Adhyaya 2
Āgnīdhra Meets Pūrvacitti and Begets the Nine Sons of Jambūdvīpa
ပရိယဝရတ မဟာရာဇာ တပသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် အာဂ္နီဓြ သည် ဇမ္ဗူဒွိပ၏ မင်းအဖြစ် တက်ရောက်ကာ ဓမ္မစည်းကမ်းကို တင်းကျပ်စွာလိုက်နာ၍ ပြည်သူကို ဖခင်ကဲ့သို့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည်။ သင့်တော်သော သားတော်ရရှိရန်နှင့် ပိတၱရ္လောကသို့ ရောက်လို၍ မန္ဒရတောင်၏ သီးသန့်ချိုင့်ဝှမ်းတွင် ဘြဟ္မာဘုရားကို ပူဇော်သည်။ ဘြဟ္မာသည် မင်း၏ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်၍ အပ္စရာ ပူရ္ဝစိတ္တိ ကို စေလွှတ်သည်။ သူမ၏ အလှတရားကြောင့် အာဂ္နီဓြ၏ ယောဂသမာဓိ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းကာ သူမကို ဗြာဟ္မဏ/သန့်ရှင်းသူဟု မှားယွင်းထင်မြင်ပြီး အလင်္ကာပြည့်စုံစွာ ချီးမွမ်းသည်။ ဤကဏ္ဍသည် စည်းကမ်းရှိသော်လည်း ကာမဆန္ဒက စိတ်ကို လှည့်ပြောင်းနိုင်ကြောင်း ပြသသည်။ ပူရ္ဝစိတ္တိ သည် ချစ်ရေးကို လက်ခံကာ နှစ်ဦးပေါင်းသင်း၍ စည်းစိမ်တိုးတက်ကြပြီး ဇမ္ဗူဒွိပ၏ ကိုးဝရ္ෂာများကို အမည်ပေးအုပ်ချုပ်မည့် သားတော် ၉ ပါး မွေးဖွားသည်။ သားများမွေးပြီးနောက် သူမသည် ဘြဟ္မာထံ ပြန်သွားကာ အာဂ္နီဓြ၏ ကျန်ရှိသည့် အလွန်ချစ်ခင်မှုကြောင့် ဝေဒသဘောတရားအရ ပိတၱရ္လောကသို့ မြှင့်တင်ခံရသည်။ ထို့နောက် သားတော်များ၏ မင်္ဂလာ (မေရုတောင်၏ သမီးများနှင့်) နှင့် ဇမ္ဗူဒွိပ၏ မျိုးဆက်၊ မြေဒေသခွဲဝေမှုကို ဆက်လက်ဖော်ပြရန် ပြောင်းလဲသွားသည်။
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच एवं पितरि सम्प्रवृत्ते तदनुशासने वर्तमान आग्नीध्रो जम्बूद्वीपौकस: प्रजा औरसवद्धर्मावेक्षमाण: पर्यगोपायत् ॥ १ ॥
သီရိ ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ မိန့်ကြားသည်— ဖခင် မဟာရာဇ ပရိယဝရတသည် တပဿဖြင့် ဝိညာဉ်ရေးလမ်းကို လိုက်၍ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်၊ ဘုရင် အာဂ္နီဓရသည် အမိန့်ကို အပြည့်အဝ လိုက်နာ하였다။ ဓမ္မစည်းကမ်းကို တင်းကျပ်စွာ စောင့်ထိန်းကာ ဇမ္ဗူဒွီပ နေထိုင်သူများကို ကိုယ်ပိုင်သားများကဲ့သို့ ကာကွယ်하였다။
Verse 2
स च कदाचित्पितृलोककाम: सुरवरवनिताक्रीडाचलद्रोण्यां भगवन्तं विश्वसृजां पतिमाभृतपरिचर्योपकरण आत्मैकाग्र्येण तपस्व्याराधयां बभूव ॥ २ ॥
