Adhyaya 7
Dakṣa’s Sacrifice Restored: Śiva’s Mercy and Nārāyaṇa’s Appearance
ဗီရဘဒ္ဒရ၏တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉာပွဲ ပျက်စီးပြီးနောက် ဘြဟ္မာသည် ရှိဝကို သက်သာစေကာ ပြန်လည်ထူထောင်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ခ္သမာ (ခွင့်လွှတ်ခြင်း) ကို ကိုယ်စားပြုသော ရှိဝသည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသော ဒေဝတားများနှင့် ပုရောဟိတ်များအတွက် ကုသပြုပြင်မှုများကို ကြေညာပြီး ဒက္ခအား ဆိတ်ခေါင်းပေးကာ အပြစ်ဒဏ်ကို ပြုပြင်တည့်မတ်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။ အစုအဝေးသည် ယဇ္ဉာကွင်းသို့ ပြန်သွားပြီး ဒက္ခကို ပြန်လည်အသက်သွင်းကာ မနာလိုစိတ်ကို သန့်စင်စေသည်။ ဒက္ခသည် ရှိဝအား နောင်တဖြင့် ဆုတောင်းကာ ဘြာဟ္မဏဝိနယနှင့် ဓမ္မကို ကာကွယ်သူအဖြစ် ရှိဝ၏ အခန်းကဏ္ဍကို အသိအမှတ်ပြုသည်။ ဘြဟ္မာ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပွဲကို ဆက်လက်ကျင်းပကာ ကွင်းကို သန့်စင်ပြီး အဟုတိများ ပူဇော်သည်။ သန့်ရှင်းမှန်ကန်သော ပူဇော်ချိန်တွင် ဗိෂ္ဏုသည် ဂရုဍပေါ်၌ နာရာယဏအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ၍ အလင်းရောင်အားလုံးကို လွှမ်းမိုးသည်။ ဒေဝတား၊ ရှင်တော်များ၊ ဝေဒများ၊ အဂ္နိ စသည်တို့က ဗိෂ္ဏုကို ယဇ္ဉာ၏ ရုပ်သဘောနှင့် အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာအဖြစ် ချီးမွမ်းကြသည်။ ဗိෂ္ဏုသည် မခွဲခြားသော တတ္တဝဗေဒကို သင်ကြားကာ ဘြဟ္မာ၊ ရှိဝ၊ ဗိෂ္ဏုတို့သည် အရုပ်မဲ့သဘောအရ တစ်ပါးတည်းဖြစ်သော်လည်း မူလပုဂ္ဂိုလ်တော်အဖြစ် ဂုဏ်သုံးပါးအလိုက် လုပ်ဆောင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဒက္ခသည် အားလုံးကို ပူဇော်ပြီး စည်းကမ်းတကျ ပြန်လည်တည်ငြိမ်လာကာ စတီသည် ပါရဝတီအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားမည်ကို ကြိုတင်ညွှန်ပြ၍ အခန်းကို ပိတ်သိမ်းသည်။
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच इत्यजेनानुनीतेन भवेन परितुष्यता । अभ्यधायि महाबाहो प्रहस्य श्रूयतामिति ॥ १ ॥
မైతတရေယာ ရှင်က ပြောသည်—လက်မောင်းခွန်အားကြီးသော ဝိဒုရာ၊ ဘြဟ္မာ၏ စကားဖြင့် စိတ်ငြိမ်းသက်လာသော ဘဝ (ရှီဝ) သည် ကျေနပ်၍ ပြုံးလျက် “နားထောင်ပါ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 2
महादेव उवाच नाघं प्रजेश बालानां वर्णये नानुचिन्तये । देवमायाभिभूतानां दण्डस्तत्र धृतो मया ॥ २ ॥
မဟာဒေဝ မိန့်တော်မူသည်—ပရဇာပတိ ဘြဟ္မာ (အဖေ) ရေ၊ ဒေဝတို့၏ အပြစ်ကို ငါ မကြီးမားအောင် မဖော်ပြ၊ စိတ်ထဲလည်း မထား။ ဒေဝမာယာကြောင့် မောဟဖြစ်သူတို့သည် ကလေးငယ်ကဲ့သို့ ဖြစ်သဖြင့်၊ ငါသည် ပြုပြင်ရန်အတွက်သာ ဒဏ်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။
Verse 3
प्रजापतेर्दग्धशीर्ष्णो भवत्वजमुखं शिर: । मित्रस्य चक्षुषेक्षेत भागं स्वं बर्हिषो भग: ॥ ३ ॥
ရှီဝ မိန့်တော်မူသည်—ဒက္ခ၏ ခေါင်းသည် မီးလောင်၍ ပြာဖြစ်ပြီးသောကြောင့် သူ့အား ဆိတ်ခေါင်း ပေးရမည်။ ထို့ပြင် ဘဂ ဒေဝသည် မိတ္တရ၏ မျက်စိများမှတဆင့် မိမိ၏ ယဇ်အပိုင်းကို မြင်နိုင်မည်။
Verse 4
पूषा तु यजमानस्य दद्भिर्जक्षतु पिष्टभुक् । देवा: प्रकृतसर्वाङ्गा ये म उच्छेषणं ददु: ॥ ४ ॥
ရှီဝ မိန့်တော်မူသည်—ပူရှာသည် ယဇမာန၏ တပည့်တို့၏ သွားများဖြင့်သာ ကိုက်စားနိုင်မည်။ တစ်ယောက်တည်းဖြစ်လျှင် ချစ်ပီပဲမှုန့်ဖြင့် 만든 မုန့်လုံးကို စား၍သာ တೃप्तရမည်။ သို့သော် ငါ့အား ယဇ်အပိုင်း ပေးရန် သဘောတူသော ဒေဝတို့သည် ဒဏ်ရာအားလုံးမှ သက်သာကာ ကိုယ်အင်္ဂါများ ပြန်လည်ပြည့်စုံမည်။
Verse 5
बाहुभ्यामश्विनो: पूष्णो हस्ताभ्यां कृतबाहव: । भवन्त्वध्वर्यवश्चान्ये बस्तश्मश्रुर्भृगुर्भवेत् ॥ ५ ॥
လက်မောင်းဖြတ်ခံရသူတို့သည် အရှွိနီကူမာရတို့၏ လက်မောင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်ကြစေ၊ လက်ဖြတ်ခံရသူတို့သည် ပူရှာ၏ လက်ဖြင့် တာဝန်ကို ဆောင်ရွက်ကြစေ။ အဓွရျု ယဇ္ဈပုရောဟိတ်တို့လည်း ထိုနည်းတူ ပြုကြစေ။ ဘൃဂုအတွက်မူ ဆိတ်ခေါင်း၏ မုတ်ဆိတ် ရရှိစေ။
Verse 6
मैत्रेय उवाच तदा सर्वाणि भूतानि श्रुत्वा मीढुष्टमोदितम् । परितुष्टात्मभिस्तात साधु साध्वित्यथाब्रुवन् ॥ ६ ॥
မೈတြေးယက ပြောသည်—ချစ်လှစွာသော ဝိဒုရ၊ ကောင်းချီးပေးသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဘဂဝန် ရုဒ္ရ (ရှီဝ) ၏ စကားကို ကြားသော် အဲဒီနေရာရှိ အားလုံးသည် စိတ်နှလုံးနှင့် ဝိညာဉ်တိုင်အောင် ကျေနပ်ပီတိဖြစ်၍ “သာဓု၊ သာဓု” ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 7
ततो मीढ्वांसमामन्त्र्य शुनासीरा: सहर्षिभि: । भूयस्तद्देवयजनं समीढ्वद्वेधसो ययु: ॥ ७ ॥
