
Parīkṣit Confronts Kali; Dharma and Bhūmi Lament Kṛṣṇa’s Departure
စစ်ပြီးနောက် ကုရုနိုင်ငံကို တည်ငြိမ်စေသည့်အခါ ပရိက္ခစ်မင်းကို ရာဇဣသီအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ဗြာဟ္မဏများ၏ ညွှန်ကြားမှုကို လိုက်နာ၍ မင်္ဂလာလက္ခဏာများဖြင့် အတည်ပြုခံရကာ အုတ္တရာမျိုးရိုးနှင့် လက်ထပ်ပြီး ကೃပာစာရျ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် အရှွမေဓ ယဇ္ဉများကို ဆောင်ရွက်သည်။ ကလိယုဂ၏ လက္ခဏာများ နယ်မြေထဲ ဝင်ရောက်လာသဖြင့် မင်းသည် ဒိဂ္ဝိဇယ (ကမ္ဘာလှည့်အောင်ပွဲ) ထွက်ခွာကာ ကృష్ణနှင့် ပாண்டဝများကို လူအများ ချီးမွမ်းသံကြားရ၍ ဘက္တိ ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာသည်။ ထို့နောက် ကလိ၏ သီလပိုင်းအကျပ်အတည်းသို့ ပြောင်းလဲကာ ပရိက္ခစ်သည် အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် မျက်နှာဖုံးတပ်ထားသော ကလိက နွားနှင့် နွားထီးကို နှိပ်စက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်—ဤသည်မှာ ဘူမိ (မြေမိခင်) နှင့် ဓမ္မ (ဘာသာတရား) ကို တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ တပြိုင်နက် ဓမ္မ (နွားထီး) သည် ဝမ်းနည်းနေသော ဘူမိ (နွား) ကို တွေ့၍ သူမ၏ ဒုက္ခအကြောင်း—ယဇ္ဉစည်းကမ်း ပျက်စီးခြင်း၊ လူမှုကျင့်ဝတ် ကျဆင်းခြင်း၊ ကလိအောက်တွင် စည်းကမ်းတကျ ဘဝ ပျက်ယွင်းခြင်း—တို့ကို မေးမြန်းသည်။ ဘူမိက အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြသည်မှာ ကృష్ణ၏ ပေါ်လွင်လီလာ ပြီးဆုံးသွားပြီး သူမရှိသဖြင့် ကလိ ပျံ့နှံ့လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤဆွေးနွေးမှုသည် ဆရஸဝတီမြစ်ကမ်း၌ ပရိက္ခစ်၏ ပြတ်သားသော အရေးယူမှုသို့ ဦးတည်စေပြီး မင်းအုပ်ချုပ်မှုနှင့် ဓမ္မတို့က ကလိ၏ ကျူးကျော်မှုကို တုံ့ပြန်ရမည်ကို ပြသသည်။
Verse 1
सूत उवाच तत: परीक्षिद् द्विजवर्यशिक्षया महीं महाभागवत: शशास ह । यथा हि सूत्यामभिजातकोविदा: समादिशन् विप्र महद्गुणस्तथा ॥ १ ॥
စူတက ပြောသည်—ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏတို့ရေ၊ ထို့နောက် မဟာဘဂဝတ မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် အကောင်းဆုံး ဒွိဇ ဘြာဟ္မဏတို့၏ သင်ကြားညွှန်ကြားမှုအောက်တွင် ကမ္ဘာမြေကို အုပ်ချုပ်하였다။ မွေးဖွားချိန်၌ ကျွမ်းကျင်သော ဇာတာပညာရှင်များက ခန့်မှန်းထားသည့် မဟာဂုဏ်များအတိုင်းပင် သူသည် အုပ်ချုပ်하였다။
Verse 2
स उत्तरस्य तनयामुपयेम इरावतीम् । जनमेजयादींश्चतुरस्तस्यामुत्पादयत् सुतान् ॥ २ ॥
မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် ရာဇာ ဥတ္တရ၏ သမီး အီရာဝတီနှင့် လက်ထပ်ပြီး၊ သူမမှတစ်ဆင့် ဇနမေဇယကို အစပြု၍ သားလေးယောက်ကို မွေးဖွား하였다။
Verse 3
आजहाराश्वमेधांस्त्रीन् गङ्गायां भूरिदक्षिणान् । शारद्वतं गुरुं कृत्वा देवा यत्राक्षिगोचरा: ॥ ३ ॥
မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် ရှာရဒ္ဝတ ကೃပာချာရျကို ဂုရုအဖြစ် ခံယူပြီး ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ ဒက္ခိဏာများစွာဖြင့် အရှွမေဓ ယဇ్ఞ သုံးကြိမ် ပြုလုပ်하였다။ ထိုယဇ్ఞများတွင် ဒေဝတားများပင် လူအများ၏ မျက်စိရှေ့တွင် ထင်ရှားစွာ ပေါ်ထွက်လာ하였다။
Verse 4
निजग्राहौजसा वीर: कलिं दिग्विजये क्वचित् । नृपलिङ्गधरं शूद्रं घ्नन्तं गोमिथुनं पदा ॥ ४ ॥
တစ်ခါက မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ် သတ္တိရှင်သည် ဒိဂ္ဝိဇယ ခရီးထွက်စဉ် ကလိယုဂ၏ အရှင်ကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်။ သူသည် ရှုဒ္ဒရထက်ပင် နိမ့်ကျသော်လည်း မင်းဝတ်စုံဝတ်ကာ နွားမနှင့် နွားထီး၏ ခြေထောက်များကို ထိုးနှက်၍ နာကျင်စေခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် ချက်ချင်း ဖမ်းဆီးကာ သင့်တော်သော အပြစ်ဒဏ်ပေးရန် တားဆီး하였다။