ပိတၱရလောကတွင် နေထိုင်လိုခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသော သားတော်ရလိုခြင်းကြောင့် မဟာရာဇ အာဂ္နီဓရသည် တစ်ခါက ပစ္စည်းလောက ဖန်ဆင်းရေးကို စီမံသူတို့၏ အရှင် ဘဂဝန် ဘြဟ္မာကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြု하였다။ နတ်သမီးများ လမ်းလျှောက်ကစားရာ မန္ဒရာတောင်၏ ချိုင့်ဝှမ်းသို့ သွား၍ ပန်းများနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို စုဆောင်းကာ စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် ပြင်းထန်သော တပဿနှင့် ဝတ်ပြုမှုကို ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 3
तदुपलभ्य भगवानादिपुरुष: सदसि गायन्तीं पूर्वचित्तिं नामाप्सरसमभियापयामास ॥ ३ ॥
ဘုရင် အဂ္နီဓြ၏ ဆန္ဒကို သိမြင်သဖြင့် စကြဝဠာ၏ အာဒိပုရုရှ ဘဂဝန် ဘြဟ္မာသည် မိမိ၏ အစည်းအဝေးမှ အကောင်းဆုံး အပ္ဆရာ ပူဝ္ဝစိတ္တီကို ရွေးချယ်ကာ ဘုရင်ထံသို့ စေလွှတ်하였다။
Verse 4
सा च तदाश्रमोपवनमतिरमणीयं विविधनिबिडविटपिविटपनिकरसंश्लिष्टपुरटलतारूढस्थलविहङ्गममिथुनै: प्रोच्यमानश्रुतिभि: प्रतिबोध्यमानसलिलकुक्कुटकारण्डवकलहंसादिभिर्विचित्रमुपकूजितामलजलाशयकमलाकरमुपबभ्राम ॥ ४ ॥
ဘြဟ္မာက စေလွှတ်သော အပ္ဆရာသည် ဘုရင်တရားအားထုတ်နေသော အာရှ్రమအနီးရှိ အလွန်လှပသည့် ဥယျာဉ်တွင် လှည့်လည်ခဲ့သည်။ ထူထပ်စိမ်းလန်းသော သစ်ပင်အုပ်များနှင့် ရွှေရောင်လျားလျား လက်တံပင်များကြားတွင် ငှက်အတွဲများ မধురသံဖြင့် တေးဆိုကြပြီး၊ ကြည်လင်သော ရေကန်၌ ကြာပန်းများပွင့်ကာ ဘဲနှင့် ဟင်္သာတို့ စသည့်ငှက်များလည်း ချိုမြိန်သံများ ထွက်ပေါ်စေသဖြင့် ဥယျာဉ်သည် အလွန်တင့်တယ်လှသည်။
Verse 5
तस्या: सुललितगमनपदविन्यासगतिविलासायाश्चानुपदं खणखणायमानरुचिरचरणाभरणस्वनमुपाकर्ण्य नरदेवकुमार: समाधियोगेनामीलितनयननलिनमुकुलयुगलमीषद्विकचय्य व्यचष्ट ॥ ५ ॥
ပူဝ္ဝစိတ္တီသည် အလွန်နူးညံ့သိမ်မွေ့သော လှုပ်ရှားမှုဖြင့် လမ်းလျှောက်သွားရာတွင် ခြေခတ်အလှဆင်ပစ္စည်းများက ခြေလှမ်းတိုင်း မধురသံဖြင့် ခဏခဏမြည်နေသည်။ မင်းသား အဂ္နီဓြသည် သမာဓိယောဂဖြင့် အာရုံများကို ထိန်းချုပ်ထားသော်လည်း ကြာပန်းကဲ့သို့သော မျက်လုံးကို အနည်းငယ်ပိုဖွင့်ကာ သူမကို အနီးကပ်မြင်လိုက်သည်။
Verse 6
