
Divinity and Divine Service (Bhagavān and Bhakti as the Supreme Dharma)
နိမိသာရဏ္ယ၌ ရှိသော ရှင်ရဟန်းတို့၏ မေးမြန်းချက်ကောင်းမြတ်မှုကို တုံ့ပြန်၍ စူတာ ဂိုစွာမီသည် မင်္ဂလာအာစရဏဖြင့် စတင်ကာ သုကဒေဝ၊ နာရာယဏ၊ နရ-နာရာယဏ ရှိ၊ စရஸဝတီနှင့် ဗျာသတို့ကို ဂုဏ်ပြု၍ ပရမ္ပရာနှင့် သန့်ရှင်းသော ရည်ရွယ်ချက်ကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ဘာဂဝတ၏ အဓိကသဘောတရားကို သတ်မှတ်ကာ အမြင့်ဆုံးဓမ္မသည် အကြောင်းမဲ့၊ မပြတ်တောက်သော ဘဂဝန်ထံသို့ ဘက္တိဖြစ်ပြီး ထိုဘက္တိမှ ဉာဏနှင့် ဝိုင်ရာဂျျကို ချက်ချင်း ပေါက်ဖွားစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ကာရိယာနှင့် ယဇ္ဈာပူဇာတို့ကို ဟရီ-ကထာကို စိတ်ဝင်စားစေသလားဟူသော တစ်ချက်တည်းဖြင့် တိုင်းတာပြီး လူ့ဆန္ဒကို အာရုံခံစားမှုမှ အဘ်ဆိုလူးတ် သစ္စာကို စူးစမ်းမေးမြန်းခြင်းသို့ လှည့်ပေးသည်။ အဒွိတ အဘ်ဆိုလူးတ်ကို ဘြဟ္မန်၊ ပရမာတ္မာ၊ ဘဂဝန် ဟူသော အဆင့်သုံးမျိုးဖြင့် သိမြင်နိုင်ကြောင်းနှင့် ဝေဒန္တအခြေပြု နားထောင်ခြင်း(श्रवण) အခြေခံ ဘက္တိဖြင့် ရရှိနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ သန့်စင်မှုအစဉ်—သန့်ရှင်းသော ဘက္တများကို ဝန်ဆောင်ခြင်း → နားထောင်လိုစိတ်ရသာ → နှလုံးသန့်စင်ခြင်း → စတ္တဝ၌ တည်မြဲခြင်း → ဘဂဝန်ကို တိုက်ရိုက် “သိပ္ပံဆန်သော” ဉာဏဖြင့် သိမြင်ခြင်း—ကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် ဂုဏအခြေပြု ပူဇာနှင့် ဗိဿဏု-ဘက္တိတစ်ခုတည်းကို နှိုင်းယှဉ်ကာ ဘဂဝန်သည် စೃષ્ટိအတွင်းသို့ အန္တရာတ္မာ(သုပါးဆိုလ်) အဖြစ် ဝင်ရောက်ကြောင်း ကောသမော်လောဂျီ သဘောတရားကို မိတ်ဆက်၍ နောက်လာမည့် စကတိ၊ အဝတာရနှင့် ဘာဂဝတသမိုင်း အကြောင်းအရာများအတွက် ပြင်ဆင်ပေးသည်။
Verse 1
व्यास उवाच इति सम्प्रश्नसंहृष्टो विप्राणां रौमहर्षणि: । प्रतिपूज्य वचस्तेषां प्रवक्तुमुपचक्रमे ॥ १ ॥
ဗျာသက ပြောသည်—ဗြာဟ္မဏတို့၏ ပြည့်စုံသော မေးခွန်းများကြောင့် ရောမဟර්ရှဏ၏ သား အုဂ္ရရှ္ရဝါ (စူတဂိုစ్వာမီ) အလွန်ပျော်ရွှင်သွားသည်။ သူတို့၏ စကားကို လေးစားကာ အဖြေပြောရန် စတင်하였다။
Verse 2
सूत उवाच यं प्रव्रजन्तमनुपेतमपेतकृत्यं द्वैपायनो विरहकातर आजुहाव । पुत्रेति तन्मयतया तरवोऽभिनेदु- स्तं सर्वभूतहृदयं मुनिमानतोऽस्मि ॥ २ ॥
စူတက ပြောသည်—သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးသားထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်သော မဟာမုနိ (ရှုကဒေဝ ဂိုစ్వာမီ) ထံ ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါသည်။ သူသည် ဥပနယန စသည့် သင်္ကာရများနှင့် အထက်တန်းတို့၏ အခမ်းအနားများကို မပြုဘဲ အိမ်ကို စွန့်၍ စန္န്യാസအဖြစ် ထွက်ခွာသွားသောအခါ၊ ခွဲခွာရခြင်းကြောင့် ဝမ်းနည်းကာတရဖြစ်သော ဖခင် ဒွೈပာယန (ဗျာသ) က “သားရေ!” ဟု ခေါ်လေ၏။ ထိုတူညီသော ခံစားချက်၌ လုံးဝလိမ္မာနေသော သစ်ပင်များကလည်း ပြန်လည်သံပြန်တုံ့ပြန်하였다။
