Adhyaya 3
Dvadasha SkandhaAdhyaya 352 Verses

Adhyaya 3

The Earth Laughs at World-Conquering Kings; Yuga-Dharma and the Remedy for Kali

ပရိက္ခစ်၏ မကြာမီ သေဆုံးမည့်အရေးကို အလေးထားကာ ဝိရာဂျာနှင့် ခွဲခွာမှုကို ဆက်လက်သင်ကြားသည့်အခန်းတွင်၊ ရှုကဒေဝသည် မြေမိခင်၏ သရော်စကားကို ပြောပြသည်။ မင်းများသည် နယ်မြေကို အနိုင်ယူရန် ကြိုးစားသော်လည်း ကာလ (အချိန်) နှင့် မృတ்யု (သေခြင်း) အပေါ် မအနိုင်ရနိုင်ကြ။ မြေမိခင်က နိုင်ငံရေးအာဏာလိုလားမှုသည် ကာမနှင့် ပျက်စီးနိုင်သော ကိုယ်ခန္ဓာကို မိမိဟု မှားယွင်းသတ်မှတ်ခြင်းမှ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြီး၊ နာမည်ကြီးမင်းများနှင့် အင်အားကြီး အသူရများတောင် အချိန်ကြောင့် နာမည်သာ ကျန်ခဲ့ကြောင်း သတိပေးသည်။ ရှုကဒေဝက မင်းဆက်သမိုင်းများသည် ဉာဏ (jñāna) နှင့် ဝိရာဂျာ (vairāgya) သို့ ဦးတည်စေသော သင်ခန်းစာများသာဖြစ်ပြီး အဆုံးစွန်သော သိမြင်မှုမဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် ဥတ္တမရှ္လိုက (သခင် ကృష్ణ) ၏ ဂုဏ်တော်များကို အမြဲနားထောင်ခြင်း၊ သီဆိုခြင်းကို ညွှန်ကြားသည်။ ပရိက္ခစ်က ကလိယုဂ၏ အညစ်အကြေးကို မည်သို့ သန့်စင်မည်နှင့် ယုဂများ၊ အချိန်အကြောင်းကို မေးမြန်းသည်။ ရှုကဒေဝက စတျယ၊ တ్రေတာ၊ ဒ్వာပရ၊ ကလိ ယုဂများကို ဓမ္မ လျော့နည်းသွားပုံနှင့်အတူ ဖော်ပြပြီး ကလိယုဂ၏ လူမှုကျဆင်းမှုနှင့် အတွင်းစိတ်ဒုစရိုက်များကို ရှင်းပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နှလုံးအတွင်းရှိ သခင်ဘုရားသည် အခြားအကူအညီပညာရပ်များထက် ပိုမိုပြည့်စုံစွာ သန့်စင်ပေးကြောင်း၊ ကလိယုဂတွင် အမြင့်ဆုံးနည်းလမ်းမှာ နာမ-သင်ကီရတန—ဟရေ ကృష్ణ မဟာမန္တရ ကို သီဆိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း အဓိကတင်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

श्री शुक उवाच: द‍ृष्ट्वात्मनि जये व्यग्रान् नृपान् हसति भूरियम् । अहो मा विजिगीषन्ति मृत्यो: क्रीडनका नृपा: ॥ १ ॥

ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ပြောသည်— မိမိကို အနိုင်ယူရန် အလုပ်ရှုပ်နေသော ဘုရင်များကို မြင်၍ မြေကြီးသည် ရယ်မော하였다။ သူမက “ကြည့်စမ်း! မရဏ၏ လက်ထဲက ကစားစရာသာဖြစ်သော ဤဘုရင်များက ငါ့ကို အနိုင်ယူချင်နေကြသည်” ဟု ဆို၏။

Verse 2

काम एष नरेन्द्राणां मोघ: स्याद् विदुषामपि । येन फेनोपमे पिण्डे येऽतिविश्रम्भिता नृपा: ॥ २ ॥

အို လူတို့၏ မင်းကြီးတို့၊ လောကီကာမတဏှာသည် ပညာရှိတို့ကိုပါ မအောင်မြင်စေတတ်သည်။ ကာမကြောင့် မင်းတို့သည် ရေဖျားပေါ်ဖ泡ကဲ့သို့ ခဏတာသာတည်သော ကိုယ်ခန္ဓာအစုအပေါ် အလွန်ယုံကြည်ကြသည်။

Verse 3

पूर्वं निर्जित्य षड्‌वर्गं जेष्यामो राजमन्त्रिण: । तत: सचिवपौराप्तकरीन्द्रानस्य कण्टकान् ॥ ३ ॥ एवं क्रमेण जेष्याम: पृथ्वीं सागरमेखलाम् । इत्याशाबद्धहृदया न पश्यन्त्यन्तिकेऽन्तकम् ॥ ४ ॥

မင်းများနှင့် နိုင်ငံရေးအမတ်များက “အရင်ဆုံး အတွင်းရန်သူခြောက်ပါး (အင်္ဒြိယနှင့် စိတ်) ကိုအနိုင်ယူမယ်၊ ထို့နောက် အဓိကအမတ်များကိုထိန်းချုပ်ပြီး အကြံပေး၊ ပြည်သူ၊ မိတ်ဆွေ-ဆွေမျိုး၊ ဆင်ထိန်းတို့ကဲ့သို့ မုလ္လများကိုဖယ်ရှားမယ်။ ဒီလိုနဲ့ ပင်လယ်ဝန်းရံသော မြေကြီးကို တဖြည်းဖြည်းအနိုင်ယူမယ်” ဟုထင်ကြသည်။ မျှော်လင့်ချက်တွင်ချည်နှောင်ထားသောနှလုံးကြောင့် နီးကပ်လာသော မရဏကို မမြင်ကြ။

Verse 4

पूर्वं निर्जित्य षड्‌वर्गं जेष्यामो राजमन्त्रिण: । तत: सचिवपौराप्तकरीन्द्रानस्य कण्टकान् ॥ ३ ॥ एवं क्रमेण जेष्याम: पृथ्वीं सागरमेखलाम् । इत्याशाबद्धहृदया न पश्यन्त्यन्तिकेऽन्तकम् ॥ ४ ॥

မင်းများနှင့် နိုင်ငံရေးအမတ်များက “အရင်ဆုံး အတွင်းရန်သူခြောက်ပါး (အင်္ဒြိယနှင့် စိတ်) ကိုအနိုင်ယူမယ်၊ ထို့နောက် အဓိကအမတ်များကိုထိန်းချုပ်ပြီး အကြံပေး၊ ပြည်သူ၊ မိတ်ဆွေ-ဆွေမျိုး၊ ဆင်ထိန်းတို့ကဲ့သို့ မုလ္လများကိုဖယ်ရှားမယ်။ ဒီလိုနဲ့ ပင်လယ်ဝန်းရံသော မြေကြီးကို တဖြည်းဖြည်းအနိုင်ယူမယ်” ဟုထင်ကြသည်။ မျှော်လင့်ချက်တွင်ချည်နှောင်ထားသောနှလုံးကြောင့် နီးကပ်လာသော မရဏကို မမြင်ကြ။

