Adhyaya 27
Chaturtha SkandhaAdhyaya 2730 Verses

Adhyaya 27

Purañjana Captivated by Lust; Time (Caṇḍavega) and Old Age (Kālakanyā) Begin the Siege

နာရဒမုနိ၏ အလင်္ကာရပုံပြင်သင်ကြားမှုကို ဆက်လက်ဖော်ပြရာတွင် ပုရာဉ္ဇနမင်းသည် မိဖုရားအပေါ် အိမ်ထောင်ရေးချစ်ကပ်မှုထဲ ပိုမိုနစ်မြုပ်သွားသည်။ မိဖုရား၏ ဆွဲဆောင်မှုကြောင့် ခွဲခြားသိမြင်မှု ပျောက်ကွယ်ကာ နေ့ညများက မိမိအသက်တာကို တိတ်တဆိတ် လျော့နည်းစေနေသည်ကို မမြင်နိုင်။ အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုနှင့် ကာမယကမ္မ အခမ်းအနားများတွင် စွဲလန်း၍ သားသမီးအများအပြား မွေးဖွားကာ ပစ္စည်းဥစ္စာ၊ မိသားစုချဲ့ထွင်မှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုရောနှောသည့် ကర్మကာဏ္ဍ ယဇ္ဈများကြောင့် ပိုမိုချည်နှောင်ခံရသည်။ ထို့နောက် ဇာတ်လမ်းသည် ကမ္ဘာလောက၏ မလွဲမသွေသဘောသို့ လှည့်ကာ—နေ့ရက်များကို ကိုယ်စားပြုသော ဂန္ဓဗ္ဗမင်း ခဏ္ဍဝေဂ (Caṇḍavega) သည် စစ်သား ၃၆၀ နှင့် သူတို့၏ မိန်းမတော်များ (နေ့နှင့်ည) ဖြင့် ပျော်ရွှင်မှုမြို့ကို ထပ်ခါထပ်ခါ လုယူဖျက်ဆီးသည်။ မြို့ကိုကာကွယ်သော ခေါင်းငါးလုံးမြွေသည် “နှစ်တစ်ရာ” ခန့် တားဆီးနိုင်သော်လည်း အားနည်းလာပြီး အသက်လေနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကာကွယ်မှု လျော့ကျနေခြင်းကို ပြသည်။ သေခြင်းနီးလာသည့်အခါ ကာလ၏သမီး ဇရာ—ကာလကညာ (Kālakanyā) သည် လောကသုံးပါးတွင် ခင်ပွန်းရှာသော်လည်း အားလုံးက ပယ်ချကြပြီး နောက်ဆုံး ယဝနမင်း ဘယ (Fear) နှင့် ပေါင်းစည်းသည်။ သူတို့၏ မဟာမိတ်သည် ပရာဇ္ဝာရ (ဖျားနာအပူ) နှင့် စစ်သားများပါဝင်ကာ နောက်အခန်းတွင် ပုရာဉ္ဇန၏ မြို့-ကိုယ်ခန္ဓာပေါ် တိုက်ခိုက်မှု ပိုမိုပြင်းထန်လာပြီး လောကီလုံခြုံမှု ပျက်စီးမည်ကို အစပြုထားသည်။

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच इत्थं पुरञ्जनं सध्र्यग्वशमानीय विभ्रमै: । पुरञ्जनी महाराज रेमे रमयती पतिम् ॥ १ ॥

နာရဒ ရှင်တော်က မိန့်ကြားသည်—မဟာရာဇာ၊ နည်းမျိုးစုံသော မောဟလှည့်ကွက်များဖြင့် ပုရဉ္ဇနကို ထိန်းချုပ်အောင်လုပ်ပြီး ပုရဉ္ဇနီ မိဖုရားသည် ခင်ပွန်းကို စိတ်ကျေနပ်စေကာ သူနှင့်အတူ ရမဏပြု၍ ပျော်ရွှင်ခဲ့သည်။

Verse 2

स राजा महिषीं राजन् सुस्‍नातां रुचिराननाम् । कृतस्वस्त्ययनां तृप्तामभ्यनन्ददुपागताम् ॥ २ ॥