Verse 3
य: स्वानुभावमखिलश्रुतिसारमेक- मध्यात्मदीपमतितितीर्षतां तमोऽन्धम् । संसारिणां करुणयाह पुराणगुह्यं तं व्याससूनुमुपयामि गुरुं मुनीनाम् ॥ ३ ॥
သံသရာ၏ အမှောင်အတိမ်ကို ကျော်လွှားလိုသူတို့အပေါ် ကရုဏာဖြင့်၊ ကိုယ်တိုင်အတွေ့အကြုံဖြင့် သြတိအနှစ်သာရကို သိမြင်ပြီး ဤအလွန်လျှို့ဝှက်သော ပုရာဏာကို ဟောကြားသော မုနိတို့၏ ဆရာ၊ ဗျာသ၏သား သုကဒေဝကို ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါသည်။
Verse 4
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ॥ ४ ॥
အောင်မြင်ခြင်း၏ မာရ်ဂဖြစ်သော သီရိမဒ်-ဘာဂဝတမ်ကို ရွတ်ဖတ်မီ၊ ဘဂဝန် နာရာယဏ၊ နရ-နာရာယဏ ရိရှိ (အမြင့်မြတ်ဆုံး လူသား)၊ ပညာ၏ မိခင် ဆရஸဝတီဒေဝီနှင့် စာရေးသူ သီရိ ဗျာသဒေဝတို့အား ဦးညွှတ်နမസ്കာရပြုပြီးနောက် “ဇယ” ဟု အသံထွက်ရမည်။
Verse 5
मुनय: साधु पृष्टोऽहं भवद्भिर्लोकमङ्गलम् । यत्कृत: कृष्णसम्प्रश्नो येनात्मा सुप्रसीदति ॥ ५ ॥
အို မုနိတို့၊ သင်တို့သည် ကျွန်ုပ်ကို မှန်ကန်၍ လောကမင်္ဂလာဖြစ်စေသော မေးခွန်းကို မေးမြန်းခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ဤမေးခွန်းသည် သီရိကృష్ణနှင့် ဆက်နွယ်ပြီး၊ ထိုသို့သော မေးခွန်းများသာ အတ္တမန်ကို အပြည့်အဝ ပျော်ရွှင်စေသည်။
Verse 6
स वै पुंसां परो धर्मो यतो भक्तिरधोक्षजे । अहैतुक्यप्रतिहता ययात्मा सुप्रसीदति ॥ ६ ॥
လူသားအားလုံးအတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဓမ္မသည် အဓောက္ရှဇ ဘဂဝန်ထံသို့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာပြည့်ဝသော ဘက္တိကို ရရှိစေသော ဓမ္မဖြစ်သည်။ ထိုဘက္တိသည် အကြောင်းမဲ့ (အကျိုးလိုမရှိ)၍ အတားအဆီးမရှိရမည်—ထိုကြောင့် အတ္တမန်သည် အပြည့်အဝ ပျော်ရွှင်တည်ငြိမ်သည်။
Verse 7
वासुदेवे भगवति भक्तियोग: प्रयोजित: । जनयत्याशु वैराग्यं ज्ञानं च यदहैतुकम् ॥ ७ ॥
ဘဂဝန် ဝါစုဒေဝ သီရိကృష్ణထံသို့ ဘက္တိယောဂကို ကျင့်သုံးပါက၊ ချက်ချင်းပင် လောကအပေါ် မကပ်မိခြင်း (ဝိုင်ရာဂျ) နှင့် အကြောင်းမဲ့ ဉာဏ်ပညာတို့သည် ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 8
धर्म: स्वनुष्ठित: पुंसां विष्वक्सेनकथासु य: । नोत्पादयेद्यदि रतिं श्रम एव हि केवलम् ॥ ८ ॥
လူသည် မိမိအနေအထားအလိုက် ဆောင်ရွက်သော ဓမ္မကိစ္စများသည် ဝိရှ္ဝက္စೇန (ဘုရားသခင်) ၏ ကထာ၌ ချစ်မြတ်နိုးမှု မပေါ်စေပါက အကျိုးမဲ့ ပင်ပန်းမှုသာ ဖြစ်သည်။
Verse 9
धर्मस्य ह्यापवर्ग्यस्य नार्थोऽर्थायोपकल्पते । नार्थस्य धर्मैकान्तस्य कामो लाभाय हि स्मृत: ॥ ९ ॥
