Adhyaya 18
Prathama SkandhaAdhyaya 1850 Verses

Adhyaya 18

Mahārāja Parīkṣit Cursed by a Brāhmaṇa Boy (Śṛṅgi) and the Moral Crisis of Kali-yuga

စူတာ ဂိုஸ்வာမီသည် ပရိက္ခစ် မဟာရာဇ၏ မဟာဂုဏ်ကို ဆက်လက်အဆုံးသတ်ဖော်ပြသည်—မိခင်ဝမ်းတွင်း၌ ကృష్ణက ကာကွယ်ခဲ့ပြီး၊ ကြိုတင်ဟောထားသော မြွေငှက် တက္ရှကကိုတောင် မကြောက်မရွံ့ဖြစ်သည်။ နိုင်မိရှာရဏ്യရှိ ရှင်သန်သူ ရှေ့တော်ပညာရှိများက သုကဒေဝ ပြောကြားသော ဘက္တိပြည့်ဝသော ကထာများကို ပိုမိုတောင်းဆိုကြသည်။ စူတာက သာဓုသံဃာနှင့်ပေါင်းသင်းခြင်း၏ သန့်စင်စွမ်းအားနှင့် အနန္တ ဘဂဝန်၏ အကန့်အသတ်မရှိမှုကို အတည်ပြုပြီး၊ ၇ ရက် ဘာဂဝတ ပရဝಚန ဖြစ်လာစေသော အကြောင်းရင်းဇာတ်လမ်းကို စတင်သည်။ အမဲလိုက်စဉ် ပရိက္ခစ်သည် ပင်ပန်း၊ ဆာလောင်၊ ရေငတ်ကာ သာမီက ရိရှီ၏ အာရှရမ်သို့ ဝင်ရောက်ပြီး၊ မောနသမာဓိထဲရှိ ပညာရှိ၏ တိတ်ဆိတ်မှုကို မလေးစားခြင်းဟု မှားယွင်းယူဆကာ သေမြွေကို ပညာရှိ၏ ပခုံးပေါ် တင်၍ အပြစ်ပြုသည်။ နန်းတော်သို့ ပြန်လည်ရောက်သော်လည်း ပညာရှိ၏ စိတ်ရင်းကို သံသယဝင်သည်။ သာမီက၏ အင်အားကြီးသား ရှရင်ဂီသည် မာနနှင့် ဒေါသကြောင့် မင်းများကို ရှုတ်ချကာ “၇ ရက်အတွင်း တက္ရှကက ပရိက္ခစ်ကို ကိုက်မည်” ဟု ကျိန်စာချသည်။ သာမီက နိုးလာသောအခါ အပြစ်နှင့်မညီသော ဒဏ်ခတ်မှုကို ဝမ်းနည်းကာ၊ ဓမ္မတရားဖြင့် အုပ်ချုပ်သော မင်းအာဏာသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ကာကွယ်ကြောင်း ချီးမွမ်းပြီး၊ ဓမ္မမရှိလျှင် ကလိယုဂ၌ အ乱သ乱ဖြစ်မည်ဟု မြင်ကာ၊ ဘဂဝန်ထံ သားအတွက် ခွင့်လွှတ်ပေးရန် ဆုတောင်း၍ ဘက္တများ၏ သည်းခံမှုကို ပြသသည်။ ဤအခန်းသည် ပရိက္ခစ်၏ ကျိန်စာအပေါ် တုံ့ပြန်မှုနှင့် စရီမဒ် ဘာဂဝတမ်ကို အပြည့်အဝ နားထောင်ရန် လှည့်မည့် လမ်းကြောင်းကို တိုက်ရိုက် ပြင်ဆင်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच यो वै द्रौण्यस्त्रविप्लुष्टो न मातुरुदरे मृत: । अनुग्रहाद् भगवत: कृष्णस्याद्भुतकर्मण: ॥ १ ॥

စူတဂိုစွာမီက ပြောသည်—အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော ကာရိယာများ ပြုတော်မူသော ဘဂဝန် ශ්ရီကృష్ణ၏ ကရုဏာကြောင့်၊ ဒရೋဏ၏ သား၏ လက်နက်က မိခင်၏ ဝမ်းတွင်း၌ ထိခိုက်စေသော်လည်း မဟာရာဇ ပရိက္ခစ်သည် မီးလောင်၍ မသေခဲ့။

Verse 2

ब्रह्मकोपोत्थिताद् यस्तु तक्षकात्प्राणविप्लवात् । न सम्मुमोहोरुभयाद् भगवत्यर्पिताशय: ॥ २ ॥

ထို့ပြင် မဟာရာဇ ပရိက္ခစ်သည် စိတ်နှလုံးကို ဘဂဝန်ထံ အမြဲအပ်နှံထားသောကြောင့်၊ ဗြာဟ္မဏကလေး၏ ဒေါသမှ ပေါ်ထွန်းလာသော တက္ခက မြွေ၏ အသက်အန္တရာယ်ကြီးမားသည့် ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့်လည်း မကြောက်မရွံ့၊ မလှုပ်ရှားခဲ့။

Verse 3

उत्सृज्य सर्वत: सङ्गं विज्ञाताजितसंस्थिति: । वैयासकेर्जहौ शिष्यो गङ्गायां स्वं कलेवरम् ॥ ३ ॥