तामेवाविदूरे मधुकरीमिव सुमनस उपजिघ्रन्तीं दिविजमनुजमनोनयनाह्लाददुघैर्गतिविहारव्रीडाविनयावलोकसुस्वराक्षरावयवैर्मनसि नृणां कुसुमायुधस्य विदधतीं विवरं निजमुख विगलितामृतासवसहासभाषणामोदमदान्धमधुकरनिकरोपरोधेन द्रुतपदविन्यासेन वल्गुस्पन्दनस्तनकलशकबरभाररशनां देवीं तदवलोकनेन विवृतावसरस्य भगवतो मकरध्वजस्य वशमुपनीतो जडवदिति होवाच ॥ ६ ॥
အပ္ဆရာသည် အနီးတွင်ပင် ပန်းရနံ့ကို ပျားကဲ့သို့ ရှူနမ်းလျက် လှည့်လည်နေ하였다။ သူမ၏ လှုပ်ရှားသွားလာမှု၊ ကစားပျော်ရွှင်မှု၊ ရှက်သိမ်မှုနှင့် နိမ့်ချမှု၊ မျက်စိအကြည့်၊ သာယာသောအသံထွက်နှင့် ကိုယ်အင်္ဂါလှုပ်ရှားမှုတို့က နတ်နှင့် လူတို့၏ စိတ်နှင့် မျက်စိကို ပျော်ရွှင်စေပြီး ပန်းမြားကိုင် ကာမဒေဝအတွက် လူတို့၏ စိတ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ရာ လမ်းကို ဖွင့်ပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သူမ ရယ်မောကာ ပြောဆိုသည့်အခါ ပါးစပ်မှ အမృతရည် စီးဆင်းသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အသက်ရှူရနံ့ကြောင့် မူးယစ်သွားသော ပျားအုပ်သည် ကြာပန်းကဲ့သို့သော မျက်လုံးအနားတွင် ဝိုင်းဝန်းပျံသန်း၍ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသဖြင့် သူမ အမြန်ခြေလှမ်းချရာ ဆံပင်အလေး၊ ခါးပတ်နှင့် ရေခွက်ကဲ့သို့သော ရင်သားတို့လည်း လှပစွာ လှုပ်ခတ်하였다။ ထိုကိုမြင်၍ မင်းသားသည် မကရဓွဇ (ကာမဒေဝ) ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်ကာ မူးမောသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 7
का त्वं चिकीर्षसि च किं मुनिवर्य शैले मायासि कापि भगवत्परदेवताया: । विज्ये बिभर्षि धनुषी सुहृदात्मनोऽर्थेकिं वा मृगान्मृगयसे विपिने प्रमत्तान् ॥ ७ ॥
အို မုနိမြတ်ရှင်၊ သင်သည် မည်သူနည်း။ ဤတောင်ပေါ်သို့ အဘယ်ကြောင့် လာရောက်ပြီး မည်သို့ ပြုလိုသနည်း။ သင်သည် ပရမဒေဝတ ဘဂဝန်၏ မာယာရှက္တိတစ်ပါးလော။ သင်သည် ကြိုးမပါသော လေးနှစ်လက် (လေးနှစ်စင်း) ကိုင်ထားသကဲ့သို့ မြင်ရသည်—အဘယ်အတွက်နည်း။ ကိုယ့်အကျိုးအတွက်လော၊ မိတ်ဆွေ၏ အကျိုးအတွက်လော။ သို့မဟုတ် ဤတောထဲရှိ မူးယစ်ရိုင်းစိုင်းသော တိရစ္ဆာန်များကို အမဲလိုက်ရန် လာသလော။
Verse 8
बाणाविमौ भगवत: शतपत्रपत्रौशान्तावपुङ्खरुचिरावतितिग्मदन्तौ । कस्मै युयुङ्क्षसि वने विचरन्न विद्म:क्षेमाय नो जडधियां तव विक्रमोऽस्तु ॥ ८ ॥
