
Rāhu, Eclipses, Antarikṣa, and the Seven Subterranean Heavens (Bila-svarga)
ပဉ္စမစ్కန္ဓာ၏ စကြဝဠာကို အထက်အောက်အလျားလိုက် ခွဲခြမ်းဖော်ပြမှုကို ဆက်လက်၍ သုကဒေဝသည် ပရိက္ခိတ်အား နေမင်းအောက်ဘက်ဒေသကို ရှင်းပြသည်။ ရာဟု၏ ဂြိုဟ်နှင့် နေ၊ လ ကို ထပ်ခါတလဲလဲ တားဆီးခြင်းက နေကြတ်၊ လကြတ် အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် ဗိဿနု၏ သုဒർശနချကရသည် အလင်းရောင်ဂြိုဟ်များကို ကာကွယ်နေပြီး ရာဟု၏ ကြောက်ရွံ့မှုက ဘုရား၏ အာဏာတော်သည် ကောစမစ်အံ့ဩဖွယ်များထက် မြင့်မြတ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် စိဒ္ဓလောက၊ ခါရဏလောက၊ ဝိဒျာဓရလောကတို့မှတဆင့် အန္တရိက္ခ—အလယ်ကောင်းကင်တွင် ယက္ခ၊ ရာက္ခသ၊ ပိသာစ၊ သရဲတို့ နေထိုင်ရာ—သို့ ဆင်းသက်ကာ မြေပြင်သို့ ရောက်ပြီး အတလမှ ပာတလာအထိ အောက်ဂြိုဟ်စနစ် ၇ ခုကို ဖော်ပြသည်။ ဤတို့ကို «ဘီလာ-စွာဂ» ဟု ခေါ်ကာ အဆောက်အဦး၊ ဥယျာဉ်၊ ရတနာ၊ အသက်ရှည်မှု၊ အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုတို့ဖြင့် တောက်ပသော်လည်း အချိန်၏ လက်နက်ဖြစ်သော သုဒർശန၏ တောက်ပမှုက သေချိန်ကို သတ်မှတ်ပေးကြောင်း သတိပေးသည်။ အဆုံးတွင် အောက်လောကများ၏ အုပ်ချုပ်သူနှင့် နေထိုင်သူများ (ဘလာ၊ ဝိတလာရှိ သီဝ၊ စုတလာရှိ ဘလီ၊ တလာတလာရှိ မာယာ၊ မဟာတလာနှင့် ပာတလာရှိ နာဂများ) ကို ဖော်ပြကာ စည်းစိမ်ထက် ဘက္တိသာ အမှန်တကယ် မင်္ဂလာဖြစ်ကြောင်း သင်ခန်းစာပေးသည်။
Verse 1
श्रीशुक उवाच अधस्तात्सवितुर्योजनायुते स्वर्भानुर्नक्षत्रवच्चरतीत्येके योऽसावमरत्वं ग्रहत्वं चालभत भगवदनुकम्पया स्वयमसुरापसद: सैंहिकेयो ह्यतदर्हस्तस्य तात जन्म कर्माणि चोपरिष्टाद्वक्ष्याम: ॥ १ ॥
သီရိရှုကဒေဝ ဂိုစ్వာမီက မိန့်ကြားသည်—အရှင်ဘုရင်၊ ပုရာဏပြောသူအချို့က နေမင်းအောက်သို့ ယောဇန ၁၀,၀၀၀ ခန့်တွင် စွဝರ್ಭာနု (ရာဟု) ဟုခေါ်သော ဂြိုဟ်တစ်လုံးရှိပြီး ကြယ်ကဲ့သို့ လှုပ်ရှားသွားလာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုဂြိုဟ်၏ အုပ်စိုးသူသည် စിംဟိကာ၏ သားဖြစ်၍ အဆုရတို့အနက် အလွန်အမင်း နိမ့်ကျသူဖြစ်သည်။ ဒေဝဖြစ်ရန် သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်အုပ်စိုးသူဖြစ်ရန် မထိုက်တန်သော်လည်း ဘဂဝန်၏ ကရုဏာကြောင့် အမရత్వနှင့် ဂြိုဟ်တော်အဆင့်ကို ရရှိ하였다။ နောက်တစ်ခါ သူ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ကర్మများကို ပိုမို ပြောကြားမည်။
Verse 2
यददस्तरणेर्मण्डलं प्रतपतस्तद्विस्तरतो योजनायुतमाचक्षते द्वादशसहस्रं सोमस्य त्रयोदशसहस्रं राहोर्य: पर्वणि तद्व्यवधानकृद्वैरानुबन्ध: सूर्याचन्द्रमसावभिधावति ॥ २ ॥
အပူကိုပေးသော နေမဏ္ဍလ၏ အကျယ်ကို ယောဇန တစ်သောင်းဟု ဆိုကြသည်။ လမဏ္ဍလသည် ယောဇန တစ်သောင်းနှစ်ထောင်၊ ရာဟုသည် ယောဇန တစ်သောင်းသုံးထောင် ဖြစ်သည်။ အမృతဝေငှချိန်မှ စ၍ ရန်ငြိုးချည်နှောင်ထားသော ရာဟုသည် ပရဝကာလတွင် နေနှင့်လအကြား ဝင်ရောက်ကာ အလင်းရောင်ကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးစားသည်။
Verse 3
तन्निशम्योभयत्रापि भगवता रक्षणाय प्रयुक्तं सुदर्शनं नाम भागवतं दयितमस्त्रं तत्तेजसा दुर्विषहं मुहु: परिवर्तमानमभ्यवस्थितो मुहूर्तमुद्विजमानश्चकितहृदय आरादेव निवर्तते तदुपरागमिति वदन्ति लोका: ॥ ३ ॥