ဓမ္မ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အပဝဂ္ဂ—လွတ်မြောက်ခြင်း—ဖြစ်ပြီး ငွေကြေးအကျိုးအမြတ်အတွက် မလုပ်သင့်။ ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံး ဓမ္မဝန်ဆောင်မှု၌ တည်မြဲသူသည် ရရှိသည့် စည်းစိမ်ကို အာရုံခံပျော်ရွှင်မှု တိုးစေရန် မသုံးသင့်။
Verse 10
कामस्य नेन्द्रियप्रीतिर्लाभो जीवेत यावता । जीवस्य तत्त्वजिज्ञासा नार्थो यश्चेह कर्मभि: ॥ १० ॥
ဆန္ဒများကို အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုအတွက် မညွှန်သင့်။ အကျိုးအမြတ်သည် အသက်ရှင်ရုံလောက်သာ ဖြစ်စေ။ လူ့ဘဝ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အဘsolute သစ္စာကို စူးစမ်းမေးမြန်းခြင်းဖြစ်၍ အလုပ်ကံ၏ အခြားရည်မှန်းချက် မရှိ။
Verse 11
वदन्ति तत्तत्त्वविदस्तत्त्वं यज्ज्ञानमद्वयम् । ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते ॥ ११ ॥
အဘsolute သစ္စာကို သိမြင်သော ပညာရှိတို့က ဆိုကြသည်—အဒွယ ဉာဏ်သဘောတရားဖြစ်သော ထိုတတ္တဝသည် ဘြဟ္မန်၊ ပရမာတ္မာ၊ သို့မဟုတ် ဘဂဝန် ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
Verse 12
तच्छ्रद्दधाना मुनयो ज्ञानवैराग्ययुक्तया । पश्यन्त्यात्मनि चात्मानं भक्त्या श्रुतगृहीतया ॥ १२ ॥
ထိုအရာကို ယုံကြည်သဒ္ဓါရှိသော မုနိတို့သည် ဉာဏ်နှင့် ဝိရာဂျ္ယတို့ဖြင့် ပြည့်စုံကာ၊ ဝేదာန္တ-ရှရုတိမှ ကြားနာရယူထားသော ဘက္တိအတိုင်း ဝန်ဆောင်မှု ပြုလျက်၊ မိမိအာတ္မာအတွင်း၌ ထိုအဘsolute သစ္စာကိုလည်းကောင်း မိမိ၏ အာတ္မာသဘောကိုလည်းကောင်း မြင်တွေ့ကြသည်။
Verse 13
अत: पुम्भिर्द्विजश्रेष्ठा वर्णाश्रमविभागश: । स्वनुष्ठितस्य धर्मस्य संसिद्धिर्हरितोषणम् ॥ १३ ॥
ထို့ကြောင့် ဒွိဇအထူးမြတ်တို့၊ ဝဏ္ဏာရှ్రమ ခွဲခြားမှုအတိုင်း ကိုယ့်ကိုယ်ပိုင်ဓမ္မကို မှန်ကန်စွာ ကျင့်သုံးခြင်း၏ အမြင့်ဆုံးပြည့်စုံမှုမှာ ဘုရားဟရီကို ပျော်ရွှင်စေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 14
तस्मादेकेन मनसा भगवान् सात्वतां पति: । श्रोतव्य: कीर्तितव्यश्च ध्येय: पूज्यश्च नित्यदा ॥ १४ ॥
ထို့ကြောင့် စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း စုစည်း၍ ဘက္တများ၏ ကာကွယ်ရှင် ဘဂဝန်ကို အမြဲတမ်း နားထောင်ခြင်း၊ ချီးမွမ်းကီර්တန်ခြင်း၊ သတိရဓ്യာနခြင်းနှင့် ပူဇော်ခြင်း ပြုရမည်။
Verse 15
यदनुध्यासिना युक्ता: कर्मग्रन्थिनिबन्धनम् । छिन्दन्ति कोविदास्तस्य को न कुर्यात्कथारतिम् ॥ १५ ॥
ဘုရားကို မပြတ်မလပ် သတိရဓ്യာနခြင်းဖြင့် ဉာဏ်ရှိသူတို့သည် ကမ္မဘంధန၏ ကြိုးချည်အဖုများကို ဖြတ်တောက်နိုင်ကြသည်; ထို့ကြောင့် သူ၏ ကထာတရားကို မနှစ်သက်သူ ဘယ်သူရှိမည်နည်း။
