
Satī at Dakṣa’s Sacrifice: Condemnation of Blasphemy and Voluntary Departure by Yoga-Fire
သခင်ရှီဝက ဒက္ခရှ၏ ရန်လိုစိတ်ကို သတိပေးပြီးနောက် စတီသည် ဖခင်အပေါ် သားသမီးချစ်ခင်မှုနှင့် ခင်ပွန်းအပေါ် နာခံမှုကြားတွင် လှုပ်ရှားမိသည်။ အလွမ်းနှင့် ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် ရှီဝ၏ အကြံပြုချက်ကို မလိုက်နာဘဲ ဖခင်၏ ယဇ္ဉပွဲသို့ သွားရာတွင် ရှီဝ၏ ဂဏများနှင့် မင်းတော်ဆန်သော အလှအပများဖြင့် လိုက်ပါစေသည်။ ယဇ္ဉကွင်းသို့ ဝင်ရာတွင် လူစုသည် ဒက္ခရှကို ကြောက်ရွံ့နေပြီး မိခင်နှင့် အစ်မ/ညီမများသာ ကြိုဆိုကြသည်။ ဒက္ခရှက စတီကို မထင်ရှားစွာ လျစ်လျူရှုကာ ရှီဝအတွက် အပိုင်းမပေး။ စတီ၏ ဝမ်းနည်းမှုသည် ဓမ္မတရားတော်အရ ဒေါသသို့ ပြောင်းလဲကာ အကျိုးလိုသော ကုသိုလ်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်ကို ရှုတ်ချပြီး ရှီဝ၏ အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းမှုကို ကာကွယ်ကာ သခင်နှင့် ဓမ္မ၏ မဟာမင်းကို ပြစ်တင်စော်ကားခြင်းအပေါ် ဓမ္မတုံ့ပြန်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ပြစ်တင်သူထံမှ ရရှိသော ကိုယ်ခန္ဓာကို ထမ်းဆောင်ရခြင်းကို ရှက်ကြောက်၍ မြောက်ဘက်မျက်နှာမူ ထိုင်ကာ ယောဂသမာဓိပြု၍ ရှီဝ၏ ပဒုမခြေတော်ကို သတိရကာ အတွင်းမီးဖြင့် ကိုယ်ကို လောင်ကျွမ်းစေသည်။ စကြဝဠာတုန်လှုပ်ပြီး ကြည့်ရှုသူများက ဒက္ခရှ၏ နှလုံးမာမှုကို ဝမ်းနည်းကြသည်။ ရှီဝ၏ ဂဏများက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း ဘృဂုက ယဇုရ်မန်တရားများကို ခေါ်ဆို၍ ါဘုများ ပေါ်ထွန်းကာ ဂဏများကို နှိမ်နင်းသဖြင့် နောက်အခန်းတွင် ဒက္ခရှ၏ ယဇ္ဉပွဲဖျက်ဆီးမှုနှင့် စတီသေဆုံးမှု၏ စကြဝဠာဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်များသို့ ဦးတည်စေသည်။
Verse 1
मैत्रेय उवाच एतावदुक्त्वा विरराम शङ्कर: पत्न्यङ्गनाशं ह्युभयत्र चिन्तयन् । सुहृद्दिदृक्षु: परिशङ्किता भवान् निष्क्रामती निर्विशती द्विधास सा ॥ १ ॥
မૈထရေယ မုနိက ပြောသည်—ဤမျှပြောပြီးနောက် သင်္ကရသည် မောနဖြစ်သွားကာ စတီ၏ နှစ်ဖက်လမ်းကြောင်းအကျိုးဆက်ကို စဉ်းစားနေ하였다။ စတီသည် ဖခင်အိမ်၌ ဆွေမျိုးများကို တွေ့လိုသော်လည်း ဘဝန်၏ သတိပေးချက်ကိုလည်း ကြောက်ရွံ့၍ စိတ်မတည်ငြိမ်ကာ အခန်းထဲဝင်ထွက် လှုပ်ရှားနေ하였다။
Verse 2
सुहृद्दिदृक्षाप्रतिघातदुर्मना: स्नेहाद्रुदत्यश्रुकलातिविह्वला । भवं भवान्यप्रतिपूरुषं रुषा प्रधक्ष्यतीवैक्षत जातवेपथु: ॥ २ ॥
ဆွေမျိုးများကို တွေ့လိုသော ဆန္ဒကို တားမြစ်ခံရသဖြင့် စတီသည် စိတ်မကောင်းဖြစ်ကာ ချစ်ခြင်းကြောင့် ငိုယို၍ မျက်ရည်များဖြင့် အလွန်အမင်း ဝေဒနာတက်ခဲ့သည်။ ကိုယ်တုန်လှုပ်နေစဉ် သူမသည် မတူညီသော ခင်ပွန်း ဘဝ (ရှီဝ) ကို ဒေါသဖြင့် ကြည့်ကာ မျက်စိဖြင့်ပင် လောင်ကျွမ်းစေမည့်အလား ဖြစ်하였다။