နေဒေဝနှင့် လဒေဝတို့ထံမှ ရာဟု၏ တိုက်ခိုက်မှုကို ကြားသိပြီးနောက်၊ အမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဗိဿနုသည် သူတို့ကို ကာကွယ်ရန် ‘စုဒർശန ချက်ကရ’ ကို အသုံးပြုသည်။ စုဒর্শနသည် ဘဂဝတ အಸ್ತ్రဖြစ်၍ သခင်၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာ; ၎င်း၏ တောက်ပသော အပူတেজသည် ရာဟုအတွက် မခံနိုင်သဖြင့် သူသည် ကြောက်ရွံ့ကာ ဝေးဝေးသို့ ထွက်ပြေးသည်။ ထိုအချိန်ကို လူတို့က ဂြိုဟ်ကွယ် (eclipse) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 4
ततोऽधस्तात्सिद्धचारणविद्याधराणां सदनानि तावन्मात्र एव ॥ ४ ॥
ရာဟု၏ အောက်ဘက်တွင် ထိုတူညီသော အကွာအဝေး၌ စိဒ္ဓလောက၊ ခါရဏလောက နှင့် ဝိဒ္ယာဓရလောက ဟူသော လောကများ ရှိပြီး စိဒ္ဓ၊ ခါရဏ၊ ဝိဒ္ယာဓရတို့ နေထိုင်ကြသည်။
Verse 5
ततोऽधस्ताद्यक्षरक्ष: पिशाचप्रेतभूतगणानां विहाराजिरमन्तरिक्षं यावद्वायु: प्रवाति यावन्मेघा उपलभ्यन्ते ॥ ५ ॥
စိဒ္ဓလောက၊ ခါရဏလောက၊ ဝိဒ္ယာဓရလောကတို့၏ အောက်ဘက်တွင် ‘အန္တရိက္ခ’ ဟုခေါ်သော ကောင်းကင်အတွင်း ယက္ခ၊ ရက္ခသ၊ ပိသာချ၊ ပရိတ်၊ ဘူတဂဏတို့၏ ပျော်ရွှင်ရာ နေရာများ ရှိသည်။ အန္တရိက္ခသည် လေတိုက်သမျှနှင့် မိုးတိမ်တွေ့မြင်ရသမျှအထိ ပျံ့နှံ့ပြီး၊ ထို့အထက်တွင် လေမရှိတော့။
Verse 6
ततोऽधस्ताच्छतयोजनान्तर इयं पृथिवी यावद्धंसभासश्येनसुपर्णादय: पतत्त्रिप्रवरा उत्पतन्तीति ॥ ६ ॥
ယက္ခနှင့် ရက္ခသတို့၏ ပျော်ရွှင်ရာနေရာများအောက်ဘက် ယောဇန တစ်ရာအကွာတွင် ဤကမ္ဘာမြေ ရှိသည်။ ၎င်း၏ အပေါ်ဘက်ကန့်သတ်ချက်သည် ဟံသာ၊ သိမ်းငှက်၊ လင်းယုန်နှင့် ထိုသို့သော ကြီးမားသည့် ငှက်များ ပျံတက်နိုင်သမျှ အမြင့်အထိ ဖြစ်သည်။
Verse 7
उपवर्णितं भूमेर्यथासन्निवेशावस्थानमवनेरप्यधस्तात् सप्त भूविवरा एकैकशो योजनायुतान्तरेणायामविस्तारेणोपक्लृप्ता अतलं वितलं सुतलं तलातलं महातलं रसातलं पातालमिति ॥ ७ ॥
အရှင်မင်းကြီး၊ ဤမြေကြီးအောက်တွင် အတလ၊ ဝိတလ၊ စုတလ၊ တလာတလ၊ မဟာတလ၊ ရသာတလ နှင့် ပာတာလ ဟူသော အောက်လောက ၇ ခု ရှိပါသည်။ မြေကမ္ဘာ၏ တည်နေရာကို အရင်က ရှင်းပြပြီးပြီ; အောက်လောက ၇ ခု၏ အလျားအနံသည်လည်း မြေကမ္ဘာနှင့် တိတိကျကျ တူညီပြီး တစ်ခုချင်းစီသည် ယောဇန တစ်သောင်းစီ အကွာအဝေးဖြင့် တည်ရှိသည်။
Verse 8
एतेषु हि बिलस्वर्गेषु स्वर्गादप्यधिककामभोगैश्वर्यानन्दभूतिविभूतिभि: सुसमृद्धभवनोद्यानाक्रीडविहारेषु दैत्यदानवकाद्रवेया नित्यप्रमुदितानुरक्तकलत्रापत्यबन्धुसुहृदनुचरा गृहपतय ईश्वरादप्यप्रतिहतकामा मायाविनोदा निवसन्ति ॥ ८ ॥
ဤဘီလ-ဆွರ್ಗ ၇ ခုတွင် ဆွರ್ಗထက်ပင် ပိုမိုသော ကာမသုခ၊ ဥစ္စာဓန၊ အာဏာနှင့် ပျော်ရွှင်မှု စည်းစိမ်ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် ဒိုင်တျ၊ ဒာနဝ နှင့် နာဂတို့သည် အလွန်ချမ်းသာသော အိမ်များ၊ ဥယျာဉ်များ၊ ကစားပွဲနေရာများတွင် အိမ်ထောင်ရှင်အဖြစ် နေထိုင်ကြသည်။ ဇနီး၊ သားသမီး၊ ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေ၊ အနောက်လိုက်တို့နှင့်အတူ မာယာဖြစ်သော ရုပ်ဝတ္ထုသုခ၌ အလွန်ကပ်လျက်ရှိပြီး၊ ဒေဝတို့၏ သုခကဲ့သို့ အနှောင့်အယှက် မရှိဘဲ ခံစားကြသည်။
