Adhyaya 3
Avatāra-kathā — The Puruṣa, the Many Incarnations, and Kṛṣṇa as Svayam Bhagavān
နိမိသာရဏ္ယ တောရှိ ရှင်ပညာရှိများ၏ “ဓမ္မ၏ အနှစ်သာရနှင့် ဘဂဝန်၏ လီလာ” ကို ကြားလိုသည့် ဆန္ဒအပေါ် စူတ မုနိ၏ အဖြေကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ စာခန်းအစတွင် စရ္ဂ/ဝိသရ္ဂ အခြေခံဖြင့်—ဘဂဝန်၏ ပုရုෂ (puruṣa) ပွားထွက်မှုက ပစ္စည်းလောက ပေါ်ထွန်းစေပြီး၊ လောတပ်ပန်းမှ ဘြဟ္မာ ပေါ်လာသော်လည်း ဘဂဝန်သည် မာယာမထိခိုက်ဘဲ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်သဘောတည်းဟူ၍ ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကုမာရ၊ ဝရာဟ၊ နာရဒ၊ နရ-နာရာယဏ၊ ကပိလ၊ ဒတ္တာတြေယ (အတြိပုတ္တရ)၊ ယဇ္ဉ၊ ဣရှဘ၊ ပృထု၊ မတ္စျ၊ ကူရ္မ၊ ဓနွန္တရီ၊ မိုဟိနီ၊ နೃစിംဟ၊ ဝာမန၊ ပရရှုရာမ၊ ဝျာသ၊ ရာမ၊ ဘလရာမ-ကృష్ణ၊ ဗုဒ္ဓ၊ ကလ္ကိ စသည့် အဝတာရများကို ရေတွက်ကာ အဝတာရများသည် အနန္တဟု အတည်ပြုသည်။ သဘောတရားအထွတ်အထိပ်မှာ—ဖော်ပြထားသမျှသည် အံရှ/ကလာ ဖြစ်သော်လည်း သရီ ကృష్ణ သည် မူလ ဘဂဝန် (svayam bhagavān) ဖြစ်ပြီး နာစတိက အနှောင့်အယှက် ပေါ်လာသည့်အခါ ယုံကြည်သူများကို ကာကွယ်ရန် ဆင်းသက်တော်မူသည်။ ထို့ပြင် ဝိရာဋ်-ရူပ ကို အစပြုသူများအတွက် အယူအဆကူညီမှုအဖြစ် ရှင်းလင်းကာ၊ အတ္တမန်ကို ထူထဲ/သိမ်မွေ့ ကိုယ်ခန္ဓာမှ ခွဲခြားပြပြီး၊ မပြတ်မလျော့ သဘောကောင်းသော ဘက္တိ-ဆေဝာသာမှသာ ဘဂဝန်ကို ထင်ရှားစေသည်ဟု နိဂုံးချုပ်သည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ဗာဂဝတ ပုရာဏ ကိုယ်တိုင်ကို စာပေ အဝတာရဟု ချိတ်ဆက်ကာ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် စိတ်ရင်းမှန်သော မေးမြန်းမှု လိုအပ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच जगृहे पौरुषं रूपं भगवान्महदादिभि: । सम्भूतं षोडशकलमादौ लोकसिसृक्षया ॥ १ ॥
စူတက ပြောသည်—ဖန်ဆင်းခြင်းအစတွင် လောကများကို ဖန်တီးရန် ရည်ရွယ်၍ ဘဂဝန်သည် မဟတ္တတ္တဝ အစရှိသည့် အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ပေါ်ထွန်းသော ဆယ့်ခြောက်ကလာပါဝင်သည့် ပုရုရှရုပ်ကို ခံယူတော်မူ၏။
Verse 2
यस्याम्भसि शयानस्य योगनिद्रां वितन्वत: । नाभिह्रदाम्बुजादासीद्ब्रह्मा विश्वसृजां पति: ॥ २ ॥
ပုရုရှ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသည် စကြဝဠာရေထဲ၌ လဲလျောင်း၍ ယောဂနိဒ္ဒရာကို ဖြန့်ကျက်တော်မူ၏။ သူ၏ နာဗိရေကန်မှ ကြာတံ ပေါက်ထွန်းလာပြီး ထိုကြာပန်းပေါ်တွင် စကြဝဠာ၏ အင်ဂျင်နီယာတို့၏ အရှင် ဘြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။
Verse 3
यस्यावयवसंस्थानै: कल्पितो लोकविस्तर: । तद्वै भगवतो रूपं विशुद्धं सत्त्वमूर्जितम् ॥ ३ ॥