ထို့နောက် ရှုနာစီရာ ဘೃဂုသည် ရှိများနှင့်အတူ ကောင်းချီးပေးတော်မူသော ရုဒ္ရ (ရှီဝ) ကို ယဇ္ဈမဏ္ဍပသို့ ကြွလာရန် ဖိတ်ခေါ်하였다။ ထို့ကြောင့် ဒေဝတားများ၊ ရှိများ၊ ဘဂဝန် ရှီဝနှင့် ဘြဟ္မာတို့သည် မဟာယဇ္ဈ ကျင်းပနေသော နေရာသို့ အတူတကွ သွားကြ၏။
Verse 8
विधाय कार्त्स्न्येन च तद्यदाह भगवान् भव: । सन्दधु: कस्य कायेन सवनीयपशो: शिर: ॥ ८ ॥
ဘဂဝန် ဘဝ (ရှီဝ) မိန့်တော်မူသကဲ့သို့ အရာအားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ သူတို့သည် ဒက္ခ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ယဇ္ဈအတွက် သတ်မှတ်ထားသော တိရစ္ဆာန်၏ ခေါင်းနှင့် ဆက်စပ်တပ်ဆင်하였다။
Verse 9
सन्धीयमाने शिरसि दक्षो रुद्राभिवीक्षित: । सद्य: सुप्त इवोत्तस्थौ ददृशे चाग्रतो मृडम् ॥ ९ ॥
တိရစ္ဆာန်၏ ခေါင်းကို ဒက္ခ၏ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ဆက်စပ်တပ်ဆင်နေစဉ် ရုဒ္ရ၏ မျက်စိတော်ကျရောက်သဖြင့် ဒက္ခသည် ချက်ချင်းပင် အိပ်မက်မှ နိုးထသကဲ့သို့ သတိပြန်လာကာ မိမိရှေ့တွင် မೃဍ (ရှီဝ) ကို ရပ်နေသည်ကို မြင်၏။
Verse 10
तदा वृषध्वजद्वेषकलिलात्मा प्रजापति: । शिवावलोकादभवच्छरद्ध्रद इवामल: ॥ १० ॥
ထိုအခါ နွားစီးတော်မူသော သီဝဘုရားကို ဒက္ခရှ်က မြင်သောအခါ သီဝအပေါ် မနာလိုမှုကြောင့် မညစ်မလွတ်ခဲ့သော နှလုံးသားသည် ဆောင်းဦးမိုးကြောင့် ရေကန်ရေသန့်စင်သကဲ့သို့ ချက်ချင်း သန့်ရှင်းသွားသည်။
Verse 11
भवस्तवाय कृतधीर्नाशक्नोदनुरागत: । औत्कण्ठ्याद्बाष्पकलया सम्परेतां सुतां स्मरन् ॥ ११ ॥
ဒက္ခရှ်သည် သီဝဘုရားကို စတုတိပြုလိုသော်လည်း ကွယ်လွန်သွားသော သမီး စတီကို သတိရသဖြင့် ဝမ်းနည်းကြေကွဲကာ မျက်ရည်များယိုလာပြီး လည်ချောင်းတင်းကျပ်၍ စကားမထွက်နိုင်ခဲ့သည်။
Verse 12
कृच्छ्रात्संस्तभ्य च मन: प्रेमविह्वलित: सुधी: । शशंस निर्व्यलीकेन भावेनेशं प्रजापति: ॥ १२ ॥
ထိုအချိန်တွင် ချစ်ခြင်းမေတ္တာကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားနေသော်လည်း ဉာဏ်ရှိသော ဒက္ခရှ်သည် ကြိုးစားအားထုတ်ကာ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေပြီး ခံစားချက်များကို ထိန်းချုပ်ကာ သန့်ရှင်းသော စိတ်သဘောဖြင့် အီရှဝရ သီဝကို စတုတိပြုရန် စတင်하였다။
Verse 13
दक्ष उवाच भूयाननुग्रह अहो भवता कृतो मे दण्डस्त्वया मयि भृतो यदपि प्रलब्ध: । न ब्रह्मबन्धुषु च वां भगवन्नवज्ञा तुभ्यं हरेश्च कुत एव धृतव्रतेषु ॥ १३ ॥
ဒက္ခရှ်က ပြောသည်—“အို ဘဂဝန် ဘဝ (သီဝ)၊ ကျွန်ုပ်သည် သင့်အပေါ် အကြီးမားဆုံး အပြစ်ကို ကျူးလွန်ခဲ့ပါသည်။ သို့သော် သင်သည် ကရုဏာရှင်ဖြစ်၍ ကရုဏာကို မပြန်လည်ရုပ်သိမ်းဘဲ အပြစ်ပေးခြင်းဖြင့်ပင် ကျွန်ုပ်ကို အကျိုးပြုခဲ့ပါသည်။ သင်နှင့် ဘဂဝန် ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) တို့သည် အရည်အချင်းမရှိသော ဗြာဟ္မဏ-ဘန္ဓုများကိုတောင် မလျစ်လျူရှုကြ; ထို့ကြောင့် ယဇ్ఞကర్మ၌ တည်ကြည်နေသော ကျွန်ုပ်ကို အို သတ္တိဝရတ မည်သို့ လျစ်လျူရှုမည်နည်း?”
Verse 14
विद्यातपोव्रतधरान् मुखत: स्म विप्रान् ब्रह्मात्मतत्त्वमवितुं प्रथमं त्वमस्राक् । तद्ब्राह्मणान् परम सर्वविपत्सु पासि पाल: पशूनिव विभो प्रगृहीतदण्ड: ॥ १४ ॥
အို အင်အားကြီးသော အရှင်၊ ဗြဟ္မာ၏ ပါးစပ်မှ သင်သည် အရင်ဆုံး ဖန်ဆင်းခံရသည်မှာ ပညာ၊ တပဿ၊ ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသော ဗြာဟ္မဏများကို ဗြဟ္မ-အာတ್ಮ တတ္တဝကို လိုက်နာရာတွင် ကာကွယ်ရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် အန္တရာယ်အမျိုးမျိုးတွင် ဗြာဟ္မဏများကို ကာကွယ်ပြီး၊ နွားထိန်းက လက်တွင်တံကိုင်၍ နွားများကို ကာကွယ်သကဲ့သို့ သူတို့၏ စည်းကမ်းများကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။
Verse 15
योऽसौ मयाविदिततत्त्वदृशा सभायां क्षिप्तो दुरुक्तिविशिखैर्विगणय्य तन्माम् । अर्वाक् पतन्तमर्हत्तमनिन्दयापाद् दृष्टयार्द्रया स भगवान्स्वकृतेन तुष्येत् ॥ १५ ॥
ကျွန်ုပ်သည် သင်၏ မဟာဂုဏ်တော်ကို ပြည့်စုံစွာ မသိခဲ့သဖြင့် စည်းဝေးခန်းမတွင် စကားခက်ခဲသော မြားများဖြင့် သင့်ကို ပစ်ခတ်ခဲ့ပါသည်၊ သင်မူကား ထိုအရာတို့ကို မတွက်မိခဲ့ပါ။ အလွန်အမင်း လေးစားထိုက်သူကို မနာခံသဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် နရကလမ်းသို့ ကျရောက်နေစဉ် သင်သည် ကရုဏာဖြင့် သင်ပေးသော ဒဏ်ခတ်မှုကြောင့်ပင် ကျွန်ုပ်ကို ကယ်တင်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် သင်၏ ကိုယ်ပိုင်ကရုဏာဖြင့်ပင် ဘုရားသခင် ပျော်ရွှင်ပါစေ; ကျွန်ုပ်၏ စကားများဖြင့် သင့်ကို မကျေနပ်စေနိုင်ပါ။
Verse 16
मैत्रेय उवाच क्षमाप्यैवं स मीढ्वांसं ब्रह्मणा चानुमन्त्रित: । कर्म सन्तानयामास सोपाध्यायर्त्विगादिभि: ॥ १६ ॥