အပေါင်းအသင်းနှင့် ဆက်နွယ်မှုအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ပြီး မအနိုင်ယူနိုင်သော ဘဂဝန်၏ အမှန်တကယ် အနေအထားကို သိမြင်ကာ၊ ဘုရင်သည် ဗျာသ၏သား သုကဒေဝ ဂိုစွာမီ၏ တပည့်အဖြစ် အလျှော့ပေးဆည်းကပ်ပြီး နောက်ဆုံး ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်하였다။

Verse 4

नोत्तमश्लोकवार्तानां जुषतां तत्कथामृतम् । स्यात्सम्भ्रमोऽन्तकालेऽपि स्मरतां तत्पदाम्बुजम् ॥ ४ ॥

အုတ်တမရှ္လိုက ဘဂဝန်၏ သတင်းစကားများနှင့် ကထာအမృతကို အမြဲခံစား၍၊ သခင်၏ ခြေဖဝါးကြာပန်းကို မပြတ်သတိရသူတို့သည်—အသက်ဆုံးချိန်တွင်တောင် မှားယွင်းမှု သို့မဟုတ် စိတ်လှုပ်ရှားမှု မရှိကြ။

Verse 5

तावत्कलिर्न प्रभवेत् प्रविष्टोऽपीह सर्वत: । यावदीशो महानुर्व्यामाभिमन्यव एकराट् ॥ ५ ॥

အဘိမန်ယူ၏ မဟာအင်အားရှိသော သားတော်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်ဦးတည်း အင်ပါယာဘုရင်အဖြစ် ရှိနေသရွေ့၊ ကလိသည် အရပ်ရပ်ဝင်ရောက်လာသော်လည်း ဤနေရာတွင် မထွန်းကားနိုင်ပါ။

Verse 6

यस्मिन्नहनि यर्ह्येव भगवानुत्ससर्ज गाम् । तदैवेहानुवृत्तोऽसावधर्मप्रभव: कलि: ॥ ६ ॥

ဘဂဝန် သရီကృష్ణသည် ဤမြေကြီးကို စွန့်ခွာသွားသော နေ့နှင့် အချိန်တစ်ခဏတည်းမှာပင်၊ အဓမ္မကို ပေါက်ဖွားစေသော ကလိ-ပုရုရှသည် ဤလောကသို့ ချက်ချင်း ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

Verse 7

नानुद्वेष्टि कलिं सम्राट् सारङ्ग इव सारभुक् । कुशलान्याशु सिद्ध्यन्ति नेतराणि कृतानि यत् ॥ ७ ॥

မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် ကလိကို မမုန်းတီးခဲ့ပါ; ပန်း၏ အနှစ်သာရကိုသာ ယူသည့် ပျားကဲ့သို့ ယථാർത്ഥဝါဒီဖြစ်သည်။ ကလိယုဂတွင် ကုသလကောင်းမှုများသည် ချက်ချင်း အကျိုးပေးသော်လည်း၊ အကုသလဆိုးမှု၏ အကျိုးသည် တကယ်လုပ်မှသာ ပေါ်လာသည်ကို သိရှိသဖြင့် ကလိကို မအ嫉မရှိခဲ့။

Verse 8

किं नु बालेषु शूरेण कलिना धीरभीरुणा । अप्रमत्त: प्रमत्तेषु यो वृको नृषु वर्तते ॥ ८ ॥

မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်က စဉ်းစားသည်—ဉာဏ်နည်းသူများအတွက် ကလိသည် အလွန်အင်အားကြီးသကဲ့သို့ ထင်ရနိုင်သော်လည်း ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်၍ သတိရှိသူများအတွက် ကြောက်စရာမရှိ။ ဘုရင်သည် ကျားကဲ့သို့ သန်မာ၍ မသတိသူများကို ကာကွယ်하였다။

Verse 9

उपवर्णितमेतद्व: पुण्यं पारीक्षितं मया । वासुदेवकथोपेतमाख्यानं यदपृच्छत ॥ ९ ॥

အို ရှင်ရသီတို့၊ သင်တို့မေးမြန်းသကဲ့သို့ ဝါစုဒေဝ သရီကృష్ణ၏ ကထာများနှင့် ဆက်နွယ်သော ပုဏ္ဏိယဝန် မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တಿಯನ್ನು ငါ ဖော်ပြပြီးပြီ။

Verse 10

या या: कथा भगवत: कथनीयोरुकर्मण: । गुणकर्माश्रया: पुम्भि: संसेव्यास्ता बुभूषुभि: ॥ १० ॥

ဘဂဝန်၏ အံ့ဩဖွယ် ကర్మများနှင့် ဆက်နွယ်၍ သူ၏ ဂုဏ်နှင့် လီလာကို အခြေခံသော ကထာများအား၊ ဘဝပြည့်စုံမှုကို လိုလားသူတို့သည် နမ့်နိမ့်ချချနှင့် श्रद्धာဖြင့် နားထောင်ကာ ဆည်းပူးသင့်သည်။

Verse 11

ऋषय ऊचु: सूत जीव समा: सौम्य शाश्वतीर्विशदं यश: । यस्त्वं शंससि कृष्णस्य मर्त्यानाममृतं हि न: ॥ ११ ॥