သူ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံပေါ်တွင် လောကစနစ်များ၏ ကျယ်ပြန့်မှုကို ကল্পနာပြုကြသော်လည်း၊ ထိုသည် ဘဂဝန်၏ ရုပ်တော်ဖြစ်၍ အလွန်သန့်ရှင်းကာ စတ္တဝအားဖြင့် အင်အားပြည့်ဝ၍ တောက်ပသော်လည်း ဖန်ဆင်းထားသော ပစ္စည်းဓာတ်များနှင့် မဆက်နွယ်။
Verse 4
पश्यन्त्यदो रूपमदभ्रचक्षुषा सहस्रपादोरुभुजाननाद्भुतम् । सहस्रमूर्धश्रवणाक्षिनासिकं सहस्रमौल्यम्बरकुण्डलोल्लसत् ॥ ४ ॥
ဘက္တားတို့သည် သန့်ရှင်း၍ ပြည့်စုံသော မျက်စိဖြင့် ပုရုရှ၏ အလွန်မြင့်မြတ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မြင်ကြသည်။ ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်တွင် ခြေထောက်၊ ပေါင်၊ လက်မောင်းနှင့် မျက်နှာတို့ အထောင်ချီရှိ၍ အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ခေါင်း၊ နား၊ မျက်စိ၊ နှာခေါင်းတို့ အထောင်ချီရှိပြီး မကူဋ်များ၊ တောက်ပသော နားကပ်များနှင့် ပန်းမാലာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 5
एतन्नानावताराणां निधानं बीजमव्ययम् । यस्यांशांशेन सृज्यन्ते देवतिर्यङ्नरादय: ॥ ५ ॥
ဤပုရုရှ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် အမျိုးမျိုးသော အဝတာရများ၏ အရင်းမြစ်နှင့် မပျက်မယွင်းသော မျိုးစေ့ဖြစ်သည်။ ဤရုပ်သဏ္ဌာန်၏ အစိတ်အပိုင်းများမှ ဒေဝတား၊ တိရစ္ဆာန်မျိုး၊ လူသား စသည့် မျိုးစုံသော သတ္တဝါများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 6
स एव प्रथमं देव: कौमारं सर्गमाश्रित: । चचार दुश्चरं ब्रह्मा ब्रह्मचर्यमखण्डितम् ॥ ६ ॥
ဖန်ဆင်းခြင်းအစတွင် သူသည် ပထမဆုံးသော ဒေဝဖြစ်၍ ကုမာရ စရဂကို အားထားကာ ပေါ်ထွန်း하였다။ ဘြဟ္မာ၏ မင်္ဂလာမပြုသော ကုမာရလေးပါးသည် မပြတ်မတောက် ဘြဟ္မချာရိယ ဝတ်ကို ထိန်းသိမ်း၍ အဘsolute သစ္စာကို သိမြင်ရန် အလွန်ခက်ခဲသော တပဿကို ကျင့်ကြံ하였다။
Verse 7
द्वितीयं तु भवायास्य रसातलगतां महीम् । उद्धरिष्यन्नुपादत्त यज्ञेश: सौकरं वपु: ॥ ७ ॥
ဒုတိယ အဝတာရတွင် ယဇ္ဉေရှ ဘုရားသည် ဝရာဟ (ဝက်တော) ရုပ်ကို ခံယူ하였다။ မြေကြီး၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ရသာတလသို့ ကျသွားသော မြေကြီးကို သူက မြှောက်တင်၍ ကယ်တင်하였다။
Verse 8
तृतीयमृषिसर्गं वै देवर्षित्वमुपेत्य स: । तन्त्रं सात्वतमाचष्ट नैष्कर्म्यं कर्मणां यत: ॥ ८ ॥
ရိရှီများ၏ ယုဂတွင် ဘုရားသည် တတိယ အဝတာရအဖြစ် ဒေဝရိရှီ နာရဒ၏ ရုပ်ကို ခံယူ하였다။ သူသည် ဘက္တိ-ဆေဝါကို ဖော်ပြသော ဝေဒ အနက်ဖွင့်ချက်များကို စုစည်း၍ စာတ္ဝတ တန္တရကို သင်ကြားကာ အကျိုးမလိုသော ကర్మကို လှုံ့ဆော်하였다။
Verse 9
तुर्ये धर्मकलासर्गे नरनारायणावृषी । भूत्वात्मोपशमोपेतमकरोद्दुश्चरं तप: ॥ ९ ॥
စတုတ္ထအဝတားတွင် ဘုရားသခင်သည် ဓမ္မမင်း၏ မိဖုရားမှ မွေးဖွားသော နရ–နာရာယဏ ရှိတော်အဖြစ် ပေါ်ထွန်း၍ အင်္ဒြိယထိန်းချုပ်ရန် အလွန်ခက်ခဲသော တပသကို ကျင့်သုံးတော်မူ၏။