Verse 9
येषु महाराज मयेन मायाविना विनिर्मिता: पुरो नानामणिप्रवरप्रवेकविरचितविचित्रभवनप्राकारगोपुरसभाचैत्यचत्वरायतनादिभिर्नागासुरमिथुनपारावतशुकसारिकाकीर्णकृत्रिमभूमिभिर्विवरेश्वरगृहोत्तमै: समलङ्कृताश्चकासति ॥ ९ ॥
အရှင်မဟာမင်းကြီး၊ ဘီလ-ဆွర్గတွင် မာယာ ဒာနဝ ဟူသော အနုပညာနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးပညာ ကျွမ်းကျင်သည့် အကြီးမားသော အဆုရတစ်ဦး ရှိသည်။ သူသည် အဖိုးတန် မဏိရတနာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော မြို့များစွာကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ အံ့ဖွယ်အိမ်များ၊ မြို့ရိုးများ၊ တံခါးတိုင်များ၊ အစည်းအဝေးခန်းမများ၊ ဘုရားကျောင်းများ၊ လမ်းမကြီးလယ်ကွင်းများနှင့် ဘုရားကျောင်းဝင်းများဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ထိုမြို့များတွင် နာဂနှင့် အဆုရ အတွဲများ၊ ခို၊ ကြက်တူရွေး၊ မိုင်နာ စသည့် ငှက်များလည်း ကျပ်တည်းနေပြီး၊ အုပ်ချုပ်သူတို့၏ အိမ်များသည် အဖိုးတန်ရတနာများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသဖြင့် မြို့တစ်မြို့လုံး အလွန်လှပစွာ တောက်ပနေသည်။
Verse 10
उद्यानानि चातितरां मनइन्द्रियानन्दिभि: कुसुमफलस्तबकसुभगकिसलयावनतरुचिरविटपविटपिनां लताङ्गालिङ्गितानां श्रीभि: समिथुनविविधविहङ्गमजलाशयानाममलजलपूर्णानां झषकुलोल्लङ्घनक्षुभितनीरनीरजकुमुदकुवलयकह्लारनीलोत्पल लोहितशतपत्रादिवनेषुकृतनिकेतनानामेकविहाराकुलमधुरविविधस्वनादिभिरिन्द्रि-योत्सवैरमरलोकश्रियमतिशयितानि ॥ १० ॥
အတုဆွర్గများရှိ ဥယျာဉ်များသည် အထက်ဆွర్గထက်ပင် ပိုမိုလှပ၍ စိတ်နှင့် အင်္ဒြိယတို့ကို အလွန်ပျော်ရွှင်စေသည်။ ပန်းနှင့် အသီးအစုအဝေး၏ အလေးချိန်ကြောင့် ကိုင်းခက်များကွေးညွတ်နေသော သစ်ပင်များကို လက်တံပင်များက ဖက်တွယ်ထားသဖြင့် အထူးသဖြင့် လှပတင့်တယ်သည်။ သန့်ရှင်းကြည်လင်သော ရေဖြင့် ပြည့်နေသော ကန်များတွင် ငါးများခုန်လှုပ်သဖြင့် ရေတုန်ခါပြီး၊ ကြာပန်း၊ ကုမုဒ၊ ကုဝလယ၊ ကဟ္လာရ၊ အပြာနှင့် အနီ ကြာပန်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။ စက်ကရဝါက စသည့် ရေငှက်အတွဲများက ထိုကန်များတွင် အိမ်တည်ကာ ချိုမြိန်သော အသံမျိုးစုံဖြင့် အင်္ဒြိယပွဲတော်ကို ဖန်တီးကြသဖြင့်၊ ထိုဥယျာဉ်တို့၏ ဂုဏ်ရောင်သည် အမရလောက၏ တင့်တယ်မှုကိုပင် ကျော်လွန်သည်။
Verse 11
यत्र ह वाव न भयमहोरात्रादिभि: कालविभागैरुपलक्ष्यते ॥ ११ ॥
အောက်လောကများတွင် နေရောင်မရှိသဖြင့် အချိန်ကို နေ့နှင့်ည ဟူ၍ မခွဲခြားနိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် အချိန်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကြောက်ရွံ့မှုလည်း ထိုနေရာတွင် မရှိပါ။
Verse 12
यत्र हि महाहिप्रवरशिरोमणय: सर्वं तम: प्रबाधन्ते ॥ १२ ॥
အဲဒီနေရာမှာ နဂါးကြီးများက ခေါင်းဖျားပေါ် ရတနာများတင်၍ နေထိုင်ကြပြီး၊ ရတနာရောင်ခြည်က အရပ်ရပ်ရှိ အမှောင်ကို ဖယ်ရှားပေးသည်။
Verse 13
न वा एतेषु वसतां दिव्यौषधिरसरसायनान्नपानस्नानादिभिराधयो व्याधयो वलीपलितजरादयश्च देहवैवर्ण्यदौर्गन्ध्यस्वेदक्लमग्लानिरिति वयोऽवस्थाश्च भवन्ति ॥ १३ ॥