Verse 5
शौनक उवाच कस्य हेतोर्निजग्राह कलिं दिग्विजये नृप: । नृदेवचिह्नधृक्शूद्रकोऽसौ गां य: पदाहनत् । तत्कथ्यतां महाभाग यदि कृष्णकथाश्रयम् ॥ ५ ॥
ရှောနက ရှိက မေးမြန်းသည်—ဒိဂ္ဝိဇယ အခါ၌ မင်းကြီးသည် ကလိကို မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် ဖမ်းဆီး၍ အပြစ်ပေးခဲ့သနည်း။ သူသည် မင်း၏ အမှတ်တံဆိပ်များကို ဝတ်ဆင်ထားသော ရှုဒ္ဒရအနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး နွားမ၏ ခြေထောက်ကို ထိုးနှက်ခဲ့သည်။ မဟာဘဂါ၊ ဤအကြောင်းအရာသည် သီရိကృష్ణကഥာနှင့် ဆက်နွယ်ပါက အားလုံးကို ဖော်ပြပါ။
Verse 6
अथवास्य पदाम्भोजमकरन्दलिहां सताम् । किमन्यैरसदालापैरायुषो यदसद्व्यय: ॥ ६ ॥
သဒ္ဓါရှိသော သာဓုဘက္တများသည် ဘုရား၏ ကြာပန်းတော်ခြေမှ မကရန္ဒ်ပျားရည်ကို အမြဲအာရုံခံစားကြသည်။ ထို့ကြောင့် တန်ဖိုးရှိသော အသက်တာကိုသာ အလဟဿ ဖြုန်းတီးစေသော အဆတ်စကားများသည် ဘာအကျိုးရှိသနည်း။
Verse 7
क्षुद्रायुषां नृणामङ्ग मर्त्यानामृतमिच्छताम् । इहोपहूतो भगवान्मृत्यु: शामित्रकर्मणि ॥ ७ ॥
အို စူတဂိုစွာမီ၊ အသက်တိုသော မရဏလူသားတို့အနက် အချို့သည် အမရత్వ၊ အနက် မရဏမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို လိုလားကြသည်။ သူတို့သည် သတ်ဖြတ်ရေးလုပ်ငန်း၌ မရဏကို ထိန်းချုပ်သူ ဘဂဝန် ယမရာဇကို ခေါ်ယူခြင်းဖြင့် သတ်ဖြတ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်မှ လွတ်ကင်းလိုသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 8
न कश्चिन्म्रियते तावद् यावदास्त इहान्तक: । एतदर्थं हि भगवानाहूत: परमर्षिभि: । अहो नृलोके पीयेत हरिलीलामृतं वच: ॥ ८ ॥
မရဏကို ဖြစ်စေသော အန္တက ယမရာဇသည် ဤနေရာ၌ ရှိနေသမျှ မည်သူမျှ မရဏကို မတွေ့ရ။ ဤရည်ရွယ်ချက်ကြောင့်ပင် ပရမရိရှီများသည် ဘုရား၏ ကိုယ်စားလှယ် ယမရာဇကို ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ အဟော! လူလောကရှိ သတ္တဝါတို့သည် ဟရီလီလာ၏ အမရနက်တာဖြစ်သော ဤဝచနကို သောက်သုံးကြပါစေ။
Verse 9
मन्दस्य मन्दप्रज्ञस्य वयो मन्दायुषश्च वै । निद्रया ह्रियते नक्तं दिवा च व्यर्थकर्मभि: ॥ ९ ॥
ပျင်းရိ၍ ဉာဏ်နည်းပြီး အသက်တိုသော လူသည် ညကို အိပ်စက်ခြင်းဖြင့် ကုန်ဆုံးစေကာ နေ့ကို အကျိုးမဲ့လုပ်ရပ်များဖြင့် ဖြုန်းတီးသည်။
Verse 10
सूत उवाच यदा परीक्षित् कुरुजाङ्गलेऽवसत् कलिं प्रविष्टं निजचक्रवर्तिते । निशम्य वार्तामनतिप्रियां तत: शरासनं संयुगशौण्डिराददे ॥ १० ॥
စူတ ဂိုಸ್ವာမီက ပြောသည်—မဟာရာဇ ပရိက္ခစ်သည် ကုရုဇာင်္ဂလတွင် နေထိုင်စဉ် ကလိယုဂ၏ လက္ခဏာများသည် သူ၏ အာဏာပိုင်နယ်မြေထဲသို့ စိမ့်ဝင်လာ하였다။ မနှစ်သက်ဖွယ်သတင်းကို ကြားသော်လည်း စစ်ပွဲအခွင့်အရေးဟုယူဆကာ လေးနှင့်မြားကို ကိုင်ယူ၍ စစ်ရေးအတွက် ပြင်ဆင်하였다။
Verse 11
स्वलङ्कृतं श्यामतुरङ्गयोजितं रथं मृगेन्द्रध्वजमाश्रित: पुरात् । वृतो रथाश्वद्विपपत्तियुक्तया स्वसेनया दिग्विजयाय निर्गत: ॥ ११ ॥
မဟာရာဇ ပရိက္ခစ်သည် အနက်ရောင်မြင်းများ ချိတ်ဆက်ထားသော အလှဆင်ရထားပေါ် တက်ရောက်၍ စင်္ဟအမှတ်တံဆိပ်ပါ အလံကို ထူထား하였다။ ရထားတပ်၊ မြင်းတပ်၊ ဆင်တပ်၊ ခြေလျင်တပ်တို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက် အရပ်ရပ်ကို အောင်နိုင်ရန် မြို့တော်မှ ထွက်ခွာ하였다။
Verse 12
भद्राश्वं केतुमालं च भारतं चोत्तरान् कुरून् । किम्पुरुषादीनि वर्षाणि विजित्य जगृहे बलिम् ॥ १२ ॥
မဟာရာဇ ပရိက္ခစ်သည် ဘဒြာရှွ၊ ကေတုမာလ၊ ဘာရတ၊ မြောက်ကူရု၊ ကിംပုရုရှ စသည့် ဒေသများကို အောင်နိုင်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်သူများထံမှ အခွန်အလှူ (bali) ကို လက်ခံ하였다။
Verse 13