Verse 10
पञ्चम: कपिलो नाम सिद्धेश: कालविप्लुतम् । प्रोवाचासुरये साङ्ख्यं तत्त्वग्रामविनिर्णयम् ॥ १० ॥
ပဉ္စမအဝတားတွင် စိဒ္ဓတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရားကပိလသည် ပေါ်ထွန်း၍ ကာလကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားသော စာင်ခယာတတ္တဝဗေဒကို အာသူရီ ဘြာဟ္မဏအား ဟောကြားတော်မူ၏။
Verse 11
षष्ठमत्रेरपत्यत्वं वृत: प्राप्तोऽनसूयया । आन्वीक्षिकीमलर्काय प्रह्लादादिभ्य ऊचिवान् ॥ ११ ॥
ဆဋ္ဌမအဝတားတွင် ဘုရားသခင်သည် ရှိအတရီ၏ သားအဖြစ် ဖြစ်လာသည်။ အနသူယာ၏ ဆုတောင်းကြောင့် သူမ၏ ဝမ်းမှ မွေးဖွား၍ အလရ္က၊ ပရဟ္လာဒ စသည့်သူတို့အား အတ္တတတ္တဝကို ရှာဖွေသည့် ‘အာန်ဝိက္ခိကီ’ ကို ဟောကြားတော်မူ၏။
Verse 12
तत: सप्तम आकूत्यां रुचेर्यज्ञोऽभ्यजायत । स यामाद्यै: सुरगणैरपात्स्वायम्भुवान्तरम् ॥ १२ ॥
ထို့နောက် သတ္တမအဝတားတွင် ပရဇာပတိ ရုချိနှင့် အာကူတီတို့မှ ယဇ္ဉ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ယာမ စသည့် ဒေဝဂဏတို့၏ အကူအညီဖြင့် စွာယမ္ဘုဝ မနွန္တရ ပြောင်းလဲကာလကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်တော်မူ၏။
Verse 13
अष्टमे मेरुदेव्यां तु नाभेर्जात उरुक्रम: । दर्शयन् वर्त्म धीराणां सर्वाश्रमनमस्कृतम् ॥ १३ ॥
အဋ္ဌမအဝတားတွင် ဘုရားသခင် ဥရုက్రమသည် နာဘိမင်းနှင့် မေရုဒေဝီတို့မှ ရှိဘ္ဘဒေဝအဖြစ် မွေးဖွားတော်မူ၏။ အင်္ဒြိယကို အနိုင်ယူသော သီရသူတို့အတွက် အာရှ్రమအားလုံးက ဂုဏ်ပြုနမസ്കာရသော ပြည့်စုံမှုလမ်းကို ပြသတော်မူ၏။
Verse 14
ऋषिभिर्याचितो भेजे नवमं पार्थिवं वपु: । दुग्धेमामोषधीर्विप्रास्तेनायं स उशत्तम: ॥ १४ ॥
အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ ရှိသီတို့၏ ပန်ကြားချက်ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ကိုးမြောက်အဝတားတွင် မင်း ပೃထု၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ခံယူတော်မူ၏။ မြေကြီးကို “နို့ညှစ်” သကဲ့သို့ ထုတ်ယူကာ ဆေးပင်နှင့် သီးနှံမျိုးစုံကို ပေါက်ဖွားစေသဖြင့် ကမ္ဘာမြေသည် လှပ၍ ဆွဲဆောင်မှုရှိလာ၏။
Verse 15
रूपं स जगृहे मात्स्यं चाक्षुषोदधिसम्प्लवे । नाव्यारोप्य महीमय्यामपाद्वैवस्वतं मनुम् ॥ १५ ॥
ချာක්ෂုသ မနုခေတ်အပြီး မဟာရေလွှမ်းမိုး၍ ကမ္ဘာလုံး ရေထဲတွင် နစ်မြုပ်သွားသောအခါ ဘုရားသခင်သည် မత్సျ (ငါး) ရုပ်ကို ခံယူတော်မူပြီး လှေပေါ်တင်ကာ ဝိုင်ဝස්ဝတ မနုကို ကာကွယ်တော်မူ၏။
Verse 16
सुरासुराणामुदधिं मथ्नतां मन्दराचलम् । दध्रे कमठरूपेण पृष्ठ एकादशे विभु: ॥ १६ ॥
ဒေဝနှင့် အသူရတို့ မန္ဒရာချလ တောင်ကို မွှေတံအဖြစ်သုံးကာ သမုဒ္ဒရာကို မွှေနေစဉ်၊ ဘုရားသခင်သည် တစ်ဆယ့်တစ်မြောက် အဝတားတွင် ကုရ္မ/ကမဋ (လိပ်) ရုပ်ကို ခံယူ၍ ထိုတောင်ကို မိမိကျောပေါ်တွင် ထမ်းဆောင်တော်မူ၏။