အို မင်းကြီး၊ မိဖုရားသည် ရေချိုးသန့်စင်ကာ မင်္ဂလာဝတ်စုံနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများကို ဝတ်ဆင်ပြီး မင်္ဂလာအခမ်းအနားများ ပြုလုပ်ကာ အစာစား၍ စိတ်ကျေနပ်သွားပြီးနောက် မင်းထံ ပြန်လာသည်။ သူမ၏ လှပသော မျက်နှာကို မြင်သော် မင်းသည် ရိုသေစွာ ကြိုဆို하였다။

Verse 3

तयोपगूढ: परिरब्धकन्धरो रहोऽनुमन्त्रैरपकृष्टचेतन: । न कालरंहो बुबुधे दुरत्ययं दिवा निशेति प्रमदापरिग्रह: ॥ ३ ॥

မိဖုရား ပုရဉ္ဇနီသည် မင်းကို ဖက်ကာ၊ မင်းလည်း သူမ၏ ပခုံးများကို ဖက်ပြန်하였다။ တိတ်ဆိတ်ရာနေရာတွင် သူတို့သည် ဟာသစကားများဖြင့် ရမဏပြုကြသည်။ လှပသော ဇနီး၏ မောဟကြောင့် မင်းပုရဉ္ဇနသည် သတိပညာ လျော့ပါးကာ နေ့ညများ ကုန်လွန်ခြင်းသည် အကျိုးမရှိဘဲ အသက်တာကို လျှော့ချနေသည်ကို မသိခဲ့။

Verse 4

शयान उन्नद्धमदो महामना महार्हतल्पे महिषीभुजोपधि: । तामेव वीरो मनुते परं यत- स्तमोऽभिभूतो न निजं परं च यत् ॥ ४ ॥

ဤသို့ မာယာက ပိုမိုဖုံးလွှမ်းလာသဖြင့်၊ အသိဉာဏ်မြင့်မားသော်လည်း မင်း ပုရဉ္ဇနသည် မိဖုရား၏ လက်မောင်းကို ခေါင်းအုံးလုပ်ကာ တန်ဖိုးကြီး အိပ်ရာပေါ်တွင် အမြဲလဲလျောင်းနေ하였다။ သူသည် မိန်းမကိုပင် အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာဟု ထင်မြင်하였다။ တမိုဂုဏ်က အနိုင်ယူသဖြင့် ကိုယ့်အတ္တတရားနှင့် အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်ကို မသိမြင်နိုင်ခဲ့။

Verse 5

तयैवं रममाणस्य कामकश्मलचेतस: । क्षणार्धमिव राजेन्द्र व्यतिक्रान्तं नवं वय: ॥ ५ ॥

အို မင်းကြီး ပရာချီနဗർဟိရှတ်၊ ဤသို့ ကာမနှင့် အပြစ်ဝါသနာများဖြင့် ပြည့်နေသော စိတ်ဖြင့် မင်း ပုရဉ္ဇနသည် ဇနီးနှင့်အတူ အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုတွင် ရမဏပြုရာ၊ သူ၏ အသစ်သော အရွယ်နှင့် ယောဝနသည် အခဏတစ်ဝက်လိုပင် ကုန်လွန်သွား하였다။

Verse 6

तस्यामजनयत्पुत्रान् पुरञ्जन्यां पुरञ्जन: । शतान्येकादश विराडायुषोऽर्धमथात्यगात् ॥ ६ ॥

ပူရန်ဇနသည် မိဖုရား ပူရန်ဇနီ၏ ဝမ်းတွင်း၌ သားတော် ၁,၁၀၀ ပါးကို မွေးဖွားစေခဲ့သော်လည်း ဤအိမ်ထောင်ရေးကိစ္စများကြောင့် သူ၏ ရှည်လျားသောအသက်၏ တစ်ဝက် ကုန်လွန်သွား하였다။

Verse 7

दुहितृर्दशोत्तरशतं पितृमातृयशस्करी: । शीलौदार्यगुणोपेता: पौरञ्जन्य: प्रजापते ॥ ७ ॥

အို ပရဇာပတိ! ပူရန်ဇနသည် သမီးတော် ၁၁၀ ပါးကိုလည်း မွေးဖွားစေ하였다။ သူတို့သည် မိဘနှစ်ပါး၏ ဂုဏ်သတင်းကို မြှင့်တင်သူများဖြစ်ပြီး နူးညံ့သိမ်မွေ့သောအကျင့်၊ ရက်ရောမှုနှင့် အခြားကောင်းမြတ်သောဂုဏ်များ ပြည့်စုံကြသည်။