အဂ္နီဓရက ပြောသည်—“မိတ်ဆွေမ၊ သင်၏ ကတ်တာක්ෂမျက်လုံးနှစ်လုံးသည် ဘဂဝန်၏ အလွန်အစွမ်းထက်သော မြားနှစ်စင်းကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ မြားပျံအမွှေးများသည် ရာပွင့်ကြာပန်းပွင့်ချပ်များကဲ့သို့၊ တံမရှိသော်လည်း လှပ၍ ထိပ်ဖျားအလွန်ချွန်သည်။ သာယာငြိမ်သက်သကဲ့သို့ မြင်ရ၍ မည်သူ့ကိုမျှ မပစ်မည်ဟု ထင်ရသည်။ သင်သည် ဤတောထဲတွင် မည်သူ့ကို ပစ်ရန် လှည့်လည်နေသနည်း မသိနိုင်; ကျွန်ုပ်၏ ဉာဏ်မတောက်၊ သင့်ကို မယှဉ်နိုင်။ သင်၏ ဝီရိယသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ကောင်းကျိုးဖြစ်ပါစေ”
Verse 9
शिष्या इमे भगवत: परित: पठन्तिगायन्ति साम सरहस्यमजस्रमीशम् । युष्मच्छिखाविलुलिता: सुमनोऽभिवृष्टी:सर्वे भजन्त्यृषिगणा इव वेदशाखा: ॥ ९ ॥
အဂ္နီဓရက ပြောသည်—“အို သခင်၊ သင့်ကိုယ်တော်ပတ်လည်တွင် ဂုဏ်ဂုဏ်မြည်နေသော ပျားများသည် သင့်အာရాధ്യရূপကို ဝိုင်းရံနေသော တပည့်များကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် သာမဝေဒ မန္တရများနှင့် ဥပနိရှဒ်၏ လျှို့ဝှက်အဓိပ္ပါယ်တို့ကို မပြတ်မနား သီဆိုကာ အီရှကို ချီးမွမ်းနေကြသည်။ သင့်ဆံပင်မှ ကျလာသော ပန်းမိုးကို သူတို့ ခံစားနေကြပြီး၊ ရှိများက ဝေဒ၏ သာခာများကို အားကိုးသကဲ့သို့ သူတို့အားလုံးလည်း သင့်ကို ဘဇန်ပြုနေကြသည်။”
Verse 10
वाचं परं चरणपञ्जरतित्तिरीणांब्रह्मन्नरूपमुखरां शृणवाम तुभ्यम् । लब्धा कदम्बरुचिरङ्कविटङ्कबिम्बेयस्यामलातपरिधि: क्व च वल्कलं ते ॥ १० ॥
အို ဘြာဟ္မဏ၊ ကျွန်ုပ်ကြားရသည်မှာ သင့်ခြေခလုတ်နုပူရ၏ ချိုမြိန်သော တင်တင်မြည်သံသာ ဖြစ်သည်။ ထိုနုပူရအတွင်း၌ တိတ္တိရီငှက်များက အချင်းချင်း ချီချီမြည်သကဲ့သို့ အသံကြားရသော်လည်း ရုပ်သဏ္ဌာန်မမြင်ရ။ ကဒမ္ဗပန်းရောင်ကဲ့သို့ လှပဝိုင်းဝိုင်း သင့်တင်ပါးကို ကြည့်လျှင် မီးခဲကဲ့သို့ တောက်ပသော ခါးပတ်က ခါးကို ဝိုင်းထားသည်။ သို့သော် သင့်ဝလ္ကလအဝတ် ဘယ်မှာနည်း? အဝတ်ဝတ်ခြင်းကို မေ့သကဲ့သို့ပင်။
Verse 11
किं सम्भृतं रुचिरयोर्द्विज शृङ्गयोस्तेमध्ये कृशो वहसि यत्र दृशि: श्रिता मे । पङ्कोऽरुण: सुरभीरात्मविषाण ईदृग्येनाश्रमं सुभग मे सुरभीकरोषि ॥ ११ ॥
အို ဒွိဇ၊ သင့်ခါးက ပိန်ပါးသော်လည်း မြင့်တင်နေသော ရင်သားနှစ်ဖက်သည် ချိုနှစ်ချောင်းကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး သင်က ခက်ခဲစွာ ထမ်းထားရသည်; အဲဒီနေရာမှာပင် ကျွန်ုပ်၏ မျက်စိက တည်နေသည်။ ထိုချိုနှစ်ချောင်းတွင် ဘာတွေ ဖြည့်ထားသနည်း? မနက်နေထွက်၏ အနီရောင်ကဲ့သို့ မွှေးကြိုင်သော အနီမှုန့်ကို လိမ်းထားသည်။ အို ကံကောင်းသူ၊ ဤမွှေးကြိုင်သော ရေဏုကို ဘယ်က ရခဲ့သနည်း၊ ထိုကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ အာရှရမ်တောင် မွှေးပျံ့နေသည်။