Verse 17
धान्वन्तरं द्वादशमं त्रयोदशममेव च । अपाययत्सुरानन्यान्मोहिन्या मोहयन् स्त्रिया ॥ १७ ॥
တစ်ဆယ့်နှစ်မြောက် အဝတားတွင် ဘုရားသခင်သည် ဓနွန္တရီအဖြစ် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။ တစ်ဆယ့်သုံးမြောက်တွင် မိုဟိနီ မိန်းမရုပ်၏ အလှဖြင့် အသူရတို့ကို မောဟစေကာ ဒေဝတို့အား အမృతကို သောက်စေတော်မူ၏။
Verse 18
चतुर्दशं नारसिंहं बिभ्रद्दैत्येन्द्रमूर्जितम् । ददार करजैरूरावेरकां कटकृद्यथा ॥ १८ ॥
တစ်ဆယ့်လေးမြောက် အဝတားတွင် ဘုရားသခင်သည် နရစിംဟ ရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၍ အားကြီးသော အသူရမင်း ဟိရဏ္ယကသိပု၏ ရင်ဘတ်ကို မိမိလက်သည်းများဖြင့် ခွဲဖောက်တော်မူ၏—သစ်လုပ်သမားက ဝါး/ရတန်ကို ဖောက်သကဲ့သို့။
Verse 19
पञ्चदशं वामनकं कृत्वागादध्वरं बले: । पदत्रयं याचमान: प्रत्यादित्सुस्त्रिपिष्टपम् ॥ १९ ॥
အဝတား ၁၅ ခုမြောက်တွင် ဘုရားသခင်သည် ဝါမန ဘြာဟ္မဏ အငယ်ရုပ်ကို ခံယူ၍ မဟာရာဇာ ဘလီ၏ ယဇ္ဈပွဲမဏ္ဍပသို့ ကြွလာတော်မူသည်။ သုံးလောက၏ နိုင်ငံကို ပြန်လည်ရယူလိုသော်လည်း မြေသုံးခြေလှမ်းသာ ဒါနအဖြစ် တောင်းခံတော်မူသည်။
Verse 20
अवतारे षोडशमे पश्यन् ब्रह्मद्रुहो नृपान् । त्रि:सप्तकृत्व: कुपितो नि:क्षत्रामकरोन्महीम् ॥ २० ॥
အဝတား ၁၆ ခုမြောက်တွင် ဘုရားသခင်သည် ဘೃဂုပတိ (ပရရှုရာမ) အဖြစ် ပေါ်ထွန်းတော်မူသည်။ ဘြာဟ္မဏများကို ဆန့်ကျင်သော က္ଷတ္တရိယ မင်းများကို မြင်၍ ဒေါသထွက်ကာ ၂၁ ကြိမ်တိုင်တိုင် သုတ်သင်ပြီး မြေပြင်ကို က္ଷတ္တရိယမဲ့ ဖြစ်စေတော်မူသည်။
Verse 21
तत: सप्तदशे जात: सत्यवत्यां पराशरात् । चक्रे वेदतरो: शाखा दृष्ट्वा पुंसोऽल्पमेधस: ॥ २१ ॥
ထို့နောက် အဝတား ၁၇ ခုမြောက်တွင် စတျယဝတီ၏ ဝမ်းတွင် ပရာရှရ မုနိမှတစ်ဆင့် သရီ ဝျာသဒေဝ ပေါ်ထွန်းတော်မူသည်။ လူတို့၏ ဉာဏ်နည်းမှုကို မြင်၍ တစ်ခုတည်းသော ဝေဒကို များစွာသော ခွဲခက်များနှင့် အခွဲခက်ငယ်များအဖြစ် ခွဲဝေတော်မူသည်။
Verse 22
नरदेवत्वमापन्न: सुरकार्यचिकीर्षया । समुद्रनिग्रहादीनि चक्रे वीर्याण्यत: परम् ॥ २२ ॥
အဝတား ၁၈ ခုမြောက်တွင် ဘုရားသခင်သည် နရဒေဝ—ဘုရင် ရာမ—အဖြစ် ပေါ်ထွန်းတော်မူသည်။ ဒေဝများအတွက် နှစ်သက်ဖွယ် ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ရန် သမုဒ္ဒရာကို ထိန်းချုပ်ခြင်းစသည့် အလွန်လူသားမဟုတ်သော အင်အားများကို ပြသကာ ပင်လယ်အခြားဖက်ရှိ နတ်မယုံကြည်သော ရာဝဏကို သတ်ဖြတ်တော်မူသည်။
Verse 23
एकोनविंशे विंशतिमे वृष्णिषु प्राप्य जन्मनी । रामकृष्णाविति भुवो भगवानहरद्भरम् ॥ २३ ॥
အဝတား ၁၉ နှင့် ၂၀ ခုမြောက်တွင် ဘုရားသခင်သည် ဝೃષ္ဏိ မျိုးရိုး (ယဒု မင်းဆက်) တွင် မွေးဖွား၍ ဘလရာမ နှင့် ကృష్ణ အဖြစ် ပေါ်ထွန်းတော်မူကာ ကမ္ဘာမြေ၏ భారကို ဖယ်ရှားတော်မူသည်။