Verse 5

समुद्रावरणां जित्वा मां विशन्त्यब्धिमोजसा । कियदात्मजयस्यैतन्मुक्तिरात्मजये फलम् ॥ ५ ॥

ပင်လယ်ဝန်းရံသော မြေပြင်ကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ဂုဏ်မာန်ကြီးသော မင်းတို့သည် အင်အားဖြင့် ပင်လယ်ထဲသို့ပါ ဝင်ရောက်ကာ ပင်လယ်ကိုပါ အနိုင်ယူမည်ဟု ထင်ကြသည်။ သို့သော် နိုင်ငံရေးအကျိုးအမြတ်အတွက် ရည်ရွယ်သော ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှုသည် ဘာအကျိုးရှိသနည်း။ ကိုယ်ကိုအနိုင်ယူခြင်း၏ အမှန်တကယ် အကျိုးသည် မောက္ခ—လွတ်မြောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 6

यां विसृज्यैव मनवस्तत्सुताश्च कुरूद्वह । गता यथागतं युद्धे तां मां जेष्यन्त्यबुद्धय: ॥ ६ ॥

အို ကုရုတို့အနက် အကောင်းဆုံးသူ၊ အတိတ်က မနုနှင့် သူ၏ဆက်နွယ်သူများသည် ကျွန်မကို စွန့်ခွာကာ လာသကဲ့သို့ပင် စစ်ပွဲတွင် အကူအညီမဲ့စွာ ဤလောကမှ ထွက်ခွာသွားကြသည်။ သို့သော် ယနေ့တိုင် မိုက်မဲသူများက ကျွန်မကို အနိုင်ယူရန် ကြိုးစားနေဆဲဖြစ်သည်။

Verse 7

मत्कृते पितृपुत्राणां भ्रातृणां चापि विग्रह: । जायते ह्यसतां राज्ये ममताबद्धचेतसाम् ॥ ७ ॥

ငါ့ကို အနိုင်ယူလိုသော လောဘကြောင့် ပစ္စည်းလိုလားသူတို့သည် အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အာဏာနှင့် နိုင်ငံပိုင်ဆိုင်မှုအပေါ် မမတားဖြင့် စိတ်နှလုံးချည်နှောင်ထားသဖြင့် အဖေက သားကို ဆန့်ကျင်၍ ညီအစ်ကိုများလည်း တိုက်ခိုက်ကြသည်။

Verse 8

ममैवेयं मही कृत्स्‍ना न ते मूढेति वादिन: । स्पर्धमाना मिथो घ्नन्ति म्रियन्ते मत्कृते नृपा: ॥ ८ ॥

အုပ်ချုပ်သူများက “ဒီမြေတစ်ပြင်လုံးက ငါ့ပိုင်၊ မင်းပိုင်မဟုတ်ဘူး မိုက်သူရေ” ဟု အချင်းချင်း စိန်ခေါ်ကြသည်။ ထိုပြိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ပြီး ငါ့အတွက်ပင် သေဆုံးကြသည်။

Verse 9

श्रीशुक उवाच पृथु: पुरूरवा गाधिर्नहुषो भरतोऽर्जुन: । मान्धाता सगरो राम: खट्‌वाङ्गो धुन्धुहा रघु: ॥ ९ ॥ तृणबिन्दुर्ययातिश्च शर्याति: शन्तनुर्गय: । भगीरथ: कुवलयाश्व: ककुत्स्थो नैषधो नृग: ॥ १० ॥ हिरण्यकशिपुर्वृत्रो रावणो लोकरावण: । नमुचि: शम्बरो भौमो हिरण्याक्षोऽथ तारक: ॥ ११ ॥ अन्ये च बहवो दैत्या राजानो ये महेश्वरा: । सर्वे सर्वविद: शूरा: सर्वे सर्वजितोऽजिता: ॥ १२ ॥ ममतां मय्यवर्तन्त कृत्वोच्चैर्मर्त्यधर्मिण: । कथावशेषा: कालेन ह्यकृतार्था: कृता विभो ॥ १३ ॥

သီရိရှုက ပြောသည်—ပೃထု၊ ပုရူရဝ၊ ဂာဓိ၊ နဟုရှ၊ ဘရတ၊ (ကာရ္တဝီရျ) အర్జုန၊ မာန်ဓာတာ၊ စဂရ၊ ရာမ၊ ခတ်ဝါင်္ဂ၊ ဓုန္ဓုဟာ၊ ရဃု; တೃဏဘိန္ဒု၊ ယယာတိ၊ ရှရျာတိ၊ ရှန္တနု၊ ဂယ; ဘဂီရထ၊ ကုဝလယာရှွ၊ ကကုတ်စထ၊ နိုင်ရှဓ၊ နೃဂ; ဟိရဏ္ယကသိပု၊ ဝೃತ್ರ၊ လောကတစ်လောကလုံးကို ငိုကြွေးစေသော ရာဝဏ၊ နမုချိ၊ ရှမ္ဗရ၊ ဘောမ၊ ဟိရဏ္ယာක්ෂ နှင့် တာရက—ထို့ပြင် အခြား ဒೈတျ နှင့် အာဏာကြီးမားသော ဘုရင်များစွာ—အားလုံးသည် ဗဟုသုတပြည့်ဝ၊ သတ္တိရှိ၊ အားလုံးကို အနိုင်ယူနိုင်ပြီး အနိုင်မခံသူများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် အို အလုံးစုံတန်ခိုးရှင် प्रभု၊ မရဏဓမ္မရှိသူတို့သည် ငါ့ကို ပိုင်ဆိုင်လိုသော မမတားကို အလွန်တိုးမြှင့်ကာ နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း ကာလက သူတို့ကို ပုံပြင်သမိုင်းအဖြစ်သာ ကျန်စေခဲ့သည်—မည်သူမျှ ထာဝရအာဏာကို မတည်ထောင်နိုင်ခဲ့။

Verse 10

श्रीशुक उवाच पृथु: पुरूरवा गाधिर्नहुषो भरतोऽर्जुन: । मान्धाता सगरो राम: खट्‌वाङ्गो धुन्धुहा रघु: ॥ ९ ॥ तृणबिन्दुर्ययातिश्च शर्याति: शन्तनुर्गय: । भगीरथ: कुवलयाश्व: ककुत्स्थो नैषधो नृग: ॥ १० ॥ हिरण्यकशिपुर्वृत्रो रावणो लोकरावण: । नमुचि: शम्बरो भौमो हिरण्याक्षोऽथ तारक: ॥ ११ ॥ अन्ये च बहवो दैत्या राजानो ये महेश्वरा: । सर्वे सर्वविद: शूरा: सर्वे सर्वजितोऽजिता: ॥ १२ ॥ ममतां मय्यवर्तन्त कृत्वोच्चैर्मर्त्यधर्मिण: । कथावशेषा: कालेन ह्यकृतार्था: कृता विभो ॥ १३ ॥