तत्र तत्रोपशृण्वान: स्वपूर्वेषां महात्मनाम् । प्रगीयमाणं च यश: कृष्णमाहात्म्यसूचकम् ॥ १३ ॥ आत्मानं च परित्रातमश्वत्थाम्नोऽस्त्रतेजस: । स्नेहं च वृष्णिपार्थानां तेषां भक्तिं च केशवे ॥ १४ ॥ तेभ्य: परमसन्तुष्ट: प्रीत्युज्जृम्भितलोचन: । महाधनानि वासांसि ददौ हारान् महामना: ॥ १५ ॥
ဘုရင်သည် မည်သည့်နေရာသို့ သွားသော်လည်း မဟာတ္မာဖြစ်သော မိမိအဘိုးအဘွားတို့၏ ဂုဏ်သတင်းနှင့် သ্রীကృష్ణ၏ မဟိမကို ဖော်ပြသော လီလာဂီတများကို အစဉ်ကြားနေရသည်။ အရှွတ္ထာမာ၏ အစတြာတေဇမှ မိမိကို प्रभုက ကာကွယ်ခဲ့ကြောင်း၊ ကေရှဝကို ဘက္တိရှိခြင်းကြောင့် ဝೃಷဏိဝంశနှင့် ပಾರ್ಥဝంశအကြား အလွန်ချစ်ခင်မှုရှိကြောင်းလည်း ကြားရသည်။ ထိုသို့ ချီးမွမ်းသီဆိုသူများကို ဘုရင်သည် အလွန်နှစ်သက်၍ မေတ္တာကြောင့် မျက်လုံးများ ပွင့်လင်းကာ တန်ဖိုးကြီး လည်ဆွဲများနှင့် အဝတ်အထည်များကို ရက်ရောစွာ ပေးအပ်하였다။
Verse 14
तत्र तत्रोपशृण्वान: स्वपूर्वेषां महात्मनाम् । प्रगीयमाणं च यश: कृष्णमाहात्म्यसूचकम् ॥ १३ ॥ आत्मानं च परित्रातमश्वत्थाम्नोऽस्त्रतेजस: । स्नेहं च वृष्णिपार्थानां तेषां भक्तिं च केशवे ॥ १४ ॥ तेभ्य: परमसन्तुष्ट: प्रीत्युज्जृम्भितलोचन: । महाधनानि वासांसि ददौ हारान् महामना: ॥ १५ ॥
ဘုရင်သည် မည်သည့်နေရာသို့ သွားသော်လည်း ထိုနေရာတိုင်းတွင် ဘုရားသခင်၏ ဘက္တားဖြစ်သော မဟာတ್ಮ ပူရဗ္ဗဇများ၏ ဂုဏ်တော်နှင့် သီရိကృష్ణ၏ မဟိမကို ဖော်ပြသော အောင်မြင်မှုဇာတ်လမ်းများကို အစဉ်မပြတ် ကြားနေရသည်။ ထို့ပြင် အရှွတ္ထာမာ၏ လက်နက်တေဇ၏ ပြင်းထန်သော အပူမှ ဘုရားသခင်က ကိုယ်တိုင် ကာကွယ်ပေးခဲ့ကြောင်းလည်း ကြားရသည်။ လူများက ဝೃಷṇိ မျိုးနွယ်နှင့် ပൃഥာ၏ သားများအကြား ချစ်ခင်မှုနှင့် ကေရှဝအပေါ် သဒ္ဓါဘက္တိကိုလည်း ပြောဆိုကြသည်။ ထိုသို့ ချီးမွမ်းသီဆိုသူများကြောင့် ဘုရင်သည် အလွန်ပျော်ရွှင်ကျေနပ်၍ မျက်လုံးများကို အားရစွာ ဖွင့်ကာ စိတ်ကြီးမြတ်စွာ တန်ဖိုးကြီး လည်ဆွဲများ၊ အဝတ်အစားများနှင့် ဥစ္စာဓနကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။
Verse 15
तत्र तत्रोपशृण्वान: स्वपूर्वेषां महात्मनाम् । प्रगीयमाणं च यश: कृष्णमाहात्म्यसूचकम् ॥ १३ ॥ आत्मानं च परित्रातमश्वत्थाम्नोऽस्त्रतेजस: । स्नेहं च वृष्णिपार्थानां तेषां भक्तिं च केशवे ॥ १४ ॥ तेभ्य: परमसन्तुष्ट: प्रीत्युज्जृम्भितलोचन: । महाधनानि वासांसि ददौ हारान् महामना: ॥ १५ ॥
ဘုရင်သည် မည်သည့်နေရာသို့ သွားသော်လည်း ထိုနေရာတိုင်းတွင် ဘုရားသခင်၏ ဘက္တားဖြစ်သော မဟာတ್ಮ ပူရဗ္ဗဇများ၏ ဂုဏ်တော်နှင့် သီရိကృష్ణ၏ မဟိမကို ဖော်ပြသော အောင်မြင်မှုဇာတ်လမ်းများကို အစဉ်မပြတ် ကြားနေရသည်။ ထို့ပြင် အရှွတ္ထာမာ၏ လက်နက်တေဇ၏ ပြင်းထန်သော အပူမှ ဘုရားသခင်က ကိုယ်တိုင် ကာကွယ်ပေးခဲ့ကြောင်းလည်း ကြားရသည်။ လူများက ဝृषṇိ မျိုးနွယ်နှင့် ပృഥာ၏ သားများအကြား ချစ်ခင်မှုနှင့် ကေရှဝအပေါ် သဒ္ဓါဘက္တိကိုလည်း ပြောဆိုကြသည်။ ထိုသို့ ချီးမွမ်းသီဆိုသူများကြောင့် ဘုရင်သည် အလွန်ပျော်ရွှင်ကျေနပ်၍ မျက်လုံးများကို အားရစွာ ဖွင့်ကာ စိတ်ကြီးမြတ်စွာ တန်ဖိုးကြီး လည်ဆွဲများ၊ အဝတ်အစားများနှင့် ဥစ္စာဓနကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။
Verse 16
सारथ्यपारषदसेवनसख्यदौत्य- वीरासनानुगमनस्तवनप्रणामान् । स्निग्धेषु पाण्डुषु जगत्प्रणतिं च विष्णो- र्भक्तिं करोति नृपतिश्चरणारविन्दे ॥ १६ ॥
မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် စကြဝဠာတစ်လောကလုံးက ဦးညွှတ်နာခံသော ဝိෂ္ဏု/ကൃഷ്ണသည် အကြောင်းမဲ့ကရုဏာဖြင့် ပাণ্ডုသားများအပေါ် စိတ်နူးညံ့စွာ သူတို့၏ ဆန္ဒအတိုင်း ရထားမောင်း၊ အစည်းအဝေးဦးစီး၊ သံတမန်၊ မိတ်ဆွေ၊ ကင်းစောင့် စသည်တို့အဖြစ် တာဝန်ယူ၍ ဝန်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ကြားရသည်။ သူသည် အစေခံကဲ့သို့ အမိန့်နာခံပြီး အငယ်ကဲ့သို့ ပဏာမပြုခဲ့သည်။ ထိုသို့ကြားသော် မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်၏ နှလုံးသား၌ प्रभု၏ ပဒ္မပാദများအပေါ် ဘက္တိသည် လှိုင်းထသကဲ့သို့ ပြည့်လျှံလာသည်။
