Adhyaya 25

Verse 1

श्रीशुक उवाच तस्य मूलदेशे त्रिंशद्योजनसहस्रान्तर आस्ते या वै कला भगवतस्तामसी समाख्यातानन्त इति सात्वतीया द्रष्टृद‍ृश्ययो: सङ्कर्षणमहमित्यभिमानलक्षणं यं सङ्कर्षणमित्याचक्षते ॥ १ ॥

သီရိရှုကဒေဝါ မိန့်ကြားသည်—အို မင်းကြီး၊ ပာတားလအောက်သို့ ယောဇန သုံးသောင်းအကွာတွင် ဘဂဝန်၏ တမိုဂုဏ်နှင့် ဆက်နွယ်သော ကလာတော် တစ်ပါး ရှိပြီး အနန္တ သို့မဟုတ် သင်္ကර්ရှဏ ဟု ခေါ်ကြသည်။ မြင်သူနှင့် မြင်ရသောအရာ ပေါင်းစည်းရာမှ ပေါ်လာသော “ငါ” ဟူသော အဟင်ကာရ၏ အဓိဋ္ဌာတက သူတော်မူ၍၊ သူ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ချုပ်နှောင်ခံ ဇီဝသည် မိမိကိုယ်ကို ခံစားသူနှင့် အရှင်ဟု ထင်မှတ်တတ်သည်။

Verse 2

यस्येदं क्षितिमण्डलं भगवतोऽनन्तमूर्ते: सहस्रशिरस एकस्मिन्नेव शीर्षणि ध्रियमाणं सिद्धार्थ इव लक्ष्यते ॥ २ ॥

ရှုကဒေဝါ ဆက်လက်မိန့်ကြားသည်—အနန္တဒေဝ၏ ထောင်ပေါင်းများသော ဖန်များထဲမှ ဖန်တစ်ဖန်ပေါ်တွင် ဤ မဟာဗြဟ္မာဏ္ဍသည် တည်ရှိပြီး၊ ထိုဖန်၏ အလွန်ကြီးမားမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အဖြူ မတ်စတာဒ်စေ့တစ်စေ့ကဲ့သို့ အလွန်သေးငယ်ပုံရသည်။

Verse 3

यस्य ह वा इदं कालेनोपसञ्जिहीर्षतोऽमर्षविरचितरुचिरभ्रमद्भ्रुवोरन्तरेण साङ्कर्षणो नाम रुद्र एकादशव्यूहस्‍त्र्यक्षस्त्रिशिखं शूलमुत्तम्भयन्नुदतिष्ठत् ॥ ३ ॥

ပရလယကာလ၌ အနန္တဒေဝါသည် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို ဖျက်သိမ်းလိုသည့်အခါ အနည်းငယ် ဒေါသထွက်တော်မူသည်။ ထိုအခါ မျက်ခုံးနှစ်ဖက်ကြားမှ မျက်စိသုံးလုံးရှိသော ရုဒြသည် တြိရှူလကို မြှောက်ကာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ‘သင်္ကර්ရှဏ’ ဟုခေါ်သော ဤရုဒြသည် ရုဒြ ၁၁ ပါး၏ စုပေါင်းရုပ်ဖြစ်၍ စကြဝဠာပျက်စီးရန်အတွက် ထွက်ပေါ်လာသည်။

Verse 4

यस्याङ्‌घ्रिकमलयुगलारुणविशदनखमणिषण्डमण्डलेष्वहिपतय: सह सात्वतर्षभैरेकान्तभक्तियोगेनावनमन्त: स्ववदनानि परिस्फुरत्कुण्डलप्रभामण्डितगण्डस्थलान्यतिमनोहराणि प्रमुदितमनस: खलु विलोकयन्ति ॥ ४ ॥