သီရိရှုက ပြောသည်—ပೃထု၊ ပုရူရဝ၊ ဂာဓိ၊ နဟုရှ၊ ဘရတ၊ (ကာရ္တဝီရျ) အర్జုန၊ မာန်ဓာတာ၊ စဂရ၊ ရာမ၊ ခတ်ဝါင်္ဂ၊ ဓုန္ဓုဟာ၊ ရဃု; တೃṇဘိန္ဒု၊ ယယာတိ၊ ရှရျာတိ၊ ရှန္တနု၊ ဂယ; ဘဂီရထ၊ ကုဝလယာရှွ၊ ကကုတ်စထ၊ နိုင်ရှဓ၊ နೃဂ; ဟိရဏ္ယကသိပု၊ ဝೃत्र၊ လောကတစ်လောကလုံးကို ငိုကြွေးစေသော ရာဝဏ၊ နမုချိ၊ ရှမ္ဗရ၊ ဘောမ၊ ဟိရဏ္ယာක්ෂ နှင့် တာရက—ထို့ပြင် အခြား ဒဲတျ နှင့် အာဏာကြီးမားသော ဘုရင်များစွာ—အားလုံးသည် ဗဟုသုတပြည့်ဝ၊ သတ္တိရှိ၊ အားလုံးကို အနိုင်ယူနိုင်ပြီး အနိုင်မခံသူများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် အို အလုံးစုံတန်ခိုးရှင် प्रभု၊ မရဏဓမ္မရှိသူတို့သည် ငါ့ကို ပိုင်ဆိုင်လိုသော မမတားကို အလွန်တိုးမြှင့်ကာ နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း ကာလက သူတို့ကို ပုံပြင်သမိုင်းအဖြစ်သာ ကျန်စေခဲ့သည်—မည်သူမျှ ထာဝရအာဏာကို မတည်ထောင်နိုင်ခဲ့။

Verse 11

श्रीशुक उवाच पृथु: पुरूरवा गाधिर्नहुषो भरतोऽर्जुन: । मान्धाता सगरो राम: खट्‌वाङ्गो धुन्धुहा रघु: ॥ ९ ॥ तृणबिन्दुर्ययातिश्च शर्याति: शन्तनुर्गय: । भगीरथ: कुवलयाश्व: ककुत्स्थो नैषधो नृग: ॥ १० ॥ हिरण्यकशिपुर्वृत्रो रावणो लोकरावण: । नमुचि: शम्बरो भौमो हिरण्याक्षोऽथ तारक: ॥ ११ ॥ अन्ये च बहवो दैत्या राजानो ये महेश्वरा: । सर्वे सर्वविद: शूरा: सर्वे सर्वजितोऽजिता: ॥ १२ ॥ ममतां मय्यवर्तन्त कृत्वोच्चैर्मर्त्यधर्मिण: । कथावशेषा: कालेन ह्यकृतार्था: कृता विभो ॥ १३ ॥

သီရိရှုက ပြောသည်—ပೃထု၊ ပုရူရဝ၊ ဂာဓိ၊ နဟုရှ၊ ဘရတ၊ (ကာရ္တဝီရျ) အర్జုန၊ မာန်ဓာတာ၊ စဂရ၊ ရာမ၊ ခတ်ဝါင်္ဂ၊ ဓုန္ဓုဟာ၊ ရဃု; တೃṇဘိန္ဒု၊ ယယာတိ၊ ရှရျာတိ၊ ရှန္တနု၊ ဂယ; ဘဂီရထ၊ ကုဝလယာရှွ၊ ကကုတ်စထ၊ နိုင်ရှဓ၊ နೃဂ; ဟိရဏ္ယကသိပု၊ ဝೃत्र၊ လောကတစ်လောကလုံးကို ငိုကြွေးစေသော ရာဝဏ၊ နမုချိ၊ ရှမ္ဗရ၊ ဘောမ၊ ဟိရဏ္ယာක්ෂ နှင့် တာရက—ထို့ပြင် အခြား ဒဲတျ နှင့် အာဏာကြီးမားသော ဘုရင်များစွာ—အားလုံးသည် ဗဟုသုတပြည့်ဝ၊ သတ္တိရှိ၊ အားလုံးကို အနိုင်ယူနိုင်ပြီး အနိုင်မခံသူများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် အို အလုံးစုံတန်ခိုးရှင် प्रभု၊ မရဏဓမ္မရှိသူတို့သည် ငါ့ကို ပိုင်ဆိုင်လိုသော မမတားကို အလွန်တိုးမြှင့်ကာ နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း ကာလက သူတို့ကို ပုံပြင်သမိုင်းအဖြစ်သာ ကျန်စေခဲ့သည်—မည်သူမျှ ထာဝရအာဏာကို မတည်ထောင်နိုင်ခဲ့။

Verse 12

श्रीशुक उवाच पृथु: पुरूरवा गाधिर्नहुषो भरतोऽर्जुन: । मान्धाता सगरो राम: खट्‌वाङ्गो धुन्धुहा रघु: ॥ ९ ॥ तृणबिन्दुर्ययातिश्च शर्याति: शन्तनुर्गय: । भगीरथ: कुवलयाश्व: ककुत्स्थो नैषधो नृग: ॥ १० ॥ हिरण्यकशिपुर्वृत्रो रावणो लोकरावण: । नमुचि: शम्बरो भौमो हिरण्याक्षोऽथ तारक: ॥ ११ ॥ अन्ये च बहवो दैत्या राजानो ये महेश्वरा: । सर्वे सर्वविद: शूरा: सर्वे सर्वजितोऽजिता: ॥ १२ ॥ ममतां मय्यवर्तन्त कृत्वोच्चैर्मर्त्यधर्मिण: । कथावशेषा: कालेन ह्यकृतार्था: कृता विभो ॥ १३ ॥

သီရိရှုကဒေဝါ မိန့်ကြားသည်—ပೃထု၊ ပုရူရဝါ၊ ဂာဓိ၊ နဟုရှ၊ ဘရတ၊ ကာရ္တဝီရျ အာရ္ဂျုန၊ မာန်ဓာတာ၊ စဂရ၊ ရာမ၊ ခတ်ဝါင်္ဂ၊ ဓုန္ဓုဟာ၊ ရဃု၊ တೃဏဘိန္ဒု၊ ယယာတိ၊ ရှရျာတိ၊ ရှာန္တနု၊ ဂယ၊ ဘဂီရထ၊ ကုဝလယာရှွ၊ ကကုတ်သ္ထ၊ နိုင်ရှဓ၊ နೃဂ၊ ဟိရဏျကသိပု၊ ဝೃတြ၊ လောကတစ်လောကလုံးကို ငိုကြွေးစေသော ရာဝဏ၊ နမုချိ၊ ရှမ္ဗရ၊ ဘောမ၊ ဟိရဏျာක්ෂ နှင့် တာရက—ထို့ပြင် အာသုရများနှင့် အာဏာကြီးမားသော မင်းများ အများအပြား—အားလုံးသည် ဉာဏ်ပြည့်ဝ၊ ရဲရင့်၊ အရာရာကို အနိုင်ယူသူ၊ မအနိုင်ယူနိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် အို အလုံးစုံတန်ခိုးရှင် प्रभု၊ ငါ့ကို ပိုင်ဆိုင်လိုသော မမတဖြင့် အသက်ရှင်ခဲ့ကြသော်လည်း မရဏသဘောတရားအောက်တွင် ကာလ၏ စီးဆင်းမှုကြောင့် ပုံပြင်အဖြစ်သာ ကျန်ရစ်သွားကြပြီး အမြဲတမ်း အုပ်ချုပ်မှုကို မည်သူမျှ မတည်ထောင်နိုင်ခဲ့။