Verse 17
तस्यैवं वर्तमानस्य पूर्वेषां वृत्तिमन्वहम् । नातिदूरे किलाश्चर्यं यदासीत् तन्निबोध मे ॥ १७ ॥
ဤသို့ မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် နေ့စဉ် ပူရဗ္ဗဇများ၏ ကောင်းမွန်သော လုပ်ရပ်များကို ကြားနာ၍ ထိုအတွေးအမြင်၌ စူးစိုက်နေစဉ်၊ အလွန်မဝေးသောနေရာတွင် အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်—ငါ့ထံမှ နားထောင်လော့။
Verse 18
धर्म: पदैकेन चरन् विच्छायामुपलभ्य गाम् । पृच्छति स्माश्रुवदनां विवत्सामिव मातरम् ॥ १८ ॥
ဓမ္မတရား၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးပုံရိပ်ဖြစ်သော ဓမ္မသည် နွားထီးပုံစံဖြင့် ခြေတစ်ဖက်တည်းပေါ်တွင် လှည့်လည်နေ하였다။ ထိုအခါ ကလေးကိုဆုံးရှုံးသည့် မိခင်ကဲ့သို့ ဝမ်းနည်းနေသော နွားမပုံစံရှိ မြေမိခင်ကို တွေ့ရသည်; မျက်လုံးတွင် မျက်ရည်များရှိပြီး ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အလှတရားလည်း မလင်းတော့။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မသည် မြေမိခင်ကို ဤသို့ မေးမြန်း하였다။
Verse 19
धर्म उवाच कच्चिद्भद्रेऽनामयमात्मनस्ते विच्छायासि म्लायतेषन्मुखेन । आलक्षये भवतीमन्तराधिं दूरे बन्धुं शोचसि कञ्चनाम्ब ॥ १९ ॥
ဓမ္မ (နွားရုပ်ဖြင့်) မေးလေသည်—“အမေမြတ်သူ၊ သင်ကျန်းမာပါသလား။ ဝမ်းနည်းခြင်း၏အရိပ်ကြောင့် မျက်နှာအဘယ်ကြောင့် မလန်းဆန်းသနည်း။ မျက်နှာကြည့်လျှင် အမဲရောင်သွားသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အတွင်းပိုင်းရောဂါရှိသလား၊ သို့မဟုတ် အဝေးရှိ ချစ်ခင်သော ဆွေမျိုးကို သတိရ၍ ဝမ်းနည်းနေသလား။”
Verse 20
पादैर्न्यूनं शोचसि मैकपाद- मात्मानं वा वृषलैर्भोक्ष्यमाणम् । आहो सुरादीन् हृतयज्ञभागान् प्रजा उत स्विन्मघवत्यवर्षति ॥ २० ॥
ကျွန်ုပ်၏ ခြေသုံးချောင်း ပျောက်ကာ ခြေတစ်ချောင်းတည်းဖြင့် ရပ်နေရသော အခြေအနေကို သင်ဝမ်းနည်းနေသလား။ သို့မဟုတ် အနာဂတ်တွင် အဓမ္မဝೃṣala (အသားစားသူ) များက သင့်ကို ချုပ်ကိုင်ချယ်လှယ်မည်ကို စိုးရိမ်နေသလား။ ယဇ္ဉ မရှိသဖြင့် ဒေဝတားတို့၏ ယဇ္ဉ-အပိုင်း ဆုံးရှုံးသွားတာကြောင့်လား။ ဒါမှမဟုတ် အင်ဒြာ မိုးမရွာသဖြင့် မိုးခေါင်၍ အစာခေါင်းပါးကာ ပြည်သူများ ဒုက္ခရောက်နေကြသဖြင့်လား။
Verse 21
अरक्ष्यमाणा: स्त्रिय उर्वि बालान् शोचस्यथो पुरुषादैरिवार्तान् । वाचं देवीं ब्रह्मकुले कुकर्म- ण्यब्रह्मण्ये राजकुले कुलाग्रयान् ॥ २१ ॥
အို မြေမိခင်၊ ကာကွယ်သူမရှိသော မိန်းမများနှင့် ကလေးများကို မသမာသူများက နှိပ်စက်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်ကို သင်ဝမ်းနည်းနေသလား။ သို့မဟုတ် ဗြာဟ္မဏ မျိုးရိုးအတွင်း ဓမ္မနှင့်ဆန့်ကျင်သော အလုပ်များကို စွဲလမ်းသူများက ဒေဝီဝါဏီ (ပညာ) ကို မလေးစားဘဲ ကိုင်တွယ်နေကြသဖြင့်လား။ ဒါမှမဟုတ် ဗြာဟ္မဏအထက်တန်းများက ဗြာဟ္မဏယဉ်ကျေးမှုကို မလေးစားသော အုပ်ချုပ်ရေးမိသားစုများထံ ခိုလှုံနေသည်ကို မြင်၍ သင်စိတ်မကောင်းဖြစ်နေသလား။
Verse 22
किं क्षत्रबन्धून् कलिनोपसृष्टान् राष्ट्राणि वा तैरवरोपितानि । इतस्ततो वाशनपानवास: स्नानव्यवायोन्मुखजीवलोकम् ॥ २२ ॥
ကလိယုဂ်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် မူးယစ်နေသော က్షတ္တရဘန္ဓု (နာမည်သာ အုပ်ချုပ်သူ) များနှင့် သူတို့ကြောင့် ပြည်ရေးရာများ အလွဲအချော်ဖြစ်နေသည်ကို မြင်၍ သင်ဝမ်းနည်းနေသလား။ ယခုတော့ လူများသည် စားသောက်ခြင်း၊ သောက်ခြင်း၊ နေထိုင်ခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ လိင်ဆက်ဆံခြင်း စသည့် စည်းကမ်းများကို မလိုက်နာဘဲ နေရာမရွေး အချိန်မရွေး လုပ်လိုက်ကြသည်။ ဒီအတွက်ပဲ သင်စိတ်မကောင်းဖြစ်နေသလား။