မဟာဉာဏ်ရှင် မૈတြေးယက ပြောသည်—ဤသို့ ဘုရားရှီဝထံမှ ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ရပြီး၊ ဘြဟ္မာ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဘုရင် ဒက္ရှသည် ဆရာတော်များ၊ ရ္တဝိဇ် (ယဇ္ဉပုရောဟိတ်) များနှင့် အခြားသူများနှင့်အတူ ယဇ္ဉကర్మကို ထပ်မံ စတင်하였다။
Verse 17
वैष्णवं यज्ञसन्तत्यै त्रिकपालं द्विजोत्तमा: । पुरोडाशं निरवपन् वीरसंसर्गशुद्धये ॥ १७ ॥
ထို့နောက် ယဇ္ဉအခမ်းအနားကို ပြန်လည်ဆက်လက်ရန် ဒွိဇောတ္တမ ဘြာဟ္မဏများသည် ပထမဦးစွာ ဝီရဘဒ္ဒရနှင့် ရှီဝ၏ သရဲလိုက်ပါသူများ၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် ဖြစ်သော အညစ်အကြေးကို သန့်စင်ပြီး၊ ထို့နောက် တြိကပာလ ပုရောဍာရှကို မီးယဇ္ဉထဲသို့ ပူဇော်အပ်နှံ하였다။
Verse 18
अध्वर्युणात्तहविषा यजमानो विशाम्पते । धिया विशुद्धया दध्यौ तथा प्रादुरभूद्धरि: ॥ १८ ॥
အို ပြည်သူတို့၏ အရှင်! အဓ္ဝရျုက ယဇုရ္ဝေဒ မန္တရများဖြင့် ယူဆောင်သော ဂhee ဟဝိစ္ကို ယဇမာန ဘုရင် ဒက္ရှသည် သန့်ရှင်းသော သမာဓိဖြင့် ပူဇော်အပ်နှံသည့် ခဏတွင်ပင် ဟရီသည် မူလရုပ်သဏ္ဌာန် နာရာယဏအဖြစ် ထင်ရှားပေါ်ထွက်လာ하였다။
Verse 19
तदा स्वप्रभया तेषां द्योतयन्त्या दिशो दश । मुष्णंस्तेज उपानीतस्तार्क्ष्येण स्तोत्रवाजिना ॥ १९ ॥
ထိုအခါ အတောင်ကြီးများရှိသော စတိုးတရ-ဝါဟန တာရ္ක්ෂျ (ဂရုဍ) ၏ ပခုံးပေါ်တွင် ထိုင်လျက် ဘုရား နာရာယဏ ပေါ်ထွက်လာသည်။ သူ၏ ကိုယ်ပိုင်အလင်းရောင်က ဒသဒిశကို ထွန်းလင်းစေပြီး ဘြဟ္မာတို့၏ တေဇောကို မျော့သွားစေ하였다။
Verse 20
श्यामो हिरण्यरशनोऽर्ककिरीटजुष्टो नीलालकभ्रमरमण्डितकुण्डलास्य: । शङ्खाब्जचक्रशरचापगदासिचर्म- व्यग्रैर्हिरण्मयभुजैरिव कर्णिकार: ॥ २० ॥
ထိုသခင်သည် ရှျာမအရောင် (မဲမဲနက်နက်) ဖြစ်၍ ရွှေရောင်ပီတాంబရကို ဝတ်ဆင်ကာ နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော မကူဋ်ကို ဆောင်းထားသည်။ ဆံပင်သည် အနက်ပျားကဲ့သို့ နီလရောင်သွေးပြီး မျက်နှာကို နားကပ်ဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ လက်ရှစ်ဖက်တွင် သင်္ခ၊ စက်ရ၊ ဂဒါ၊ ပဒ္မ၊ မြား၊ လေး၊ ကာကွယ်ချပ်နှင့် ဓားကို ကိုင်ဆောင်ကာ ရွှေလက်ကောက်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။ ကိုယ်တော်တစ်လုံးလုံးသည် ပန်းပွင့်လှပသော သစ်ပင်တစ်ပင်ကဲ့သို့ ထင်ရှားသည်။
Verse 21
वक्षस्यधिश्रितवधूर्वनमाल्युदार हासावलोककलया रमयंश्च विश्वम् । पार्श्वभ्रमद्वयजनचामरराजहंस: श्वेतातपत्रशशिनोपरि रज्यमान: ॥ २१ ॥
အရှင်ဗိဿနု၏ ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် သီရိလက္ခမီဒေဝီနှင့် ဝနမာလာ တည်ရှိသဖြင့် အလွန်အမင်း လှပတော်မူသည်။ မျက်နှာပေါ် မန့်ဟားနှင့် မျက်စိအလှတရားကြောင့် ကမ္ဘာလောကတစ်လုံးလုံး၊ အထူးသဖြင့် ဘက္တများကို စွဲမက်စေသည်။ ဘေးနှစ်ဖက်တွင် အဖြူရောင် ချာမရာပန်ကာများသည် ရာဇဟင်္သာကဲ့သို့ လှုပ်ရှားပြီး အပေါ်ရှိ အဖြူရောင် ထီးသည် လကဲ့သို့ တောက်ပနေသည်။
Verse 22
तमुपागतमालक्ष्य सर्वे सुरगणादय: । प्रणेमु: सहसोत्थाय ब्रह्मेन्द्रत्र्यक्षनायका: ॥ २२ ॥
အရှင်ဗိဿနုကို မြင်သာလာသည်နှင့်တပြိုင်နက် ဒေဝဂဏအားလုံး—ဗြဟ္မာ၊ အိန္ဒြ၊ သုံးမျက်စိရှိသော ရှိဝ၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့နှင့် အဲဒီနေရာရှိသူအားလုံး—တစ်ပြိုင်နက် ထ၍ ချက်ချင်းပင် သူ၏ ခြေတော်ရှေ့၌ ဂౌရဝပြု၍ ပျပ်ဝပ်ပူဇော်ကြသည်။
Verse 23
तत्तेजसा हतरुच: सन्नजिह्वा: ससाध्वसा: । मूर्ध्ना धृताञ्जलिपुटा उपतस्थुरधोक्षजम् ॥ २३ ॥
နာရာယဏ၏ ကိုယ်တော်ကန့်ကွက်မရသော တောက်ပမှုအရှေ့တွင် အခြားသူတို့၏ အလင်းရောင်သည် မျက်နှာမူမရအောင် မျက်နှာမူသွားပြီး စကားသံများလည်း တိတ်ဆိတ်သွားသည်။ အံ့ဩ敬虔မှုနှင့် ကြောက်ရွံ့လေးစားမှုဖြင့် အားလုံးသည် လက်အုပ်ချီကာ ခေါင်းပေါ်သို့ ထိကပ်ပြီး၊ အဓိုက္ၑဇ အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းရန် ပြင်ဆင်ကြသည်။
Verse 24
अप्यर्वाग्वृत्तयो यस्य महि त्वात्मभुवादय: । यथामति गृणन्ति स्म कृतानुग्रहविग्रहम् ॥ २४ ॥
ဗြဟ္မာကဲ့သို့ ဒေဝတများ၏ စိတ်အကွာအဝေးတောင် အရှင်၏ အနန္တမဟိမကို ပြည့်စုံစွာ မဖမ်းမိနိုင်သော်လည်း၊ သူ၏ ကရုဏာကြောင့် အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်၏ လောကလွန် ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို မြင်တွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုကရုဏာကြောင့်သာ သူတို့သည် မိမိမိမိ စွမ်းအားအတိုင်း အလေးအနက်ဖြင့် စ্তুတိကို ဆက်ကပ်နိုင်ခဲ့သည်။
Verse 25
दक्षो गृहीतार्हणसादनोत्तमं यज्ञेश्वरं विश्वसृजां परं गुरुम् । सुनन्दनन्दाद्यनुगैर्वृतं मुदा गृणन् प्रपेदे प्रयत: कृताञ्जलि: ॥ २५ ॥
