Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Varṇāśrama-dharma as a Path to Bhakti

Yuga-dharma Origins, Universal Virtues, Brahmacarya and Gṛhastha Duties

वक्ता कर्ताविता नान्यो धर्मस्याच्युत ते भुवि । सभायामपि वैरिञ्च्यां यत्र मूर्तिधरा: कला: ॥ ५ ॥ कर्त्रावित्रा प्रवक्त्रा च भवता मधुसूदन । त्यक्ते महीतले देव विनष्टं क: प्रवक्ष्यति ॥ ६ ॥

vaktā kartāvitā nānyo dharmasyācyuta te bhuvi sabhāyām api vairiñcyāṁ yatra mūrti-dharāḥ kalāḥ

အို အချျုတ! ဓမ္မအမြင့်ဆုံး၏ ဟောပြောသူ၊ ဖန်တီးသူ၊ ကာကွယ်သူသည် မြေကြီးပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ ဝေဒများကို ကိုယ်ထင်ရှားထားသော ဘြဟ္မာ၏ စည်းဝေးခန်းတွင်လည်းကောင်း သင်မှတပါး မရှိပါ။ အို မဓုသူဒန! သင်သည် ဖန်တီးသူ၊ ထိန်းသိမ်းသူနှင့် ဝိညာဉ်ရေး ဉာဏ်၏ ဟောပြောသူဖြစ်သဖြင့် သင် မြေကြီးကို စွန့်ခွာသွားလျှင် ပျောက်ဆုံးသွားသော ဉာဏ်ကို နောက်တဖန် မည်သူဟောပြောမည်နည်း?

vaktāspeaker
vaktā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Root√vac (धातु) + tṛ (तृन्)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana
kartādoer
kartā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Root√kṛ (धातु) + tṛ (तृन्)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana
avitāprotector
avitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Root√av (धातु) + tṛ (तृन्)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya; niṣedha
anyaḥanother
anyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana
dharmasyaof dharma
dharmasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
acyutaO Acyuta
acyuta:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootacyuta (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Sambodhana, Ekavacana
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottvam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī, Ekavacana
bhuvion earth
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī, Ekavacana
sabhāyāmin the assembly
sabhāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsabhā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī, Ekavacana
apialso
api:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya; nipāta
vairiñcyāmin Brahmā’s (assembly)
vairiñcyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvairiñcī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī, Ekavacana
yatrawhere
yatra:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormAvyaya; deśa-avyaya
mūrti-dharāḥform-bearing
mūrti-dharāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmūrti + dhara (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Bahuvacana
kalāḥportions/expansions
kalāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkalā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana
kartrāby the doer
kartrā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Root√kṛ (धातु) + tṛ
FormTṛtīyā, Ekavacana
avittrāby the protector
avittrā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Root√av (धातु) + tṛ
FormTṛtīyā, Ekavacana
pravaktrāby the expounder
pravaktrā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpra-√vac (धातु) + tṛ
FormTṛtīyā, Ekavacana
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
bhavatāby you
bhavatā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Tṛtīyā, Ekavacana
madhusūdanaO slayer of Madhu
madhusūdana:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmadhu + sūdana (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Sambodhana, Ekavacana
tyaktewhen (you are) departed/when abandoned
tyakte:
Sati-saptamī (सति-सप्तमी)
TypeVerb
Roottyakta (√tyaj + kta)
FormSati-saptamī: Saptamī, Ekavacana, Napuṁsaka
mahī-taleon the earth
mahī-tale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahī + tala (प्रातिपदिक)
FormNapuṁsaka, Saptamī, Ekavacana
devaO Lord
deva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Sambodhana, Ekavacana
vinaṣṭamlost
vinaṣṭam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√naś (धातु) + kta
FormKta (PPP), Napuṁsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
kaḥwho?
kaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana
pravakṣyatiwill expound
pravakṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
FormLaṭ (Present), Prathama, Ekavacana, Parasmaipada
K
Krishna (Acyuta, Madhusudana)
B
Brahma (Vairincha)

FAQs

In this verse Uddhava declares that Krishna alone is the speaker, doer, and protector of dharma—there is no equal authority on earth, and even Brahmā’s assembly depends on the Lord’s divine expansions.

Uddhava, distressed that Krishna is about to depart from the world, fears that dharma will decline in His absence and therefore emphasizes that only Krishna can truly restore and teach dharma.

When moral clarity feels lost, seek dharma through Krishna-centered guidance—study Bhagavatam, follow genuine teachers in the disciplic line, and anchor decisions in devotion, compassion, and truthfulness.