Verse 23
यद्वाम्ब ते भूरिभरावतार कृतावतारस्य हरेर्धरित्रि । अन्तर्हितस्य स्मरती विसृष्टा कर्माणि निर्वाणविलम्बितानि ॥ २३ ॥
အမေ မြေမိခင်၊ သင့်အပေါ်ရှိ အလွန်ကြီးမားသော ဘာရကို လျော့ချရန် ဟရိသည် သရီကృష్ణ အဖြစ် အဝတားဆင်းခဲ့သည်။ သူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များအားလုံးသည် လောကကိုကျော်လွန်သော ဒိဗ္ဗဖြစ်၍ မောက္ခလမ်းကို ခိုင်မာစေသည်။ ယခု သူသည် မျက်စိမြင်မှ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး သင်သည် သူ၏ ရှိနေမှုမှ ကင်းကွာနေသည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ လီလာများကို သတိရကာ သူမရှိခြင်းကြောင့် သင်ဝမ်းနည်းနေသည်ဟု ထင်ရသည်။
Verse 24
इदं ममाचक्ष्व तवाधिमूलं वसुन्धरे येन विकर्शितासि । कालेन वा ते बलिनां बलीयसा सुरार्चितं किं हृतमम्ब सौभगम् ॥ २४ ॥
အမေ ဝသုန္ဓရာ၊ သင်သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာ အားလုံး၏ သိုလှောင်ရာ ဖြစ်သည်။ သင်ကို ဤမျှ အားနည်းစေသော ဒုက္ခ၏ အမြစ်အကြောင်းရင်းကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။ အင်အားကြီးသူတို့ကိုပါ အနိုင်ယူသော “ကာလ” သည် နတ်တို့ကပင် ပူဇော်သော သင်၏ ကံကောင်းခြင်းကို အတင်းအကျပ် လုယူသွားသလား?
Verse 25
धरण्युवाच । भवान् हि वेद तत् सर्वं यन् मां धर्मानुपृच्छसि । चतुर्भिर्वर्तसे येन पादैर्लोकसुखावहैः ॥ २५ ॥
မြေမိခင်က ပြောသည်—အို ဓမ္မ၊ သင်က ကျွန်ုပ်ကို မေးသောအရာအားလုံးကို သင်ကိုယ်တိုင် သိပြီးသားပင်; သို့သော် ကျွန်ုပ်သည် တတ်နိုင်သမျှ ဖြေကြားမည်။ ယခင်က သင်သည် လောကကို ချမ်းသာစေသော ခြေလေးချောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ဘဂဝန်၏ ကရုဏာကြောင့် စကြဝဠာတစ်လျှောက် ပျော်ရွှင်မှုကို တိုးပွားစေခဲ့သည်။
Verse 26
सत्यं शौचं दया क्षान्तिस्त्याग: सन्तोष आर्जवम् । शमो दमस्तप: साम्यं तितिक्षोपरति: श्रुतम् ॥ २६ ॥ ज्ञानं विरक्तिरैश्वर्यं शौर्यं तेजो बलं स्मृति: । स्वातन्त्र्यं कौशलं कान्तिर्धैर्यं मार्दवमेव च ॥ २७ ॥ प्रागल्भ्यं प्रश्रय: शीलं सह ओजो बलं भग: । गाम्भीर्यं स्थैर्यमास्तिक्यं कीर्तिर्मानोऽनहङ्कृति: ॥ २८ ॥ एते चान्ये च भगवन्नित्या यत्र महागुणा: । प्रार्थ्या महत्त्वमिच्छद्भिर्न वियन्ति स्म कर्हिचित् ॥ २९ ॥ तेनाहं गुणपात्रेण श्रीनिवासेन साम्प्रतम् । शोचामि रहितं लोकं पाप्मना कलिनेक्षितम् ॥ ३० ॥
ထိုဘဂဝန်၌ သစ္စာ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ကရုဏာ၊ သည်းခံမှု၊ စွန့်လွှတ်မှု၊ ကျေနပ်မှု၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ စိတ်ငြိမ်သက်မှု၊ အင်ဒြိယထိန်းချုပ်မှု၊ တပဿ၊ တန်းတူညီမျှမှု၊ ခံနိုင်ရည်၊ အပရတိ၊ ရှရုတိနိဿဌာ၊ ဉာဏ်၊ ဝိရာဂ၊ အိုင်ရှွရျ၊ သော်ရျ၊ တေဇ၊ ဘလ၊ သတိ၊ လွတ်လပ်မှု၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ ကန်တိ၊ သတ္တိ၊ နူးညံ့မှု၊ ရဲရင့်မှု၊ နှိမ့်ချမှု၊ သီလ၊ သည်းခံအား၊ ဩဇ၊ ဘဂ၊ နက်ရှိုင်းမှု၊ တည်ငြိမ်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ ကီර්တိ၊ မာနနှင့် အဟင်ကာရမဲ့မှု စသည့် နိစ္စ မဟာဂုဏ်များသည် မည်သည့်အခါမျှ မခွဲခွာ။ သို့သော် ဂုဏ်နိဓာန် သရီနိဝာသ သရီကృష్ణ သည် ယခု မြေပြင်ပေါ်ရှိ ဒိဗ္ဗလီလာကို ပိတ်သိမ်းသွားပြီ။ သူမရှိသဖြင့် ကလိ၏ အပြစ်သည် လောကကို ဖုံးလွှမ်း၍ ကျွန်ုပ် ဝမ်းနည်းရသည်။
Verse 27