ထိုလောကများ၏ နေထိုင်သူများသည် တိဗ္ဗဆေးပင်ရည်နှင့် ရသာယနအမృతကို သောက်သုံးကာ ထိုရည်ဖြင့် ရေချိုးကြသဖြင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် ရောဂါဝေဒနာတို့မှ ကင်းလွတ်ကြသည်။ ဆံပင်ဖြူခြင်း၊ အရေးအကြောင်း၊ အိုမင်းအားနည်းခြင်း မရှိ; ကိုယ်ရောင်တောက်ပမှု မလျော့, ချွေးနံ့မဆိုး, အိုမင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်အားလျော့ခြင်း မဖြစ်။
Verse 14
न हि तेषां कल्याणानां प्रभवति कुतश्चन मृत्युर्विना भगवत्तेजसश्चक्रापदेशात् ॥ १४ ॥
သူတို့သည် အလွန်မင်္ဂလာရှိစွာ နေထိုင်ကြပြီး မည်သည့်အရာမှ မရဏကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိ။ မရဏသည် သတ်မှတ်ထားသော အချိန်၌သာ—အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ စုဒർശနချကရ၏ တေဇောအလင်းအဖြစ်—ရောက်လာသည်။
Verse 15
यस्मिन् प्रविष्टेऽसुरवधूनां प्राय: पुंसवनानि भयादेव स्रवन्ति पतन्ति च ॥ १५ ॥
စုဒർശနချကရသည် ထိုဒေသများသို့ ဝင်ရောက်လာသောအခါ၊ ၎င်း၏ တေဇောအလင်းကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် အဆုရတို့၏ ကိုယ်ဝန်ဆောင် ဇနီးများသည် အများအားဖြင့် ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျကြသည်။
Verse 16
अथातले मयपुत्रोऽसुरो बलो निवसति येन ह वा इह सृष्टा: षण्णवतिर्माया: काश्चनाद्यापि मायाविनो धारयन्ति यस्य च जृम्भमाणस्य मुखतस्त्रय: स्त्रीगणा उदपद्यन्त स्वैरिण्य: कामिन्य: पुंश्चल्य इति या वै बिलायनं प्रविष्टं पुरुषं रसेन हाटकाख्येन साधयित्वा स्वविलासावलोकनानुरागस्मितसंलापोपगूहनादिभि: स्वैरं किल रमयन्ति यस्मिन्नुपयुक्ते पुरुष ईश्वरोऽहं सिद्धोऽहमित्ययुतमहागजबलमात्मानमभिमन्यमान: कत्थते मदान्ध इव ॥ १६ ॥
အရှင်မင်းမြတ်၊ ယခု အတလ လောကကို ဖော်ပြပါမည်။ ထိုနေရာတွင် မယ ဒာနဝ၏ သား အဆုရ ဘလ နေထိုင်ပြီး၊ မာယာအင်အား ၉၆ မျိုးကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ယနေ့တိုင်လည်း မာယာဝင် ယောဂီ၊ ဆွာမီဟု ခေါ်သူအချို့က ထိုအင်အားကို အသုံးချ၍ လူများကို လှည့်ဖြားကြသည်။ ဘလသည် ဟားသံထွက်၍ ငိုက်မောသကဲ့သို့ ဂျံဘ်မလုပ်သော်၊ သူ၏ ပါးစပ်မှ မိန်းမသုံးမျိုး—စွဲရိဏီ၊ ကာမိဏီ၊ ပုံရှ္စလီ—ပေါ်ပေါက်လာသည်။ စွဲရိဏီသည် မိမိအုပ်စု၏ ယောက်ျားကိုသာ လက်ထပ်လိုသည်၊ ကာမိဏီသည် မည်သည့်အုပ်စု၏ ယောက်ျားမဆို လက်ခံသည်၊ ပုံရှ္စလီသည် ခင်ပွန်းကို တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် ပြောင်းလဲသည်။ ယောက်ျားတစ်ဦး အတလသို့ ဝင်လျှင် ထိုမိန်းမများက ချက်ချင်း ဖမ်းယူကာ ‘ဟာတက’ ဟုခေါ်သော မူးယစ်ဆေးမှ ပြုလုပ်သည့် သောက်စရာကို သောက်ခိုင်းပြီး၊ ထိုမူးယစ်မှုက လိင်စွမ်းအားကို အလွန်တိုးစေသည်။ ထို့နောက် လှည့်စားသော မျက်လုံးကြည့်ခြင်း၊ နီးကပ်သော စကားများ၊ ချစ်ခြင်းပြုံးနှင့် ဖက်တွယ်ခြင်းတို့ဖြင့် သူကို မောဟစေကာ မိမိတို့ စိတ်ကျေနပ်သည့်အထိ ကာမကို ခံစားစေသည်။ စွမ်းအားတိုးသည့် မာနမူးယစ်မှုကြောင့် သူသည် မိမိကိုယ်ကို ဆင်တစ်သောင်းတန်ခိုးရှိသူဟု ထင်ကာ “ငါသည် ဘုရား၊ ငါသည် စိဒ္ဓ” ဟု မာနအမူးဖြင့် အော်ဟစ်ပြီး နီးကပ်လာသော မရဏကို မလေးစားတော့။