Verse 12
लोकं प्रदर्शय सुहृत्तम तावकं मेयत्रत्य इत्थमुरसावयवावपूर्वौ । अस्मद्विधस्य मनउन्नयनौ बिभर्तिबह्वद्भुतं सरसराससुधादि वक्त्रे ॥ १२ ॥
အို အကောင်းဆုံးမိတ်ဆွေ၊ သင်နေထိုင်ရာ လောကကို ကျွန်ုပ်အား ပြသပါ။ သင့်၏ အလွန်အံ့ဩဖွယ် ရင်ဘတ်အင်္ဂါများ—မြင့်တင်နေသော ရင်သားတို့သည် ကျွန်ုပ်ကဲ့သို့သူ၏ မျက်စိနှင့် စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေသည်ကို တွေးမိ၍ မယုံနိုင်ပါ။ ထိုလောက၏ နေထိုင်သူများ၏ ချိုသာသော စကားနှင့် ကြင်နာသော အပြုံးကို ကြည့်လျှင် သူတို့၏ ပါးစပ်တွင် အမృతရည်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။
Verse 13
का वाऽऽत्मवृत्तिरदनाद्धविरङ्ग वातिविष्णो: कलास्यनिमिषोन्मकरौ च कर्णौ । उद्विग्नमीनयुगलं द्विजपङ्क्तिशोचि-रासन्नभृङ्गनिकरं सर इन्मुखं ते ॥ १३ ॥
မိတ်ဆွေ၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းသိမ်းဖို့ ဘာကို စားသလဲ။ သင်၏ပါးစပ်မှ ကွမ်းကိုက်သည့် မွှေးရနံ့ ထွက်လာသဖြင့် ဗိဿနုထံ ပူဇော်ထားသော အစာ၏ ပရသာဒကိုသာ အမြဲ လက်ခံစားသောက်သည်ဟု သိရသည်။ သင်သည် ဗိဿနု၏ ကလာတစ်ပါးကဲ့သို့ပင်။ သင်၏မျက်နှာသည် လှပသော ရေကန်တစ်ကန်ကဲ့သို့၊ ရတနာနားကပ်များသည် တောက်ပသော မကရာနှစ်ကောင်ကဲ့သို့၊ သင်၏မျက်လုံးများသည် လှုပ်ရှားသော ငါးနှစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သွားဖြူတန်းများသည် ဟင်္သာတန်းကဲ့သို့၊ ပြန့်ကျဲသော ဆံပင်သည် ပျားအုပ်ကဲ့သို့ မျက်နှာအလှကို လိုက်လံနေသည်။
Verse 14
योऽसौ त्वया करसरोजहत: पतङ्गोदिक्षु भ्रमन् भ्रमत एजयतेऽक्षिणी मे । मुक्तं न ते स्मरसि वक्रजटावरूथंकष्टोऽनिलो हरति लम्पट एष नीवीम् ॥ १४ ॥
သင်၏ ကြာပန်းတူ လက်ဖဝါးဖြင့် ဘောလုံးကို ထိုးကစား၍ အရပ်ရပ်သို့ လှည့်ပတ်စေသဖြင့်၊ ထိုဘောလုံးက လှည့်လည်သွားလာကာ ကျွန်ုပ်၏ မျက်လုံးများကိုပါ မငြိမ်မသက် ဖြစ်စေသည်။ သင်၏ ကွေးကောက်သော အနက်ရောင် ဆံနွယ်များ ပြန့်ကျဲနေသော်လည်း သင် မစီမံမပြင်ဆင်—မပြင်တော့ဘူးလား? ထို့ပြင် လိမ္မာကောက်ကျစ်သော လေသည် မိန်းမလိုလားသော လင်ပတ်တစ်ယောက်ကဲ့သို့ သင်၏ အောက်ဝတ်ကို ဆွဲယူရန် ကြိုးစားနေသည်; သင် သတိမထားဘူးလား?