Verse 13

श्रीशुक उवाच पृथु: पुरूरवा गाधिर्नहुषो भरतोऽर्जुन: । मान्धाता सगरो राम: खट्‌वाङ्गो धुन्धुहा रघु: ॥ ९ ॥ तृणबिन्दुर्ययातिश्च शर्याति: शन्तनुर्गय: । भगीरथ: कुवलयाश्व: ककुत्स्थो नैषधो नृग: ॥ १० ॥ हिरण्यकशिपुर्वृत्रो रावणो लोकरावण: । नमुचि: शम्बरो भौमो हिरण्याक्षोऽथ तारक: ॥ ११ ॥ अन्ये च बहवो दैत्या राजानो ये महेश्वरा: । सर्वे सर्वविद: शूरा: सर्वे सर्वजितोऽजिता: ॥ १२ ॥ ममतां मय्यवर्तन्त कृत्वोच्चैर्मर्त्यधर्मिण: । कथावशेषा: कालेन ह्यकृतार्था: कृता विभो ॥ १३ ॥

သီရိရှုကဒေဝါ မိန့်ကြားသည်—ပೃထု၊ ပုရူရဝါ၊ ဂာဓိ၊ နဟုရှ၊ ဘရတ၊ ကာရ္တဝီရျ အာရ္ဂျုန၊ မာန်ဓာတာ၊ စဂရ၊ ရာမ၊ ခတ်ဝါင်္ဂ၊ ဓုန္ဓုဟာ၊ ရဃု၊ တೃဏဘိန္ဒု၊ ယယာတိ၊ ရှရျာတိ၊ ရှာန္တနု၊ ဂယ၊ ဘဂီရထ၊ ကုဝလယာရှွ၊ ကကုတ်သ္ထ၊ နိုင်ရှဓ၊ နೃဂ၊ ဟိရဏျကသိပု၊ ဝೃတြ၊ လောကတစ်လောကလုံးကို ငိုကြွေးစေသော ရာဝဏ၊ နမုချိ၊ ရှမ္ဗရ၊ ဘောမ၊ ဟိရဏျာක්ෂ နှင့် တာရက—ထို့ပြင် အာသုရများနှင့် အာဏာကြီးမားသော မင်းများ အများအပြား—အားလုံးသည် ဉာဏ်ပြည့်ဝ၊ ရဲရင့်၊ အရာရာကို အနိုင်ယူသူ၊ မအနိုင်ယူနိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် အို အလုံးစုံတန်ခိုးရှင် प्रभု၊ ငါ့ကို ပိုင်ဆိုင်လိုသော မမတဖြင့် အသက်ရှင်ခဲ့ကြသော်လည်း မရဏသဘောတရားအောက်တွင် ကာလ၏ စီးဆင်းမှုကြောင့် ပုံပြင်အဖြစ်သာ ကျန်ရစ်သွားကြပြီး အမြဲတမ်း အုပ်ချုပ်မှုကို မည်သူမျှ မတည်ထောင်နိုင်ခဲ့။

Verse 14

कथा इमास्ते कथिता महीयसां विताय लोकेषु यश: परेयुषाम् । विज्ञानवैराग्यविवक्षया विभो वचोविभूतीर्न तु पारमार्थ्यम् ॥ १४ ॥

သီရိရှုကဒေဝါ မိန့်ကြားသည်—အို မဟာဗီရ ပရိက္ခစ်၊ လောကအနှံ့ ယশ (ဂုဏ်သတင်း) ကို ဖြန့်ကျက်ပြီးနောက် ထွက်ခွာသွားသော မဟာမင်းများ၏ ကഥာများကို ငါသည် သင့်အား ပြောပြခဲ့သည်။ အို प्रभု၊ ငါ၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ အလောကိက ဉာဏ် (ဗိညာဏ) နှင့် ဝိုင်ရာဂျျ (လောကစွဲလမ်းမှုလျော့ခြင်း) ကို သင်ကြားရန် ဖြစ်သည်။ မင်းကഥာများသည် ဤဝచနများကို ဂုဏ်ရောင်နှင့် အာနုಭಾವ ပေးသော်လည်း၊ အဆုံးစွန်သော အဓိပ္ပါယ်ကို မိမိတိုင် မဖြစ်စေ။

Verse 15

यस्तूत्तम:श्लोकगुणानुवाद: सङ्गीयतेऽभीक्ष्णममङ्गलघ्न: । तमेव नित्यं श‍ृणुयादभीक्ष्णं कृष्णेऽमलां भक्तिमभीप्समान: ॥ १५ ॥

သီရိကృష్ణ၌ သန့်ရှင်းသော ဘက္တိကို လိုလားသူသည်၊ အမင်္ဂလကို ဖျက်ဆီးပေးသော အုတ္တမရှ္လိုက ဘဂဝန်၏ ဂုဏ်တော်များကို အမြဲတမ်း သင်္ကီရတနဖြင့် သီဆိုကြသော ကഥာများကို နိත්‍යနှင့် ထပ်ခါထပ်ခါ နားထောင်ရမည်။ ဘက္တသည် နေ့စဉ် စတ္စင်္ဂတွင်လည်း၊ နေ့တစ်နေ့လုံးလည်း ဤश्रဝဏ၌ မပြတ် လိမ္မာစွာ တည်ရမည်။

Verse 16

श्रीराजोवाच केनोपायेन भगवन् कलेर्दोषान् कलौ जना: । विधमिष्यन्त्युपचितांस्तन्मे ब्रूहि यथा मुने ॥ १६ ॥

ဘုရင် ပရိက္ခစ် မေးမြန်းသည်—အို ဘဂဝန်၊ ကလိယုဂ၌ နေထိုင်သူတို့သည် ဤယုဂ၏ စုပေါင်းလာသော ဒုෂများနှင့် မလင်ကို မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့် ဖယ်ရှားနိုင်မည်နည်း။ အို မဟာမုနိ၊ ကျေးဇူးပြု၍ အမှန်တကယ်ကို ငါ့အား ပြောကြားပါ။

Verse 17

युगानि युगधर्मांश्च मानं प्रलयकल्पयो: । कालस्येश्वररूपस्य गतिं विष्णोर्महात्मन: ॥ १७ ॥

ကျေးဇူးပြု၍ ယုဂများ၊ ယုဂတစ်ခုချင်းစီ၏ ဓမ္မလက္ခဏာများ၊ စကြဝဠာတည်တံ့မှုနှင့် ပရလယ၏ ကာလအတိုင်းအတာ၊ ထို့ပြင် ပရမాత్మာ သီရိဗိෂ္ဏု၏ တိုက်ရိုက်ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်သော ကာလ၏ လှုပ်ရှားမှုကို ရှင်းပြပါ။