Verse 17
ततोऽधस्ताद्वितले हरो भगवान् हाटकेश्वर: स्वपार्षदभूतगणावृत: प्रजापतिसर्गोपबृंहणाय भवो भवान्या सह मिथुनीभूत आस्ते यत: प्रवृत्ता सरित्प्रवरा हाटकी नाम भवयोर्वीर्येण यत्र चित्रभानुर्मातरिश्वना समिध्यमान ओजसा पिबति तन्निष्ठ्यूतं हाटकाख्यं सुवर्णं भूषणेनासुरेन्द्रावरोधेषु पुरुषा: सह पुरुषीभिर्धारयन्ति ॥ १७ ॥
အတလလောက၏ အောက်ဘက်တွင် ဝိတလလောက ရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ ဘုရား ဟရ (ရှီဝ) သည် “ဟာတကေရှဝရ” ဟု ခေါ်ကြပြီး ရွှေသတ္တုတွင်းတို့၏ အရှင်အဖြစ် မိမိ၏ ဘူတဂဏ အပါအဝင် ပရိသဒ်များနှင့်အတူ နေထိုင်သည်။ သတ္တဝါများ၏ စೃಷ್ಟိကို တိုးပွားစေရန် ဘဝာနီနှင့် ပေါင်းစည်းကာ၊ သူတို့၏ ဇီဝအားရည် ပေါင်းစပ်မှုမှ “ဟာတကီ” ဟု အမည်ရသော မြတ်သော မြစ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ လေကြောင့် တောက်လောင်လာသော မီးသည် ထိုမြစ်ရေကို သောက်ပြီး ပြန်လည် ပက်ထုတ်သဖြင့် “ဟာတက” ဟု ခေါ်သော ရွှေ ဖြစ်ပေါ်လာကာ၊ အဆုရများသည် မိမိတို့၏ ဇနီးများနှင့်အတူ ထိုရွှေ အလှဆင်ပစ္စည်းများကို ဝတ်ဆင်၍ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ကြသည်။
Verse 18
ततोऽधस्तात्सुतले उदारश्रवा: पुण्यश्लोको विरोचनात्मजो बलिर्भगवता महेन्द्रस्य प्रियं चिकीर्षमाणेनादितेर्लब्धकायो भूत्वा वटुवामनरूपेण पराक्षिप्तलोकत्रयो भगवदनुकम्पयैव पुन: प्रवेशित इन्द्रादिष्वविद्यमानया सुसमृद्धया श्रियाभिजुष्ट: स्वधर्मेणाराधयंस्तमेव भगवन्तमाराधनीयमपगतसाध्वस आस्तेऽधुनापि ॥ १८ ॥
ဝိတလလောက၏ အောက်ဘက်တွင် စုတလလောက ရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ ဝိရောစန၏ သားတော်၊ ပုဏ္ယရှ္လိုကဟု ချီးကျူးခံရသော ဥဒာရသြရဝါ ဘလိ မဟာရာဇာသည် ယနေ့တိုင် နေထိုင်ဆဲဖြစ်သည်။ မဟೇಂದ್ರ အိန္ဒြာ၏ အကျိုးအတွက် ဘဂဝန် ဝိෂ္ဏုသည် အဒိတိ၏ သားအဖြစ် ဝာမန ဘြဟ္မစာရီ အငယ်ရုပ်ဖြင့် ပေါ်လာ၍ မြေသုံးခြေလှမ်းသာ တောင်းကာ သုံးလောကလုံးကို တိုင်းယူခဲ့သည်။ ဘလိ၏ အရာအားလုံး ပူဇော်အပ်နှံမှုကို နှစ်သက်သဖြင့် ဘုရားသည် ကရုဏာဖြင့် သူ့ကို စုတလသို့ ပြန်လည် ထားရှိကာ အိန္ဒြာထက်ပင် ပိုမိုကြွယ်ဝသော သီရိ-အိုင်ရှဝရယကို ပေးတော်မူသည်။ ဘလိသည် ယနေ့တိုင် စုတလတွင် ကြောက်ရွံ့မှုမရှိဘဲ ထိုအာရాధနీయ ဘဂဝန်ကို ဘက္တိဖြင့် ဝတ်ပြုနေသည်။
Verse 19
नो एवैतत्साक्षात्कारो भूमिदानस्य यत्तद्भगवत्यशेषजीवनिकायानां जीवभूतात्मभूते परमात्मनि वासुदेवे तीर्थतमे पात्र उपपन्ने परया श्रद्धया परमादरसमाहितमनसा सम्प्रतिपादितस्य साक्षादपवर्गद्वारस्य यद्बिलनिलयैश्वर्यम् ॥ १९ ॥
အရှင်မင်းကြီး၊ ဘလိ မဟာရာဇာသည် ဘီလ-စွဝဂ္ဂ၌ ရရှိသော မဟာအိုင်ရှဝရယကို မြေဒါန၏ တိုက်ရိုက်အကျိုးဟုသာ မယူဆသင့်ပါ။ သတ္တဝါအားလုံး၏ အသက်အရင်းမြစ်ဖြစ်၍ လူတိုင်း၏ နှလုံးသားတွင် မိတ်ဆွေကဲ့သို့ ပရမာတ္မာအဖြစ် နေထိုင်သော ဝာစုဒေဝ—တီရ္ထတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတီရ္ထ၊ အလုံးစုံအရည်အချင်းပြည့်ဝသော လက်ခံသူ—ထံသို့ ဘလိသည် အမြင့်ဆုံးသော သဒ္ဓါနှင့် အလွန်အမင်း ဂౌరవဖြင့် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ အရာအားလုံးကို ဆက်ကပ်ခဲ့သည်။ ထိုဆက်ကပ်မှုသည် မောက္ခဒ్వားကို တိုက်ရိုက်ဖွင့်ပေးသော အကျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အိုင်ရှဝရယကို ဒါနတစ်ခုတည်းကြောင့်ဟု မထင်မှတ်ရ။