ကောင်းမြတ်သော ရသီတို့က ပြောသည်—အို တည်ငြိမ်သော စူတ ဂိုಸ್ವာမီ၊ သင်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ အသက်ရှင်ပါစေ၊ သင်၏ ကီർത്തိသည် အမြဲတည်ပါစေ။ သင်က သရီကൃഷ്ണ၏ လီလာကို သန့်ရှင်းစွာ ချီးမွမ်းပြောကြားသဖြင့်၊ ငါတို့ မရဏသတ္တဝါများအတွက် အမృతကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 12

कर्मण्यस्मिन्ननाश्वासे धूमधूम्रात्मनां भवान् । आपाययति गोविन्दपादपद्मासवं मधु ॥ १२ ॥

ရလဒ်မသေချာသော ဤကర్మယဇ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့ ပါဝင်နေ၍ မီးခိုးကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာများ မဲညိုလာသည်။ သို့သော် သင်သည် ဂိုဝိန္ဒ၏ ခြေတော်ကြာပန်းမှ မধုကဲ့သို့ အမృతရည်ကို ကျွန်ုပ်တို့အား သောက်စေ၍ ဖြန့်ဝေသည်; ထိုကြောင့်ပင် ကျွန်ုပ်တို့ အမှန်တကယ် ကျေနပ်ပျော်ရွှင်သည်။

Verse 13

तुलयाम लवेनापि न स्वर्गं नापुनर्भवम् । भगवत्सङ्गिसङ्गस्य मर्त्यानां किमुताशिष: ॥ १३ ॥

ဘုရားသခင်၏ ဘက္တားနှင့် ခဏတစ်ခဏပင် ပေါင်းသင်းရခြင်း၏ တန်ဖိုးသည် ကောင်းကင်ဘုံရခြင်း သို့မဟုတ် မောက္ခရခြင်းနှင့်တောင် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်; သေမင်းသတ်မှတ်ထားသူတို့၏ လောကီချမ်းသာကောင်းချီးကိုတော့ ဘာပြောမလဲ။

Verse 14

को नाम तृप्येद् रसवित्कथायां महत्तमैकान्तपरायणस्य । नान्तं गुणानामगुणस्य जग्मु- र्योगेश्वरा ये भवपाद्ममुख्या: ॥ १४ ॥

မဟာသူတော်များ၏ တစ်ခုတည်းသော အားကိုးရာ ဂోవിന്ദ၏ ကထာအမృతရသကို ရသသိသူ မည်သူက အပြည့်အဝ တင်းတိမ်နိုင်မည်နည်း။ ရှိဝနှင့် ဗြဟ္မာတို့ကဲ့သို့ ယောဂိဿဝရများပင် သူ၏ ဂုဏ်တော်အဆုံးကို မရောက်နိုင်ကြ။

Verse 15

तन्नो भवान् वै भगवत्प्रधानो महत्तमैकान्तपरायणस्य । हरेरुदारं चरितं विशुद्धं शुश्रूषतां नो वितनोतु विद्वन् ॥ १५ ॥

အို စူတ ဂိုစွာမီ၊ သင်သည် ဘဂဝန်ကို ဝန်ဆောင်ခြင်းကို အဓိကထားသော ပညာရှိနှင့် သန့်ရှင်းသော ဘက္တားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကြားနာလိုစိတ်ပြင်းပြသော ကျွန်ုပ်တို့အား ဟရီ၏ မြင့်မြတ်သန့်ရှင်းသော လီလာဇာတ်ကြောင်းကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။

Verse 16

स वै महाभागवत: परीक्षिद् येनापवर्गाख्यमदभ्रबुद्धि: । ज्ञानेन वैयासकिशब्दितेन भेजे खगेन्द्रध्वजपादमूलम् ॥ १६ ॥

ကျေးဇူးပြု၍ ထိုဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို ပြောပြပါ။ အပဝဂ္ဂ (လွတ်မြောက်ခြင်း) တွင် ဉာဏ်တည်မြဲသော မဟာဘဂဝတ မဟာရာဇ ပရိက္ခစ်သည်၊ ဗျာသ၏သား သရီရှုကဒေဝ ပွင့်လင်းတီးခတ်သော ဉာဏ်တရားအားဖြင့်၊ ဂရုဍအလံတော်ရှိသော प्रभု၏ ပဒပဒ్మကို ရောက်ရှိခဲ့သည်။

Verse 17

तन्न: परं पुण्यमसंवृतार्थ- माख्यानमत्यद्भुतयोगनिष्ठम् । आख्याह्यनन्ताचरितोपपन्नं पारीक्षितं भागवताभिरामम् ॥ १७ ॥

ထို့ကြောင့် အနန္တဘုရား၏ လီလာများဖြင့် ပြည့်ဝ၍ အလွန်သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်ကာ အံ့ဩဖွယ် ဘက္တိယောဂ၌ တည်မြဲသော အာখ্যာန်ကို ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြပါ။ ထိုဟာ မဟာရာဇ ပရိက္ခစ်ထံ ပြောကြားခဲ့ပြီး သန့်ရှင်းသော ဘာဂဝတများအတွက် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်သည်။

Verse 18

सूत उवाच अहो वयं जन्मभृतोऽद्य हास्म वृद्धानुवृत्त्यापि विलोमजाता: । दौष्कुल्यमाधिं विधुनोति शीघ्रं महत्तमानामभिधानयोग: ॥ १८ ॥