Verse 24
तत: कलौ सम्प्रवृत्ते सम्मोहाय सुरद्विषाम् । बुद्धो नाम्नाञ्जनसुत: कीकटेषु भविष्यति ॥ २४ ॥
ထို့နောက် ကလိယုဂအစတွင်၊ ဒေဝတို့ကို မုန်းတီးသူများကို မောဟဖြစ်စေရန် အရှင်သည် အဉ္ဇနာ၏သား “ဗုဒ္ဓ” အဖြစ် ကီကဋ (ဂယာ) ဒေသ၌ ပေါ်ထွန်းမည်။
Verse 25
अथासौ युगसन्ध्यायां दस्युप्रायेषु राजसु । जनिता विष्णुयशसो नाम्ना कल्किर्जगत्पति: ॥ २५ ॥
ထို့နောက် ယုဂနှစ်ခုဆုံရာကာလတွင်၊ မင်းများအများစုသည် လုယက်သူများကဲ့သို့ ဖြစ်လာသောအခါ၊ జగတ်ပတိ အရှင်သည် ဝိෂ္ဏုယရှာ၏သား “ကလ္ကိ” အဖြစ် မွေးဖွားမည်။
Verse 26
अवतारा ह्यसङ्ख्येया हरे: सत्त्वनिधेर्द्विजा: । यथाविदासिन: कुल्या: सरस: स्यु: सहस्रश: ॥ २६ ॥
အို ဗြဟ္မဏတို့၊ သတ္တဝနိဓိ ဟရိ၏ အဝတာရများသည် မရေတွက်နိုင်အောင် များလှ၏၊ မကုန်ခန်းသော ရေအရင်းအမြစ်မှ စမ်းချောင်းငယ်များ ထောင်ပေါင်းများစွာ စီးဆင်းသကဲ့သို့။
Verse 27
ऋषयो मनवो देवा मनुपुत्रा महौजस: । कला: सर्वे हरेरेव सप्रजापतय: स्मृता: ॥ २७ ॥
ရိရှီများ၊ မနုများ၊ ဒေဝများနှင့် အလွန်တန်ခိုးကြီးသော မနုပုတ্ৰများ—ပရဇာပတိများအပါအဝင်—အားလုံးသည် ဟရိ၏ အပြည့်အဝအပိုင်း သို့မဟုတ် အပိုင်း၏အပိုင်းများဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 28
एते चांशकला: पुंस: कृष्णस्तु भगवान् स्वयम् । इन्द्रारिव्याकुलं लोकं मृडयन्ति युगे युगे ॥ २८ ॥
အထက်ဖော်ပြပါ အဝတာရများအားလုံးသည် ပုရုෂ၏ အပြည့်အဝအပိုင်း သို့မဟုတ် အပိုင်း၏အပိုင်းများသာ ဖြစ်ကြသော်လည်း၊ သီရိကృష్ణသည် ဘဂဝန်တော် ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သည်။ နာස්တိကတို့ကြောင့် လှုပ်ရှားကလိကလိဖြစ်သော လောကကို ယုဂတိုင်း ယုဂတိုင်း သက်သာစေပြီး၊ ယုံကြည်သူ ဘက္တများကို ကာကွယ်ရန် အဝတာရယူတော်မူသည်။
Verse 29
जन्म गुह्यं भगवतो य एतत्प्रयतो नर: । सायं प्रातर्गृणन् भक्त्या दु:खग्रामाद्विमुच्यते ॥ २९ ॥
မနက်နှင့်ညနေတွင် ဘဂဝန်၏ လျှို့ဝှက်သော အဝတားပေါ်ထွန်းခြင်းများကို ဘက္တိဖြင့် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ရွတ်ဆိုသူသည် ဘဝ၏ ဒုက္ခအစုအဝေးမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 30
एतद्रूपं भगवतो ह्यरूपस्य चिदात्मन: । मायागुणैर्विरचितं महदादिभिरात्मनि ॥ ३० ॥
ဤသည်မှာ အမှန်တကယ် ရုပ်မရှိသော သန့်ရှင်းသိမြင်မှု (ချစ်ဒ္အာတမာ) ဘဂဝန်၏ ရုပ်ပုံအယူအဆတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး မာယာဂုဏ်များနှင့် မဟတ် စသည်တို့ကြောင့် အတ္တတွင် ဖန်တီးထားသကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသည်။
Verse 31
यथा नभसि मेघौघो रेणुर्वा पार्थिवोऽनिले । एवं द्रष्टरि दृश्यत्वमारोपितमबुद्धिभि: ॥ ३१ ॥