Verse 15
रूपं तपोधन तपश्चरतां तपोघ्नंह्येतत्तु केन तपसा भवतोपलब्धम् । चर्तुं तपोऽर्हसि मया सह मित्र मह्यंकिं वा प्रसीदति स वै भवभावनो मे ॥ १५ ॥
အို တပဓန၊ ဤအံ့ဖွယ်အလှတရားသည် အခြားသူတို့၏ တပဿကိုပါ ချိုးဖျက်နိုင်သည်; သင်သည် မည်သည့်တပဿဖြင့် ဤကို ရရှိခဲ့သနည်း။ ဤအနုပညာကို ဘယ်မှာ သင်ယူခဲ့သနည်း။ မိတ်ဆွေ၊ ကျွန်ုပ်နှင့်အတူ တပဿပြုရန် သင်သည် သင့်တော်သည်; ကမ္ဘာကို ဖန်ဆင်းသူ ဘြဟ္မာသည် ကျွန်ုပ်အပေါ် ပျော်ရွှင်၍ သင့်ကို ကျွန်ုပ်၏ ဇနီးဖြစ်စေရန် ပို့လိုက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
Verse 16
न त्वां त्यजामि दयितं द्विजदेवदत्तंयस्मिन्मनो दृगपि नो न वियाति लग्नम् । मां चारुशृङ्ग्यर्हसि नेतुमनुव्रतं तेचित्तं यत: प्रतिसरन्तु शिवा: सचिव्य: ॥ १६ ॥
ချစ်သူရေ၊ ဗြာဟ္မဏများက ပူဇော်သော ဘြဟ္မာသည် ကရုဏာဖြင့် သင့်ကို ကျွန်ုပ်ထံ ပေးအပ်ခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ် သင့်ကို မစွန့်လွှတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်နှင့် မျက်စိသည် သင့်ပေါ်တွင် တင်းကျပ်စွာ ကပ်လျက်ရှိ၍ မလွဲနိုင်။ အလှတရားရှိသော မြင့်မားသည့် ရင်သားပိုင်ရှင်မ၊ ကျွန်ုပ်သည် သင့်နောက်လိုက်ဖြစ်သည်; သင်လိုသည့်နေရာသို့ ကျွန်ုပ်ကို ခေါ်သွားပါ၊ သင့်မိတ်ဆွေမများလည်း အတူလိုက်ပါစေ။
Verse 17
श्रीशुक उवाच इति ललनानुनयातिविशारदो ग्राम्यवैदग्ध्यया परिभाषया तां विबुधवधूं विबुधमतिरधिसभाजयामास ॥ १७ ॥
ရှုကဒေဝ ဂోಸ್ವာမီက ပြောသည်—ဤသို့ ဒေဝတားတူ ဉာဏ်ရှိသော မဟာရာဇာ အဂ္နီဓြသည် မိန်းမတို့ကို ချော့မော့နှစ်သိမ့်ရာ အနုပညာ၌ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။ လောကီလိမ္မာမှုနှင့် ကာမစိတ်ပါသော စကားများဖြင့် ထို နတ်သမီးကို ပျော်ရွှင်စေကာ သူမ၏ အကြင်နာကို ရရှိ하였다။
Verse 18
सा च ततस्तस्य वीरयूथपतेर्बुद्धिशीलरूपवय:श्रियौदार्येण पराक्षिप्तमनास्तेन सहायुतायुतपरिवत्सरोपलक्षणं कालं जम्बूद्वीपपतिना भौमस्वर्गभोगान् बुभुजे ॥ १८ ॥
အဂ္နီဓရ၏ ဉာဏ်ပညာ၊ ပညာရေး၊ လူငယ်အရွယ်၊ အလှအပ၊ အကျင့်သီလ၊ အိုင်ශ්ဝရယနှင့် ဥဒාරမှုတို့ကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံရသော အပ္စရာ ပူರ್ವစိတ္တီသည် ဇမ္ဗူဒွီပ၏ ဘုရင်၊ သူရဲကောင်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်နှင့် အတူ ထောင်ပေါင်းများစွာသော နှစ်ကာလ နေထိုင်ကာ လောကီနှင့် ကောင်းကင်ဘုံဆိုင်ရာ သုခများကို ချမ်းသာစွာ ခံစား하였다။
Verse 19