Verse 20
यस्य ह वाव क्षुतपतनप्रस्खलनादिषु विवश: सकृन्नामाभिगृणन् पुरुष: कर्मबन्धनमञ्जसा विधुनोति यस्य हैव प्रतिबाधनं मुमुक्षवोऽन्यथैवोपलभन्ते ॥ २० ॥
ဆာလောင်မှုကြောင့် အရှက်ရ၍ မတတ်နိုင်သည့်အခါ၊ လဲကျခြင်း သို့မဟုတ် ချော်လဲတတ်ခြင်းတို့တွင်တောင် လူတစ်ယောက်က ဘုရား၏ သန့်ရှင်းသော နာမကို တစ်ကြိမ်သာ—စိတ်ပါ၍ဖြစ်စေ မစိတ်ပါဘဲဖြစ်စေ—ရွတ်ဆိုလျှင် ကမ္မဘంధ၏ အကျိုးဆက်များကို ချက်ချင်း ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုတူညီသော လွတ်မြောက်မှုကို ရယူရန် ကမ္မလုပ်ငန်းများတွင် ပိတ်မိနေသူများသည် ယောဂနှင့် အခြားကြိုးပမ်းမှုများတွင် အတားအဆီးများစွာကို ကြုံတွေ့ရသည်။
Verse 21
तद्भक्तानामात्मवतां सर्वेषामात्मन्यात्मद आत्मतयैव ॥ २१ ॥
ဤသို့သော အတ္တဝန် ဘက္တများအတွက်၊ လူတိုင်း၏ နှလုံးသားတွင် ပရမာတ္မာအဖြစ် တည်ရှိသော ဘဂဝန်သည် မိမိကိုယ်တိုင်ကိုပင် အတ္တရূপအဖြစ် ပေးအပ်တော်မူသည်။
Verse 22
न वै भगवान्नूनममुष्यानुजग्राह यदुत पुनरात्मानुस्मृतिमोषणं मायामयभोगैश्वर्यमेवातनुतेति ॥ २२ ॥
အမှန်တကယ် ဘဂဝန်သည် ဘလီမဟာရာဇာအား လောကီပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဂုဏ်အာဏာပစ္စည်းများပေးခြင်းဖြင့် ကရုဏာမပြုခဲ့ပါ။ မာယာဆန်သော ဘောဂနှင့် အိုင်ရှဝရယသည် သခင်အား ချစ်ခြင်းဖြင့် ဆောင်ရွက်သော စေဝါကို မေ့လျော့စေပြီး စိတ်ကို ဘဂဝန်၌ မတည်မြဲစေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 23
यत्तद्भगवतानधिगतान्योपायेन याच्ञाच्छलेनापहृतस्वशरीरावशेषितलोकत्रयो वरुणपाशैश्च सम्प्रतिमुक्तो गिरिदर्यां चापविद्ध इति होवाच ॥ २३ ॥
ဘဂဝန်သည် ဘလီမဟာရာဇာထံမှ အရာအားလုံးကို ယူဆောင်ရန် အခြားနည်းလမ်းမတွေ့သဖြင့် ဆွမ်းတောင်းသည့် လှည့်ကွက်ဖြင့် လောကသုံးပါးကို ယူသွားသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာသာ ကျန်သော်လည်း မတೃပ್ತသေး၍ ဝရုဏ၏ ကြိုးပတ်ဖြင့် ချည်နှောင်ကာ တောင်ဂူထဲသို့ ပစ်ချခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အရာအားလုံးဆုံးရှုံးပြီး ဂူထဲသို့ ပစ်ချခံရသော်လည်း မဟာဘက္တ ဘလီက ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 24
नूनं बतायं भगवानर्थेषु न निष्णातो योऽसाविन्द्रो यस्य सचिवो मन्त्राय वृत एकान्ततो बृहस्पतिस्तमतिहाय स्वयमुपेन्द्रेणात्मानमयाचतात्मनश्चाशिषो नो एव तद्दास्यमतिगम्भीरवयस: कालस्य मन्वन्तरपरिवृत्तं कियल्लोकत्रयमिदम् ॥ २४ ॥
အို… ကောင်းကင်ဘုရင် အင်ဒြာသည် မည်မျှသနားစရာကောင်းသနည်း! ပညာရှိ၍ အာဏာရှိသော်လည်း ဝိညာဉ်ရေးတိုးတက်မှုအကြောင်း မသိနားမလည်။ ဘృဟஸပတိလည်း မပညာရှိ၊ အင်ဒြာကို မှန်ကန်စွာ မညွှန်ကြားခဲ့။ အူပေန္ဒြာ ဝာမနဒေဝသည် အင်ဒြာ၏ တံခါးဝ၌ ရပ်နေသော်လည်း အင်ဒြာက ချစ်ခြင်းဖြင့် ဆောင်ရွက်သော ဘက္တိ-စေဝါ အခွင့်အရေးကို မတောင်းဘဲ၊ အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုအတွက် လောကသုံးပါးရရန် ငါ့ထံမှ ဆွမ်းတောင်းစေခဲ့သည်။ လောကသုံးပါး၏ အာဏာသည် အလွန်သေးငယ်သည်၊ အကြောင်းမှာ မည်သည့် လောကီအိုင်ရှဝရယမဆို မနွန္တရတစ်ခေတ်သာ တည်တံ့ပြီး အဆုံးမရှိသော ကာလ၏ အလွန်သေးငယ်သော အစိတ်အပိုင်းသာ ဖြစ်သည်။