မိုးကောင်းကင်တွင် မိုးတိမ်အစုအဝေး၊ လေထဲတွင် ဖုန်မှုန့် လှုပ်ရှားသော်လည်း ဉာဏ်နည်းသူတို့က ‘ကောင်းကင်မိုးတိမ်ထူ’ ‘လေညစ်’ ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုနည်းတူ မြင်သူအတ္တ (အာတ್ಮန်) ပေါ်သို့ ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ အယူအဆကို တင်ဆောင်ကြသည်။
Verse 32
अत: परं यदव्यक्तमव्यूढगुणबृंहितम् । अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात्स जीवो यत्पुनर्भव: ॥ ३२ ॥
ဤအကြမ်း (ထူထဲ) ရုပ်ပုံအယူအဆထက် ကျော်လွန်၍ ပိုမိုသိမ်မွေ့သော အဝျက် (မထင်ရှား) အယူအဆတစ်ရပ်ရှိသည်—ဂုဏ်များဖြင့် မချည်နှောင်၊ မမြင်ရ၊ မကြားရ၊ မပေါ်လွင်။ ထိုကြောင့်ပင် ဇီဝသည် ပုနರ್ಭဝ (ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း) ကို ခံရသည်။
Verse 33
यत्रेमे सदसद्रूपे प्रतिषिद्धे स्वसंविदा । अविद्ययात्मनि कृते इति तद्ब्रह्मदर्शनम् ॥ ३३ ॥
ကိုယ်တိုင်သိမြင်မှုဖြင့် အကြမ်းကိုယ်နှင့် သိမ်မွေ့ကိုယ် နှစ်မျိုးစလုံးသည် သန့်ရှင်းသော အာတ್ಮန်နှင့် မဆိုင်ကြောင်း၊ အဝိဒ္ယာကြောင့်သာ အာတ್ಮန်ပေါ် တင်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း အတွေ့အကြုံရသောအခါ—ထိုအချိန်ပင် ဘြဟ္မဒർശန ဖြစ်၍ မိမိအာတ్మန်နှင့် ဘုရားသခင်ကို စက္ကန့်တင် မြင်တွေ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 34
यद्येषोपरता देवी माया वैशारदी मति: । सम्पन्न एवेति विदुर्महिम्नि स्वे महीयते ॥ ३४ ॥
ဒေဝီမာယာ တိတ်ဆိတ်သွားပြီး ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာကြောင့် ဉာဏ်ပညာသည် သာသနာတရား၏ ဗဟုသုတဖြင့် ပြည့်စုံလာသော်၊ သတ္တဝါသည် ချက်ချင်း အတ္တ-သဘောတရားကို သိမြင်၍ မိမိ၏ ဂုဏ်တော်၌ တည်မြဲလာသည်။
Verse 35
एवं जन्मानि कर्माणि ह्यकर्तुरजनस्य च । वर्णयन्ति स्म कवयो वेदगुह्यानि हृत्पते: ॥ ३५ ॥
ဤသို့ ပညာရှိကဗျာဆရာတို့သည် နှလုံး၏ အရှင်ဖြစ်သော အဇန္မ (မမွေးဖွားသူ) နှင့် အကရ္တာ (မလုပ်ဆောင်သူ) ဘုရား၏ အဝတားများနှင့် လီလာကမ္မများကို ဖော်ပြကြသည်။ ထိုအရာများသည် ဝေဒများထဲတွင်ပင် လျှို့ဝှက်နက်နဲသည်။
Verse 36
स वा इदं विश्वममोघलील: सृजत्यवत्यत्ति न सज्जतेऽस्मिन् । भूतेषु चान्तर्हित आत्मतन्त्र: षाड्वर्गिकं जिघ्रति षड्गुणेश: ॥ ३६ ॥
လီလာတော် မပျက်မကွက်သော ဘုရားသည် အင်ဒြိယာခြောက်ပါး၏ အရှင်ဖြစ်၍ အိုင်ශ්ဝရ്യခြောက်ပါးဖြင့် ပြည့်စုံတန်ခိုးကြီးသည်။ သူသည် စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်း၊ ထိန်းသိမ်း၊ လယပြုသော်လည်း အနည်းငယ်မျှ မလိပ်မကပ်။ သတ္တဝါတိုင်းအတွင်း၌ နေထိုင်လျက်လည်း အမြဲလွတ်လပ်တော်မူသည်။
Verse 37
न चास्य कश्चिन्निपुणेन धातु- रवैति जन्तु: कुमनीष ऊती: । नामानि रूपाणि मनोवचोभि: सन्तन्वतो नटचर्यामिवाज्ञ: ॥ ३७ ॥