သခင်၏ ပဒ్మခြေတော်ပေါ်ရှိ ပန်းနုရောင် ကြည်လင်သော လက်သည်းများသည် မှန်ကဲ့သို့ တောက်ပအောင် ပွတ်ထားသော ရတနာများနှင့် တူသည်။ နဂါးအုပ်ချုပ်သူများနှင့် သန့်ရှင်းသော ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဘက္တများက တစ်စိတ်တစ်လုံး ဘက္တိယောဂဖြင့် သင်္ကර්ရှဏကို ဒဏ္ဍဝတ် နမസ്കာရပြုသောအခါ၊ ထိုလက်သည်းများတွင် မိမိတို့၏ လှပသော မျက်နှာများ ပြန်လည်ထင်ဟပ်နေသည်ကို မြင်၍ အလွန်ပီတိဖြစ်ကြသည်; တောက်ပသော နားကပ်အလင်းရောင်က သူတို့၏ ပါးပြင်ကို ပိုမိုလှပစေသည်။

Verse 5

यस्यैव हि नागराजकुमार्य आशिष आशासानाश्चार्वङ्गवलयविलसितविशद विपुलधवलसुभगरुचिरभुजरजतस्तम्भेष्वगुरुचन्दनकुङ्कुमपङ्कानुलेपेनावलिम्पमानास्तदभिमर्शनोन्मथितहृदयमकरध्वजावेशरुचिरललितस्मितास्तदनुरागमदमुदितमद् विघूर्णितारुणकरुणावलोकनयनवदनारविन्दं सव्रीडं किल विलोकयन्ति ॥ ५ ॥

နဂါးဘုရင်တို့၏ သမီးတော်များသည် မင်္ဂလာကောင်းသော ကောင်းချီးကို မျှော်လင့်ကာ၊ လက်ကောက်များဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး ရှည်လျားလှပ၍ ငွေတိုင်ကဲ့သို့ ဖြူဝင်းတောက်ပသော သခင်၏ လက်မောင်းများပေါ်သို့ အဂုရု၊ စန္ဒန၊ ကုင်ကုမ အလိမ်းကို လိမ်းပေးကြသည်။ အင်္ဂါထိတွေ့မှုကြောင့် သူတို့၏ နှလုံးသားတွင် မကရဓွဇ (ကာမဒေဝ) ၏ အာဝေသ ပေါ်ထွန်းလာ၍ နူးညံ့လှပသော အပြုံးများ ပွင့်လန်းသည်။ သခင်သည် သူတို့၏ စိတ်ကို သိမြင်၍ ကရုဏာပြည့် မျှတသော အပြုံးဖြင့် ကြည့်တော်မူသည်; ဘက္တိ-ပရೇမ၏ ပီတိမဒကြောင့် အနီရောင် မျက်လုံးတော်၏ အကြည့်သည် အနည်းငယ် လှည့်ဝေ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ရှက်ရွံ့ကာ သခင်၏ ပဒ್ಮမျက်နှာကို မော့ကြည့်နေကြသည်။

Verse 6

स एव भगवाननन्तोऽनन्तगुणार्णव आदिदेव उपसंहृतामर्षरोषवेगो लोकानां स्वस्तय आस्ते ॥ ६ ॥

ထိုသခင်သည် အနန္တဒေဝ (အနန္တဂုဏာရဏဝ) ဟူ၍ ခေါ်အပ်သော အကန့်အသတ်မရှိသော ဝိညာဉ်ဂုဏ်ရည်များ၏ သမုဒ္ဒရာ၊ အာဒိဒေဝ ဖြစ်တော်မူပြီး အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်နှင့် မကွာခြားပါ။ ဤလောကရှိ သတ္တဝါအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးအတွက် မိမိ၏ ဓာမ၌ နေထိုင်ကာ ဒေါသနှင့် မခံနိုင်မှု၏ အရှိန်ကို ထိန်းချုပ်ထားတော်မူသည်။