सत्यं शौचं दया क्षान्तिस्त्याग: सन्तोष आर्जवम् । शमो दमस्तप: साम्यं तितिक्षोपरति: श्रुतम् ॥ २६ ॥ ज्ञानं विरक्तिरैश्वर्यं शौर्यं तेजो बलं स्मृति: । स्वातन्त्र्यं कौशलं कान्तिर्धैर्यं मार्दवमेव च ॥ २७ ॥ प्रागल्भ्यं प्रश्रय: शीलं सह ओजो बलं भग: । गाम्भीर्यं स्थैर्यमास्तिक्यं कीर्तिर्मानोऽनहङ्कृति: ॥ २८ ॥ एते चान्ये च भगवन्नित्या यत्र महागुणा: । प्रार्थ्या महत्त्वमिच्छद्भिर्न वियन्ति स्म कर्हिचित् ॥ २९ ॥ तेनाहं गुणपात्रेण श्रीनिवासेन साम्प्रतम् । शोचामि रहितं लोकं पाप्मना कलिनेक्षितम् ॥ ३० ॥
ထိုဘဂဝန်၌ သစ္စာ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ကရုဏာ၊ သည်းခံမှု၊ စွန့်လွှတ်မှု၊ ကျေနပ်မှု၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ စိတ်ငြိမ်သက်မှု၊ အင်ဒြိယထိန်းချုပ်မှု၊ တပဿ၊ တန်းတူညီမျှမှု၊ ခံနိုင်ရည်၊ အပရတိ၊ ရှရုတိနိဿဌာ၊ ဉာဏ်၊ ဝိရာဂ၊ အိုင်ရှွရျ၊ သော်ရျ၊ တေဇ၊ ဘလ၊ သတိ၊ လွတ်လပ်မှု၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ ကန်တိ၊ သတ္တိ၊ နူးညံ့မှု၊ ရဲရင့်မှု၊ နှိမ့်ချမှု၊ သီလ၊ သည်းခံအား၊ ဩဇ၊ ဘဂ၊ နက်ရှိုင်းမှု၊ တည်ငြိမ်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ ကီර්တိ၊ မာနနှင့် အဟင်ကာရမဲ့မှု စသည့် နိစ္စ မဟာဂုဏ်များသည် မည်သည့်အခါမျှ မခွဲခွာ။ သို့သော် ဂုဏ်နိဓာန် သရီနိဝာသ သရီကృష్ణ သည် ယခု မြေပြင်ပေါ်ရှိ ဒိဗ္ဗလီလာကို ပိတ်သိမ်းသွားပြီ။ သူမရှိသဖြင့် ကလိ၏ အပြစ်သည် လောကကို ဖုံးလွှမ်း၍ ကျွန်ုပ် ဝမ်းနည်းရသည်။
Verse 28
सत्यं शौचं दया क्षान्तिस्त्याग: सन्तोष आर्जवम् । शमो दमस्तप: साम्यं तितिक्षोपरति: श्रुतम् ॥ २६ ॥ ज्ञानं विरक्तिरैश्वर्यं शौर्यं तेजो बलं स्मृति: । स्वातन्त्र्यं कौशलं कान्तिर्धैर्यं मार्दवमेव च ॥ २७ ॥ प्रागल्भ्यं प्रश्रय: शीलं सह ओजो बलं भग: । गाम्भीर्यं स्थैर्यमास्तिक्यं कीर्तिर्मानोऽनहङ्कृति: ॥ २८ ॥ एते चान्ये च भगवन्नित्या यत्र महागुणा: । प्रार्थ्या महत्त्वमिच्छद्भिर्न वियन्ति स्म कर्हिचित् ॥ २९ ॥ तेनाहं गुणपात्रेण श्रीनिवासेन साम्प्रतम् । शोचामि रहितं लोकं पाप्मना कलिनेक्षितम् ॥ ३० ॥
ထိုဘဂဝန်၌ သစ္စာ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ကရုဏာ၊ သည်းခံမှု၊ စွန့်လွှတ်မှု၊ ကျေနပ်မှု၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ စိတ်ငြိမ်သက်မှု၊ အင်ဒြိယထိန်းချုပ်မှု၊ တပဿ၊ တန်းတူညီမျှမှု၊ ခံနိုင်ရည်၊ အပရတိ၊ ရှရုတိနိဿဌာ၊ ဉာဏ်၊ ဝိရာဂ၊ အိုင်ရှွရျ၊ သော်ရျ၊ တေဇ၊ ဘလ၊ သတိ၊ လွတ်လပ်မှု၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ ကန်တိ၊ သတ္တိ၊ နူးညံ့မှု၊ ရဲရင့်မှု၊ နှိမ့်ချမှု၊ သီလ၊ သည်းခံအား၊ ဩဇ၊ ဘဂ၊ နက်ရှိုင်းမှု၊ တည်ငြိမ်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ ကီර්တိ၊ မာနနှင့် အဟင်ကာရမဲ့မှု စသည့် နိစ္စ မဟာဂုဏ်များသည် မည်သည့်အခါမျှ မခွဲခွာ။ သို့သော် ဂုဏ်နိဓာန် သရီနိဝာသ သရီကృష్ణ သည် ယခု မြေပြင်ပေါ်ရှိ ဒိဗ္ဗလီလာကို ပိတ်သိမ်းသွားပြီ။ သူမရှိသဖြင့် ကလိ၏ အပြစ်သည် လောကကို ဖုံးလွှမ်း၍ ကျွန်ုပ် ဝမ်းနည်းရသည်။
Verse 29
सत्यं शौचं दया क्षान्तिस्त्याग: सन्तोष आर्जवम् । शमो दमस्तप: साम्यं तितिक्षोपरति: श्रुतम् ॥ २६ ॥ ज्ञानं विरक्तिरैश्वर्यं शौर्यं तेजो बलं स्मृति: । स्वातन्त्र्यं कौशलं कान्तिर्धैर्यं मार्दवमेव च ॥ २७ ॥ प्रागल्भ्यं प्रश्रय: शीलं सह ओजो बलं भग: । गाम्भीर्यं स्थैर्यमास्तिक्यं कीर्तिर्मानोऽनहङ्कृति: ॥ २८ ॥ एते चान्ये च भगवन्नित्या यत्र महागुणा: । प्रार्थ्या महत्त्वमिच्छद्भिर्न वियन्ति स्म कर्हिचित् ॥ २९ ॥ तेनाहं गुणपात्रेण श्रीनिवासेन साम्प्रतम् । शोचामि रहितं लोकं पाप्मना कलिनेक्षितम् ॥ ३० ॥