ယဇ္ဉ၏အရှင် ဗိဿနုဘုရားသည် ယဇ္ဉတွင် ပူဇော်သည့် ဟဝိစ်ကို လက်ခံတော်မူသောအခါ၊ ပရာဇာပတိ ဒက္ခသည် လက်အုပ်ချီ၍ အလွန်ဝမ်းမြောက်စွာ ဆုတောင်းကာ ချီးမွမ်းလေ၏။ ထိုဘုရားသည် ယဇ္ဉအားလုံး၏အရှင်၊ ပရာဇာပတိတို့၏ အမြင့်ဆုံးဆရာဖြစ်ပြီး နန္ဒ၊ စုနန္ဒတို့ကဲ့သို့သော ပါရ္ရှဒများကလည်း ဝတ်ပြုဆောင်ရွက်ကြသည်။
Verse 26
दक्ष उवाच शुद्धं स्वधाम्न्युपरताखिलबुद्ध्यवस्थं चिन्मात्रमेकमभयं प्रतिषिध्य मायाम् । तिष्ठंस्तयैव पुरुषत्वमुपेत्य तस्या- मास्ते भवानपरिशुद्ध इवात्मतन्त्र: ॥ २६ ॥
ဒက္ခက လျှောက်သည်—“အရှင်ဘုရား၊ သင်သည် ကိုယ်ပိုင်သုခဓာမ၌ အလွန်သန့်ရှင်း၍ အယူအဆဆိုင်ရာ ဉာဏ်အခြေအနေများအားလုံးကို ကျော်လွန်သော သန့်ရှင်းသတိတရားတစ်ပါးတည်း၊ ကြောက်ရွံ့မှုမရှိသူဖြစ်တော်မူသည်။ မာယာကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး မာယာအတွင်း၌ပင် တည်ရှိကာ ပုရုရှအဖြစ် ပေါ်ထွန်းသကဲ့သို့ ဖြစ်သော်လည်း သင်သည် ကိုယ်တိုင်အာဏာပိုင်၍ မည်သည့် မာယာမလင်မှုမှ မထိခိုက်ပါ။”
Verse 27
ऋत्विज ऊचु: तत्त्वं न ते वयमनञ्जन रुद्रशापात् कर्मण्यवग्रहधियो भगवन्विदाम: । धर्मोपलक्षणमिदं त्रिवृदध्वराख्यं ज्ञातं यदर्थमधिदैवमदो व्यवस्था: ॥ २७ ॥
ယဇ္ဉပူဇော်သူများက လျှောက်သည်—“အရှင်ဘုရား၊ အညစ်အကြေးကင်းရှင်းတော်မူသော ဘဂဝန်၊ ရုဒြ၏ ကျိန်စာကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဉာဏ်သည် အကျိုးလိုလားသော ကမ္မ၌ တွယ်ကပ်သွား၍ သင်၏ တတ္တဝကို မသိနိုင်ပါ။ ယဇ္ဉဟု ခေါ်ကာ ဝేదပညာ သုံးပိုင်း၏ စည်းကမ်းများတွင် ကျွန်ုပ်တို့ ပါဝင်နေပါသည်။ သို့သော် ဒေဝတাদের အပိုင်းအဝေကို ခွဲဝေစီမံထားသည်မှာ သင်တော်မူကြောင်း သိပါသည်။”
Verse 28
सदस्या ऊचु: उत्पत्त्यध्वन्यशरण उरुक्लेशदुर्गेऽन्तकोग्र व्यालान्विष्टे विषयमृगतृष्यात्मगेहोरुभार: । द्वन्द्वश्वभ्रे खलमृगभये शोकदावेऽज्ञसार्थ: पादौकस्ते शरणद कदा याति कामोपसृष्ट: ॥ २८ ॥
အစည်းအဝေးဝင်များက လျှောက်သည်—“အရှင်ဘုရား၊ အကာအကွယ်ပေးတော်မူသူ၊ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းလမ်းကြောင်း၌ အားကိုးရာမဲ့သူတို့၏ တစ်ခုတည်းသော အားကိုးရာမှာ သင်တော်မူသည်။ ဤဒုက္ခဒဏ်ခံရသော ကာယကံအကျဉ်းတံတိုင်းအတွင်း၌ ကာလသည် အကြမ်းဖက်မြွေကဲ့သို့ အခွင့်အရေးကို ရှာဖွေနေသည်။ အာရုံခံအရာတို့၏ မိရဂ္ဂတရိရှ္ဏာက မောဟစေပြီး ‘ငါ့အိမ်’ ဟူသော မုသာဘားက ဖိနှိပ်သည်; စိတ်ကူးသုခ-ဒုက္ခ၏ ချိုင့်ဝှမ်းများ၊ မကောင်းသော တိရစ္ဆာန်တို့၏ ကြောက်ရွံ့မှု၊ ဝမ်းနည်းခြင်း၏ တောမီးတို့က မီးလောင်နေသည်။ ကာမကြောင့် ပင်ပန်းသော ဤမသိသူအစုသည် ဘယ်အချိန်တွင် သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို အားကိုးမည်နည်း?”
Verse 29
रुद्र उवाच तव वरद वराङ्घ्रावाशिषेहाखिलार्थे ह्यपि मुनिभिरसक्तैरादरेणार्हणीये । यदि रचितधियं माविद्यलोकोऽपविद्धं जपति न गणये तत्त्वत्परानुग्रहेण ॥ २९ ॥
ရုဒြက လျှောက်သည်—“အရှင်ဘုရား၊ ဆုတောင်းပေးတော်မူသူ၊ သင်၏ မြတ်သော ခြေတော်များသည် အားလုံးသော ကောင်းချီး၏ အမြစ်ဖြစ်၍ ဆန္ဒအားလုံးကို ပြည့်စုံစေသည်။ တွယ်ကပ်မှုကင်းသော မုနိကြီးများပင် လေးစားစွာ ပူဇော်ကြသည်။ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်နှလုံးသည် ထိုကြာပန်းခြေတော်၌ တည်မြဲနေသဖြင့် ကျွန်ုပ်ကို မသန့်ရှင်းဟု အပြစ်တင်သူတို့ကို မလေးစားပါ။ သင်၏ တတ္တဝကို ဦးတည်သော အနုဂ्रहကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ကရုဏာဖြင့် သူတို့ကို ခွင့်လွှတ်သည်—သင်သည် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာပြသသကဲ့သို့။”
Verse 30
भृगुरुवाच यन्मायया गहनयापहृतात्मबोधा ब्रह्मादयस्तनुभृतस्तमसि स्वपन्त: । नात्मन् श्रितं तव विदन्त्यधुनापि तत्त्वं सोऽयं प्रसीदतु भवान्प्रणतात्मबन्धु: ॥ ३० ॥
သီရိ ဘೃဂု က ပြောသည်—အရှင်ဘုရား၊ အလွန်ကျော်လွှားရန်ခက်သော မာယာတော်၏ အာနိသင်ကြောင့် ဘြဟ္မာမှစ၍ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော သတ္တဝါအားလုံးသည် မိမိအတ္တသဘောကို မသိတော့ဘဲ အဝိဇ္ဇာအမှောင်ထဲတွင် နစ်မြုပ်နေကြသည်။ သင်သည် သတ္တဝါတိုင်း၏ အတွင်း၌ ပရမာတ္မာအဖြစ် တည်ရှိကြောင်းကိုလည်း မသိနိုင်ကြ။ သင်သည် ရှရဏာဂတတို့၏ အမြဲတမ်းမိတ်ဆွေ၊ ကာကွယ်ရှင်ဖြစ်သဖြင့် ကရုဏာပြု၍ ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်များကို ခွင့်လွှတ်ပါ။
Verse 31
ब्रह्मोवाच नैतत्स्वरूपं भवतोऽसौ पदार्थ भेदग्रहै: पुरुषो यावदीक्षेत् । ज्ञानस्य चार्थस्य गुणस्य चाश्रयो मायामयाद्वयतिरिक्तो मतस्त्वम् ॥ ३१ ॥