Verse 16
शुश्रूषो: श्रद्दधानस्य वासुदेवकथारुचि: । स्यान्महत्सेवया विप्रा: पुण्यतीर्थनिषेवणात् ॥ १६ ॥
အို ဗိပရတို့၊ ယုံကြည် श्रद्धာ ဖြင့် ဝန်ဆောင်စိတ်ထားကာ နားထောင်လိုသူသည် ပုဏ္ဏတီရ္ထကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသော မဟာတ္မများကို ဆောင်ရွက်ဝန်ဆောင်ခြင်းကြောင့် ဝါစုဒေဝကထာ၌ ရుచိ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 17
शृण्वतां स्वकथा: कृष्ण: पुण्यश्रवणकीर्तन: । हृद्यन्त:स्थो ह्यभद्राणि विधुनोति सुहृत्सताम् ॥ १७ ॥
ကృష్ణ၏ ကိုယ်ပိုင်ကထာတရားများကို နားထောင်သူတို့အတွက်—နားထောင်ခြင်းနှင့် ကီර්တန်ချီးမွမ်းခြင်းဖြင့်ပင် ပုဏ္ဏဖြစ်စေသော—နှလုံးအတွင်းရှိ ပရမာတ္မာ သီရိကృష్ణသည် သစ္စာရှိ ဘက္တတို့၏ မိတ်ဆွေကောင်းအဖြစ် နှလုံး၏ အမင်္ဂလာများကို သန့်စင်ဖယ်ရှားပေးသည်။
Verse 18
नष्टप्रायेष्वभद्रेषु नित्यं भागवतसेवया । भगवत्युत्तमश्लोके भक्तिर्भवति नैष्ठिकी ॥ १८ ॥
ဘဂဝတမ်ကို နေ့စဉ်နာကြား၍ သန့်ရှင်းသော ဘက္တ၏ ဝတ်ပြုမှုကို ဆောင်ရွက်လျှင် နှလုံးသားရှိ အနာသတ္တများသည် အများအားဖြင့် ပျောက်ကွယ်ပြီး၊ အုတ်တမရှ္လိုက ဘဂဝန်ထံ ပရೇမ-ဘက္တိ သည် မလှုပ်မရှား တည်မြဲလာသည်။
Verse 19
तदा रजस्तमोभावा: कामलोभादयश्च ये । चेत एतैरनाविद्धं स्थितं सत्त्वे प्रसीदति ॥ १९ ॥
နှလုံးသားတွင် မလှုပ်မရှား ဘက္တိ တည်လာသည်နှင့် ရဇစ်-တမစ်၏ သက်ရောက်မှုများ—ကာမ၊ လောဘ စသည်—ပျောက်ကွယ်ပြီး၊ စိတ်သည် မကပ်မိဘဲ သတ္တဝ၌ တည်ကာ ကြည်နူးချမ်းသာလာသည်။
Verse 20
एवं प्रसन्नमनसो भगवद्भक्तियोगत: । भगवत्तत्त्वविज्ञानं मुक्तसङ्गस्य जायते ॥ २० ॥
ဤသို့ ဘုရားသခင်ထံ ဘက္တိ-ယောဂ၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် စိတ်ကြည်လင်ပျော်ရွှင်လာသောအခါ၊ ပစ္စည်းဆက်နွယ်မှုမှ လွတ်မြောက်သူသည် ဘဂဝန်၏ တတ္တဝကို တိကျသေချာ သိမြင်လာသည်။
Verse 21
भिद्यते हृदयग्रन्थिश्छिद्यन्ते सर्वसंशया: । क्षीयन्ते चास्य कर्माणि दृष्ट एवात्मनीश्वरे ॥ २१ ॥
အတ္တ၏ အရှင် အီရှွရကို မြင်တွေ့သိမြင်လာသောအခါ နှလုံးသား၏ ချည်ကပ် (ဂရန္ထိ) ပေါက်ကွဲကာ သံသယအားလုံး ပြတ်တောက်ပြီး ကမ္မချည်နှောင်မှုလည်း လျော့ပါး၍ အဆုံးသတ်သည်။
Verse 22
अतो वै कवयो नित्यं भक्तिं परमया मुदा । वासुदेवे भगवति कुर्वन्त्यात्मप्रसादनीम् ॥ २२ ॥
ထို့ကြောင့် အမှန်တကယ်ပင် အနာဒီကာလမှစ၍ မဟာပညာရှင်များသည် ပရမအာနန္ဒဖြင့် ဝါစုဒေဝ ဘဂဝန်ထံ ဘက္တိကို ဆောင်ရွက်လာကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုဘက္တိသည် အတ္တကို ကြည်နူးစေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 23