तस्यामु ह वा आत्मजान् स राजवर आग्नीध्रो नाभिकिम्पुरुषहरिवर्षेलावृतरम्यकहिरण्मयकुरुभद्राश्वकेतुमालसंज्ञान्नव पुत्रानजनयत् ॥ १९ ॥
ပူರ್ವစိတ္တီ၏ ဝမ်းဗိုက်၌ ရာဇာတို့အနက် အမြတ်ဆုံး မဟာရာဇ အဂ္နီဓရသည် နာဘိ၊ ကിംပုရုෂ၊ ဟရိဝර්ෂ၊ အီလာဝෘတ၊ ရမ်ယက၊ ဟိရဏ္မယ၊ ကုရု၊ ဘဒြာශ්ဝ နှင့် ကေတုမာလ ဟူသော သားတော် ကိုးပါးကို မွေးဖွားစေ하였다။
Verse 20
सा सूत्वाथ सुतान्नवानुवत्सरं गृह एवापहाय पूर्वचित्तिर्भूय एवाजं देवमुपतस्थे ॥ २० ॥
ပူರ್ವစိတ္တီသည် နှစ်စဉ်တစ်ပါးစီဖြင့် သားတော် ကိုးပါးကို မွေးဖွားခဲ့သော်လည်း၊ သူတို့ ကြီးပြင်းလာသောအခါ အိမ်တွင် ထားခဲ့ပြီး အဇဒေဝ ဖြစ်သော ဘြဟ္မာထံသို့ ပြန်လည်သွားကာ ပူဇော်အာရాధနာ ပြု하였다။
Verse 21
आग्नीध्रसुतास्ते मातुरनुग्रहादौत्पत्तिकेनैव संहननबलोपेता: पित्रा विभक्ता आत्मतुल्यनामानि यथाभागं जम्बूद्वीपवर्षाणि बुभुजु: ॥ २१ ॥
မိခင်၏ နို့ရည်ကို သောက်သုံးရသော အနုဂ्रहကြောင့် အဂ္နီဓရ၏ သားတော် ကိုးပါးသည် သဘာဝအလျောက် ကိုယ်ခန္ဓာတည်ငြိမ်ခိုင်မာ၍ အင်အားပြည့်ဝခဲ့ကြသည်။ ဖခင်သည် ဇမ္ဗူဒွီပ၏ မတူညီသော အပိုင်းများကို တစ်ပါးစီအတွက် ရာဇ్యအဖြစ် ခွဲဝေပေးခဲ့ပြီး ထိုနိုင်ငံများသည် သားတော်တို့၏ အမည်များဖြင့်ပင် ကျော်ကြားလာ하였다။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဖခင်ပေးသည့် ရာဇ్యများကို အုပ်ချုပ်하였다။
Verse 22
आग्नीध्रो राजातृप्त: कामानामप्सरसमेवानुदिनमधिमन्यमानस्तस्या: सलोकतां श्रुतिभिरवारुन्ध यत्र पितरो मादयन्ते ॥ २२ ॥
ပူರ್ವစိတ္တီ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဘုရင် အဂ္နီဓရ၏ ကာမဆန္ဒများသည် လုံးဝ မတೃप्तခဲ့ဘဲ၊ နေ့စဉ် ထိုအပ္စရာကိုသာ စိတ်ထဲတွင် ထားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဝေဒ (श्रुति) ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သေဆုံးပြီးနောက် သူသည် မိမိ၏ ကောင်းကင်ဘုံဇနီးရှိရာ တူညီသော လောကကို ရောက်ရှိ하였다။ ထိုလောကကို “ပိတೃလောက” ဟု ခေါ်ကြပြီး ဘိုးဘွားပိတೃများသည် အလွန်ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ကြသည်။
Verse 23
सम्परेते पितरि नव भ्रातरो मेरुदुहितृर्मेरुदेवीं प्रतिरूपामुग्रदंष्ट्रीं लतां रम्यां श्यामां नारीं भद्रां देववीतिमितिसंज्ञा नवोदवहन् ॥ २३ ॥
ဖခင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ညီအစ်ကို ကိုးယောက်သည် မေရု၏ သမီး ကိုးယောက်—မေရုဒေဝီ၊ ပရတိရူပါ၊ ဥဂ္ဂရဒံရှ္ဍရီ၊ လတာ၊ ရမ်ယာ၊ ရှျာမာ၊ နာရီ၊ ဘဒ္ဒရာ၊ ဒေဝဝီတိ—တို့နှင့် လက်ထပ်ကြ하였다။