Verse 8

स पञ्चालपति: पुत्रान् पितृवंशविवर्धनान् । दारै: संयोजयामास दुहितृ: सद‍ृशैर्वरै: ॥ ८ ॥

ပဉ္စာလနိုင်ငံ၏ ဘုရင် ပူရန်ဇနသည် ဖခင်ဘက် မျိုးဆက်တိုးပွားစေရန် သားတော်များကို သင့်လျော်သော မယားများနှင့် လက်ထပ်ပေးပြီး သမီးတော်များကိုလည်း သင့်တော်သော ခင်ပွန်းများနှင့် ထိမ်းမြားပေး하였다။

Verse 9

पुत्राणां चाभवन्पुत्रा एकैकस्य शतं शतम् । यैर्वै पौरञ्जनो वंश: पञ्चालेषु समेधित: ॥ ९ ॥

ထိုသားတော်များအနက် တစ်ဦးချင်းစီတွင် ရာရာချီသော သားများ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။ ထို့ကြောင့် ပူရန်ဇန၏ မျိုးဆက်သည် ပဉ္စာလတွင် အလွန်တိုးပွား၍ မြို့သည် လူအများကြောင့် ကျပ်တည်းလာ하였다။

Verse 10

तेषु तद्रिक्थहारेषु गृहकोशानुजीविषु । निरूढेन ममत्वेन विषयेष्वन्वबध्यत ॥ १० ॥

ထိုသားတော်နှင့် မြေးတော်များသည် သူ၏ အိမ်၊ خز خزာနာ၊ အလုပ်သမားများ၊ အကူအညီများနှင့် အခြားပစ္စည်းအားလုံးကို လုယူသုံးစွဲသူများကဲ့သို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ပူရန်ဇန၏ ထိုအရာများအပေါ် မမတဖြစ်မှုသည် အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေ하였다။

Verse 11

ईजे च क्रतुभिर्घोरैर्दीक्षित: पशुमारकै: । देवान् पितृन् भूतपतीन्नानाकामो यथा भवान् ॥ ११ ॥

နာရဒ မုနိက မိန့်ကြားသည်—အို မင်းကြီး ပရာချီနဗာရ္ဟိရှတ်၊ သင်ကဲ့သို့ပင် ပုရဉ္ဇန မင်းလည်း ဆန္ဒအမျိုးမျိုးတွင် ပိတ်မိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တိရစ္ဆာန်သတ်လိုစိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ကြောက်မက်ဖွယ် ယဇ္ဉများဖြင့် ဒေဝတားများ၊ ဘိုးဘွားများနှင့် လူမှုခေါင်းဆောင်များကို ပူဇော်ခဲ့သည်။

Verse 12

युक्तेष्वेवं प्रमत्तस्य कुटुम्बासक्तचेतस: । आससाद स वै कालो योऽप्रिय: प्रिययोषिताम् ॥ १२ ॥

ဤသို့ ကမ္မကဏ္ဍ အလုပ်များတွင် မူးမောလျက်၊ မိသားစုအပေါ် စွဲလမ်းပြီး အညစ်အကြေးရှိသော စိတ်ဖြင့် မောဟနေသော ပုရဉ္ဇနထံသို့ “ကာလ” ရောက်လာခဲ့သည်။ အရာဝတ္ထုနှင့် အလွန်စွဲလမ်းသူတို့အတွက် ထိုကာလသည် မနှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်သည်။

Verse 13

चण्डवेग इति ख्यातो गन्धर्वाधिपतिर्नृप । गन्धर्वास्तस्य बलिन: षष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ १३ ॥

အို မင်းကြီး၊ ဂန္ဓဗ္ဗလောက၌ “ချဏ္ဍဝေဂ” ဟု ခေါ်သော ဂန္ဓဗ္ဗအုပ်ချုပ်သူ ရှိသည်။ သူ၏အောက်တွင် အလွန်အားကြီးသော ဂန္ဓဗ္ဗ စစ်သည် ၃၆၀ ယောက် ရှိသည်။

Verse 14

गन्धर्व्यस्ताद‍ृशीरस्य मैथुन्यश्च सितासिता: । परिवृत्त्या विलुम्पन्ति सर्वकामविनिर्मिताम् ॥ १४ ॥