အသိပညာနည်းသော မိုက်မဲသူတို့သည် ကျွမ်းကျင်စွာ စိစစ်သော်လည်း ဘုရား၏ အလွန်လောကီမဟုတ်သော သဘောတရားကို မသိနိုင်ကြ။ သူသည် ဇာတ်ခုံပေါ်က သရုပ်ဆောင်ကဲ့သို့ နာမ၊ ရုပ်၊ လီလာတို့ကို ပြန့်ပွားစေသော်လည်း၊ သူတို့သည် အတွေးအခေါ်ဖြင့်လည်း မသိနိုင်၊ စကားဖြင့်လည်း မဖော်ပြနိုင်။
Verse 38
स वेद धातु: पदवीं परस्य दुरन्तवीर्यस्य रथाङ्गपाणे: । योऽमायया सन्ततयानुवृत्त्या भजेत तत्पादसरोजगन्धम् ॥ ३८ ॥
ရထားဘီးကို လက်၌ ကိုင်ဆောင်သော အဆုံးမရှိသော ဗီရိယတော်ရှိသည့် သီရိကృష్ణ၏ ကြာပန်းခြေတော်များကို ကပတ်မရှိဘဲ မပြတ်မတောက် အနုကူလစိတ်ဖြင့် ဆည်းကပ်၍ ဝန်ဆောင်သူသာလျှင် စကြဝဠာဖန်ဆင်းရှင်၏ အပြည့်အဝသော မဟိမ၊ တန်ခိုးနှင့် လောကီမဟုတ်သော သဘောကို သိနိုင်သည်။
Verse 39
अथेह धन्या भगवन्त इत्थं यद्वासुदेवेऽखिललोकनाथे । कुर्वन्ति सर्वात्मकमात्मभावं न यत्र भूय: परिवर्त उग्र: ॥ ३९ ॥
ဤလောက၌ ကံကောင်းသူတို့သည် စကြဝဠာအားလုံး၏ အရှင်၊ အလုံးစုံ၏ အတ္တမန်ဖြစ်သော ဝါစုဒေဝ၌ အတ္တဘောဖြင့် ဘက္တိကို ပေါ်ထွန်းစေသော သန့်ရှင်းသော မေးမြန်းမှုများကို ပြုသူတို့ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် မွေးဖွားသေဆုံး၏ ကြောက်မက်ဖွယ် လှည့်ပတ်မှု မပြန်လာတော့။
Verse 40
इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् । उत्तमश्लोकचरितं चकार भगवानृषि: । नि:श्रेयसाय लोकस्य धन्यं स्वस्त्ययनं महत् ॥ ४० ॥
‘ဘဂဝတ’ ဟုခေါ်သော ဤပုရာဏသည် ဘြဟ္မနှင့်တူသော အာဏာရှိသည်။ အုတ္တမရှ္လိုက သရီဟရီ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို ဘဂဝန်ရိရှီ ဝျာသဒေဝက လောက၏ အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုးအတွက် စုစည်းရေးသားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မဟာမင်္ဂလာ၊ အောင်မြင်ပြည့်စုံသော ကျမ်းဖြစ်သည်။
Verse 41
तदिदं ग्राहयामास सुतमात्मवतां वरम् । सर्ववेदेतिहासानां सारं सारं समुद्धृतम् ॥ ४१ ॥
ဝျာသဒေဝက ဤဘဂဝတကို မိမိ၏သား ရှုကဒေဝထံ ပေးအပ်하였다။ ရှုကဒေဝသည် အတ္တကို သိမြင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ဝေဒနှင့် အီတိဟာသတို့၏ အနှစ်သာရကို စစ်ထုတ်ယူပြီး ဤအမృతကို ဆက်ကပ်ခဲ့သည်။
Verse 42
स तु संश्रावयामास महाराजं परीक्षितम् । प्रायोपविष्टं गङ्गायां परीतं परमर्षिभि: ॥ ४२ ॥
ထို့နောက် ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ဤဘဂဝတကို မဟာရာဇ ပရိက္ခစ်ထံ သာဝဏ်ပြုစေ하였다။ သူသည် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ ပရာယိုပဝေသ (အစာရေမယူဘဲ စောင့်ဆိုင်းခြင်း) ဖြင့် ထိုင်နေပြီး မဟာရိရှီတို့က ဝိုင်းရံထားသည်။
Verse 43