Verse 18

श्रीशुक उवाच कृते प्रवर्तते धर्मश्चतुष्पात्तज्जनैर्धृत: । सत्यं दया तपो दानमिति पादा विभोर्नृप ॥ १८ ॥

သီရိရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက မိန့်ကြားသည်– အို မင်းကြီး၊ ကృత (သတ္တယ) ယုဂ၌ ဓမ္မသည် ခြေလေးချောင်းပြည့်စုံစွာ တည်ရှိပြီး ထိုယုဂ၏ လူများက দৃঢ়စွာ ထိန်းသိမ်းကြသည်။ ဓမ္မ၏ ခြေလေးချောင်းမှာ သစ္စာ၊ ကရုဏာ၊ တပဿ၊ ဒါန ဖြစ်သည်။

Verse 19

सन्तुष्टा: करुणा मैत्रा: शान्ता दान्तास्तितिक्षव: । आत्मारामा: समद‍ृश: प्रायश: श्रमणा जना: ॥ १९ ॥

သတ္တယယုဂ၏ လူများသည် အများအားဖြင့် စိတ်ကျေနပ်သူ၊ ကရုဏာရှိသူ၊ အားလုံးနှင့် မိတ်ဖက်ဖြစ်သူ၊ ငြိမ်းချမ်းသူ၊ အင်္ဒြိယထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ သည်းခံနိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် အတွင်းမှ ပျော်ရွှင်မှုကို ခံစား၍ အရာအားလုံးကို တန်းတူမြင်ကာ ဝိညာဉ်ရေး ပြည့်စုံမှုအတွက် အမြဲတမ်း ကြိုးပမ်းကြသည်။

Verse 20

त्रेतायां धर्मपादानां तुर्यांशो हीयते शनै: । अधर्मपादैरनृतहिंसासन्तोषविग्रहै: ॥ २० ॥

ထရေတာယုဂ၌ ဓမ္မ၏ ခြေတစ်ချောင်းချင်းစီသည် တဖြည်းဖြည်း လေးပုံတစ်ပုံစီ လျော့နည်းသွားသည်။ အကြောင်းမှာ အဓမ္မ၏ တိုင်လေးတိုင်—လိမ်ညာမှု၊ အကြမ်းဖက်မှု၊ မကျေနပ်မှု၊ နှင့် အငြင်းပွားမှု—တို့၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 21

तदा क्रियातपोनिष्ठा नातिहिंस्रा न लम्पटा: । त्रैवर्गिकास्त्रयीवृद्धा वर्णा ब्रह्मोत्तरा नृप ॥ २१ ॥

အို မင်းကြီး၊ ထရေတာယုဂ၌ လူများသည် ယဇ္ဉကర్మများနှင့် တပဿာတွင် နိဿဌာရှိကြသည်။ သူတို့သည် အလွန်အကြမ်းဖက်သူ မဟုတ်သကဲ့သို့ အာရုံခံစားမှုဘောဂတွင်လည်း လွန်ကဲစွာ မလမ်းပတ်ကြ။ သူတို့၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ တြိဝರ್ಗ—ဓမ္မ၊ အර්ථ၊ ကာမ—ဖြစ်ပြီး သုံးဝေဒ၏ စည်းကမ်းများကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် စည်းစိမ်ရရှိကြသည်။ ဤယုဂ၌ လူမှုရေးသည် ဝර්ဏလေးမျိုး ခွဲခြားသော်လည်း အများစုမှာ ဘြာဟ္မဏများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 22

तप:सत्यदयादानेष्वर्धं ह्रस्वति द्वापरे । हिंसातुष्टय‍नृतद्वेषैर्धर्मस्याधर्मलक्षणै: ॥ २२ ॥

ဒွါပရခေတ်တွင် ခြိုးခြံချွေတာခြင်း၊ သစ္စာတရား၊ ကရုဏာနှင့် ပေးကမ်းခြင်းတည်းဟူသော ဘာသာရေးအရည်အသွေးများသည် မကျေနပ်မှု၊ မမှန်ကန်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုတို့ကြောင့် ထက်ဝက်လျော့နည်းသွားသည်။

Verse 23

यशस्विनो महाशीला: स्वाध्यायाध्ययने रता: । आढ्या: कुटुम्बिनो हृष्टा वर्णा: क्षत्रद्विजोत्तरा: ॥ २३ ॥

ဒွါပရခေတ်တွင် လူတို့သည် ဂုဏ်ကျက်သရေကို စိတ်ဝင်စားကြပြီး အလွန်မြင့်မြတ်ကြသည်။ သူတို့သည် ဗေဒကျမ်းများကို လေ့လာလိုက်စားကြပြီး ကြွယ်ဝချမ်းသာကြကာ မိသားစုကြီးများကို ထောက်ပံ့ပြီး ဘဝကို တက်ကြွစွာ ပျော်ရွှင်ကြသည်။ လူတန်းစားလေးရပ်တွင် ခတ္တိယနှင့် ဗြာဟ္మణတို့သည် အများဆုံးဖြစ်သည်။

Verse 24

कलौ तु धर्मपादानां तुर्यांशोऽधर्महेतुभि: । एधमानै: क्षीयमाणो ह्यन्ते सोऽपि विनङ्‌क्ष्यति ॥ २४ ॥

ကလိခေတ်တွင် ဘာသာရေးအခြေခံမူများ၏ လေးပုံတစ်ပုံသာ ကျန်ရှိတော့သည်။ ထိုနောက်ဆုံးလက်ကျန်သည် အဆက်မပြတ် တိုးပွားနေသော တရားမဲ့ဝါဒများကြောင့် ဆက်လက်လျော့နည်းသွားပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပျက်စီးသွားလိမ့်မည်။

Verse 25

तस्मिन् लुब्धा दुराचारा निर्दया: शुष्कवैरिण: । दुर्भगा भूरितर्षाश्च शूद्रदासोत्तरा: प्रजा: ॥ २५ ॥

ကလိခေတ်တွင် လူတို့သည် လောဘကြီးခြင်း၊ အကျင့်စာရိတ္တပျက်ပြားခြင်းနှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်ပြီး အကြောင်းပြချက်ကောင်းမရှိဘဲ အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ကြသည်။ ကံဆိုးပြီး ရုပ်ဝတ္ထုဆန္ဒများကို စွဲလမ်းနေသော ကလိခေတ်လူသားများသည် အားလုံးနီးပါး သုဒြနှင့် လူရိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 26

सत्त्वं रजस्तम इति द‍ृश्यन्ते पुरुषे गुणा: । कालसञ्चोदितास्ते वै परिवर्तन्त आत्मनि ॥ २६ ॥

လူတစ်ဦး၏စိတ်တွင် တွေ့ရှိရသော ကောင်းမြတ်ခြင်း၊ ရမ္မက်ကြီးခြင်းနှင့် မောဟတည်းဟူသော ရုပ်ဝတ္ထုဆိုင်ရာ ဂုဏ်အင်္ဂါရပ်များသည် အချိန်ကာလ၏ စွမ်းအားဖြင့် လှုပ်ရှားပြောင်းလဲနေကြသည်။