ဘြဟ္မာက ပြောသည်—အရှင်ဘဂဝန်၊ အရာဝတ္ထုတို့၏ ခွဲခြားသဘောတရားများဖြင့် သင်ကို သိလိုသူသည် သင်၏ နိစ္စသဘောတော်ကို မသိနိုင်ပါ။ သင်သည် ဉာဏ်၊ ရည်မှန်းချက်နှင့် ဂုဏ်တို့၏ အခြေခံဖြစ်သော်လည်း မာယာမှ ဖြစ်သော ဒွိသဘောကို ကျော်လွန်သည့် အဒွယ တစ်ပါးတည်းသော ပရတတ္တဝါ ဖြစ်သည်။
Verse 32
इन्द्र उवाच इदमप्यच्युत विश्वभावनं वपुरानन्दकरं मनोदृशाम् । सुरविद्विट्क्षपणैरुदायुधै र्भुजदण्डैरुपपन्नमष्टभि: ॥ ३२ ॥
အင်ဒြာက ပြောသည်—အချျုတ၊ ကမ္ဘာလောကကို ပြုစုထိန်းသိမ်းသော အရှင်၊ လက်ရှစ်ဖက်နှင့် လက်တိုင်းတွင် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ထားသော သင်၏ အလွန်မြတ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် စကြဝဠာအကျိုးအတွက် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ၎င်းသည် မျက်စိနှင့် စိတ်ကို ပီတိဖြစ်စေပြီး၊ သင်၏ ဘက္တများကို မနာလိုသော အဆုရာတို့ကို အပြစ်ပေးရန် အမြဲအသင့်ရှိသည်။
Verse 33
पत्न्य ऊचु: यज्ञोऽयं तव यजनाय केन सृष्टो विध्वस्त: पशुपतिनाद्य दक्षकोपात् । तं नस्त्वं शवशयनाभशान्तमेधं यज्ञात्मन्नलिनरुचा दृशा पुनीहि ॥ ३३ ॥
ယဇ္ဉပြုသူတို့၏ ဇနီးများက ပြောသည်—အရှင်ဘုရား၊ ဤယဇ္ဉသည် ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်ဖြင့် သင်ကို ပူဇော်ရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း ဒက္ခ၏ ဒေါသကြောင့် ပရှုပတိ ရှိဝက အရာအားလုံးကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ယဇ္ဉအတွက် သတ္တဝါများသည် သေဆုံး၍ လဲကျနေပြီး ယဇ္ဉ၏ ပဝိတ্ৰতা ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ယဇ္ဉာတ္မာ၊ သင်၏ ကြာပန်းမျက်လုံး၏ တောက်ပသော အမြင်ဖြင့် ဤယဇ္ဉမြေကို ပြန်လည် သန့်စင်ပေးပါ။
Verse 34
ऋषय ऊचु: अनन्वितं ते भगवन् विचेष्टितं यदात्मना चरसि हि कर्म नाज्यसे । विभूतये यत उपसेदुरीश्वरीं न मन्यते स्वयमनुवर्ततीं भवान् ॥ ३४ ॥
ရိရှီများက ဆုတောင်းသည်—ဘဂဝန်၊ သင်၏ လီလာများသည် အလွန်အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်သည်။ သင်သည် မိမိ၏ အမျိုးမျိုးသော သက္တိများဖြင့် အရာအားလုံးကို ဆောင်ရွက်သော်လည်း ကမ္မများတွင် လုံးဝ မကပ်ငြိပါ။ ဘြဟ္မာတို့က ကရုဏာရရန် ပူဇော်သော သီရိလက္ခမီတောင် သင်၏ အလိုတော်ကို လိုက်နာ၍ ဝန်ဆောင်နေသော်လည်း သင်သည် သူမအပေါ်တောင် မကပ်ငြိပါ။
Verse 35
सिद्धा ऊचु: अयं त्वत्कथामृष्टपीयूषनद्यां मनोवारण: क्लेशदावाग्निदग्ध: । तृषार्तोऽवगाढो न सस्मार दावं न निष्क्रामति ब्रह्मसम्पन्नवन्न: ॥ ३५ ॥
သိဒ္ဓတို့က ဆုတောင်းလျက်—အို သခင်ဘုရား၊ တောမီးဒုက္ခခံရသော ဆင်သည် မြစ်ထဲဝင်လျှင် ဒုက္ခကို မေ့သကဲ့သို့၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်သည် သင်၏ အလောကီမဟုတ်သော လီလာကထာ အမృతမြစ်ထဲတွင် နစ်မြုပ်ကာ ဒုက္ခအားလုံးကို မေ့လျော့သည်။ ဘြဟ္မသုခနှင့်တူသော ထိုပရမအာနန္ဒမှ ထွက်ခွာလိုခြင်း မရှိပါ။
Verse 36
यजमान्युवाच स्वागतं ते प्रसीदेश तुभ्यं नम: श्रीनिवास श्रिया कान्तया त्राहि न: । त्वामृतेऽधीश नाङ्गैर्मख: शोभते शीर्षहीन: कबन्धो यथा पुरुष: ॥ ३६ ॥
ဒက္ခ၏ ဇနီးက ဆုတောင်းသည်—အို ဘုရားသခင်၊ ဤ ယဇ్ఞမဏ္ဍပသို့ သင်ကြွလာခြင်းသည် အလွန်ကံကောင်းပါသည်။ သင့်အား ဦးချ၍ နမസ്കာရပါ၏၊ သရီနိဝါသ၊ ကျေးဇူးပြု၍ ပျော်ရွှင်တော်မူကာ သရီလက္ရှမီနှင့်အတူ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ပါ။ အို အධိရှ၊ သင်မရှိလျှင် ယဇ్ఞသည် ခေါင်းမဲ့ကိုယ်ကဲ့သို့ မလှပပါ။
Verse 37
लोकपाला ऊचु: दृष्ट: किं नो दृग्भिरसद्ग्रहैस्त्वं प्रत्यग्द्रष्टा दृश्यते येन विश्वम् । माया ह्येषा भवदीया हि भूमन् यस्त्वं षष्ठ: पञ्चभिर्भासि भूतै: ॥ ३७ ॥
လောကပာလများက ပြောသည်—အို သခင်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အာရုံများသည် မတည်မြဲသောအရာကိုသာ ဖမ်းယူတတ်သည်; ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့က သင်ကို အမှန်တကယ် မြင်ခဲ့သလား? သင်သည် အတွင်းမြင်သူ (အန္တర్యာမိ) ဖြစ်၍ သင့်ကြောင့်ပင် ဤကမ္ဘာသည် မြင်ရသည်။ အို အလွန်ကျယ်ဝန်းသူ၊ ဤသည် သင်၏ မာယာ—ဓာတ်ငါးပါးကို ကျော်လွန်ပြီးလည်း ဆဋ္ဌမတတ္တဝအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
Verse 38
योगेश्वरा ऊचु प्रेयान्न तेऽन्योऽस्त्यमुतस्त्वयि प्रभो विश्वात्मनीक्षेन्न पृथग्य आत्मन: । अथापि भक्त्येश तयोपधावता- मनन्यवृत्त्यानुगृहाण वत्सल ॥ ३८ ॥
ယောဂီအရှင်များက ပြောသည်—အို သခင်၊ သင်ကို သတ္တဝါအားလုံး၏ ပရမာတ္မာဟု မြင်၍ ကိုယ်နှင့် မခွဲခြားသူတို့သည် သင့်အတွက် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် အို အီရှ၊ အနန္ယဘက္တိဖြင့် သင့်အရှေ့သို့ အားကိုး၍ ပြေးလာသူ ဘက္တများကို ဝတ္စလစိတ်ဖြင့် ကရုဏာတော် ပေးတော်မူပါ။