Verse 25
यस्यानुदास्यमेवास्मत्पितामह: किल वव्रे न तु स्वपित्र्यं यदुताकुतोभयं पदं दीयमानं भगवत: परमिति भगवतोपरते खलु स्वपितरि ॥ २५ ॥
ဘလီမဟာရာဇာက ပြောသည်— ငါ့အဘိုး ပရဟ္လာဒမဟာရာဇာသာ မိမိ၏ အမှန်တကယ် အကျိုးကို သိသူဖြစ်သည်။ ပရဟ္လာဒ၏ အဖေ ဟိရဏ္ယကသိပု သေဆုံးပြီးနောက် ဘဂဝန် နೃစിംဟဒေဝသည် အဖေ၏ နိုင်ငံတော်နှင့် မိုက္ခ္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကိုပါ ပေးလိုသော်လည်း ပရဟ္လာဒက နှစ်ခုလုံး မလက်ခံခဲ့။ မိုက္ခ္ခနှင့် လောကီအိုင်ရှဝရယတို့သည် ဘက္တိ-စေဝါအတွက် အတားအဆီးဟု မြင်၍ ကර්မနှင့် ဂျဉာန၏ အကျိုးမတောင်းဘဲ၊ သခင်၏ “ဒಾಸ၏ ဒাস” အဖြစ် စေဝါတွင် ပါဝင်ခွင့်သာ တောင်းခဲ့သည်။
Verse 26
तस्य महानुभावस्यानुपथममृजितकषाय: को वास्मद्विध: परिहीणभगवदनुग्रह उपजिगमिषतीति ॥ २६ ॥
ဘလီမဟာရာဇာက ပြောသည်— ငါတို့ကဲ့သို့ လောကီပျော်ရွှင်မှုတွင် မကွာမခွာကပ်လျက်ရှိသူများ၊ သဘာဝ၏ ဂုဏ်သုံးပါးကြောင့် အညစ်အကြေးကပ်နေသူများ၊ ဘဂဝန်၏ ကရုဏာမရသူများသည် သခင်၏ မြင့်မြတ်သော ဘက္တ ပရဟ္လာဒမဟာရာဇာ၏ အမြင့်ဆုံးလမ်းကို မလိုက်နိုင်ကြ။
Verse 27
तस्यानुचरितमुपरिष्टाद्विस्तरिष्यते यस्य भगवान् स्वयमखिलजगद्गुरुर्नारायणो द्वारि गदापाणिरवतिष्ठते निजजनानुकम्पितहृदयो येनाङ्गुष्ठेन पदा दशकन्धरो योजनायुतायुतं दिग्विजय उच्चाटित: ॥ २७ ॥
ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက မိန့်ကြားသည်—အို မင်းကြီး၊ ဘလီ မဟာရာဇာ၏ သီလသဘောကို ငါ မည်သို့ ချီးမွမ်းနိုင်မည်နည်း။ သူ၏ တံခါးဝ၌ အလုံးစုံလောက၏ ဆရာတော် နာရာယဏ ဘဂဝန်သည် လက်တွင် ဂဒါကိုင်၍ မိမိဘက္တအပေါ် ကရုဏာကြောင့် နှလုံးပျော်နူးကာ ရပ်တည်နေသည်။ အောင်မြင်ရန်လာသော ရာဝဏကို ဝာမနဒေဝက ခြေမကြီးဖြင့် အလွန်ဝေးသို့ ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းအရာကို နောက်တွင် အသေးစိတ် ပြောမည်။
Verse 28
ततोऽधस्तात्तलातले मयो नाम दानवेन्द्रस्त्रिपुराधिपतिर्भगवता पुरारिणा त्रिलोकीशं चिकीर्षुणा निर्दग्धस्वपुरत्रयस्तत्प्रसादाल्लब्धपदो मायाविनामाचार्यो महादेवेन परिरक्षितो विगतसुदर्शनभयो महीयते ॥ २८ ॥
စူတလာအောက်တွင် တလာတလာ လောကရှိပြီး တြိပုရ၏ အရှင် ဒါနဝအင်္ဒြ မယာက အုပ်စိုးသည်။ သုံးလောကအကျိုးအတွက် တြိပုရာရီ ရှိဝက သူ၏ မြို့သုံးမြို့ကို တစ်ခါ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သော်လည်း နောက်တစ်ဖန် သဘောကျ၍ အာဏာကို ပြန်ပေး하였다။ ထိုကြောင့် မယာသည် မဟာဒေဝ၏ ကာကွယ်မှုအောက်တွင်ရှိကာ ဘဂဝန်၏ စုဒർശနစက္ကရာကို မကြောက်ရဟု မှားယွင်းစွာ ထင်မြင်သည်။
Verse 29
ततोऽधस्तान्महातले काद्रवेयाणां सर्पाणां नैकशिरसां क्रोधवशो नाम गण: कुहकतक्षककालियसुषेणादिप्रधाना महाभोगवन्त: पतत्त्रिराजाधिपते: पुरुषवाहादनवरतमुद्विजमाना: स्वकलत्रापत्यसुहृत्कुटुम्बसङ्गेन क्वचित्प्रमत्ता विहरन्ति ॥ २९ ॥