ချဏ္ဍဝေဂနှင့်အတူ စစ်သည်အရေအတွက်နှင့်တူညီသော ဂန္ဓဗ္ဗမိန်းမများ (ဂန္ဓဗ္ဗီ) ရှိပြီး၊ အဖြူ-အမည်း (နေ့-ည) ကဲ့သို့ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် ထပ်ခါထပ်ခါ လှည့်ပတ်ကာ အာရုံခံစားမှုအပျော်အပါးအတွက် စီမံထားသော ပစ္စည်းအားလုံးကို လုယူကြသည်။

Verse 15

ते चण्डवेगानुचरा: पुरञ्जनपुरं यदा । हर्तुमारेभिरे तत्र प्रत्यषेधत्प्रजागर: ॥ १५ ॥

ချဏ္ဍဝေဂနှင့် သူ၏နောက်လိုက်များက ပုရဉ္ဇန၏ မြို့ကို လုယူရန် စတင်သောအခါ၊ အဲဒီမှာ ခေါင်းငါးလုံးရှိသော “ပရဇာဂရ” မြွေသည် မြို့ကိုကာကွယ်ရန် တားဆီးတိုက်ခိုက်လာသည်။

Verse 16

स सप्तभि: शतैरेको विंशत्या च शतं समा: । पुरञ्जनपुराध्यक्षो गन्धर्वैर्युयुधे बली ॥ १६ ॥

ခေါင်းငါးခေါင်းရှိသော နဂါးသည် ပုရဉ္ဇနမြို့၏ အုပ်ချုပ်သူနှင့် ကာကွယ်သူဖြစ်၍၊ ဂန္ဓဗ္ဗ ၇၂၀ ယောက်နှင့် တစ်ယောက်တည်း အနှစ်တစ်ရာကြာ သတ္တိဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

Verse 17

क्षीयमाणे स्वसम्बन्धे एकस्मिन् बहुभिर्युधा । चिन्तां परां जगामार्त: सराष्ट्रपुरबान्धव: ॥ १७ ॥

စစ်သည်အင်အားကြီးများစွာနှင့် တစ်ယောက်တည်း တိုက်ရသဖြင့် ခေါင်းငါးခေါင်းရှိသော နဂါးသည် အလွန်အားနည်းလာသည်။ အနီးကပ်မိတ်ဆွေ အားလျော့နေသည်ကို မြင်၍ ပုရဉ္ဇနဘုရင်နှင့် မြို့သူမြို့သားများ၊ ဆွေမျိုးများ အလွန်စိုးရိမ်ပူပန်ကြသည်။

Verse 18

स एव पुर्यां मधुभुक्पञ्चालेषु स्वपार्षदै: । उपनीतं बलिं गृह्णन् स्त्रीजितो नाविदद्भयम् ॥ १८ ॥

ပုရဉ္ဇနဘုရင်သည် ပဉ္စာလမြို့၌ အခွန်(ဘလိ) စုဆောင်းကာ အဖော်အပါများနှင့် ကာမပျော်ရွှင်မှုတွင် မူးယစ်နေ하였다။ မိန်းမတို့၏ အာဏာအောက်တွင် ရှိသဖြင့် အသက်တာ လျော့နည်းလာခြင်းနှင့် သေမင်း နီးကပ်လာခြင်းကို မသိမြင်နိုင်ခဲ့။

Verse 19

कालस्य दुहिता काचित्‍त्रिलोकीं वरमिच्छती । पर्यटन्ती न बर्हिष्मन् प्रत्यनन्दत कश्चन ॥ १९ ॥

ချစ်ခင်ရသော ပရာချီနဗရ္ဟိရှတ် ဘုရင်ကြီး၊ ထိုအချိန်တွင် ကြောက်မက်ဖွယ် ကာလ၏ သမီးတစ်ဦးသည် လောကသုံးပါးလုံးတွင် ခင်ပွန်းကို ရှာဖွေ၍ လှည့်လည်နေ하였다။ မည်သူမျှ လက်မခံသော်လည်း သူမသည် ရောက်လာခဲ့သည်။

Verse 20

दौर्भाग्येनात्मनो लोके विश्रुता दुर्भगेति सा । या तुष्टा राजर्षये तु वृतादात्पूरवे वरम् ॥ २० ॥

ကာလ၏ သမီးသည် အလွန်ကံမကောင်းသဖြင့် လောက၌ ‘ဒုర్భဂါ’ (ကံဆိုးသူ) ဟု ကျော်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော် တစ်ကြိမ်တွင် မဟာရာဇရ္ရှီတစ်ပါးကို သဘောကျ၍၊ ဘုရင်က လက်ခံသဖြင့် ပူရုအား မဟာကောင်းချီးတစ်ရပ် ပေးခဲ့သည်။