သီရိ စူတဂိုစွာမီက မိန့်ကြားသည်—အို ဘုရားရှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် မျိုးနွယ်ရောနှော၍ မွေးဖွားလာသော်လည်း ဉာဏ်မြင့် မဟာသူတော်ကောင်းများကို ဝတ်ပြုလိုက်နာခြင်းဖြင့် မြင့်တင်ခံရသည်။ ထိုသူတော်ကောင်းများနှင့် သန့်ရှင်းသော နာမတော်ကို ဆွေးနွေးခြင်းတင်ပင် နိမ့်ကျမွေးဖွားမှု၏ အပြစ်အနာများကို ချက်ချင်း သန့်စင်စေသည်။

Verse 19

कुत: पुनर्गृणतो नाम तस्य महत्तमैकान्तपरायणस्य । योऽनन्तशक्तिर्भगवाननन्तो महद्गुणत्वाद् यमनन्तमाहु: ॥ १९ ॥

ထို့ပြင် မဟာဘက္တများ၏ ညွှန်ကြားမှုအောက်တွင် အနန္တအင်အားရှိသော ဘဂဝန် အနန္တ၏ သန့်ရှင်းသော နာမတော်ကို ရွတ်ဆိုသူများကိုတော့ ဘာပြောရမည်နည်း။ မဟာဂုဏ်တော်များကြောင့်ပင် သူသည် “အနန္တ” ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

Verse 20

एतावतालं ननु सूचितेन गुणैरसाम्यानतिशायनस्य । हित्वेतरान् प्रार्थयतो विभूति- र्यस्याङ्‌घ्रिरेणुं जुषतेऽनभीप्सो: ॥ २० ॥

ဤမျှညွှန်ပြချက်ပင် လုံလောက်သည်—သူသည် မည်သူနှင့်မျှ မတူညီဘဲ အရာအားလုံးထက် သာလွန်သည်၊ ထို့ကြောင့် မည်သူမျှ သူ့ကို လုံလောက်စွာ မဖော်ပြနိုင်။ ဒေဝတများသည် လက္ရှ္မီ၏ ကရုဏာကို ဆုတောင်းသော်လည်း မရကြ; သို့သော် ထိုလက္ရှ္မီပင် သူမလိုအပ်ဟု မိန့်တော်မူသော်လည်း ဘုရား၏ ခြေဖဝါးမြေမှုန့်ကို ဝတ်ပြုဆောင်ရွက်သည်။

Verse 21

अथापि यत्पादनखावसृष्टं जगद्विरिञ्चोपहृतार्हणाम्भ: । सेशं पुनात्यन्यतमो मुकुन्दात् को नाम लोके भगवत्पदार्थ: ॥ २१ ॥

မုကုန္ဒ သီရိကృష్ణတော်မှတပါး “အမြင့်ဆုံး ဘုရားရှင်” ဟူသော နာမတော်နှင့် ထိုက်တန်သူ မည်သူရှိမည်နည်း။ သူ၏ ခြေဖဝါးလက်သည်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော ရေကို ဗြဟ္မာတော်က ရှိဝတော်အား ကြိုဆိုပူဇော်ရန် အရဃျအဖြစ် စုဆောင်းခဲ့သည်; ထိုရေ (ဂင်္ဂါ) သည် ရှိဝတော်အပါအဝင် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို သန့်စင်စေသည်။

Verse 22

यत्रानुरक्ता: सहसैव धीरा व्यपोह्य देहादिषु सङ्गमूढम् । व्रजन्ति तत्पारमहंस्यमन्त्यं यस्मिन्नहिंसोपशम: स्वधर्म: ॥ २२ ॥

သီလတည်ငြိမ်၍ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သောသူများက ပရမေရှ္ဝရ သီရိကృష్ణတော်ကို ချစ်မြတ်နိုးလျှင်၊ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ်တို့အပေါ် အလွန်ကပ်လှုပ်စေသော အာသက်မောဟကို ချက်ချင်း ဖယ်ရှားကာ ပရမဟံသာတို့၏ အမြင့်ဆုံး ပြည့်စုံမှုသို့ ထွက်ခွာရောက်ရှိကြသည်။ ထိုနေရာတွင် အဟിംသာနှင့် စွန့်လွှတ်ငြိမ်းချမ်းမှုသည် မိမိ၏ သဘာဝဓမ္မ ဖြစ်လာသည်။

Verse 23

अहं हि पृष्टोऽर्यमणो भवद्भ‍ि- राचक्ष आत्मावगमोऽत्र यावान् । नभ: पतन्त्यात्मसमं पतत्‍त्रिण- स्तथा समं विष्णुगतिं विपश्चित: ॥ २३ ॥

နေမင်းကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသော ရှိသီတို့၊ သင်တို့မေးမြန်းသဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် မိမိသိမြင်သလောက် သီရိဗိဿဏု၏ လောကလွန် လီလာများကို ဖော်ပြပါမည်။ ငှက်တို့သည် မိုးကောင်းကင်၌ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ပျံသန်းသကဲ့သို့၊ ပညာရှိသော ဘက္တများလည်း မိမိအတွေ့အကြုံအတိုင်း သခင်၏ ဂတိကို ချီးမွမ်းဖော်ပြကြသည်။