Verse 3
ततो विनि:श्वस्य सती विहाय तं शोकेन रोषेण च दूयता हृदा । पित्रोरगात्स्त्रैणविमूढधीर्गृहान् प्रेम्णात्मनो योऽर्धमदात्सतां प्रिय: ॥ ३ ॥
ထို့နောက် စတီသည် အသက်ရှူပြင်းပြင်းဖြင့် သောကနှင့် ဒေါသကြောင့် နှလုံးသားပူလောင်နေစဉ်၊ ချစ်ခြင်းကြောင့် မိမိကိုယ်ခန္ဓာ၏ တစ်ဝက်ကိုပင် ပေးအပ်ခဲ့သော သဒ္ဓာသူတော်များချစ်မြတ်နိုးသည့် ရှင်ကရာကို စွန့်၍ အဖေ၏အိမ်သို့ သွားလေ၏။ မိန်းမသဘောကြောင့် မောဟဖြစ်သဖြင့် ဤလုပ်ရပ်သည် မသိမြင်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်၏။
Verse 4
तामन्वगच्छन् द्रुतविक्रमां सतीम् एकां त्रिनेत्रानुचरा: सहस्रश: । सपार्षदयक्षा मणिमन्मदादय: पुरोवृषेन्द्रास्तरसा गतव्यथा: ॥ ४ ॥
စတီသည် တစ်ယောက်တည်း အလျင်အမြန် ထွက်ခွာသွားသည်ကို မြင်သောအခါ၊ သုံးမျက်စိရှင် ရှိဝ၏ အနုချာများ အထောင်ပေါင်းများစွာ—မဏီမာန်၊ မဒ စသည့်သူများ—ယက္ခများနှင့် ပါရ္သဒများနှင့်အတူ၊ ရှေ့တွင် နန္ဒီ နွားကိုထား၍ ချက်ချင်းလိုက်သွားကြသည်။
Verse 5
तां सारिकाकन्दुकदर्पणाम्बुज श्वेतातपत्रव्यजनस्रगादिभि: । गीतायनैर्दुन्दुभिशङ्खवेणुभि- र्वृषेन्द्रमारोप्य विटङ्किता ययु: ॥ ५ ॥
သူတို့သည် စတီကို နွား၏ကျောပေါ်တွင် ထိုင်စေပြီး၊ သူမချစ်သော ငှက်၊ ဘောလုံး၊ မှန်၊ ကြာပန်း၊ အဖြူရောင် ထီးကြီး၊ ယက်ပန်ကာ၊ ပန်းမാലာ စသည့် အပျော်အပါးအတွက် အဆင်အပြင်များကို ဆောင်ရွက်ပေး하였다။ သီချင်းဆိုသူများနှင့် တီးဝိုင်း၊ ဒုန္ဒုဘိ၊ သင်္ခ၊ ဝေဏုသံတို့ဖြင့် အလွန်ခမ်းနားသော မင်းရဲ့လှည့်လည်ပွဲကဲ့သို့ ချီတက်သွားကြသည်။
Verse 6
आब्रह्मघोषोर्जितयज्ञवैशसं विप्रर्षिजुष्टं विबुधैश्च सर्वश: । मृद्दार्वय:काञ्चनदर्भचर्मभि- र्निसृष्टभाण्डं यजनं समाविशत् ॥ ६ ॥
ထို့နောက် သူမသည် အဖေ၏အိမ်သို့ ရောက်ရှိကာ ဝေဒမന്ത്രများ၏ ဘြဟ္မဃိုးသံ မြည်ဟည်းနေသော ယဇ္ဉမဏ္ဍပထဲသို့ ဝင်ရောက်하였다။ ထိုနေရာတွင် ဘြာဟ္မဏများ၊ မဟာရ္ရှီများနှင့် ဒေဝတာများ စုဝေးနေကြပြီး၊ ယဇ္ဉအတွက် လိုအပ်သော ယဇ္ဉတိရစ္ဆာန်များနှင့် မြေ၊ သစ်၊ ကျောက်/သံ၊ ရွှေ၊ ဒರ್ಭမြက်၊ အရေပြားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပစ္စည်းပုံးများလည်း အစုံအလင်ရှိ하였다။
Verse 7
तामागतां तत्र न कश्चनाद्रियद् विमानितां यज्ञकृतो भयाज्जन: । ऋते स्वसृर्वै जननीं च सादरा: प्रेमाश्रुकण्ठ्य: परिषस्वजुर्मुदा ॥ ७ ॥
စတီသည် သူမ၏လိုက်ပါသူများနှင့်အတူ ယဇ္ဉမဏ္ဍပသို့ ရောက်လာသော်လည်း၊ ဒက္ခ၏ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် စုဝေးနေသူများထဲမှ မည်သူမျှ သူမကို ဂုဏ်ပြု၍ မကြိုဆိုကြ။ သူမ၏ မိခင်နှင့် အစ်မ/ညီမများသာ စေတနာဖြင့် ရှေ့တိုးလာ၍ ချစ်ခြင်းမျက်ရည်ကြောင့် လည်ချောင်းတုန်လှုပ်ကာ ဝမ်းမြောက်စွာ ဖက်လှုပ်ပြီး နူးညံ့သောစကားများ ပြောကြသည်။
Verse 8