သရီနိဝာသ ဘုရားသခင်၌ သစ္စာ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ကရုဏာ၊ ခံနိုင်ရည်၊ စွန့်လွှတ်မှု၊ ကျေနပ်တည်ငြိမ်မှု၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ စိတ်ထိန်းချုပ်မှု၊ အင်္ဂါရုံထိန်းချုပ်မှု၊ တပဿ၊ ညီမျှမှု၊ သည်းခံမှု၊ အပရတိ၊ ယုံကြည်ခြင်း၊ ဉာဏ်ပညာ၊ ဝိုင်ရာဂျ၊ အိုင်ရှွရျ၊ ရဲရင့်မှု၊ တေဇ၊ အင်အား၊ မှတ်ဉာဏ်၊ လွတ်လပ်အာဏာ၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ အလှတရား၊ သတ္တိတည်ငြိမ်မှု၊ နူးညံ့မှု၊ ဂಂಭီရမှု၊ တည်ကြည်မှု၊ အာஸတိကယ၊ ကီර්တိ နှင့် အဟင်ကာမဲ့မှု စသည့် နိစ္စ မဟာဂုဏ်များ အစဉ်တည်ရှိပြီး ဘုရားသခင်မှ မခွာမလွဲပါ။ ယခု သုခနှင့် အလှ၏ သိုလှောင်ရာ သရီကృష్ణ သည် မြေပြင်ပေါ်ရှိ သူ၏ ဒိဗ္ဗလီလာကို ပိတ်သိမ်းပြီးနောက် ကလိယုဂ၏ အပြစ်အာနိသင်သည် အနှံ့ပျံ့သဖြင့် ဤလောကအခြေအနေကို မြင်၍ ကျွန်ုပ် ဝမ်းနည်းပါသည်။
Verse 30
सत्यं शौचं दया क्षान्तिस्त्याग: सन्तोष आर्जवम् । शमो दमस्तप: साम्यं तितिक्षोपरति: श्रुतम् ॥ २६ ॥ ज्ञानं विरक्तिरैश्वर्यं शौर्यं तेजो बलं स्मृति: । स्वातन्त्र्यं कौशलं कान्तिर्धैर्यं मार्दवमेव च ॥ २७ ॥ प्रागल्भ्यं प्रश्रय: शीलं सह ओजो बलं भग: । गाम्भीर्यं स्थैर्यमास्तिक्यं कीर्तिर्मानोऽनहङ्कृति: ॥ २८ ॥ एते चान्ये च भगवन्नित्या यत्र महागुणा: । प्रार्थ्या महत्त्वमिच्छद्भिर्न वियन्ति स्म कर्हिचित् ॥ २९ ॥ तेनाहं गुणपात्रेण श्रीनिवासेन साम्प्रतम् । शोचामि रहितं लोकं पाप्मना कलिनेक्षितम् ॥ ३० ॥
သရီနိဝာသ ဘုရားသခင်၌ သစ္စာ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ကရုဏာ၊ ခံနိုင်ရည်၊ စွန့်လွှတ်မှု၊ ကျေနပ်မှု၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ ရှမ-ဒမ၊ တပဿ၊ ညီမျှမှု၊ သည်းခံမှု၊ ဥပရတိ၊ ယုံကြည်ခြင်း၊ ဉာဏ်ပညာ၊ ဝိုင်ရာဂျ၊ အိုင်ရှွရျ၊ ရဲရင့်မှု၊ တေဇ၊ အင်အား၊ မှတ်ဉာဏ်၊ လွတ်လပ်မှု၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ အလှတရား၊ တည်ငြိမ်မှု၊ နူးညံ့မှု၊ ဂంభီရမှု၊ တည်ကြည်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ ကီර්တိ နှင့် အဟင်ကာမဲ့မှု စသည့် နိစ္စ မဟာဂုဏ်များ အစဉ်တည်ရှိပြီး မခွာမလွဲပါ။ ယခု သရီကൃഷ്ണ သည် မြေပြင်ပေါ်ရှိ ဒိဗ္ဗလီလာကို ပိတ်သိမ်းပြီး ကလိယုဂ၏ အပြစ်သည် အနှံ့ပျံ့သဖြင့် ဤလောကအခြေအနေကို မြင်၍ ကျွန်ုပ် ဝမ်းနည်းပါသည်။
Verse 31
आत्मानं चानुशोचामि भवन्तं चामरोत्तमम् । देवान् पितृनृषीन् साधून् सर्वान् वर्णांस्तथाश्रमान् ॥ ३१ ॥
ကျွန်ုပ်သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုလည်း ဝမ်းနည်းစွာ စဉ်းစားမိပြီး၊ ဟေ ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော သင့်ကိုလည်း စဉ်းစားမိသည်။ ထို့ပြင် ဒေဝအားလုံး၊ ပိတೃလောကရှိ ပိတೃများ၊ ရှိများ၊ ဘုရား၏ သာဓု-ဘက္တများနှင့် လူ့လောကတွင် ဝර්ဏ-အာශ්ရမ စနစ်ကို လိုက်နာသူ အားလုံးကိုလည်း ငါ စိုးရိမ်စဉ်းစားနေသည်။
Verse 32
ब्रह्मादयो बहुतिथं यदपाङ्गमोक्ष- कामास्तप: समचरन् भगवत्प्रपन्ना: । सा श्री: स्ववासमरविन्दवनं विहाय यत्पादसौभगमलं भजतेऽनुरक्ता ॥ ३२ ॥ तस्याहमब्जकुलिशाङ्कुशकेतुकेतै: श्रीमत्पदैर्भगवत: समलङ्कृताङ्गी । त्रीनत्यरोच उपलभ्य ततो विभूतिं लोकान् स मां व्यसृजदुत्स्मयतीं तदन्ते ॥ ३३ ॥
ဗြဟ္မာတို့ကဲ့သို့သော ဒေဝများသည် သူမ၏ ကရုဏာမြင်ကွင်းကို ရလို၍ အချိန်ကြာမြင့်စွာ တပဿပြုကာ ဘဂဝန်ထံ အလျှော့အတင်းမရှိ အပ်နှံခဲ့ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့သော သုခကံ၏ မယ်တော် လက္ခမီဒေဝီသည် မိမိ၏ ကြာပန်းတော နေရာကို စွန့်၍၊ ချစ်မြတ်နိုးစွာ သခင်၏ ပဒပဒ్మ၏ သုဘဂ္ဂတရားကို ဆည်းကပ်စေဝါပြုနေသည်။
Verse 33