Verse 24

एकदा धनुरुद्यम्य विचरन् मृगयां वने । मृगाननुगत: श्रान्त: क्षुधितस्तृषितो भृशम् ॥ २४ ॥ जलाशयमचक्षाण: प्रविवेश तमाश्रमम् । ददर्श मुनिमासीनं शान्तं मीलितलोचनम् ॥ २५ ॥

တစ်ခါတုန်းက မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် လေးနှင့်မြားကို ကိုင်ဆောင်၍ တောထဲတွင် အမဲလိုက်ကာ သမင်များကို လိုက်လံခဲ့သည်။ သူသည် အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ဆာလောင်ကာ ရေငတ်လွန်စွာ ဖြစ်လာသည်။ ရေအိုင်ကို ရှာဖွေရင်း နာမည်ကြီး ရှမီက ရှိသီ၏ အာရှရမ်သို့ ဝင်ရောက်ပြီး မျက်စိပိတ်ကာ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ ထိုင်နေသော မုနိကို တွေ့မြင်하였다။

Verse 25

एकदा धनुरुद्यम्य विचरन् मृगयां वने । मृगाननुगत: श्रान्त: क्षुधितस्तृषितो भृशम् ॥ २४ ॥ जलाशयमचक्षाण: प्रविवेश तमाश्रमम् । ददर्श मुनिमासीनं शान्तं मीलितलोचनम् ॥ २५ ॥

တစ်ခါတုန်းက မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် လေးနှင့်မြားကို ကိုင်ဆောင်၍ တောထဲတွင် အမဲလိုက်ကာ သမင်များကို လိုက်လံခဲ့သည်။ သူသည် အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ဆာလောင်ကာ ရေငတ်လွန်စွာ ဖြစ်လာသည်။ ရေအိုင်မတွေ့သဖြင့် နာမည်ကြီး ရှမီက ရှိသီ၏ အာရှရမ်သို့ ဝင်ရောက်ပြီး မျက်စိပိတ်ကာ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ ထိုင်နေသော မုနိကို တွေ့မြင်하였다။

Verse 26

प्रतिरुद्धेन्द्रियप्राणमनोबुद्धिमुपारतम् । स्थानत्रयात्परं प्राप्तं ब्रह्मभूतमविक्रियम् ॥ २६ ॥

ထိုမုနိ၏ အင်ဒြိယများ၊ အသက်ရှူ၊ စိတ်နှင့် ဉာဏ်တို့သည် ပစ္စည်းလောကဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများမှ အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ထားသည်။ သူသည် နိုးခြင်း၊ အိပ်မက်၊ အိပ်ပျော်နက် (သုရှုပတိ) ဟူသော သုံးအခြေအနေကို ကျော်လွန်သော သမာဓိ၌ တည်နေ၍ ဘြဟ္မဘူတ အနေအထားကို ရောက်ရှိကာ မပြောင်းလဲသူ ဖြစ်သည်။

Verse 27

विप्रकीर्णजटाच्छन्नं रौरवेणाजिनेन च । विशुष्यत्तालुरुदकं तथाभूतमयाचत ॥ २७ ॥

မုနိ၏ ကိုယ်ပေါ်တွင် ပြန့်ကျဲနေသော ဇဋာဆံပင်များ ဖုံးလွှမ်းနေပြီး ရော်ရဝ သမင်အရေဖြင့်လည်း ခြုံထားသည်။ ဘုရင်၏ ပါးစပ်အမိုးသည် ရေငတ်၍ ခြောက်သွေ့နေသဖြင့် ထိုသို့ရှိနေသော မုနိထံမှ ရေကို တောင်းခံ하였다။

Verse 28

अलब्धतृणभूम्यादिरसम्प्राप्तार्घ्यसूनृत: । अवज्ञातमिवात्मानं मन्यमानश्चुकोप ह ॥ २८ ॥

ထိုင်ခုံ၊ နေရာ၊ ရေ၊ အရ္ဃျနှင့် ချိုမြိန်သောစကားဖြင့် မကြိုဆိုသဖြင့် မင်းကြီးသည် မိမိကို လျစ်လျူရှုထားသည်ဟု ထင်ကာ ဒေါသထွက်လေ၏။

Verse 29

अभूतपूर्व: सहसा क्षुत्तृड्भ्यामर्दितात्मन: । ब्राह्मणं प्रत्यभूद् ब्रह्मन् मत्सरो मन्युरेव च ॥ २९ ॥

ပြင်းထန်သော ဆာလောင်မှုနှင့် ရေငတ်မှုကြောင့် ပင်ပန်းနေသော မင်းကြီးသည် ယခင်က ဘရဟ္မဏတစ်ဦးအပေါ် မဖြစ်ဖူးသည့် မနာလိုမှုနှင့် ဒေါသကို ထိုရသေ့ဘရဟ္မဏအပေါ် ထားလေ၏။

Verse 30

स तु ब्रह्मऋषेरंसे गतासुमुरगं रुषा । विनिर्गच्छन्धनुष्कोट्या निधाय पुरमागत: ॥ ३० ॥