सौदर्यसम्प्रश्नसमर्थवार्तया मात्रा च मातृष्वसृभिश्च सादरम् । दत्तां सपर्यां वरमासनं च सा नादत्त पित्राप्रतिनन्दिता सती ॥ ८ ॥
မိခင်၊ အစ်မညီမများနှင့် မိခင်ဘက်အမများက လေးစားစွာ ကြိုဆို၍ ကျန်းမာရေးမေးကာ ထိုင်ခုံနှင့် လက်ဆောင်များ ပေးသော်လည်း၊ ဖခင်ဒက္ခ မကြိုဆို မမေးမြန်းသဖြင့် စတီသည် မဖြေကြားဘဲ မည်သည့်အရာမျှ မလက်ခံခဲ့။
Verse 9
अरुद्रभागं तमवेक्ष्य चाध्वरं पित्रा च देवे कृतहेलनं विभौ । अनादृता यज्ञसदस्यधीश्वरी चुकोप लोकानिव धक्ष्यती रुषा ॥ ९ ॥
ယဇ်ပွဲကွင်း၌ စတီသည် ရုဒြ၏ အပိုင်းမရှိသည်ကို မြင်၍ ဖခင်က အာနန္တတန်ခိုးရှိသော သီဝကို မထီမဲ့မြင်ပြုထားသည်ကို သိမြင်하였다; ထို့ပြင် စတီကိုယ်တိုင်ကိုလည်း မလေးစားခဲ့။ ထို့ကြောင့် ယဇ်ပွဲအစည်းအဝေး၏ အဓိပတိ စတီသည် အလွန်ဒေါသထွက်ကာ ဖခင်ကို မျက်လုံးဖြင့်ပင် မီးရှို့မည့်သကဲ့သို့ စိုက်ကြည့်하였다။
Verse 10
जगर्ह सामर्षविपन्नया गिरा शिवद्विषं धूमपथश्रमस्मयम् । स्वतेजसा भूतगणान्समुत्थितान् निगृह्य देवी जगतोऽभिशृण्वत: ॥ १० ॥
ဒေါသနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် စတီသည် ခက်ခဲ၍ မလိုအပ်သကဲ့သို့သော မီးခိုးလမ်းယဇ်ကို ဂုဏ်ယူကာ သီဝကို မုန်းတီးသော ဒက္ခကို တင်းကျပ်သောစကားဖြင့် ရှုတ်ချ하였다။ သီဝ၏ ဘူတဂဏများ ဒက္ခကို ထိခိုက်စေလို၍ ထလာသော်လည်း ဒေဝီသည် မိမိတေဇဖြင့် တားဆီးကာ လူအများကြားတွင် ဖခင်ကို အထူးသဖြင့် နিন্দာပြော하였다။
Verse 11
देव्युवाच न यस्य लोकेऽस्त्यतिशायन: प्रिय- स्तथाप्रियो देहभृतां प्रियात्मन: । तस्मिन्समस्तात्मनि मुक्तवैरके ऋते भवन्तं कतम: प्रतीपयेत् ॥ ११ ॥
ဒေဝီက မိန့်သည်—အသက်ရှိသတ္တဝါများအနက် သီဝထက် ပို၍ ချစ်ခင်ရသူ မရှိ၊ သူ့တွင် ပြိုင်ဘက်လည်း မရှိ။ မည်သူကိုမျှ အထူးချစ်ခြင်းမရှိသကဲ့သို့ မည်သူကိုမျှ ရန်သူမထား; သူသည် စကြဝဠာ၏ အတ္တမန်၊ ရန်ငြိုးကင်းသူ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး၏ အတ္တမန်ကို သင်မဟုတ်လျှင် ဘယ်သူက ဆန့်ကျင်မည်နည်း။
Verse 12
दोषान् परेषां हि गुणेषु साधवो गृह्णन्ति केचिन्न भवादृशो द्विज । गुणांश्च फल्गून् बहुलीकरिष्णवो महत्तमास्तेष्वविदद्भवानघम् ॥ १२ ॥
အို ဒွိဇ ဒက္ခာ! သာဓုများသည် အခြားသူတို့၏ ကောင်းမှုဂုဏ်တွင် အပြစ်မဖမ်းကြ; အနည်းငယ်သော ကောင်းမှုတောင် ကြီးမားစွာ ချီးမွမ်းတတ်ကြသည်။ သို့သော် သင်ကဲ့သို့သူများသည် အခြားသူတို့၏ ဂုဏ်ထဲတွင်ပင် အပြစ်ကိုသာ ရှာတတ်ကြသည်။ ကံမကောင်းစွာ သင်သည် မဟာအတ္တမန်ဖြစ်သော သီဝထဲတွင်တောင် အပြစ်တွေ့ခဲ့သည်။
Verse 13
नाश्चर्यमेतद्यदसत्सु सर्वदा महद्विनिन्दा कुणपात्मवादिषु । सेर्ष्यं महापूरुषपादपांसुभि- र्निरस्ततेज:सु तदेव शोभनम् ॥ १३ ॥