सत्त्वं रजस्तम इति प्रकृतेर्गुणास्तै- र्युक्त: पर: पुरुष एक इहास्य धत्ते । स्थित्यादये हरिविरिञ्चिहरेति संज्ञा: श्रेयांसि तत्र खलु सत्त्वतनोर्नृणां स्यु: ॥ २३ ॥
သတ္တဝ၊ ရဇ၊ တမ သည် ပရကృతి၏ ဂုဏ်သုံးပါးဖြစ်သည်။ အထွတ်အမြတ် ပုရုရှသည် တစ်ပါးတည်းဖြစ်သော်လည်း လောက၏ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပျက်သိမ်းခြင်းအတွက် ဗြဟ္မာ၊ ဗိෂ္ဏု၊ ရှိဝ ဟူသော သုံးရုပ်သဘောကို ခံယူတော်မူသည်။ ထိုသုံးရုပ်အနက် သတ္တဝမယ ဗိෂ္ဏုရုပ်မှ လူတို့အတွက် အမြင့်ဆုံး အကျိုးကျေးဇူး ရရှိသည်။
Verse 24
पार्थिवाद्दारुणो धूमस्तस्मादग्निस्त्रयीमय: । तमसस्तु रजस्तस्मात्सत्त्वं यद्ब्रह्मदर्शनम् ॥ २४ ॥
မြေဓာတ်မှ ဖြစ်လာသော ထင်းထက် မီးခိုးက ပိုကောင်းပြီး၊ မီးခိုးထက်လည်း ဝေဒနှင့်ဆိုင်သော မီးသည် ပိုမြတ်သည်။ မီးဖြင့် ယဇ္ဉာတို့ကို ပြုလုပ်ကာ မြင့်မြတ်သော ဗေဒဗိဇ္ဇာ၏ အကျိုးကို ရနိုင်သည်။ ထိုနည်းတူ တမထက် ရဇ ပိုကောင်းသော်လည်း သတ္တဝသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး သတ္တဝကြောင့် ဘြဟ္မန်ကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။
Verse 25
भेजिरे मुनयोऽथाग्रे भगवन्तमधोक्षजम् । सत्त्वं विशुद्धं क्षेमाय कल्पन्ते येऽनु तानिह ॥ २५ ॥
အရင်က မဟာမုနိများသည် သုံးဂုဏ်ကို ကျော်လွန်သော အဓောက္ရှဇ ဘဂဝန်ကို ဆည်းကပ်၍ ဝန်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ အမြင့်ဆုံး ချမ်းသာရေးအတွက် သန့်ရှင်းသော သတ္တဝကို အားထားခဲ့ကြသည်။ ထိုမဟာဇနတို့ကို လိုက်နာသူမည်သူမဆို လောကဘంధမှ လွတ်မြောက်ရန် အရည်အချင်းရှိသည်။
Verse 26
मुमुक्षवो घोररूपान् हित्वा भूतपतीनथ । नारायणकला: शान्ता भजन्ति ह्यनसूयव: ॥ २६ ॥
မောက္ခကို အလေးအနက်လိုလားသူများသည် မနာလိုမရှိ၍ အားလုံးကို လေးစားကြသည်။ သို့သော်လည်း သူတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ် ဘူတပတိတို့၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို စွန့်လွှတ်ပြီး၊ နာရာယဏ၏ ငြိမ်းချမ်း၍ အာနန္ဒပြည့်ဝသော ကလာများ—အတိအကျအားဖြင့် ဗိෂ္ဏုနှင့် သူ၏ အಂಶများ—ကိုသာ ဘဇန်ပြုကြသည်။
Verse 27
रजस्तम:प्रकृतय: समशीला भजन्ति वै । पितृभूतप्रजेशादीन्श्रियैश्वर्यप्रजेप्सव: ॥ २७ ॥
ရဇနှင့် တမ သဘောထားရှိသူများသည် မိမိတို့နှင့် တူညီသဘောရှိသူများ—အဘိုးအဘွားပုဂ္ဂိုလ်များ၊ အခြားသတ္တဝါများနှင့် ကမ္ဘာလောကရေးရာကို စီမံသော ဒေဝတားများ—ကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ မိန်းမ၊ ငွေကြေး၊ အာဏာနှင့် သားသမီး စသည့် လောကီအကျိုးကို လိုလားသဖြင့် ဖြစ်သည်။
Verse 28
वासुदेवपरा वेदा वासुदेवपरा मखा: । वासुदेवपरा योगा वासुदेवपरा: क्रिया: ॥ २८ ॥ वासुदेवपरं ज्ञानं वासुदेवपरं तप: । वासुदेवपरो धर्मो वासुदेवपरा गति: ॥ २९ ॥