အပြစ်တင်ခံရသကဲ့သို့ ခံစား၍ ဒေါသထွက်နေသော မင်းကြီးသည် မြားတံ၏ အဆုံးဖြင့် အသက်မရှိသော မြွေကို ကောက်ယူကာ ရသေ့၏ ပခုံးပေါ် တင်ပြီး နန်းတော်သို့ ပြန်လေ၏။

Verse 31

एष किं निभृताशेषकरणो मीलितेक्षण: । मृषासमाधिराहोस्वित्किं नु स्यात्क्षत्रबन्धुभि: ॥ ३१ ॥

ပြန်ရောက်ပြီးနောက် သူသည် စိတ်ထဲတွင် ဆင်ခြင်တော်မူသည်—ဤရသေ့သည် အာရုံများကို စုစည်း၍ မျက်စိပိတ်ကာ တကယ်တမ်း သမာဓိ၌ ရှိသလား၊ သို့မဟုတ် နိမ့်သော က్షတ္တရိယကို ရှောင်ရန် သမာဓိအယောင်ဆောင်သလား။

Verse 32

तस्य पुत्रोऽतितेजस्वी विहरन् बालकोऽर्भकै: । राज्ञाघं प्रापितं तातं श्रुत्वा तत्रेदमब्रवीत् ॥ ३२ ॥

ထိုဘရဟ္မဏရသေ့၏ အလွန်တောက်ပသော သားသည် ကလေးများနှင့် ကစားနေစဉ် မင်းကြီးကြောင့် ဖခင်ခံရသော ဒုက္ခကို ကြားသိ၍ ထိုနေရာတွင်ပင် ဤသို့ ပြောလေ၏။

Verse 33

अहो अधर्म: पालानां पीव्‍नां बलिभुजामिव । स्वामिन्यघं यद् दासानां द्वारपानां शुनामिव ॥ ३३ ॥

အို၊ ကြည့်ပါ! ဤအုပ်ချုပ်သူတို့၏ အဓမ္မ—ဝမ်းပြည့်ကျီးနှင့် တံခါးစောင့်ခွေးကဲ့သို့; ကျွန်ဖြစ်လျက် မိမိသခင်ကို ပြစ်မှားကြသည်။

Verse 34

ब्राह्मणै: क्षत्रबन्धुर्हि गृहपालो निरूपित: । स कथं तद्गृहे द्वा:स्थ: सभाण्डं भोक्तुमर्हति ॥ ३४ ॥

ဗြာဟ္မဏတို့က ခ္ရှတ်ရိယ မျိုးဆက်ကို အိမ်စောင့်ခွေးကဲ့သို့ သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် တံခါးမှာနေသော ခွေးက ဘာအခွင့်နဲ့ အိမ်ထဲဝင်ပြီး သခင်နဲ့ တစ်ပန်းကန်တည်း စားမည်ဟု တောင်းဆိုနိုင်သနည်း။

Verse 35

कृष्णे गते भगवति शास्तर्युत्पथगामिनाम् । तद्भ‍िन्नसेतूनद्याहं शास्मि पश्यत मे बलम् ॥ ३५ ॥

အမြင့်ဆုံးအုပ်စိုးရှင် ဘဂဝန် သရီကృష్ణ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် လမ်းမှားသမားတွေ ထွားလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ ငါကိုယ်တိုင် စည်းကမ်းချိုးဖောက်သူများကို အပြစ်ပေးမည်—ငါ့အင်အားကို ကြည့်ကြ။

Verse 36

इत्युक्त्वा रोषताम्राक्षो वयस्यानृषिबालक: । कौशिक्याप उपस्पृश्य वाग्वज्रं विससर्ज ह ॥ ३६ ॥

ဤသို့ဆိုပြီး ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးနီရဲနေသော ရှိသီသားကလေးသည် မိတ်ဆွေများရှေ့တွင် ကောရှိကီမြစ်ရေကို ထိကာ စကားလုံးမိုးကြိုးကို လွှတ်လိုက်သည်။

Verse 37

इति लङ्घितमर्यादं तक्षक: सप्तमेऽहनि । दङ्‍क्ष्यति स्म कुलाङ्गारं चोदितो मे ततद्रुहम् ॥ ३७ ॥

ဤသို့ မရိုမသေ စည်းကမ်းချိုးဖောက်သော မျိုးရိုးအမဲစက်ကို ငါ့အမိန့်ကြောင့် တက္ရှက သတ္တမနေ့တွင် (ယနေ့မှစ၍) ကိုက်လိမ့်မည်။

Verse 38

ततोऽभ्येत्याश्रमं बालो गले सर्पकलेवरम् । पितरं वीक्ष्य दु:खार्तो मुक्तकण्ठो रुरोद ह ॥ ३८ ॥

ထို့နောက် ကလေးသည် အာရှရမ်သို့ ပြန်လာ၍ ဖခင်၏ ပခုံးပေါ်တွင် မြွေ၏ အလောင်းကို မြင်သဖြင့် ဝမ်းနည်းကြေကွဲကာ အသံကျယ်ကျယ် ငိုကြွေးလေ၏။

Verse 39

स वा आङ्गिरसो ब्रह्मन् श्रुत्वा सुतविलापनम् । उन्मील्य शनकैर्नेत्रे द‍ृष्ट्वा चांसे मृतोरगम् ॥ ३९ ॥