Verse 7

ध्यायमान: सुरासुरोरगसिद्धगन्धर्वविद्याधरमुनिगणैरनवरतमदमुदितविकृतविह्वललोचन: सुललितमुखरिकामृतेनाप्यायमान: स्वपार्षदविबुधयूथपतीनपरिम्‍लानरागनवतुलसिकामोदमध्वासवेन माद्यन्मधुकरव्रातमधुरगीतश्रियं वैजयन्तीं स्वां वनमालां नीलवासा एककुण्डलो हलककुदि कृतसुभगसुन्दरभुजो भगवान्महेन्द्रो वारणेन्द्र इव काञ्चनीं कक्षामुदारलीलो बिभर्ति ॥ ७ ॥

ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ဆက်လက်ဆိုသည်—ဒေဝများ၊ အဆုရများ၊ ဥရဂများ၊ စိဒ္ဓများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ဝိဒျာဓရများနှင့် မြင့်မြတ်သော မုနိအစုတို့သည် အမြဲတမ်း သခင်ကို ဆုတောင်းချီးမွမ်းကြသည်။ သခင်သည် အာနန္ဒမူးယစ်သကဲ့သို့ မျက်လုံးများက ပန်းပွင့်ကဲ့သို့ ဖွင့်လှစ်၍ ဟိုဒီလှုပ်ရှားကာ အံ့ဩသလို ထင်ရသည်။ ပါးစပ်မှ ထွက်လာသော ချိုမြိန်သံလှိုင်းများဖြင့် မိမိ၏ ပါရ်ရှဒများနှင့် ဒေဝခေါင်းဆောင်များကို ပျော်ရွှင်စေသည်။ အပြာရောင်ဝတ်စုံဝတ်၍ နားကပ်တစ်ဖက်တည်းဆင်ကာ လှပသန်မာသော လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ကျောပေါ်တွင် လယ်ထွန် (ဟလ) ကို ဆောင်ထားသည်။ ခါးတွင် ရွှေခါးပတ်နှင့် လည်ပင်းတွင် အမြဲသစ်လတ်သော တုလစီပန်းများ၏ ဝိုင်ဇယန္တီမော်လကို ဆင်ထားပြီး၊ တုလစီ၏ ပျားရည်ကဲ့သို့ မွှေးရနံ့ကြောင့် မူးယစ်သော ပျားအုပ်က ချိုမြိန်စွာ ဂုန်ဂုန်သံထွက်ကာ မော်လကို ပိုမိုလှပစေသည်။ ဤသို့ သခင်သည် မဟာဧကရာဇ်သဘောရှိသော လီလာများကို ခံစားတော်မူသည်။

Verse 8

य एष एवमनुश्रुतो ध्यायमानो मुमुक्षूणामनादिकालकर्मवासनाग्रथितमविद्यामयं हृदयग्रन्थिं सत्त्वरजस्तमोमयमन्तर्हृदयं गत आशु निर्भिनत्ति तस्यानुभावान् भगवान् स्वायम्भुवो नारद: सह तुम्बुरुणा सभायां ब्रह्मण: संश्लोकयामास ॥ ८ ॥

မောက္ခကို အလွန်တကာ လိုလားသူများသည် ဆရာ-ရှစ်ယ ပရမ္ပရာအတွင်းရှိ ဂုရု၏ မုခမှ အနန္တဒေဝ၏ ဂုဏ်တော်များကို ကြားနာပြီး စဉ်ဆက်မပြတ် စင်္ကර්ရှဏကို သမาธိဖြင့် အာရုံပြုလျှင်၊ သခင်သည် သူတို့၏ နှလုံးသားအတွင်းအနက်သို့ ဝင်ရောက်ကာ သဘာဝဂုဏသုံးပါး၏ အညစ်အကြေးကို ဖယ်ရှားပြီး၊ အနာဒီကာလမှစ၍ ကမ္မဝါသနာများကြောင့် တင်းကျပ်စွာ ချည်နှောင်ထားသော အဝိဒ္ဓာမယ နှလုံးသားဂန္ဓကို လျင်မြန်စွာ ဖြတ်တောက်တော်မူသည်။ ဘြဟ္မာ၏ သား နာရဒမုနိသည် မိဘ၏ စည်းဝေးခန်းမ၌ တုမ္ဘုရုနှင့်အတူ မိမိရေးသားသော ပျော်ရွှင်ဖွယ် ရှလိုကများဖြင့် အနန္တဒေဝကို အမြဲတမ်း ချီးမွမ်းသီဆိုတော်မူသည်။

