိတ်၌ မကျေနပ်သေး하였다။
Verse 27
नातिप्रसीदद्धृदय: सरस्वत्यास्तटे शुचौ । वितर्कयन् विविक्तस्थ इदं चोवाच धर्मवित् ॥ २७ ॥
နှလုံးသားမပျော်ရွှင်သေးသော ဓမ္မအနှစ်သာရကို သိမြင်သူ မုနိသည် သန့်ရှင်းသော စရஸဝတီမြစ်ကမ်း၌ တိတ်ဆိတ်စွာ ထိုင်၍ စဉ်းစားကာ မိမိအတွင်း၌ ဤသို့ဆို하였다။
Verse 28
धृतव्रतेन हि मया छन्दांसि गुरवोऽग्नय: । मानिता निर्व्यलीकेन गृहीतं चानुशासनम् ॥ २८ ॥ भारतव्यपदेशेन ह्याम्नायार्थश्च प्रदर्शित: । दृश्यते यत्र धर्मादि स्त्रीशूद्रादिभिरप्युत ॥ २९ ॥
တင်းကျပ်သော ဝရတကို ထိန်းသိမ်း၍ မကောက်ကျစ်မကပျက်ဘဲ ဝေဒများ၊ ဂုရုများနှင့် ယဇ္ဉအဂ္နိကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်ခဲ့ပြီး၊ သာස්တရအနုశာသနကိုလည်း လိုက်နာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ‘မဟာဘာရတ’ ကို အကြောင်းပြု၍ ဆက်ဆံရေးပရമ്പရာ (အာမနာယ) ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြခဲ့သဖြင့်၊ ထိုနေရာ၌ ဓမ္မစသည့် လမ်းကို မိန်းမ၊ ရှူဒ္ဒရတို့ပါ မြင်နိုင်သည်။
Verse 29
धृतव्रतेन हि मया छन्दांसि गुरवोऽग्नय: । मानिता निर्व्यलीकेन गृहीतं चानुशासनम् ॥ २८ ॥ भारतव्यपदेशेन ह्याम्नायार्थश्च प्रदर्शित: । दृश्यते यत्र धर्मादि स्त्रीशूद्रादिभिरप्युत ॥ २९ ॥
တင်းကျပ်သော ဝရတကို ထိန်းသိမ်း၍ မကောက်ကျစ်မကပျက်ဘဲ ဝေဒများ၊ ဂုရုများနှင့် ယဇ္ဉအဂ္နိကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်ခဲ့ပြီး၊ သာස්တရအနုశာသနကိုလည်း လိုက်နာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ‘မဟာဘာရတ’ ကို အကြောင်းပြု၍ ဆက်ဆံရေးပရമ്പရာ (အာမနာယ) ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြခဲ့သဖြင့်၊ ထိုနေရာ၌ ဓမ္မစသည့် လမ်းကို မိန်းမ၊ ရှူဒ္ဒရတို့ပါ မြင်နိုင်သည်။
Verse 30
तथापि बत मे दैह्यो ह्यात्मा चैवात्मना विभु: । असम्पन्न इवाभाति ब्रह्मवर्चस्य सत्तम: ॥ ३० ॥
ဝေဒများက သတ်မှတ်သော အရည်အချင်းအားလုံးရှိသော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာအဟံကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် မပြည့်စုံသကဲ့သို့ ခံစားရသည်; အတ္တမန်သည် အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော အင်အားရှင်ဖြစ်သည်။
Verse 31
किं वा भागवता धर्मा न प्रायेण निरूपिता: । प्रिया: परमहंसानां त एव ह्यच्युतप्रिया: ॥ ३१ ॥
ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ကျွန်ုပ်သည် ဘာဂဝတဓမ္မ၊ အရှင်ဘုရားအား ဘက္တိဖြင့် ဆောင်ရွက်သော ဝန်ဆောင်မှုကို အထူးသဖြင့် မဖော်ပြခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်; ထိုဓမ္မသည် ပရမဟံသတို့နှင့် အချျူတအရှင်တို့အတွက်လည်း အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်သည်။
Verse 32
तस्यैवं खिलमात्मानं मन्यमानस्य खिद्यत: । कृष्णस्य नारदोऽभ्यागादाश्रमं प्रागुदाहृतम् ॥ ३२ ॥
ဗျာသဒေဝသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ချို့ယွင်းနေသည်ဟု ထင်ကာ ဝမ်းနည်းနေစဉ်၊ ယခင်က ဖော်ပြခဲ့သကဲ့သို့ စရಸ್ವတီမြစ်ကမ်းရှိ ကృష్ణ-ဒွൈပာယန အာရှရမ်သို့ နာရဒ မုနိ ရောက်လာ하였다။
Verse 33
तमभिज्ञाय सहसा प्रत्युत्थायागतं मुनि: । पूजयामास विधिवन्नारदं सुरपूजितम् ॥ ३३ ॥
ရောက်လာသော မုနိကို သိမြင်သည်နှင့် ဗျာသဒေဝသည် ချက်ချင်း ထရပ်ကာ၊ နတ်တို့က ပူဇော်ကြသော နာရဒကို ဓမ္မနည်းလမ်းအတိုင်း ပူဇော်ပြီး ဘြဟ္မာနှင့်တူသော ဂုဏ်ပြုမှု ပေး하였다။
Vyāsa foresees Kali-yuga’s reduced sattva, shorter lifespan, and diminished capacity for complex ritual and memorization. The division (Veda-vibhāga) is a compassionate pedagogical act: organizing revelation into accessible branches and appointing teachers so that dharma and spiritual knowledge remain practicable for less qualified generations.
Śukadeva is depicted as a perfected renunciate—internally established in Brahman-realization and devotion, externally indifferent to social conventions. His lack of worldly engagement makes him appear like a madman or dull person to ordinary citizens, yet his purity is evidenced by his equal vision (no bodily distinction) and spontaneous detachment.
The chapter’s theological diagnosis is that Vyāsa’s works, though vast and beneficial, did not foreground exclusive devotional service to the Supreme Lord as the direct, central conclusion. Without explicit bhakti (that which pleases both siddhas and Bhagavān), scholarship and ritual instruction can remain incomplete in producing full heart-satisfaction (ātmā suprasīdati).
Romaharṣaṇa is identified as Sūta’s father and is presented as the entrusted custodian of Purāṇas and historical accounts (itihāsa). His mention anchors the legitimacy of Sūta’s later narration: Sūta stands within an authorized chain of Purāṇic transmission, paralleling the Vedic branch lineages.