ခဏတာသာတည်မြဲသော ကိုယ်ခန္ဓာကို မိမိအတ္တဟု ယူဆသူတို့က မဟာပုရုෂတို့ကို အမြဲတမ်း အပြစ်တင်နိမ့်ချခြင်းမှာ အံ့ဩစရာမဟုတ်။ ပစ္စည်းလိုလားသူတို့၏ မနာလိုမှုကပင် သူတို့၏ ကျဆုံးခြင်းလမ်း ဖြစ်သည်; မဟာပုရုෂတို့၏ ခြေဖဝါးဖုန်မှုန့်ကြောင့် သူတို့၏ တေဇော မျော့သွားသည်—ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းကပင် သင့်တော်သည်။
Verse 14
यद्वयक्षरं नाम गिरेरितं नृणां सकृत्प्रसङ्गादघमाशु हन्ति तत् । पवित्रकीर्तिं तमलङ्घ्यशासनं भवानहो द्वेष्टि शिवं शिवेतर: ॥ १४ ॥
အဖေတော်! ဘဂဝန် ရှိဝကို မနာလို၍ မုန်းတီးခြင်းသည် အကြီးမားဆုံး အပြစ်ဖြစ်သည်။ ‘ရှိ’ ‘ဝ’ ဟူသော အက္ခရာနှစ်လုံးပါ နာမတော်ကို သန့်ရှင်းသော စုဝေးမှုတွင် တစ်ကြိမ်သာ ရွတ်ဆိုလျှင်ပင် အပြစ်များကို လျင်မြန်စွာ ဖျက်ဆီးပေးသည်။ သန့်ရှင်းသော ကီർത്തိနှင့် မလွန်ကျူးနိုင်သော အမိန့်ရှိသော်လည်း ရှိဝကို မုန်းတီးသူမှာ သင်တစ်ယောက်တည်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 15
यत्पादपद्मं महतां मनोऽलिभि- र्निषेवितं ब्रह्मरसासवार्थिभि: । लोकस्य यद्वर्षति चाशिषोऽर्थिन- स्तस्मै भवान्द्रुह्यति विश्वबन्धवे ॥ १५ ॥
သုံးလောကရှိ သတ္တဝါအားလုံး၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သော ဘဂဝန် ရှိဝကို သင် မနာလိုနေသည်။ ဘြဟ္မာနန္ဒ ရသာကို လိုလားသော မဟာတ္မာတို့၏ စိတ်ပျားများသည် သူ၏ ခြေဖဝါးကြာပန်းကို ဆည်းကပ်၍ မধုကို သောက်သုံးကြသည်။ သာမန်လူတို့အတွက်လည်း လိုအင်ဆန္ဒအတိုင်း ကောင်းချီးများကို မိုးကဲ့သို့ ချပေးသူ—ထို ကမ္ဘာမိတ်ဆွေကို သင်က ဒုက္ခပေးနေသည်။
Verse 16
किं वा शिवाख्यमशिवं न विदुस्त्वदन्ये ब्रह्मादयस्तमवकीर्य जटा: श्मशाने । तन्माल्यभस्मनृकपाल्यवसत्पिशाचै- र्ये मूर्धभिर्दधति तच्चरणावसृष्टम् ॥ १६ ॥
သင်ထက်ပို၍ ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်သော ဘြဟ္မာတို့က လူတွေ “ရှိဝ” ဟု ခေါ်သော အဲဒီ ‘အရှိဝ’ ကို မသိကြဘူးလို့ သင်ထင်သလား။ သင်္ချိုင်းမြေမှာ နေထိုင်ပြီး ဆံပင်ဂျတာများ ပြန့်ကျဲကာ လူခေါင်းခွံမော်လီကို ဆွဲကပ်၍ အရိုးပြာလိမ်းထားပြီး ပိသာချများနှင့် အတူနေသူဖြစ်သော်လည်း၊ ဘြဟ္မာတို့က သူ၏ ခြေဖဝါးကြာပန်း၌ အပ်နှံထားသော ပန်းများကို အလွန်လေးစားစွာ မိမိတို့ ခေါင်းပေါ်တွင် တင်ကြသည်။
Verse 17
कर्णौ पिधाय निरयाद्यदकल्प ईशे धर्मावितर्यसृणिभिर्नृभिरस्यमाने । छिन्द्यात्प्रसह्य रुशतीमसतीं प्रभुश्चे- ज्जिह्वामसूनपि ततो विसृजेत्स धर्म: ॥ १७ ॥
စတီက ပြောသည်—ဓမ္မ၏ အရှင်နှင့် အုပ်ချုပ်သူကို တာဝန်မဲ့ လူဆိုးတစ်ယောက်က အပြစ်တင်စော်ကားနေသည်ကို ကြားလျှင်၊ အပြစ်ပေးမနိုင်သူသည် နားကိုပိတ်၍ ထွက်ခွာသင့်သည်။ သို့သော် အနိုင်ရှိသူဖြစ်လျှင် နিন্দက၏ လျှာကို အင်အားဖြင့် ဖြတ်တောက်ကာ ထိုအပြစ်ကျူးလွန်သူကို သတ်ရမည်; ထို့နောက် ဓမ္မကို ကာကွယ်ရန် မိမိအသက်ကိုပါ စွန့်လွှတ်ရမည်—အဲဒါပင် ဓမ္မဖြစ်သည်။
Verse 18