ဝေဒကျမ်းများ၏ အမြင့်ဆုံးအဓိပ္ပါယ်မှာ ဝါစုဒေဝ သီရိကృష్ణ ဖြစ်သည်။ ယဇ္ဈပူဇာ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ထိုဘုရားကို ပျော်ရွှင်စေခြင်းဖြစ်သည်။ ယောဂသည် ထိုဘုရားကို သဘောပေါက်ရန်ဖြစ်ပြီး ကမ္မဖလအားလုံးသည် နောက်ဆုံးတွင် သူ၏ကရုဏာမှသာ ရရှိသည်။ ဉာဏ်နှင့် တပဿသည် ဝါစုဒေဝကို သိရန်; ဓမ္မဆိုသည်မှာ ချစ်ခြင်းပါသော ဘက္တိ-ဆေဝာဖြစ်ပြီး သူတော်တည်းက ဘဝ၏ အမြင့်ဆုံးဂတိ ဖြစ်သည်။
Verse 29
वासुदेवपरा वेदा वासुदेवपरा मखा: । वासुदेवपरा योगा वासुदेवपरा: क्रिया: ॥ २८ ॥ वासुदेवपरं ज्ञानं वासुदेवपरं तप: । वासुदेवपरो धर्मो वासुदेवपरा गति: ॥ २९ ॥
ဉာဏ်၏ အမြင့်ဆုံးအကြောင်းအရာမှာ ဝါစုဒေဝ ဖြစ်ပြီး တပဿ၏ အမြင့်ဆုံးရည်ရွယ်ချက်လည်း ဝါစုဒေဝ ဖြစ်သည်။ ဓမ္မဆိုသည်မှာ ဝါစုဒေဝကို ချစ်ခြင်းပါသော ဘက္တိ-ဆေဝာဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်း이며 ဝါစုဒေဝသည် ဘဝ၏ အမြင့်ဆုံးဂတိ ဖြစ်သည်။
Verse 30
स एवेदं ससर्जाग्रे भगवानात्ममायया । सदसद्रूपया चासौ गुणमयागुणो विभु: ॥ ३० ॥
ဖန်ဆင်းခြင်းအစမှာ ဘဂဝန် ဝါစုဒေဝသည် မိမိ၏ အာတ္မမာယာဖြင့် အကြောင်းနှင့် အကျိုး အင်အားများကို ထင်ရှားစေကာ ဤလောကကို ဖန်ဆင်းတော်မူသည်။ သူသည် ဂုဏသုံးပါးကို လွန်ကဲသော်လည်း ဂုဏမယ အင်အား၏ အရှင်၊ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော သခင်ဖြစ်သည်။
Verse 31
तया विलसितेष्वेषु गुणेषु गुणवानिव । अन्त:प्रविष्ट आभाति विज्ञानेन विजृम्भित: ॥ ३१ ॥
ထိုအင်အားကြောင့် ပေါ်ထွန်းလာသော ဂုဏများအတွင်း၌ သူသည် ဂုဏရှိသူကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း၊ အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်နေသော်လည်း သူ၏ လောကလွန် ဉာဏ်အလင်းဖြင့် အပြည့်အဝ တောက်ပနေဆဲဖြစ်သည်။
Verse 32
यथा ह्यवहितो वह्निर्दारुष्वेक: स्वयोनिषु । नानेव भाति विश्वात्मा भूतेषु च तथा पुमान् ॥ ३२ ॥
မီးတစ်ခုတည်းသည် မိမိ၏ မွေးရာအရင်းအမြစ်ဖြစ်သော သစ်တုံးများအတွင်း၌ တည်နေပြီး အမျိုးမျိုးကဲ့သို့ ထင်ရသကဲ့သို့၊ ကမ္ဘာဝိညာဉ်ဖြစ်သော ပရမပုရုရှသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း ပျံ့နှံ့နေသဖြင့် နာနာကဲ့သို့ မြင်ရသော်လည်း အမှန်မှာ ဒုတိယမရှိသော တစ်ပါးတည်းဖြစ်သည်။
Verse 33
असौ गुणमयैर्भावैर्भूतसूक्ष्मेन्द्रियात्मभि: । स्वनिर्मितेषु निर्विष्टो भुङ्क्ते भूतेषु तद्गुणान् ॥ ३३ ॥
ပရမాత్మာသည် ပစ္စည်းဂုဏ်သုံးပါး၏ သက်ရောက်မှုရှိသော သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာများထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ စိတ်နှင့် အင်္ဒြိယတို့ကဲ့သို့ သေးငယ်သိမ်မွေ့သော အတ္တအဖြစ် တည်နေပြီး ထိုဂုဏ်တို့၏ အကျိုးကို ခံစားစေသည်။