အို ဘြာဟ္မဏတို့၊ အင်္ဂိရာ မုနိဝంశမှ ရှိသော ရိရှီသည် သား၏ ငိုကြွေးသံကို ကြား၍ မျက်လုံးကို တဖြည်းဖြည်း ဖွင့်ကာ လည်ပင်းပတ်နေသော မြွေအလောင်းကို မြင်လေ၏။

Verse 40

विसृज्य तं च पप्रच्छ वत्स कस्माद्धि रोदिषि । केन वा तेऽपकृतमित्युक्त: स न्यवेदयत् ॥ ४० ॥

သူသည် မြွေအလောင်းကို ဘေးသို့ ပစ်ချပြီး “သားရေ၊ ဘာကြောင့် ငိုနေလဲ။ ဘယ်သူက မင်းကို အပြစ်ပြုသလဲ” ဟု မေးရာ သားက ဖြစ်ပျက်သမျှကို ပြောပြလေ၏။

Verse 41

निशम्य शप्तमतदर्हं नरेन्द्रं स ब्राह्मणो नात्मजमभ्यनन्दत् । अहो बतांहो महदद्य ते कृत- मल्पीयसि द्रोह उरुर्दमो धृत: ॥ ४१ ॥

သားထံမှ လူတို့အနက် အကောင်းဆုံးသော မင်းကို မသင့်လျော်စွာ ကျိန်စာတင်ထားကြောင်း ကြားသော် ထိုဘြာဟ္မဏ ရိရှီသည် သားကို မချီးကျူးဘဲ၊ “အို! ယနေ့ ငါ့သားသည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ကို ပြုလေပြီ; သေးငယ်သော အပြစ်အတွက် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ကို ချမှတ်လိုက်သည်” ဟု နောင်တရလေ၏။

Verse 42

न वै नृभिर्नरदेवं पराख्यं सम्मातुमर्हस्यविपक्‍वबुद्धे । यत्तेजसा दुर्विषहेण गुप्ता विन्दन्ति भद्राण्यकुतोभया: प्रजा: ॥ ४२ ॥

သားရေ၊ မင်း၏ ဉာဏ်သည် မရင့်ကျက်သေးသဖြင့် လူတို့အနက် အကောင်းဆုံးသော မင်းသည် နရဒေဝ (လူတို့၏ ദေဝ) နှင့်တူကြောင်း မသိသေး။ သူ့ကို သာမန်လူများနှင့် တန်းတူ မထားသင့်; သူ၏ မတားဆီးနိုင်သော တေဇောဓာတ်က ကာကွယ်သဖြင့် ပြည်သူတို့သည် ကြောက်ရွံ့မှုမရှိဘဲ ကောင်းကျိုးကို ရရှိကြသည်။

Verse 43

अलक्ष्यमाणे नरदेवनाम्नि रथाङ्गपाणावयमङ्ग लोक: । तदा हि चौरप्रचुरो विनङ्‍क्ष्य- त्यरक्ष्यमाणोऽविवरूथवत् क्षणात् ॥ ४३ ॥

ကလေးရေ၊ ရထားဘီးကို ကိုင်ဆောင်သော ဘုရားသခင်၏ ကိုယ်စားပြုမှုမှာ မင်းအုပ်ချုပ်ရေးဖြစ်သည်။ ထိုအုပ်ချုပ်ရေး ပျက်သွားလျှင် ကမ္ဘာသည် ခိုးသူများဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကာကွယ်မဲ့ပြည်သူကို ပြန့်ကျဲသိုးကလေးများကဲ့သို့ ခဏချင်းအနိုင်ယူကြသည်။

Verse 44

तदद्य न: पापमुपैत्यनन्वयं यन्नष्टनाथस्य वसोर्विलुम्पकात् । परस्परं घ्नन्ति शपन्ति वृञ्जते पशून् स्त्रियोऽर्थान् पुरुदस्यवो जना: ॥ ४४ ॥

ဒီနေ့ ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် ဆက်တိုက်အပြစ်တရား ကျရောက်မည်၊ အကာအကွယ်မဲ့ပြည်သူ၏ ဥစ္စာကို လုယက်သူများ လုယူကြမည်။ ထို့နောက် လူတို့သည် အချင်းချင်း သတ်ဖြတ်၊ ကျိန်ဆဲကြပြီး၊ ဒုစရိုက်သားများက တိရစ္ဆာန်၊ မိန်းမနှင့် ဥစ္စာကို ခိုးယူကြမည်—ဤအပြစ်များအတွက် ကျွန်ုပ်တို့လည်း တာဝန်ရှိသည်။

Verse 45

तदार्यधर्म: प्रविलीयते नृणां वर्णाश्रमाचारयुतस्त्रयीमय: । ततोऽर्थकामाभिनिवेशितात्मनां शुनां कपीनामिव वर्णसङ्कर: ॥ ४५ ॥

အဲဒီအချိန်မှာ ဝဏ္ဏာရှ్రమ အကျင့်နှင့် ဝေဒသဒ္ဓါန်တို့ပါဝင်သော အာရ്യဓမ္မသည် လူတို့အတွင်း တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်မည်။ ထို့နောက် ဥစ္စာနှင့် ကာမအာရုံတွင် စိတ်ကပ်နေသူများကြောင့် ခွေး၊ မျောက်အဆင့်တန်းကဲ့သို့သော ဝဏ္ဏ-စင်္ကရ (မလိုလားအပ်သော လူဦးရေ) ပေါ်ပေါက်မည်။