Verse 9

उत्पत्तिस्थितिलयहेतवोऽस्य कल्पा: सत्त्वाद्या: प्रकृतिगुणा यदीक्षयाऽऽसन्॒ । यद्रूपं ध्रुवमकृतं यदेकमात्मन् नानाधात्कथमु ह वेद तस्य वर्त्म ॥ ९ ॥

သခင်၏ မျက်စိတစ်ချက်ကြည့်ခြင်းကြောင့်ပင် သဘာဝ၏ စတ္တဝ စသည့် ဂုဏသုံးပါးသည် စကြဝဠာ၏ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ပျက်သိမ်းခြင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းများအဖြစ် လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်လာသည်။ ထိုပရမာတ္မာသည် အကန့်အသတ်မရှိ၊ အစမရှိသူဖြစ်ပြီး၊ တစ်ပါးတည်းဖြစ်သော်လည်း အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဍာန်များဖြင့် ထင်ရှားတော်မူသည်။ လူသားတို့သည် ထိုအမြင့်ဆုံး၏ လမ်းစဉ်ကို မည်သို့ နားလည်နိုင်မည်နည်း။

Verse 10

मूर्तिं न: पुरुकृपया बभार सत्त्वं संशुद्धं सदसदिदं विभाति तत्र । यल्लीलां मृगपतिराददेऽनवद्या- मादातुं स्वजनमनांस्युदारवीर्य: ॥ १० ॥

အကြောင်းမဲ့ကရုဏာတော်ကြောင့် သခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သန့်ရှင်းသော စတ္တဝမယ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဆောင်ယူတော်မူပြီး၊ ထိုအတွင်း၌ နူးညံ့သောနှင့် ထူထဲသော ပစ္စည်းလောက၏ ပေါ်ထွန်းမှုလည်း ထင်ရှားနေသည်။ အလွန်တကာ ရက်ရော၍ ယောဂစိဒ္ဓိအားလုံးကို ပိုင်ဆိုင်သော ပရမေရှဝရသည် ဘက္တများ၏ စိတ်ကို အနိုင်ယူကာ သူတို့၏ နှလုံးသားကို ပျော်ရွှင်စေရန် အမျိုးမျိုးသော အဝတားများဖြင့် ပေါ်ထွန်း၍ အပြစ်ကင်းသော လီလာများကို ပြသတော်မူသည်။

Verse 11

यन्नाम श्रुतमनुकीर्तयेदकस्मा- दार्तो वा यदि पतित: प्रलम्भनाद्वा । हन्त्यंह: सपदि नृणामशेषमन्यं कं शेषाद्भ‍गवत आश्रयेन्मुमुक्षु: ॥ ११ ॥

စစ်မှန်သော ဆရာထံမှ ကြားနာပြီး ဘုရား၏ သန့်ရှင်းသော နာမကို ရွတ်ဆိုသူသည်—ဒုက္ခရောက်နေသူဖြစ်စေ၊ ကျဆုံးနေသူဖြစ်စေ—ချက်ချင်း သန့်စင်လာသည်။ ဟာသဖြင့်ဖြစ်စေ မတော်တဆဖြစ်စေ နာမကို ခေါ်ဆိုလျှင် သူနှင့် ကြားနာသူတို့ပါ အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်ကြသည်; ထို့ကြောင့် မောက္ခကိုလိုလားသူသည် သေရှာ-ဘဂဝန်၏ နာမအရှေ့မှ အခြားဘယ်သူကို အားကိုးမည်နည်း။

Verse 12

मूर्धन्यर्पितमणुवत्सहस्रमूर्ध्नो भूगोलं सगिरिसरित्समुद्रसत्त्वम् । आनन्त्यादनिमितविक्रमस्य भूम्न: को वीर्याण्यधिगणयेत्सहस्रजिह्व: ॥ १२ ॥