Verse 27

प्रभवन्ति यदा सत्त्वे मनोबुद्धीन्द्रियाणि च । तदा कृतयुगं विद्याज्ज्ञाने तपसि यद् रुचि: ॥ २७ ॥

စိတ်၊ ဉာဏ်နှင့် အင်္ဒြိယများသည် သတ္တဝဂုဏ်၌ ခိုင်မြဲစွာ တည်နေသည့်အခါ ထိုကာလကို သတ္တယုဂ (Satya-yuga) ဟု သိရမည်; ထိုအခါ ဉာဏ်ပညာနှင့် တပဿာ၌ လူတို့ စိတ်ဝင်စားကြသည်။

Verse 28

यदा कर्मसु काम्येषु भक्तिर्यशसि देहिनाम् । तदा त्रेता रजोवृत्तिरिति जानीहि बुद्धिमन् ॥ २८ ॥

အို ဉာဏ်ပညာရှိသူ၊ သတ္တဝါများသည် တာဝန်ကမ္မများ၌ စိတ်အားထက်သန်သော်လည်း အကျိုးဖလကို မျှော်လင့်၍ ဂုဏ်သတင်းကို ရှာဖွေကြသည့်အခါ ထိုကာလကို ရဇောဂုဏ်ထင်ရှားသော တ్రေတာယုဂ ဟု သိရမည်။

Verse 29

यदा लोभस्त्वसन्तोषो मानो दम्भोऽथ मत्सर: । कर्मणां चापि काम्यानां द्वापरं तद् रजस्तम: ॥ २९ ॥

လောဘ၊ မကျေနပ်မှု၊ မာန်မာနအတု၊ လိမ်လည်ပုံဆောင်မှုနှင့် မနာလိုမှုတို့ ထင်ရှားလာပြီး ကိုယ်ကျိုးလိုသော ကာမယကမ္မများကို ဆွဲဆောင်မှုတိုးလာသည့်အခါ ထိုကာလသည် ရဇော-တမော မিশ్రమထင်ရှားသော ဒွာပရယုဂ ဖြစ်သည်။

Verse 30

यदा मायानृतं तन्द्रा निद्रा हिंसा विषादनम् । शोकमोहौ भयं दैन्यं स कलिस्तामस: स्मृत: ॥ ३० ॥

လှည့်ဖြားမှု၊ မုသား၊ ပျင်းရိမှု၊ အိပ်ငိုက်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှု၊ စိတ်ကျမှု၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု၊ မောဟမှု၊ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုတို့ အများဆုံးဖြစ်လာသည့်အခါ ထိုကာလသည် တမောဂုဏ်ထင်ရှားသော ကလိယုဂ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 31

तस्मात् क्षुद्रद‍ृशो मर्त्या: क्षुद्रभाग्या महाशना: । कामिनो वित्तहीनाश्च स्वैरिण्यश्च स्त्रियोऽसती: ॥ ३१ ॥

ထို့ကြောင့် ကလိယုဂ၏ အပြစ်ဒုစရိုက်များကြောင့် လူသားတို့သည် အမြင်တိုသူ၊ ကံမကောင်းသူ၊ အလွန်စားသောက်သူ၊ ကာမလိုလားသူနှင့် ဆင်းရဲသူ ဖြစ်လာမည်။ မိန်းမတို့လည်း သစ္စာမဲ့၍ ကိုယ်သဘောအတိုင်းနေကာ ယောက်ျားတစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့ လှည့်လည်ကြမည်။

Verse 32

दस्यूत्कृष्टा जनपदा वेदा: पाषण्डदूषिता: । राजानश्च प्रजाभक्षा: शिश्न‍ोदरपरा द्विजा: ॥ ३२ ॥

မြို့ရွာတို့သည် သူခိုးဓားပြတို့ လွှမ်းမိုးခြင်းခံရမည်။ ဗေဒကျမ်းတို့သည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များဖြင့် ညစ်ညူးသွားမည်။ မင်းတို့သည် တိုင်းသူပြည်သားတို့ကို နှိပ်စက်ကလူပြုမည်။ ပုဏ္ဏားတို့သည် ဝမ်းရေးနှင့် ကာမဂုဏ်တို့၏ ကျေးကျွန်ဖြစ်ကြလိမ့်မည်။

Verse 33

अव्रता बटवोऽशौचा भिक्षवश्च कुटुम्बिन: । तपस्विनो ग्रामवासा न्यासिनोऽत्यर्थलोलुपा: ॥ ३३ ॥

ဗြဟ္မစာရီတို့သည် သီလပျက်၍ မသန့်ရှင်းဖြစ်ကြလိမ့်မည်။ အိမ်ထောင်သည်တို့သည် တောင်းရမ်းစားသောက်သူများ ဖြစ်ကြလိမ့်မည်။ တောမှီရသေ့တို့သည် ရွာများတွင် နေထိုင်ကြလိမ့်မည်။ စွန့်လွှတ်သူတို့သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို မက်မောကြလိမ့်မည်။

Verse 34

ह्रस्वकाया महाहारा भूर्यपत्या गतह्रिय: । शश्वत्कटुकभाषिण्यश्चौर्यमायोरुसाहसा: ॥ ३४ ॥

အမျိုးသမီးများသည် အရပ်ပု၍ အစားကြီးကြလိမ့်မည်။ ကလေးအများအပြား မွေးဖွားပြီး အရှက်အကြောက် ကင်းမဲ့ကြလိမ့်မည်။ ကြမ်းတမ်းစွာ ပြောဆိုတတ်ပြီး ခိုးဝှက်ခြင်း၊ လှည့်ဖြားခြင်းနှင့် မိုက်ရိုင်းသော သတ္တိရှိကြလိမ့်မည်။

Verse 35

पणयिष्यन्ति वै क्षुद्रा: किराटा: कूटकारिण: । अनापद्यपि मंस्यन्ते वार्तां साधु जुगुप्सिताम् ॥ ३५ ॥

ကုန်သည်များသည် သေးနုပ်သော ရောင်းဝယ်မှုများကို ပြုလုပ်ပြီး လိမ်လည်လှည့်ဖြားကာ ငွေရှာကြလိမ့်မည်။ အရေးပေါ်အခြေအနေ မဟုတ်ဘဲလျက်နှင့်ပင် လူတို့သည် ယုတ်ညံ့သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုများကို လက်ခံကြလိမ့်မည်။

Verse 36

पतिं त्यक्ष्यन्ति निर्द्रव्यं भृत्या अप्यखिलोत्तमम् । भृत्यं विपन्नं पतय: कौलं गाश्चापयस्विनी: ॥ ३६ ॥

အစေခံတို့သည် ဥစ္စာဓနကုန်ခန်းသော သခင်ကို စွန့်ခွာကြလိမ့်မည်။ သခင်တို့သည် ဒုက္ခရောက်နေသော အစေခံကို စွန့်ပစ်ကြလိမ့်မည်။ နို့မထွက်တော့သော နွားများကို စွန့်ပစ်ကြလိမ့်မည်။