कृष्णे स्वधामोपगते धर्मज्ञानादिभि: सह । कलौ नष्टदृशामेष पुराणार्कोऽधुनोदित: ॥ ४३ ॥
သရီကృష్ణသည် မိမိ၏ သွဝဓာမသို့ ပြန်လည်သွားပြီး၊ သူနှင့်အတူ ဓမ္မ၊ ဉာဏ် စသည်တို့လည်း လျော့နည်းသွားသောအခါ၊ ကလိယုဂ၌ မျက်စိမမြင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသူတို့အတွက် ဤဘဂဝတပုရာဏသည် နေရောင်ကဲ့သို့ ယခု ထွန်းလင်းလာ၍ အဝိဇ္ဇာ၏ အမှောင်ကို ဖယ်ရှားသည်။
Verse 44
तत्र कीर्तयतो विप्रा विप्रर्षेर्भूरितेजस: । अहं चाध्यगमं तत्र निविष्टस्तदनुग्रहात् । सोऽहं व: श्रावयिष्यामि यथाधीतं यथामति ॥ ४४ ॥
အို ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏတို့! အဲဒီနေရာမှာ တေဇောဓာတ်ကြီးမားသော ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ဘာဂဝတမ်ကို သီဆိုဟောကြားစဉ်၊ ကျွန်ုပ်သည် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ထိုင်နားထောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ကရုဏာကြောင့် ဘာဂဝတမ်ကို ကျွန်ုပ် သိမြင်သင်ယူခဲ့သည်။ ယခု ကျွန်ုပ် သင်ယူသကဲ့သို့၊ နားလည်သကဲ့သို့ သင်တို့အား ကြားနာစေမည်။
Frequently Asked Questions
The Bhāgavata presents avatāras as continuous divine interventions responding to cosmic administration and dharma’s protection. Just as countless rivulets flow from an inexhaustible source, the Lord’s aṁśa and kalā manifestations appear according to time, place, and need—governing creation, teaching knowledge and renunciation, rescuing devotees, and reestablishing righteousness—without exhausting the Lord’s fullness.
After listing major avatāras as plenary portions (aṁśa) or portions of plenary portions (kalā), the text makes a categorical distinction: ‘kṛṣṇas tu bhagavān svayam’—Kṛṣṇa is Bhagavān Himself, not merely an expansion. The surrounding verses reinforce function (protecting theists when atheists disturb), while later Bhāgavata narratives (especially Skandhas 10–11) supply the full theological and līlā-based demonstration of that original status.
‘Imaginary’ (kalpanā) here means a didactic visualization for beginners who cannot yet conceive of the Lord’s transcendental, non-material form. The virāṭ conception helps the mind relate the cosmos to divine sovereignty, but the Bhāgavata insists the Lord’s actual form is spiritual and independent of material elements. The teaching protects devotion from anthropomorphic materialism while still offering an accessible contemplative entry point.