ब्रह्मादयो बहुतिथं यदपाङ्गमोक्ष- कामास्तप: समचरन् भगवत्प्रपन्ना: । सा श्री: स्ववासमरविन्दवनं विहाय यत्पादसौभगमलं भजतेऽनुरक्ता ॥ ३२ ॥ तस्याहमब्जकुलिशाङ्कुशकेतुकेतै: श्रीमत्पदैर्भगवत: समलङ्कृताङ्गी । त्रीनत्यरोच उपलभ्य ततो विभूतिं लोकान् स मां व्यसृजदुत्स्मयतीं तदन्ते ॥ ३३ ॥
ဘဂဝန်၏ ပဒပဒ्मပေါ်ရှိ တံခွန်၊ ဝဇ္ရ၊ အင်္ကူရှ၊ ကေတု စသည့် အမှတ်အသားများပါသော သရီးမတ် ခြေရာမုဒြာများဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ ကိုယ်ခန္ဓာ အလှဆင်ခံရ၍ သုံးလောက၏ ဗိဘူတိကိုတောင် မီမမီ ထွန်းလင်းလာခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် ကျွန်ုပ်သည် မိမိကိုယ်ကို အလွန်ကံကောင်းသည်ဟု ထင်ကာ ပျော်ရွှင်မောင့်မာနေစဉ် ဘုရားသခင်က ကျွန်ုပ်ကို စွန့်ခွာသွားခဲ့သည်။
Verse 34
यो वै ममातिभरमासुरवंशराज्ञा- मक्षौहिणीशतमपानुददात्मतन्त्र: । त्वां दु:स्थमूनपदमात्मनि पौरुषेण सम्पादयन् यदुषु रम्यमबिभ्रदङ्गम् ॥ ३४ ॥
အို ဓမ္မ၏ရုပ်သဏ္ဍာန်တော်! အယုံအကြည်မရှိသော မင်းများ စီစဉ်ထားသည့် စစ်တပ်အစုအဝေးကြီးများကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် အလွန်အမင်း ဖိစီးခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် ဘဂဝန်သည် မိမိကရုဏာဖြင့် ထိုဝန်ကို ဖယ်ရှားပေးခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူ သင်လည်း ဒုက္ခရောက်၍ အင်အားလျော့နေသဖြင့် သူသည် အတွင်းစွမ်းအားဖြင့် ယဒုဝంశ၌ လှပသောကိုယ်တော်ကို ခံယူအဝတားလာကာ သင့်ကို ထူထောင်ပေးခဲ့သည်။
Verse 35
का वा सहेत विरहं पुरुषोत्तमस्य प्रेमावलोकरुचिरस्मितवल्गुजल्पै: । स्थैर्यं समानमहरन्मधुमानिनीनां रोमोत्सवो मम यदङ्घ्रिविटङ्किताया: ॥ ३५ ॥
ပုရုရှောတ္တမ၏ ခွဲခွာခြင်းဝေဒနာကို ဘယ်သူခံနိုင်မလဲ။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာပြည့်ဝသော မျက်လုံးကြည့်ခြင်း၊ လှပသောအပြုံးနှင့် ချိုမြိန်သောစကားများဖြင့် သူသည် စတျယဘားမာတို့ကဲ့သို့သော ချစ်သူမများ၏ မာန်နှင့် ဒေါသ၏တင်းမာမှုကိုပါ အနိုင်ယူတတ်သည်။ သူသည် ကျွန်ုပ်၏မြေပြင်ပေါ် လျှောက်လှမ်းသည့်အခါ ကျွန်ုပ်သည် သူ၏ ကြာပန်းခြေဖဝါး၏ဖုန်မှုန့်ထဲတွင် နစ်မြုပ်ကာ မြက်ပင်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်း၍ ပီတိကြောင့် ရိုမန့်ချ်ဖြစ်သကဲ့သို့ ထင်ရသည်။
Verse 36
तयोरेवं कथयतो: पृथिवीधर्मयोस्तदा । परीक्षिन्नाम राजर्षि: प्राप्त: प्राचीं सरस्वतीम् ॥ ३६ ॥
မြေကြီးနှင့် ဓမ္မ၏ရုပ်သဏ္ဍာန်တို့ ဤသို့ စကားပြောနေစဉ်တွင်ပင် သန့်ရှင်းသောဘုရင် ပရိက္ခစ်သည် အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းသော စရಸ್ವတီမြစ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိလာ하였다။
Kali’s disguise signifies adharma operating through corrupted leadership and institutional authority. When irreligion gains access to the symbols of rulership, it can normalize violence against dharma (bull) and sustenance/cow protection (bhūmi, go-rakṣya). The text uses this image to show that Kali thrives not merely through individual vice but through the degradation of governance and public standards.
The cow represents Earth’s fertility, nourishment, and the social economy of yajña-based culture; the bull represents Dharma’s stability and moral law. Their injury communicates that when dharma declines, nature and society both suffer—manifesting as disorder, exploitation, famine, and loss of sacrificial harmony. The allegory also frames Parīkṣit’s duty: protecting dharma is inseparable from protecting the vulnerable and sustaining yajña-centered civilization.