अतस्तवोत्पन्नमिदं कलेवरं न धारयिष्ये शितिकण्ठगर्हिण: । जग्धस्य मोहाद्धि विशुद्धिमन्धसो जुगुप्सितस्योद्धरणं प्रचक्षते ॥ १८ ॥
ထို့ကြောင့် ရှိတိကဏ္ဍ (ရှီဝ) ကို စော်ကားသူ သင်ထံမှ ရရှိလာသော ဤမသင့်တော်သော ကိုယ်ခန္ဓာကို ငါ မထမ်းဆောင်တော့မည်။ အဆိပ်ပါသော အစာကို စားမိလျှင် အကောင်းဆုံးကုသမှုမှာ အန်ထုတ်ခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့ ငါလည်း ဤကိုယ်ကို စွန့်မည်။
Verse 19
न वेदवादाननुवर्तते मति: स्व एव लोके रमतो महामुने: । यथा गतिर्देवमनुष्ययो: पृथक् स्व एव धर्मे न परं क्षिपेत्स्थित: ॥ १९ ॥
အို မဟာမုနိ၊ ကိုယ့်အတွင်းရေးရာ လောက၌ပင် ရမနေသော မြင့်မြတ်သူ၏ စိတ်သည် ဝေဒ၏ စည်းကမ်းစကားများကို အမြဲတမ်း မလိုအပ်သလို လိုက်နာရမည်မဟုတ်။ ဒေဝတို့၏ သွားလာပုံနှင့် လူတို့၏ သွားလာပုံ မတူသကဲ့သို့၊ ကိုယ့်စွဝဓမ္မ၌ တည်မြဲသူသည် အခြားသူ၏ ဓမ္မကို မဝေဖန်သင့်။
Verse 20
कर्म प्रवृत्तं च निवृत्तमप्यृतं वेदे विविच्योभयलिङ्गमाश्रितम् । विरोधि तद्यौगपदैककर्तरि द्वयं तथा ब्रह्मणि कर्म नर्च्छति ॥ २० ॥
ဝေဒတွင် လောကီပျော်ရွှင်မှုကို ကပ်လျက်သူများအတွက် ပရဝတ္တိ-ကမ္မနှင့် ကပ်လျက်မှုကင်းသူများအတွက် နိဝတ္တိ-ကမ္မ ဟူ၍ လုပ်ဆောင်မှုနှစ်မျိုးကို ညွှန်ပြထားသည်။ လက္ခဏာများက မတူသဖြင့် တစ်ဦးတည်းတွင် နှစ်မျိုးကို တပြိုင်နက်တည်း မြင်လိုခြင်းသည် ဆန့်ကျင်သည်။ သို့သော် ဘြဟ္မန်၌ တည်မြဲသူသည် နှစ်မျိုးလုံးကိုလည်း လွန်ကျူးနိုင်သည်။
Verse 21
मा व: पदव्य: पितरस्मदास्थिता या यज्ञशालासु न धूमवर्त्मभि: । तदन्नतृप्तैरसुभृद्भिरीडिता अव्यक्तलिङ्गा अवधूतसेविता: ॥ २१ ॥
အဖေ၊ ကျွန်မတို့ ရရှိထားသော အဆင့်အတန်းနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို သင်နှင့် သင်၏ ချီးမွမ်းကပ်လျက်သူများ မျှော်မှန်း၍မရ။ ယဇ္ဉ်ခန်းများတွင် မီးခိုးလမ်းကြောင်းဖြင့် ကမ္မကာဏ္ဍ ယဇ္ဉ်များ ပြုလုပ်သူတို့သည် ယဇ္ဉ်အစာကို စားကာ ကိုယ်ခန္ဓာလိုအပ်ချက် ဖြည့်ဆည်းခြင်းတွင်သာ စိတ်ဝင်စားကြသည်။ သို့သော် ကျွန်မတို့သည် ဆန္ဒတစ်ချက်ဖြင့်ပင် ဂုဏ်တန်ခိုးကို ထင်ရှားစေနိုင်သည်; ဤသည်မှာ စွန့်လွှတ်သူ၊ ကိုယ်ကိုသိသူ၊ အဝဓူတတို့ကို ဆည်းကပ်သူ မဟာပုရుషတို့သာ ရနိုင်သည်။
Verse 22
नैतेन देहेन हरे कृतागसो देहोद्भवेनालमलं कुजन्मना । व्रीडा ममाभूत्कुजनप्रसङ्गत- स्तज्जन्म धिग्यो महतामवद्यकृत् ॥ २२ ॥
ဟေ ဟရီ၊ သင်သည် ရှိတိကဏ္ဍ (ရှီဝ) ၏ ပဒပဒ్మများကို ပြစ်မှားသူဖြစ်ပြီး၊ ကံမကောင်းစွာ ကျွန်မ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် သင်၏ ကိုယ်မှပင် မွေးဖွားလာသည်။ ဤကိုယ်ရေးဆက်နွယ်မှုကြောင့် ကျွန်မ အလွန်ရှက်မိသည်; မဟာပုရုရှ၏ ပဒပဒ್ಮကို ပြစ်မှားသူနှင့် ဆက်နွယ်နေသဖြင့် ကျွန်မ၏ မွေးဖွားခြင်းကိုပင် အပြစ်တင်သည်။
Verse 23