Verse 37

पितृभ्रातृसुहृज्ज्ञातीन् हित्वा सौरतसौहृदा: । ननान्‍द‍ृश्यालसंवादा दीना: स्त्रैणा: कलौ नरा: ॥ ३७ ॥

ကလိယုဂ၌ ယောက်ျားတို့သည် ဆင်းရဲနိမ့်ကျ၍ မိန်းမတို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်၌ နေကြလိမ့်မည်။ အဖေ၊ ညီအစ်ကို၊ မိတ်ဆွေ၊ ဆွေမျိုးတို့ကို စွန့်၍ ဇနီးဘက် အိမ်ထောင်ဆွေမျိုးများနှင့်သာ ပေါင်းသင်းကာ မိတ်သဟာယသည် ကာမဆက်နွယ်မှုအပေါ်သာ တည်မည်။

Verse 38

शूद्रा: प्रतिग्रहीष्यन्ति तपोवेषोपजीविन: । धर्मं वक्ष्यन्त्यधर्मज्ञा अधिरुह्योत्तमासनम् ॥ ३८ ॥

ကလိယုဂ၌ ယဉ်ကျေးမှုမရှိသူတို့သည် တပသ်ကို ပြသကာ ဘိက္ခုဝတ်စုံဖြင့် အသက်မွေး၍ အလှူကို လက်ခံကြလိမ့်မည်။ ဓမ္မမသိသူတို့သည် မြင့်မားသော အာසနပေါ်တက်၍ ဓမ္မသဘောတရားကို ဟောပြောသကဲ့သို့ ပြုလိမ့်မည်။

Verse 39

नित्यमुद्विग्नमनसो दुर्भिक्षकरकर्शिता: । निरन्ने भूतले राजननावृष्टिभयातुरा: ॥ ३९ ॥ वासोऽन्नपानशयनव्यवायस्न‍ानभूषणै: । हीना: पिशाचसन्दर्शा भविष्यन्ति कलौ प्रजा: ॥ ४० ॥

ကလိယုဂ၌ လူတို့၏ စိတ်သည် အမြဲတမ်း လှုပ်ရှားမငြိမ်မသက် ဖြစ်လိမ့်မည်။ အို မင်းကြီး၊ အစာရှားပါးမှုနှင့် အခွန်အကောက်ကြောင့် သူတို့သည် ပိန်လှီလာပြီး မိုးမရွာမည်ကို ကြောက်ရွံ့၍ အမြဲပူပန်နေကြလိမ့်မည်။ အဝတ်အစား၊ အစားအသောက်၊ အနားယူရာ၊ သာယာမှု၊ ရေချိုးမှုနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်း မရှိသဖြင့် တဖြည်းဖြည်း သရဲတစ္ဆေကဲ့သို့ မြင်ရလိမ့်မည်။

Verse 40

नित्यमुद्विग्नमनसो दुर्भिक्षकरकर्शिता: । निरन्ने भूतले राजननावृष्टिभयातुरा: ॥ ३९ ॥ वासोऽन्नपानशयनव्यवायस्न‍ानभूषणै: । हीना: पिशाचसन्दर्शा भविष्यन्ति कलौ प्रजा: ॥ ४० ॥

ကလိယုဂ၌ လူတို့သည် အဝတ်အစား၊ အစားအသောက်၊ အိပ်ရာ၊ သာယာမှု၊ ရေချိုးမှုနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းတို့ မလုံလောက်တော့မည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ ပိန်လှီ၍ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် တဖြည်းဖြည်း သရဲကဲ့သို့ ဖြစ်လာမည်။

Verse 41

कलौ काकिणिकेऽप्यर्थे विगृह्य त्यक्तसौहृदा: । त्यक्ष्यन्ति च प्रियान् प्राणान् हनिष्यन्ति स्वकानपि ॥ ४१ ॥

ကလိယုဂ၌ လူတို့သည် အနည်းငယ်သော ငွေကြေးအတွက်ပင် အမုန်းတရားဖြစ်ကာ မိတ်သဟာယကို စွန့်ပစ်ကြလိမ့်မည်။ သူတို့သည် ကိုယ့်အသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်ရန် အသင့်ဖြစ်ပြီး ကိုယ့်ဆွေမျိုးကိုပါ သတ်မည်။

Verse 42

न रक्षिष्यन्ति मनुजा: स्थविरौ पितरावपि । पुत्रान् भार्यां च कुलजां क्षुद्रा: शिश्न‍ोदरंभरा: ॥ ४२ ॥

ကလိယုဂတွင် လူတို့သည် အိုမင်းသော မိဘများ၊ သားသမီးများနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော ဇနီးကိုပင် မကာကွယ်တော့ကြ။ သူတို့သည် ကျဆင်းပျက်စီး၍ ဝမ်းနှင့် ကာမဆန္ဒကိုသာ ဖြည့်ဆည်းရန်ပဲ စိတ်ဝင်စားကြမည်။

Verse 43

कलौ न राजन्जगतां परं गुरुं त्रिलोकनाथानतपादपङ्कजम् । प्रायेण मर्त्या भगवन्तमच्युतं यक्ष्यन्ति पाषण्डविभिन्नचेतस: ॥ ४३ ॥

အို မင်းကြီး၊ ကလိယုဂတွင် ပျက်စီးသော လမ်းကြောင်းများနှင့် ဘုရားမရှိဟု ယုံကြည်မှုကြောင့် လူတို့၏ ဉာဏ်သည် လွဲချော်မည်။ ထို့ကြောင့် သုံးလောက၏ အရှင်များတောင် ကမလခြေတော်ကို ဦးညွှတ်သော စကြဝဠာ၏ အမြင့်ဆုံး ဂုရု အချျုတ ဘဂဝန်အား ယဇ္ဉာဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို သူတို့ မကြာခဏ မပြုကြ။

Verse 44

यन्नामधेयं म्रियमाण आतुर: पतन् स्खलन् वा विवशो गृणन् पुमान् । विमुक्तकर्मार्गल उत्तमां गतिं प्राप्नोति यक्ष्यन्ति न तं कलौ जना: ॥ ४४ ॥

သေမင်းနီးလာ၍ ကြောက်ရွံ့ကာ လဲကျ၊ ချော်လဲပြီး သတိမပြည့်စုံသော်လည်း အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော နာမတော်ကို အသံထွက်နိုင်လျှင် ကမ္မချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်၍ အမြတ်ဆုံး ဂတိကို ရနိုင်သည်။ သို့သော် ကလိယုဂတွင် လူတို့သည် ထိုဘုရားကို မပူဇော်ကြ။

Verse 45

पुंसां कलिकृतान् दोषान् द्रव्यदेशात्मसम्भवान् । सर्वान् हरति चित्तस्थो भगवान् पुरुषोत्तम: ॥ ४५ ॥

ကလိယုဂတွင် ပစ္စည်း၊ နေရာနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ပင် ကလိ၏ အပြစ်ကြောင့် မလင်းမသန့် ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် စိတ်ထဲတွင် ပုရုရှောတ္တမ ဘဂဝန်ကို တည်စေသူ၏ ဘဝမှ ထိုမလင်းမသန့်အားလုံးကို ဘဂဝန်က ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 46