Verse 39
जगदुद्भवस्थितिलयेषु दैवतो बहुभिद्यमानगुणयात्ममायया । रचितात्मभेदमतये स्वसंस्थया विनिवर्तितभ्रमगुणात्मने नम: ॥ ३९ ॥
ကျွန်ုပ်တို့သည် ကမ္ဘာ၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ တည်တံ့ခြင်း၊ ပျက်လျက်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသော အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်အား ဦးချနမস্কာရပါသည်။ သူသည် ကိုယ်ပိုင် အာတ္မမာယာဖြင့် တြိဂုဏတို့၏ မျိုးစုံကွဲပြားမှုကို စီမံကာ စೃષ્ટိ-স্থিতိ-ပရလယကို လုပ်ဆောင်စေသည်။ သို့သော် သူကိုယ်တိုင် ပြင်ပဓာတ်အား၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက် မရှိဘဲ၊ မိမိ၏ စွမ်းရည်တော်တွင် ဂုဏဝိচিত্ৰနှင့် မိစ္ဆာအဟံ-အမှတ်မှားခြင်းမှ ကင်းလွတ်သည်။
Verse 40
ब्रह्मोवाच नमस्ते श्रितसत्त्वाय धर्मादीनां च सूतये । निर्गुणाय च यत्काष्ठां नाहं वेदापरेऽपि च ॥ ४० ॥
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—အရှင်ဘုရား၊ သင့်အား ဦးညွှတ်ပါ၏။ သင်သည် စတ္တဝဂုဏ်၏ အားကိုးရာဖြစ်၍ ဓမ္မ၊ တပဿ၊ ဝတ်ပြုကျင့်စဉ်တို့၏ မူလဖြစ်တော်မူ၏။ သင်သည် သုံးဂုဏ်ကို ကျော်လွန်သူဖြစ်၍ သင့်အမှန်တကယ်သော အနေအထားကို ကျွန်ုပ်နှင့် အခြားသူတို့ မပြည့်စုံစွာ မသိနိုင်ပါ။
Verse 41
अग्निरुवाच यत्तेजसाहं सुसमिद्धतेजा हव्यं वहे स्वध्वर आज्यसिक्तम् । तं यज्ञियं पञ्चविधं च पञ्चभि: स्विष्टं यजुर्भि: प्रणतोऽस्मि यज्ञम् ॥ ४१ ॥
မီးနတ်က မိန့်တော်မူသည်—အရှင်ဘုရား၊ သင့်ကရုဏာကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် လောင်ကျွမ်းနေသော မီးကဲ့သို့ တောက်ပပြီး၊ ဂhee ဖြင့်လိမ်းထားသော ဟဝီကို ယဇ్ఞတွင် သယ်ဆောင်လက်ခံပါသည်။ ယဇုရဝేదအရ အာဟုတိ ငါးမျိုးသည် သင့်အင်အားများ၏ မျိုးကွဲများဖြစ်ပြီး၊ မန္တရ ငါးမျိုးဖြင့် သင့်ကို ပူဇော်ကြသည်။ ယဇ్ఞဟူသည် အမှန်တကယ် သင်တော်မူသော ပရမပုရုಷပင် ဖြစ်သည်။
Verse 42
देवा ऊचु: पुरा कल्पापाये स्वकृतमुदरीकृत्य विकृतं त्वमेवाद्यस्तस्मिन् सलिल उरगेन्द्राधिशयने । पुमान्शेषे सिद्धैर्हृदि विमृशिताध्यात्मपदवि: स एवाद्याक्ष्णोर्य: पथि चरसि भृत्यानवसि न: ॥ ४२ ॥
ဒေဝတများက ဆိုကြသည်—အရှင်ဘုရား၊ အတိတ်က ကပ်ပျက် (ပရလယ) အချိန်တွင် သင်သည် ပစ္စည်းလောက ပေါ်ပေါက်မှု၏ အင်အားမျိုးစုံကို သင့်အတွင်း၌ ထိန်းသိမ်းစုဆောင်းထားခဲ့သည်။ ထိုအခါ သင်သည် အာဒိပုရုಷဖြစ်၍ ပရလယရေထဲတွင် ရှေṣနာဂ၏ အိပ်ရာပေါ်၌ နားနေတော်မူ၏။ ထိုစဉ် စနကာတို့ကဲ့သို့ စိဒ္ဓများသည် အဓိယာတ္မလမ်းဖြင့် နှလုံးထဲတွင် သင့်ကို ဆင်ခြင်သမားတော်မူကြသည်။ ယနေ့ သင်သည် ကျွန်ုပ်တို့ မျက်စိရှေ့တွင် ထင်ရှားပြီ; ကျွန်ုပ်တို့သည် သင့်၏ အမှုထမ်းများ—ကျေးဇူးပြု၍ ကာကွယ်ပါ။
Verse 43
गन्धर्वा ऊचु: अंशांशास्ते देव मरीच्यादय एते ब्रह्मेन्द्राद्या देवगणा रुद्रपुरोगा: । क्रीडाभाण्डं विश्वमिदं यस्य विभूमन् तस्मै नित्यं नाथ नमस्ते करवाम ॥ ४३ ॥
ဂန္ဓဗ္ဗများက ဆိုကြသည်—အရှင်ဘုရား၊ မရီချိတို့ကဲ့သို့ ရှိဒ္ဓရိရှီများ၊ ဗြဟ္မာ၊ အိန္ဒြာနှင့် ရုဒြာဦးဆောင်သော ဒေဝတစုတို့သည် သင့်ကိုယ်တော်၏ အစိတ်အပိုင်းများထဲမှ အစိတ်အပိုင်းများသာ ဖြစ်ကြသည်။ အို မဟာဗိဘု၊ ဤကမ္ဘာလောကသည် သင့်လီလာ၏ ကစားစရာကဲ့သို့သာ။ အို နာထ၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် အမြဲ သင့်အား ဦးညွှတ်၍ သင့်ကိုပင် အမြင့်ဆုံး ပုရုಷအဖြစ် လက်ခံပါသည်။
Verse 44
विद्याधरा ऊचु: त्वन्माययार्थमभिपद्य कलेवरेऽस्मिन् कृत्वा ममाहमिति दुर्मतिरुत्पथै: स्वै: । क्षिप्तोऽप्यसद्विषयलालस आत्ममोहं युष्मत्कथामृतनिषेवक उद्वयुदस्येत् ॥ ४४ ॥
ဝိဒ္ယာဓရများက ဆိုကြသည်—အရှင်ဘုရား၊ ဤလူ့ကိုယ်ခန္ဓာသည် အမြင့်ဆုံး ပြည့်စုံမှုကို ရရှိရန်အတွက် ဖြစ်သော်လည်း သင့်မாயာ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဇီဝသည် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို ‘ငါ’ ‘ငါ့ဟာ’ ဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆကာ မိမိ၏ ကွေ့ကောက်လမ်းများတွင် လမ်းလွဲ၍ မတည်မြဲသော အာရုံအရာများကို လိုလားကာ အတ္တမောဟ၌ ကျရောက်သည်။ သို့သော် သင့်ကഥာအမృతကို နားထောင်ခြင်းနှင့် ကီർത്തနပြုခြင်းဖြင့် အမြဲတမ်း ဆည်းပူးသူသည် ထိုမောဟမှ လွတ်မြောက်နိုင်သည်။
Verse 45
ब्राह्मणा ऊचु: त्वं क्रतुस्त्वं हविस्त्वं हुताश: स्वयंत्वं हि मन्त्र: समिद्दर्भपात्राणि च । त्वं सदस्यर्त्विजो दम्पती देवताअग्निहोत्रं स्वधा सोम आज्यं पशु: ॥ ४५ ॥