တလာတလာအောက်တွင် မဟာတလာ လောကရှိပြီး ကဒရူ၏ မျိုးဆက် အမြှောက်ခေါင်းအမြှောက်ဖျား မြွေများ နေထိုင်ကြသည်။ သူတို့သည် အမြဲ ဒေါသထန်ကြပြီး ကုဟက၊ တက္ခက၊ ကာလိယ၊ စုရှೇဏ တို့သည် ထင်ရှားသော မဟာနာဂများ ဖြစ်သည်။ ဗိဿဏု၏ ယာဉ် ဂရုဍကို ကြောက်၍ အစဉ် စိုးရိမ်နေကြသော်လည်း တခါတရံ ဇနီး၊ သားသမီး၊ မိတ်ဆွေ၊ ဆွေမျိုးတို့နှင့် ပျော်ပါးကစားကြသည်။
Verse 30
ततोऽधस्ताद्रसातले दैतेया दानवा: पणयो नाम निवातकवचा: कालेया हिरण्यपुरवासिन इति विबुधप्रत्यनीका उत्पत्त्या महौजसो महासाहसिनो भगवत: सकललोकानुभावस्य हरेरेव तेजसा प्रतिहतबलावलेपा बिलेशया इव वसन्ति ये वै सरमयेन्द्रदूत्या वाग्भिर्मन्त्रवर्णाभिरिन्द्राद्बिभ्यति ॥ ३० ॥
မဟာတလာအောက်တွင် ရသာတလာ လောကရှိပြီး ဒိတိနှင့် ဒနု၏ သားများဖြစ်သော ဒೈတျ-ဒါနဝများ နေထိုင်ကြသည်။ သူတို့ကို ပဏိ၊ နိဝာတကဝချ၊ ကာလေယ၊ ဟိရဏ္ယပုရဝာသီ ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူတို့သည် ဒေဝတို့၏ ရန်သူများဖြစ်၍ မွေးကတည်းက အလွန်အားကြီး၊ ရဲရင့်သော်လည်း စကြဝဠာအုပ်စိုးရှင် ဘဂဝန် ဟရိ၏ တေဇနှင့် စုဒർശနစက္ကရာကြောင့် သူတို့၏ အားမာန်အဟင်္ကာရ အမြဲ ချိုးဖျက်ခံရသဖြင့် မြွေကဲ့သို့ အပေါက်အတွင်း နေကြသည်။ အင်ဒြ၏ မိန်းမတမန် စရမာက မန္တရသံဖြင့် ကျိန်စာဆိုသော် သူတို့သည် အင်ဒြကို ကြောက်ရွံ့ကြသည်။
Verse 31
ततोऽधस्तात्पाताले नागलोकपतयो वासुकिप्रमुखा: शङ्खकुलिकमहाशङ्खश्वेतधनञ्जयधृतराष्ट्रशङ्खचूडकम्बलाश्वतरदेवदत्तादयो महाभोगिनो महामर्षा निवसन्ति येषामु ह वै पञ्चसप्तदशशतसहस्रशीर्षाणां फणासु विरचिता महामणयो रोचिष्णव: पातालविवरतिमिरनिकरं स्वरोचिषा विधमन्ति ॥ ३१ ॥
ရသာတလာအောက်တွင် ပာတလာ သို့မဟုတ် နာဂလောကရှိပြီး ဝာစုကိကို အဓိကထား၍ သင်္ခ၊ ကုလိက၊ မဟာသင်္ခ၊ ရွေတ၊ ဓနဉ္ဇယ၊ ဓೃತရာଷ္ဌရ၊ သင်္ခချူဍ၊ ကမ္ဗလ၊ အရှွတရ၊ ဒေဝဒတ္တ စသည့် နာဂလောကအရှင်များ နေထိုင်ကြသည်။ သူတို့သည် အလွန်ဒေါသထန်ပြီး ဖျားများစွာရှိကာ တချို့မှာ ၅ ဖျား၊ ၇ ဖျား၊ ၁၀ ဖျား၊ ၁၀၀ ဖျား၊ တချို့မှာ ၁၀၀၀ ဖျားတိုင်အောင် ရှိသည်။ ဖျားပေါ်တွင် မဟာမဏိများ တပ်ဆင်ထား၍ ထိုအလင်းရောင်က ပာတလာ၏ အမှောင်ကို ဖယ်ရှားပေးသည်။
The chapter describes Rāhu as an asura who periodically attempts to cover the sun and moon due to enmity, and this covering is identified with what people call eclipses. The decisive theological point is that Viṣṇu’s Sudarśana cakra protects the luminaries; Rāhu flees from its unbearable effulgence. Thus, eclipses are framed not only as events but as reminders of divine governance and the Lord’s protective sovereignty (poṣaṇa).
They are termed ‘imitation heavens’ because they surpass even higher planetary regions in sensual opulence—cities, gardens, jewels, longevity, and uninterrupted enjoyment. Yet the Bhāgavatam’s intent is contrastive: such splendor is still within māyā and does not remove the ultimate subjection to kāla. The residents remain bound by attachment, and only bhakti grants the lasting auspiciousness that opulence cannot provide.