Verse 46

धर्मपालो नरपति: स तु सम्राड् बृहच्छ्रवा: । साक्षान्महाभागवतो राजर्षिर्हयमेधयाट् । क्षुत्तृट्‍श्रमयुतो दीनो नैवास्मच्छापमर्हति ॥ ४६ ॥

ဧကရာဇ် ပရိက္ခစ်သည် ဓမ္မကို ကာကွယ်သော မင်းဖြစ်၍ အလွန်ကျော်ကြားသည်။ သူသည် တကယ်တမ်း မဟာဘဂဝတ၊ ရာဇရ္ဓိ (မင်းရသီ) ဖြစ်ပြီး အရှွမေဓ ယဇ္ဉများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သူ။ ဆာလောင်ခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်းနှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကြောင့် အားနည်းနေသော အဲ့ဒီမင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျိန်စာကို မထိုက်တန်ပါ။

Verse 47

अपापेषु स्वभृत्येषु बालेनापक्‍वबुद्धिना । पापं कृतं तद्भगवान् सर्वात्मा क्षन्तुमर्हति ॥ ४७ ॥

ထို့နောက် ရှိသည်က အရာရာ၌ တည်ရှိသော ဘဂဝန် (သဗ္ဗာတ္မာ) ထံ ဆုတောင်း၍၊ အပြစ်ကင်းစင်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ အကာအကွယ်အောက်တွင် ရှိကာ ကာကွယ်ထိုက်သူအပေါ် မရင့်ကျက်သေးသော ဉာဏ်ရှိသည့် ကလေးက ပြုလုပ်ခဲ့သော အပြစ်ကို ခွင့်လွှတ်ပေးပါရန် တောင်းပန်하였다။

Verse 48

तिरस्कृता विप्रलब्धा: शप्ता: क्षिप्ता हता अपि । नास्य तत् प्रतिकुर्वन्ति तद्भक्ता: प्रभवोऽपि हि ॥ ४८ ॥

သခင်ဘုရား၏ ဘက်တော်သားတို့သည် အလွန်သည်းခံကြသည်။ အပြစ်တင်စော်ကားခံရ၊ လှည့်ဖြားခံရ၊ ကျိန်စာခံရ၊ နှောင့်ယှက်ခံရ၊ လျစ်လျူရှုခံရ သို့မဟုတ် သတ်ဖြတ်ခံရသော်လည်း ပြန်လည်လက်တုံ့ပြန်မလိုကြ၊ အင်အားရှိသော်လည်း။

Verse 49

इति पुत्रकृताघेन सोऽनुतप्तो महामुनि: । स्वयं विप्रकृतो राज्ञा नैवाघं तदचिन्तयत् ॥ ४९ ॥

ထိုမဟာမုနိသည် မိမိသားပြုသော အပြစ်ကြောင့် နောင်တရခဲ့သည်။ ဘုရင်၏ မလေးစားမှုကိုလည်း အလွန်အကျွံ မစဉ်းစားခဲ့။

Verse 50

प्रायश: साधवो लोके परैर्द्वन्द्वेषु योजिता: । न व्यथन्ति न हृष्यन्ति यत आत्माऽगुणाश्रय: ॥ ५० ॥

သာမန်အားဖြင့် သာဓုတို့သည် အခြားသူများက လောကီဒွန္ဒ्वများထဲ ဆွဲသွင်းထားသော်လည်း မနာကျင် မပျော်လွန်ကြ; အကြောင်းမှာ သူတို့၏ အတ္တသည် ဂုဏာများကို ကျော်လွန်သော အခြေတည်ရာ၌ တည်နေသောကြောင့်။

Frequently Asked Questions

Overcome by hunger and thirst, Parīkṣit misinterpreted the sage’s deep samādhi as deliberate neglect of royal etiquette. His action illustrates how bodily distress can cloud discrimination (viveka) and how even a saintly ruler can momentarily fall into aparādha—an event providentially used to usher in the Bhāgavata’s seven-day discourse.

In Vedic culture, brāhmaṇas possess potency through mantra, tapas, and inherited spiritual force; speech can function as a “thunderbolt” when backed by such śakti. The chapter simultaneously critiques misuse: Śamīka condemns his son’s immaturity and disproportionate punishment, distinguishing raw power from dharmic wisdom.

The text refers to Takṣaka, a powerful nāga (serpent) whose bite becomes the instrument of Parīkṣit’s foretold death. The Bhāgavata emphasizes that Parīkṣit’s real victory is not avoiding death, but attaining perfection through surrender and hearing Kṛṣṇa-kathā.

Śamīka frames righteous kingship as a functional representation of the Lord’s governing order: when dharmic rule collapses, predatory forces dominate, leading to theft, violence, and social disintegration. His warning connects political stability to dharma and anticipates Kali-yuga’s symptoms.

The curse creates the narrative necessity for Parīkṣit to renounce immediately and seek the highest instruction. It becomes the hinge between history (vaṁśānucarita) and the Bhāgavata’s central praxis: continuous hearing (śravaṇam) of the Lord’s names, forms, qualities, and pastimes as the direct path to liberation and pure bhakti.