ဗြာဟ္မဏတို့က ဆိုကြသည်—အို ဘုရားသခင်၊ သင်သည် ယဇ္ဉာ၏ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်တော်မူ၏။ သင်သည် ဟဝိ (ပူဇော်ပစ္စည်း) ဖြစ်၍ သင်သည် မီးလည်းဖြစ်၏။ သင်သည် ဝေဒမန်တရ၊ ဆမိဓ (မီးထိုးသစ်)၊ မီးလျှံ၊ ကုရှမြက်နှင့် ယဇ္ဉာအိုးခွက်တို့ဖြစ်၏။ သင်သည် ရ္တဝိဇ်ပုရောဟိတ်များ၊ ယဇမာန မောင်နှံ၊ အိန္ဒြာဓိ ဒေဝတားများ၊ အဂ္နိဟောတရ၊ စွဓာ၊ ဆိုမ၊ ဂျီနှင့် ယဇ္ဉာတိရစ္ဆာန်ဖြစ်၏။ ပူဇော်သမျှသည် သင် သို့မဟုတ် သင်၏ သက္တိပင် ဖြစ်သည်။
Verse 46
त्वं पुरा गां रसाया महासूकरो दंष्ट्रया पद्मिनीं वारणेन्द्रो यथा । स्तूयमानो नदल्लीलया योगिभि- र्व्युज्जहर्थ त्रयीगात्र यज्ञक्रतु: ॥ ४६ ॥
အို တြယီဝေဒ၏ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သော ယဇ္ဉကর্তာဘုရား! ရှေးကာလ၌ သင်သည် မဟာဝရာဟ အဝတာရဖြစ်၍ ဆင်က ရေကန်မှ ကြာပန်းကို ယူသကဲ့သို့ ရသာတလရေထဲမှ မြေကြီးကို သင်၏ သွားတံဖြင့် မြှောက်တင်ခဲ့သည်။ ထို မဟာဝရာဟရုပ်၌ သင် ထုတ်လွှင့်သော သာလွန်နာဒသည် ယဇ္ဉသီချင်းအဖြစ် လက်ခံခံရပြီး စနကာဒီ ယောဂီများက သမాధိပြု၍ သင်၏ ဂုဏ်တော်ကို ချီးမွမ်းကြသည်။
Verse 47
स प्रसीद त्वमस्माकमाकाङ्क्षतां दर्शनं ते परिभ्रष्टसत्कर्मणाम् । कीर्त्यमाने नृभिर्नाम्नि यज्ञेश ते यज्ञविघ्ना: क्षयं यान्ति तस्मै नम: ॥ ४७ ॥
အို ယဇ္ဉေရှ ဘုရား! ဝေဒပုံစံအတိုင်း ယဇ္ဉကို မပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်သဖြင့် သင်၏ ဒർശနကို ကျွန်ုပ်တို့ စောင့်မျှော်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် ပရသန္နဖြစ်ပါစေ။ လူတို့က သင်၏ သန့်ရှင်းသော နာမကို ကီර්တန်ပြုသည့်အခါ ယဇ္ဉ၏ အတားအဆီးအားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ထို့ကြောင့် သင်၏ ရှေ့တော်၌ ကျွန်ုပ်တို့ ဂါရဝပြု နမസ്കာရတင်ပါသည်။
Verse 48
मैत्रेय उवाच इति दक्ष: कविर्यज्ञं भद्र रुद्राभिमर्शितम् । कीर्त्यमाने हृषीकेशे सन्निन्ये यज्ञभावने ॥ ४८ ॥
သီရိ မૈထရေယက ပြောသည်—အို ဝိဒုရ၊ အားလုံးက ဟೃṣīkēśa ဘုရားကို ချီးမွမ်းကီර්တန်ပြုကြပြီးနောက် ဒက္ခ၏ စိတ်ဓာတ် သန့်ရှင်းလာကာ၊ ရှိဝ၏ အနုချရများက ဖျက်ဆီးခဲ့သော ယဇ္ဉကို ပြန်လည် စတင်ရန် စီစဉ်하였다။
Verse 49
भगवान् स्वेन भागेन सर्वात्मा सर्वभागभुक् । दक्षं बभाष आभाष्य प्रीयमाण इवानघ ॥ ४९ ॥
မဲထရေယက ဆက်ပြောသည်—အပြစ်ကင်းသော ဝိဒုရ၊ ဘုရား ဝိෂ္ဏုသည် ယဇ္ဉအကျိုးရလဒ်အားလုံး၏ အမှန်တကယ် ခံစားသူဖြစ်သော်လည်း၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ ပရမာတ္မာဖြစ်သောကြောင့် မိမိ၏ အပိုင်းအနည်းငယ်ဖြင့်ပင် ကျေနပ်တော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ပျော်ရွှင်သဘောဖြင့် ဒက္ခကို မధురစွာ မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 50
श्रीभगवानुवाच अहं ब्रह्मा च शर्वश्च जगत: कारणं परम् । आत्मेश्वर उपद्रष्टा स्वयंदृगविशेषण: ॥ ५० ॥
ဘုရားသခင် မိန့်တော်မူသည်—ငါ၊ ဗြဟ္မာနှင့် သရွဝ (ရှီဝ) တို့သည် လောက၏ အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်း ဖြစ်ကြသည်။ ငါသည် အတွင်းနေ ပရမာတ္မာ၊ ကိုယ်တိုင်ပြည့်စုံသော သက်သေဖြစ်၏; သို့သော် နိရူပမြင်ကွင်း၌ ဗြဟ္မာ၊ ရှီဝနှင့် ငါတို့ မကွာခြား။
Verse 51
आत्ममायां समाविश्य सोऽहं गुणमयीं द्विज । सृजन् रक्षन् हरन् विश्वं दध्रे संज्ञां क्रियोचिताम् ॥ ५१ ॥
ဒွိဇ ဒက္ရှာ! ငါသည် ငါ့အာတ္မာ-မာယာ (ဂုဏမယီ စွမ်းအား) ထဲသို့ ဝင်ရောက်၍ လောကကို ဖန်ဆင်း၊ ထိန်းသိမ်း၊ ဖျက်သိမ်း လုပ်ဆောင်၏။ လုပ်ငန်းအဆင့်ကွာခြားမှုအလိုက် ငါ့ကိုယ်စားပြု ပုံရိပ်များကို နာမည်မျိုးစုံဖြင့် ခေါ်ကြသည်။
Verse 52
तस्मिन् ब्रह्मण्यद्वितीये केवले परमात्मनि । ब्रह्मरुद्रौ च भूतानि भेदेनाज्ञोऽनुपश्यति ॥ ५२ ॥
အဒွိတီယ သန့်ရှင်းသော ပရမာတ္မာ-ဗြဟ္မန်၌ မသိသူသည် ဗြဟ္မာ၊ ရုဒ္ရ (ရှီဝ) နှင့် သတ္တဝါအားလုံးကို ကွဲပြား၍ သီးခြားလွတ်လပ်သည်ဟု မြင်တတ်သည်။
Verse 53
यथा पुमान्न स्वाङ्गेषु शिर:पाण्यादिषु क्वचित् । पारक्यबुद्धिं कुरुते एवं भूतेषु मत्पर: ॥ ५३ ॥
လူသည် မိမိခန္ဓာ၏ ခေါင်း၊ လက် စသည့် အင်္ဂါများကို ဘယ်တော့မှ သူတစ်ပါး၏အရာဟု မထင်သကဲ့သို့၊ ငါ့၌ အားကိုးသော ဘက္တသည် သတ္တဝါအားလုံးတွင် ကွဲပြားမှု မမြင်။
Verse 54
त्रयाणामेकभावानां यो न पश्यति वै भिदाम् । सर्वभूतात्मनां ब्रह्मन् स शान्तिमधिगच्छति ॥ ५४ ॥
အို ဘြဟ္မန်! ဗြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ ရှီဝနှင့် သတ္တဝါအားလုံး၏ တစ်ရပ်တည်းသော အတ္တသဘော၌ ကွဲပြားမှု မမြင်သူသည် ဗြဟ္မန်ကို သိ၍ အမှန်တကယ် ငြိမ်းချမ်းမှု ရရှိသည်; အခြားသူများ မရ။
Verse 55
मैत्रेय उवाच एवं भगवतादिष्ट: प्रजापतिपतिर्हरिम् । अर्चित्वा क्रतुना स्वेन देवानुभयतोऽयजत् ॥ ५५ ॥