गोत्रं त्वदीयं भगवान्वृषध्वजो दाक्षायणीत्याह यदा सुदुर्मना: । व्यपेतनर्मस्मितमाशु तदाऽहं व्युत्स्रक्ष्य एतत्कुणपं त्वदङ्गजम् ॥ २३ ॥
မျိုးရိုးဆက်နွယ်မှုကြောင့် ဘဂဝန် ဝೃષဓွဇ သီဝါက ကျွန်မကို ‘ဒက္ရှာယဏီ’ ဟု ခေါ်သောအခါ ချက်ချင်း စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး ပျော်ရွှင်မှုနှင့် အပြုံးလည်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ သင်မှ မွေးဖွားလာသော အိတ်တစ်လုံးကဲ့သို့ ဤကိုယ်ခန္ဓာအတွက် အလွန်နောင်တရ၍ ထို့ကြောင့် ဤကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်မည်။
Verse 24
मैत्रेय उवाच इत्यध्वरे दक्षमनूद्य शत्रुहन् क्षितावुदीचीं निषसाद शान्तवाक् । स्पृष्ट्वा जलं पीतदुकूलसंवृता निमील्य दृग्योगपथं समाविशत् ॥ २४ ॥
မೈತ್ರေယ က ပြောသည်—ရန်သူဖျက်သူ ဝိဒုရာ! ယဇ్ఞပွဲခန်း၌ ဖခင် ဒက္ရှ ကို ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် စတီသည် တည်ငြိမ်သောစကားဖြင့် မြေပြင်ပေါ် ထိုင်ကာ မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ하였다။ ကာရှာယဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်၍ ရေကို ထိကာ သန့်စင်ပြီး မျက်စိပိတ်ကာ ယောဂလမ်း၌ လုံးဝ စူးစိုက်ဝင်ရောက်하였다။
Verse 25
कृत्वा समानावनिलौ जितासना सोदानमुत्थाप्य च नाभिचक्रत: । शनैर्हृदि स्थाप्य धियोरसि स्थितं कण्ठाद्भ्रुवोर्मध्यमनिन्दितानयत् ॥ २५ ॥
အရင်ဆုံး အာသနကို တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းပြီး ပရాణလေကို ညီမျှအောင် ပြု하였다။ ထို့နောက် ဥဒါနဝါယုကို နာဘိချက္ကရာမှ မြှောက်တင်၍ ညီမျှရာနေရာ၌ ထား하였다။ ထို့ပြီး ဉာဏ်နှင့် ရောနှောသော ပရాణကို တဖြည်းဖြည်း နှလုံး၌ တည်စေကာ၊ လည်ချောင်းလမ်းကြောင်းမှတဆင့် အဆင့်ဆင့် မျက်ခုံးကြားသို့ တင်ပို့하였다။
Verse 26
एवं स्वदेहं महतां महीयसा मुहु: समारोपितमङ्कमादरात् । जिहासती दक्षरुषा मनस्विनी दधार गात्रेष्वनिलाग्निधारणाम् ॥ २६ ॥
ဤသို့ မိမိကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်ရန်—မဟာရိရှီတို့က ပူဇော်ကြသော မဟာမြတ် ဘဂဝန် ရှင်ကရက ချစ်ခင်လေးစားစွာ မကြာခဏ မိမိမဒ်ပေါ် တင်ထားခဲ့သော ထိုကိုယ်ကို—စတီသည် ဖခင်အပေါ် ဒေါသကြောင့် စိတ်ကို တည်ကြည်စေပြီး ကိုယ်အင်္ဂါများအတွင်း ပရాణလေမှ ဖြစ်သော မီးဓာတ်ကို ဓာရဏာ-သမాధိဖြင့် ထိန်းထား하였다။
Verse 27
तत: स्वभर्तुश्चरणाम्बुजासवं जगद्गुरोश्चिन्तयती न चापरम् । ददर्श देहो हतकल्मष: सती सद्य: प्रजज्वाल समाधिजाग्निना ॥ २७ ॥
ထို့နောက် စတီသည် အခြားအရာမစဉ်းစားဘဲ ကမ္ဘာ၏ ဂုရုကြီးဖြစ်သော မိမိခင်ပွန်း ဘဂဝန် သီဝါ၏ ကြာပန်းတော်ခြေ အမృతကိုသာ စူးစိုက်သတိရ하였다။ ထို့ကြောင့် အပြစ်အညစ်အကြေးအားလုံးမှ သန့်စင်သွားပြီး၊ သမాధိမီးဖြင့် မိမိကိုယ်ခန္ဓာ ချက်ချင်း လောင်ကျွမ်းတောက်ပလာသည်ကို မြင်하였다။
Verse 28