श्रुत: सङ्कीर्तितो ध्यात: पूजितश्चाद‍ृतोऽपि वा । नृणां धुनोति भगवान् हृत्स्थो जन्मायुताशुभम् ॥ ४६ ॥

နှလုံးသားတွင် တည်ရှိသော ဘဂဝန်အကြောင်းကို ကြားနာခြင်း၊ သီဆိုကီർത്തနာ (saṅkīrtana) ပြုခြင်း၊ သတိတရားဖြင့် ဓ్యာန ပြုခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်း သို့မဟုတ် ရိုသေလေးစားခြင်းသာ ပြုလျှင်ပင် ဘဂဝန်သည် ထောင်ပေါင်းများစွာသော မွေးဖွားမှုများအတွင်း စုပုံလာသော အမင်္ဂလာမလင်းမသန့်ကို စိတ်မှ ဆေးကြောဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 47

यथा हेम्नि स्थितो वह्निर्दुर्वर्णं हन्ति धातुजम् । एवमात्मगतो विष्णुर्योगिनामशुभाशयम् ॥ ४७ ॥

ရွှေအတွင်းရှိ မီးသည် အခြားသတ္တုအနှောင့်အယှက်ကြောင့် ဖြစ်သော အရောင်မသန့်ကို ဖယ်ရှားသကဲ့သို့၊ နှလုံးအတွင်းတည်ရှိသော ဗိဿဏုသည် ယောဂီတို့၏ မကောင်းသော စိတ်ရည်ကို သန့်စင်ပေးသည်။

Verse 48

विद्यातप:प्राणनिरोधमैत्री- तीर्थाभिषेकव्रतदानजप्यै: । नात्यन्तशुद्धिं लभतेऽन्तरात्मा यथा हृदिस्थे भगवत्यनन्ते ॥ ४८ ॥

ဒေဝတာပူဇာ၊ တပဿ၊ အသက်ရှူထိန်းချုပ်မှု၊ မေတ္တာကရုဏာ၊ သန့်ရှင်းသောနေရာများတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ဝတ်ပြုကတိ၊ လှူဒါန်းခြင်းနှင့် မန္တရဇပ်တို့ဖြင့်ပင် အတွင်းစိတ်သည် နှလုံးထဲရှိ အနန္တ ဘဂဝန် ပေါ်ထွန်းလာသကဲ့သို့ အပြည့်အဝ သန့်စင်မှုကို မရနိုင်။

Verse 49

तस्मात् सर्वात्मना राजन् हृदिस्थं कुरु केशवम् । म्रियमाणो ह्यवहितस्ततो यासि परां गतिम् ॥ ४९ ॥

ထို့ကြောင့် မင်းကြီးရေ၊ ကိုယ်စိတ်အားလုံးဖြင့် ကေရှဝကို နှလုံးထဲတွင် တည်မြဲစေပါ။ သေခါနီးအချိန်တွင်လည်း သတိရှိ၍ သူ့ပေါ်တွင် တည်ငြိမ်နေပါက သင်သည် အမြင့်ဆုံးသော လမ်းဆုံးကို မလွဲမသွေ ရောက်မည်။

Verse 50

म्रियमाणैरभिध्येयो भगवान् परमेश्वर: । आत्मभावं नयत्यङ्ग सर्वात्मा सर्वसंश्रय: ॥ ५० ॥

ချစ်သော မင်းကြီးရေ၊ ဘဂဝန် ပရမေရှဝရသည် အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အာတ္မာနှင့် အားလုံး၏ အားကိုးရာ ဖြစ်သည်။ သေခါနီးသူတို့က သူ့ကို သမాధိဖြင့် အာရုံပြုလျှင် သူသည် သူတို့၏ ထာဝရ ဝိညာဉ်ရေး အတ္တလက္ခဏာကို ဖော်ပြပေးသည်။

Verse 51

कलेर्दोषनिधे राजन्नस्ति ह्येको महान् गुण: । कीर्तनादेव कृष्णस्य मुक्तसङ्ग: परं व्रजेत् ॥ ५१ ॥

မင်းကြီးရေ၊ ကလိယုဂသည် အပြစ်အနာအဆာများ၏ သိုလှောင်ရာဖြစ်သော်လည်း အလွန်ကြီးမားသော ကောင်းကျိုးတစ်ခုရှိသည်—ကృష్ణ၏ နာမကီර්တနကိုသာ သီဆိုခြင်းဖြင့်ပင် လောကီချည်နှောင်မှုမှ လွတ်ကင်း၍ အမြင့်ဆုံးသော သာသနာတော်နိုင်ငံသို့ ရောက်နိုင်သည်။

Verse 52

कृते यद्ध्यायतो विष्णुं त्रेतायां यजतो मखै: । द्वापरे परिचर्यायां कलौ तद्धरिकीर्तनात् ॥ ५२ ॥

သတ္တယုဂတွင် ဗိဿနုကို သမาธိဖြင့် တရားထိုင်ခြင်း၊ တ్రေတာယုဂတွင် ယဇ္ဈပူဇာများ ပြုခြင်း၊ ဒွာပရယုဂတွင် ဘုရား၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို ဆည်းကပ်ခြင်းဖြင့် ရသော အကျိုးကို ကလိယုဂတွင် ဟရိနာမ ကီර්တန—‘ဟရေ ကృష్ణ’ မဟာမန္တရ—ကို သီဆိုဇပခြင်းသာဖြင့် ရနိုင်သည်။

Frequently Asked Questions

She laughs because their conquest is based on bodily identification and political lust, while they themselves are “playthings” of death. The Earth’s critique is a dharma-śāstric inversion: rulers presume mastery over land and people, yet kāla inevitably strips them of everything. Her laughter functions as instruction (upadeśa), exposing the vanity of sovereignty and pushing the listener toward renunciation and the search for the eternal shelter in Bhagavān.

It presents dharma as standing on four legs—truthfulness, mercy, austerity, and charity—fully present in Satya-yuga. In Tretā, each leg is reduced by a quarter due to irreligious pillars (lying, violence, dissatisfaction, quarrel). In Dvāpara, dharma is halved, and in Kali only one quarter remains, steadily diminishing until destroyed. The chapter also correlates yugas with the dominance of guṇas in collective psychology: goodness (Satya), passion (Tretā), mixed passion/ignorance (Dvāpara), and ignorance (Kali).

The list includes celebrated rulers and formidable antagonists (e.g., Pṛthu, Bharata, Māndhātā, Sagara, Rāma, Raghu; and figures like Hiraṇyakaśipu, Vṛtra, Rāvaṇa). The rhetorical repetition intensifies the point: regardless of learning, heroism, or empire, all are conquered by time. The intended takeaway is not genealogical pride but vairāgya—worldly fame collapses into “historical accounts,” whereas devotion yields imperishable benefit.

The chapter culminates in nāma-saṅkīrtana: chanting the Hare Kṛṣṇa mahā-mantra. It teaches that while many practices (austerity, vows, holy baths, mantra recitation, demigod worship) offer some purification, the most complete cleansing occurs when the Supreme Lord is fixed within the heart—most readily achieved in Kali by chanting His holy names.