မૈထရေယက ပြောသည်—ဘဂဝန်၏ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်ကို ရရှိပြီးနောက် ပရဇာပတိတို့၏ အကြီးအကဲ ဒက္ခသည် မိမိ၏ ယဇ္ဉပူဇော်ပွဲအရ သရီဟရီ (ဝိෂ္ဏု) ကို စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာနှင့် ရုဒ္ရ (ရှီဝ) ကိုလည်း သီးခြားစီ ပူဇော်ခဲ့သည်။
Verse 56
रुद्रं च स्वेन भागेन ह्युपाधावत्समाहित: । कर्मणोदवसानेन सोमपानितरानपि । उदवस्य सहर्त्विग्भि: सस्नाववभृथं तत: ॥ ५६ ॥
ဒက္ခသည် စိတ်တည်ငြိမ်စွာဖြင့် ယဇ္ဉအကျန်အဆန်မှ မိမိ၏ အပိုင်းကိုယူကာ ရုဒ္ရ (ရှီဝ) ကို လေးစားစွာ ပူဇော်하였다။ အခမ်းအနားကိစ္စများ ပြီးဆုံးသည့်အခါ ဆိုမပാനംသောက်သော အခြားဒေဝတားများနှင့် ထိုနေရာတွင် စုဝေးသူများကိုလည်း စိတ်ကျေနပ်စေ하였다။ ထို့နောက် ပုရောဟိတ်များနှင့်အတူ အဝဘෘထသန့်စင်ရေချိုးကာ အပြည့်အဝ ကျေနပ်သွား하였다။
Verse 57
तस्मा अप्यनुभावेन स्वेनैवावाप्तराधसे । धर्म एव मतिं दत्त्वा त्रिदशास्ते दिवं ययु: ॥ ५७ ॥
ဒက္ခသည် မိမိ၏ အာနုభావအင်အားဖြင့်ပင် ပုဏ္ဏစိဒ္ဓိကို ရရှိ하였다။ ဒေဝတားများက “ဓမ္မလမ်း၌ သင်၏ ဉာဏ်တည်မြဲပါစေ” ဟူသော မတိကို ပေး၍ ကောင်းချီးပေးပြီးနောက် တြိဒశဒေဝများအားလုံး ကောင်းကင်ဘုံသို့ ပြန်သွားကြသည်။
Verse 58
एवं दाक्षायणी हित्वा सती पूर्वकलेवरम् । जज्ञे हिमवत: क्षेत्रे मेनायामिति शुश्रुम ॥ ५८ ॥
မૈထရေယက ပြောသည်—ယုံကြည်ထိုက်သော အရင်းအမြစ်များမှ ကျွန်ုပ်ကြားသိရသည်မှာ ဒက္ခမှ ရရှိခဲ့သော အဟောင်းကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ပြီး ဒက္ခာယဏီ စတီသည် ဟိမဝန်ဒေသ၌ မေနာ၏ သမီးအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့သည် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
Verse 59
तमेव दयितं भूय आवृङ्क्ते पतिमम्बिका । अनन्यभावैकगतिं शक्ति: सुप्तेव पूरुषम् ॥ ५९ ॥
ဒက္ခာယဏီ စတီဟု လူသိများသော အမ္ဗိကာ (ဒုရ္ဂါ) သည် ထိုပင် ချစ်မြတ်နိုးရသော ရှီဝကိုပင် ထပ်မံ၍ ခင်ပွန်းအဖြစ် လက်ခံ하였다။ အသစ်သော စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှုတွင် ဘဂဝန်၏ သက္တိသည် တစ်နည်းတည်းသော ဘာဝဖြင့် ပုရုෂ (အမြင့်ဆုံးအရှင်) ကို အားကိုးသကဲ့သို့။
Verse 60
एतद्भगवत: शम्भो: कर्म दक्षाध्वरद्रुह: । श्रुतं भागवताच्छिष्यादुद्धवान्मे बृहस्पते: ॥ ६० ॥
မૈတြေးယက ပြောသည်—အို ဗိဒုရ၊ ဒက္ခ ယဇ္ဉာကို ဘဂဝန် သမ္ဘု (ရှီဝ) က ဖျက်ဆီးခဲ့သော ဤဇာတ်ကြောင်းကို ဗြဟස්ပတိ၏ တပည့် မဟာဘက္တ ဥဒ္ဓဝထံမှ ငါ ကြားနာခဲ့သည်။
Verse 61
इदं पवित्रं परमीशचेष्टितं यशस्यमायुष्यमघौघमर्षणम् । यो नित्यदाकर्ण्य नरोऽनुकीर्तयेद् धुनोत्यघं कौरव भक्तिभावत: ॥ ६१ ॥
ဤသည်မှာ ပရမေရှဝရ၏ လီလာဇာတ်ကြောင်းဖြစ်၍ အလွန်သန့်ရှင်းကာ ဂုဏ်သတင်းနှင့် အသက်တာကို တိုးစေပြီး အပြစ်အစုအဝေးကို ဖျက်ဆီးသည်။ အို ကုရုဝংশသား၊ ယင်းကို နေ့စဉ် ဘက္တိဖြင့် နားထောင်ပြီး ပြန်လည်ကီർത്തနာသူသည် အညစ်အကြေးအားလုံးမှ သန့်စင်လိမ့်မည်။
Frequently Asked Questions
It is a shāstric symbol of corrective justice: Dakṣa’s arrogance and ritualistic pride led to offense against Śiva and Satī, so his humiliation reforms him without annihilating his administrative role as Prajāpati. The replacement head marks both consequence and mercy—he is restored to life, but with a visible reminder that yajña must be guided by humility and devotion.
Śiva minimizes their culpability as childish ignorance, accepts Brahmā’s request, and restores them with remedial arrangements. This teaches Vaiṣṇava-Śaiva ethics in the Bhāgavata: a great devotee is tolerant, quick to forgive, and uses punishment only to correct—not to nourish resentment—mirroring the Lord’s compassion toward conditioned beings.
A broad cosmic assembly offers prayers: Dakṣa, the priests, sages, Siddhas, Gandharvas, Vidyādharas, planetary governors, Agni (fire-god), the personified Vedas, Indra, Brahmā, Bhṛgu, and Śiva—demonstrating that Viṣṇu is the ultimate recipient and sustainer of all sacrificial and cosmic functions.
Viṣṇu teaches functional nondifference at the level of the single supreme cause and witness (Brahman/Paramātmā perspective), while also affirming personal theism: He remains the original Personality of Godhead who empowers guṇa-based administrative roles for creation (Brahmā), destruction/transformation (Śiva), and maintenance (Viṣṇu). The teaching discourages sectarian rivalry and centers all worship on the Supreme.