Frequently Asked Questions
In Vedic administration, Brahmā is the empowered secondary creator and a recognized authority for matters connected to progeny and material arrangement. Āgnīdhra’s stated aim—obtaining a “perfect son” and Pitṛloka eligibility—aligns with regulated, fruitive aspiration (kāmya) within varṇāśrama norms. The Bhāgavata’s theological subtext, however, highlights that such boons still operate under the Supreme’s overarching order (Poṣa) and that the resultant entanglement or elevation depends on one’s attachment and consciousness, not merely the ritual’s correctness.
Pūrvacitti is an apsarā—an accomplished celestial woman associated with refined arts and attraction—sent here by Brahmā. In Purāṇic and Itihāsa literature, apsarās often function as catalysts that reveal a practitioner’s remaining saṁskāras (latent impressions) and attachments. They can also serve providential roles in dynastic continuity by enabling progeny, thereby advancing Vaṁśa/Vaṁśānucarita and the distribution of realms, as seen in the birth of Āgnīdhra’s nine sons.
The chapter presents a causal chain: prolonged enjoyment with Pūrvacitti, her departure, and Āgnīdhra’s continued fixation on her form and presence. In Bhāgavata logic, sustained attachment (āsakti) shapes one’s posthumous trajectory. Since Pūrvacitti is celestial and connected to Brahmā’s domain, Āgnīdhra—following Vedic injunctions and dying with that attachment—attains the same plane associated with forefathers, Pitṛloka, described as a realm of delight for the pitās.
Āgnīdhra’s nine sons are Nābhi, Kiṁpuruṣa, Harivarṣa, Ilāvṛta, Ramyaka, Hiraṇmaya, Kuru, Bhadrāśva, and Ketumāla. They are pivotal because each receives and governs a distinct region of Jambūdvīpa, and those regions become known by their names. This establishes the canto’s broader project: mapping sacred geography through lineage and righteous administration, linking cosmographic divisions with historical rulership.