तत्पश्यतां खे भुवि चाद्भुतं महद् हाहेति वाद: सुमहानजायत । हन्त प्रिया दैवतमस्य देवी जहावसून् केन सती प्रकोपिता ॥ २८ ॥
သတီသည် ဒေါသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်သွားသည့်အခါ ကောင်းကင်နှင့် မြေပြင်တစ်လျှောက် “အို အို” ဟူသော ကြီးမားသံညံမှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။ အလွန်ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော သီဝ၏ မဟာဒေဝီ သတီသည် အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ကိုယ်ကို စွန့်ခဲ့သနည်း?
Verse 29
अहो अनात्म्यं महदस्य पश्यत प्रजापतेर्यस्य चराचरं प्रजा: । जहावसून् यद्विमतात्मजा सती मनस्विनी मानमभीक्ष्णमर्हति ॥ २९ ॥
အို၊ ဤသည်မှာ အလွန်ကြီးမားသော စိတ်မဲ့မှုပါ! လှုပ်ရှားသက်ရှိနှင့် မလှုပ်ရှားသက်ရှိ အားလုံးကို ထိန်းသိမ်းသူ ပရာဇာပတိ ဒက္ခသည် မိမိသမီး သတီကို—သစ္စာရှိသန့်ရှင်း၍ မဟာစိတ်ရှိသူ—မလေးစားသဖြင့် သူမသည် အလျစ်လျူရှုခံရကာ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ခဲ့သည်။
Verse 30
सोऽयं दुर्मर्षहृदयो ब्रह्मध्रुक् च लोकेऽपकीर्तिं महतीमवाप्स्यति । यदङ्गजां स्वां पुरुषद्विडुद्यतां न प्रत्यषेधन्मृतयेऽपराधत: ॥ ३० ॥
ဤဒက္ခသည် စိတ်နှလုံးခက်ခဲ၍ ဘြာဟ္မဏဖြစ်ရန် မထိုက်တန်သကဲ့သို့ ဘြဟ္မကို မလေးစားသူလည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် လောက၌ ကြီးမားသော အရှက်အပျက်ကို ရမည်၊ အကြောင်းမှာ မိမိအပြစ်ကြောင့် မရဏသို့ ဦးတည်နေသော သမီးကို မတားဆီးခဲ့သလို အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်ကို မနာလိုခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 31
वदत्येवं जने सत्या दृष्ट्वासुत्यागमद्भुतम् । दक्षं तत्पार्षदा हन्तुमुदतिष्ठन्नुदायुधा: ॥ ३१ ॥
လူများက သတီ၏ အံ့ဩဖွယ် ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်သေဆုံးမှုကို ပြောဆိုနေစဉ်၊ သူမနှင့်အတူလာသော အစေခံများသည် လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်ကာ ဒက္ခကို သတ်ရန် ထလာကြသည်။
Verse 32
तेषामापततां वेगं निशाम्य भगवान् भृगु: । यज्ञघ्नघ्नेन यजुषा दक्षिणाग्नौ जुहाव ह ॥ ३२ ॥
သူတို့၏ ပြင်းထန်သော တိုက်ခိုက်မှုကို မြင်သော် ဘဂဝန် ဘൃဂုသည် အန္တရာယ်ကို သိမြင်၍ ယဇ్ఞမီး၏ တောင်ဘက်တွင် အဟုတိ ပူဇော်ကာ ယဇုဝေဒမှ မန္တရများကို ချက်ချင်း ရွတ်ဆို하였다၊ ထိုမန္တရများသည် ယဇ్ఞကို ဖျက်ဆီးသူများကို တစ်ခဏတည်း သတ်နိုင်သည်။
Verse 33
अध्वर्युणा हूयमाने देवा उत्पेतुरोजसा । ऋभवो नाम तपसा सोमं प्राप्ता: सहस्रश: ॥ ३३ ॥
အဓ္ဝရျုက ယဇ္ဉမီးထဲသို့ အာဟုတိ ပူဇော်သည့်ခဏမှာပင် ဒေဝတားတို့သည် မိမိတို့၏ အိုဇစ်အင်အားဖြင့် ချက်ချင်း ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။ “ဋ္ဌဘု” ဟုခေါ်သော ဒေဝဂဏတို့သည် တပသဖြင့် ဆိုမအင်အားကို ရယူကာ ထောင်ပေါင်းများစွာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 34