Verse 34
भावयत्येष सत्त्वेन लोकान् वै लोकभावन: । लीलावतारानुरतो देवतिर्यङ्नरादिषु ॥ ३४ ॥
လောကကိုပျိုးထောင်သော ဘုရားသခင်သည် စတ္တဝဂုဏ်ဖြင့် လောကများကို ထိန်းသိမ်းပေးတော်မူ၏။ ဒေဝ၊ တိရစ္ဆာန်၊ လူတို့အတွင်း လီလာအဝတာရများကို ခံယူ၍ သန့်ရှင်းသော စတ္တဝ၌ တည်သူတို့ကို ကယ်တင်တော်မူ၏။
Because devotion aimed at secondary gains (artha, kāma, prestige, even liberation as a primary motive) remains entangled with self-interest and thus cannot fully satisfy the ātmā. “Ahaitukī-apratihatā” indicates bhakti that arises for Bhagavān alone and continues regardless of circumstance; such bhakti directly connects the jīva with the āśraya (Kṛṣṇa), producing lasting fulfillment and dissolving bondage-producing karma.
SB 1.2 presents jñāna and vairāgya as natural byproducts of service to Bhagavān, not independent achievements. As one hears and serves sādhus, the Lord as Paramātmā cleanses material desire from the heart; when rajas and tamas subside, sattva becomes steady, enabling clear perception of the Lord and spontaneous detachment from sense gratification.
The chapter describes one nondual reality (advaya-jñāna-tattva) realized in three aspects: Brahman (all-pervading spiritual effulgence), Paramātmā (the Lord as indwelling witness and guide), and Bhagavān (the Supreme Person with full attributes and relationships). SB 1.2’s trajectory favors Bhagavān realization through bhakti as the most complete disclosure of the Absolute.
It functions as a diagnostic criterion: any occupational duty, ritual, or social dharma that does not awaken attraction to the Lord’s message is ultimately sterile labor—producing at best temporary results and at worst further bondage. The Bhāgavata standard is transformation of consciousness toward Hari-kathā and loving service.
Because the chapter links the guṇas to cosmic administration: Brahmā (rajas) for creation, Śiva (tamas) for dissolution, and Viṣṇu (sattva) for maintenance and spiritual uplift. Since sattva facilitates realization of the Absolute and Viṣṇu stands above the guṇas as the object of pure devotion, Viṣṇu-bhakti is presented as the sure path to liberation and prema.