Verse 21

कदाचिदटमाना सा ब्रह्मलोकान्महीं गतम् । वव्रे बृहद्‌व्रतं मां तु जानती काममोहिता ॥ २१ ॥

တစ်ခါတုန်းက ငါသည် ဗြဟ္မလောကမှ မြေပြင်သို့ ဆင်းလာခဲ့သည်။ ထိုအခါ စကြဝဠာတစ်လျှောက် လှည့်လည်နေသော အချိန်၏သမီး ကာလကညာသည် ငါနှင့် တွေ့ဆုံ하였다။ ငါကို တည်ကြည်သော ဗြဟ္မစာရီဟု သိ၍ ကာမမောဟဖြင့် ငါ့ကို လက်ခံရန် တောင်းဆို하였다။

Verse 22

मयि संरभ्य विपुलमदाच्छापं सुदु:सहम् । स्थातुमर्हसि नैकत्र मद्याच्ञाविमुखो मुने ॥ २२ ॥

ငါက သူမ၏ တောင်းဆိုမှုကို မလက်ခံသဖြင့် သူမသည် ငါ့အပေါ် အလွန်ဒေါသထွက်ကာ ခံနိုင်ရည်မရှိလောက်အောင် ပြင်းထန်သော ကျိန်စာတစ်ခု ချမှတ်하였다။ သူမက “မုနိရေ၊ ငါ့တောင်းဆိုမှုကို ငြင်းပယ်သောကြောင့် မင်းသည် တစ်နေရာတည်းတွင် ကြာကြာမနေနိုင်” ဟု ဆို하였다။

Verse 23

ततो विहतसङ्कल्पा कन्यका यवनेश्वरम् । मयोपदिष्टमासाद्य वव्रे नाम्ना भयं पतिम् ॥ २३ ॥

ငါကြောင့် စိတ်ပျက်သွားသော ထိုကညာသည် ငါ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ‘ဘယ’ (ကြောက်ရွံ့ခြင်း) ဟု အမည်ရသော ယဝနဘုရင်ထံ သွားရောက်၍ သူကို ခင်ပွန်းအဖြစ် လက်ခံ하였다။

Verse 24

ऋषभं यवनानां त्वां वृणे वीरेप्सितं पतिम् । सङ्कल्पस्त्वयि भूतानां कृत: किल न रिष्यति ॥ २४ ॥

ယဝနဘုရင်ထံ ချဉ်းကပ်၍ ကာလကညာက “သူရဲကောင်းရေ၊ သင်သည် ယဝနတို့အနက် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ငါသည် သင်ကို လိုလားသော ခင်ပွန်းအဖြစ် ရွေးချယ်၏။ သင်နှင့် မိတ်ဖွဲ့သူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် မည်သည့်အခါမျှ မပျက်စီးဟု ကြားသိရသည်” ဟု ဆို하였다။

Verse 25

द्वाविमावनुशोचन्ति बालावसदवग्रहौ । यल्लोकशास्त्रोपनतं न राति न तदिच्छति ॥ २५ ॥

လောကဓလေ့နှင့် သာස්တရညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဒါနမပေးသူနှင့် ထိုနည်းအတိုင်း ဒါနမလက်ခံသူ—ဤနှစ်ဦးစလုံးသည် အမိုက်ဂုဏ်၌ တည်၍ မိုက်မဲသူတို့၏ လမ်းကို လိုက်ကြသည်။ အဆုံးတွင် မလွဲမသွေ ဝမ်းနည်းပူဆွေးရမည်။

Verse 26

अथो भजस्व मां भद्र भजन्तीं मे दयां कुरु । एतावान् पौरुषो धर्मो यदार्ताननुकम्पते ॥ २६ ॥

ကာလကညာက ဆက်လက်ပြောကြားသည် - အို အသင်လူကြီးမင်း၊ သင့်အား အလုပ်အကျွေးပြုရန် သင့်ရှေ့မှောက်သို့ ကျွန်ုပ်ရောက်ရှိနေပါသည်။ ကျေးဇူးပြု၍ ကျွန်ုပ်ကို လက်ခံပြီး ကရုဏာပြပါ။ ဒုက္ခရောက်နေသူကို သနားကြင်နာခြင်းသည် မွန်မြတ်သောသူ၏ အကြီးမြတ်ဆုံးသော တာဝန်ဖြစ်သည်။