तैरलातायुधै: सर्वे प्रमथा: सहगुह्यका: । हन्यमाना दिशो भेजुरुशद्भिर्ब्रह्मतेजसा ॥ ३४ ॥
ဋ္ဌဘု ဒေဝတားတို့သည် ယဇ္ဉမီးမှ အလယ်တစ်ဝက်လောင်ကျွမ်းနေသော သစ်တုံးများကို လက်နက်အဖြစ်ယူ၍ ပရမထနှင့် ဂုဟျကတို့ကို တိုက်ခိုက်하였다။ ဘြဟ္မတေဇ (ဗြာဟ္မဏအာနုဘော်) ကြောင့် လောင်ကျွမ်းသဖြင့် သူတို့သည် အရပ်ရပ်သို့ ထွက်ပြေးကာ ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။
Satī is portrayed as torn between two dharmic pulls: loyalty to her husband’s counsel and intense affection for her natal family. Her agitation and repeated wavering indicate inner conflict; ultimately, attachment and grief override discernment, and she goes—only to witness Dakṣa’s public disrespect of Śiva and herself, which becomes the immediate cause of her decisive renunciation.
In the Bhāgavata’s theology, excluding a महान् (great lord/devotee) from yajña reveals that the ritual has become ego-driven rather than God-centered. The omission symbolizes sectarian contempt and the spiritual invalidation of the sacrifice’s purpose—prompting Satī’s condemnation of fruitive ritualism divorced from reverence and devotion.
Satī states a graded dharmic response: if one cannot punish the blasphemer, one should block the ears and leave; if capable, one should forcibly stop the blasphemy. Her intent is to stress the seriousness of insulting the controller of religion and the Lord’s devotee, not to license indiscriminate violence; the narrative then shows consequences unfolding through cosmic, not personal, retribution.
The chapter frames it as yogic departure (yoga-mṛtyu): Satī sits in posture, raises prāṇa through the inner channels, concentrates on the fiery element, and meditates on Śiva’s lotus feet, becoming purified and leaving the body in a blaze generated by meditation. The emphasis is on tapas and yogic mastery, though it is triggered by moral outrage and grief.
The Ṛbhus are a class of empowered demigods manifested through Bhṛgu’s oblations and Yajur-mantras. They embody mantra-śakti and brahma-tejas protecting the sacrificial establishment; they attack Śiva’s attendants and drive them away, intensifying the conflict that will culminate in the larger destruction of Dakṣa’s yajña.