ဘုရားသည် အကန့်အသတ်မရှိသောကြောင့် သူ၏ အာနုဘော်ကို မည်သူမျှ မခန့်မှန်းနိုင်။ တောင်တန်း၊ မြစ်များ၊ သမုဒ္ဒရာများ၊ သစ်ပင်များနှင့် သတ္တဝါများဖြင့် ပြည့်နှက်သော ဤစကြဝဠာတစ်ခုလုံးသည် သူ၏ ထောင်ပေါင်းများသော ဖျံခေါင်းများထဲမှ တစ်ခေါင်းပေါ်တွင် အဏုတစ်စိတ်ကဲ့သို့ တည်ရှိနေသည်။ ထောင်လျှာရှိသူတောင် သူ၏ ဂုဏ်တော်ကို မည်သူက ရေတွက်ဖော်ပြနိုင်မည်နည်း။

Verse 13

एवम्प्रभावो भगवाननन्तो दुरन्तवीर्योरुगुणानुभाव: । मूले रसाया: स्थित आत्मतन्त्रो यो लीलया क्ष्मां स्थितये बिभर्ति ॥ १३ ॥

ဤသို့ အာနုဘော်ကြီးမားသော ဘဂဝန် အနန္တဒေဝ၏ မြင့်မြတ်တောက်ပသော ဂုဏ်တော်များမှာ အဆုံးမရှိ၊ သူ၏ ဗီရိယလည်း အကန့်အသတ်မရှိ။ သူသည် ကိုယ်တိုင်ပြည့်စုံသော်လည်း အရာအားလုံး၏ အထောက်အပံ့ဖြစ်သည်။ အောက်ပိုင်းလောကများအောက်တွင် တည်ရှိကာ လီလာတော်ဖြင့် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို လွယ်ကူစွာ ထမ်းဆောင်ထားသည်။

Verse 14

एता ह्येवेह नृभिरुपगन्तव्या गतयो यथाकर्मविनिर्मिता यथोपदेशमनुवर्णिता: कामान् कामयमानै: ॥ १४ ॥

အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်၏ ဓမ္မဆရာထံမှ ကြားနာသကဲ့သို့ပင်၊ ချုပ်နှောင်ခံရသော သတ္တဝါတို့၏ ကမ္မနှင့် ဆန္ဒများ၏ အကျိုးအလျောက် ဤရုပ်ဝတ္ထုလောက ဖန်ဆင်းမှုကို သင့်အား ပြည့်စုံစွာ ရှင်းပြပြီးပြီ။ ရုပ်ဝတ္ထုဆန္ဒများဖြင့် ပြည့်နေသော သတ္တဝါတို့သည် မိမိတို့၏ ကမ္မဖလအတိုင်း ကမ္ဘာစနစ်အမျိုးမျိုးတွင် အခြေအနေမျိုးစုံကို ရရှိကာ ဤဖန်ဆင်းမှုအတွင်း၌ နေထိုင်ကြသည်။

Verse 15

एतावतीर्हि राजन् पुंस: प्रवृत्तिलक्षणस्य धर्मस्य विपाकगतय उच्चावचा विसदृशा यथाप्रश्नं व्याचख्ये किमन्यत्कथयाम इति ॥ १५ ॥

အရှင်မင်းကြီး၊ လောကီလုပ်ဆောင်မှုကို အခြေခံသော ဓမ္မ (pravṛtti-lakṣaṇa) ကို လိုက်နာသူတို့အတွက် ကမ္မဖလကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မြင့်နိမ့် မတူညီသည့် ဂတိများကို သင်မေးသမျှအတိုင်း ကျွန်ုပ် ရှင်းပြပြီးပြီ။ သင်မေးခဲ့သမျှကို အာဏာရှိသူများထံမှ ကြားနာခဲ့သကဲ့သို့ပင် ပြောပြခဲ့သည်; ယခုနောက်ထပ် ဘာကို ပြောရမည်နည်း။