Verse 27

कालकन्योदितवचो निशम्य यवनेश्वर: । चिकीर्षुर्देवगुह्यं स सस्मितं तामभाषत ॥ २७ ॥

အချိန်ကာလ၏ သမီးတော် ကာလကညာ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ယဝနဘုရင်သည် ပြုံးကာ ကံတရား ကိုယ်စား လျှို့ဝှက်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် နည်းလမ်းကို ကြံဆလေသည်။ ထို့နောက် သူသည် ကာလကညာကို ဤသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

Verse 28

मया निरूपितस्तुभ्यं पतिरात्मसमाधिना । नाभिनन्दति लोकोऽयं त्वामभद्रामसम्मताम् ॥ २८ ॥

ယဝနဘုရင်က ပြန်လည်ဖြေကြားသည် - များစွာ စဉ်းစားပြီးနောက် သင့်အတွက် ခင်ပွန်းလောင်းကို ငါရှာတွေ့ပြီ။ အမှန်တကယ်တော့ လူတိုင်းအတွက် သင်သည် မင်္ဂလာမရှိသောသူ၊ ဆိုးသွမ်းသောသူ ဖြစ်သည်။ သင့်ကို ဘယ်သူမှ မကြိုက်တဲ့အတွက် ဘယ်သူက သင့်ကို ဇနီးအဖြစ် လက်ခံနိုင်မှာလဲ။

Verse 29

त्वमव्यक्तगतिर्भुङ्‌क्ष्व लोकं कर्मविनिर्मितम् । या हि मे पृतनायुक्ता प्रजानाशं प्रणेष्यसि ॥ २९ ॥

ဤကမ္ဘာလောကသည် အကျိုးမျှော်ကိုးသော လုပ်ရပ်များ (ကံ) ၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် လူများကို မသိမသာ တိုက်ခိုက်နိုင်သည်။ ငါ၏ စစ်သည်များ အကူအညီဖြင့် သင်သည် သူတို့ကို အတားအဆီးမရှိ သတ်ဖြတ်နိုင်သည်။

Verse 30

प्रज्वारोऽयं मम भ्राता त्वं च मे भगिनी भव । चराम्युभाभ्यां लोकेऽस्मिन्नव्यक्तो भीमसैनिक: ॥ ३० ॥

ယဝနဘုရင်က ဆက်လက်ပြောကြားသည် - ဤသူသည် ငါ၏ညီတော် ပရဇဝရ ဖြစ်သည်။ ယခု ငါသည် သင့်ကို ငါ့နှမအဖြစ် လက်ခံလိုက်ပြီ။ ငါသည် သင်တို့နှစ်ဦးစလုံးနှင့် ငါ၏ အန္တရာယ်ရှိသော စစ်သည်များကို ဤလောက၌ မမြင်နိုင်သော နည်းလမ်းဖြင့် လှုပ်ရှားရန် စေခိုင်းမည်။

Frequently Asked Questions

Caṇḍavega allegorically represents the force of time acting through the cycle of days. His 360 powerful Gandharvas indicate the days of the year, and their corresponding female Gandharvīs indicate the nights. Together they ‘plunder’ the city by steadily consuming the jīva’s allotted lifespan, regardless of the resident’s plans for enjoyment.

In the allegory, the five-hooded serpent signifies the body’s vital force and protective functions—often explained as the pañca-prāṇa (five life-airs) or the life-breath system sustaining the ‘city.’ Its long struggle with time indicates that vitality can resist decline for a period, but inevitably weakens under the relentless passage of kāla.

Kālakanyā personifies old age, which is universally unwelcome because it diminishes beauty, strength, and sense enjoyment. Her marriage to Bhaya (Fear) conveys the psychological reality that aging naturally intensifies fear—of loss, disease, dependency, and death. In devotional readings, this warns that ignoring self-realization causes old age and fear to become the governing forces of one’s consciousness.

It portrays Purañjana’s ritual worship of demigods, forefathers, and leaders as desire-driven and ‘ghastly’ due to animal-killing intent. The critique is not of Vedic order itself, but of ritual performed for sense expansion and prestige. Such acts deepen identification with the body-city and do not stop time’s plunder; only purification of consciousness through devotion and knowledge redirects life toward liberation.